Bokt.nl

**Geplaatst door de TopicStarter** : 28-08-06 10:09

Tetanus-Influenza halfjaarlijks OF jaarlijks. Ervaringen?

Geplaatst door de TopicStarter : 28-08-06 10:09

Er staat al een topic over entingen maar ik wil graag de volgende zaken weten want die worden niet gevraagd in die vorige topic.

Steeds vaker hoor ik dat de "jaarlijkse" enting Tetanus-Influenza nu ook halfjaarlijks wordt gegeven (uit vrije veiligheids-keuze van die mensen). Bij de FEI-paarden is dit al een verplichting. Maar ik wil graag weten WAAROM mensen die niet op FEI-niveau paarden bezitten TOCH halfjaarlijks enten.
Er zijn mensen die om de 3 kwartalen enten. Mijn veulen moet over een maand zijn START-enting hebben en een maand daarna zijn "jaarlijkse" enting.
Ik twijfel nog of ik (en dat heb ik met mijn vorige paarden NIET gedaan) ook halfjaarlijks moet gaan enten.

Is het ECHT beter?
WAAROM is het beter?
WIE enten hun paarden ook halfjaarlijks of om de 3 kwartalen? En met welke achterliggende gedachte?

Ik hoef geen reactie te lezen met: "Ik doe mijne gewoon jaarlijks" etc. etc. Slapen

Graag lees ik het WAAROM mensen HALFJAARLIJKS enten met een onderbouwing erbij.

**Geplaatst**: 28-08-06 20:46

Re: Tetanus-Influenza halfjaarlijks OF jaarlijks. Ervaringen

Geplaatst: 28-08-06 20:46

ik ent mijn pony om de 6mnd

ik sta op een pensionstal met redelijk veel verloop Clown

ik ga nog al eens op pad naar andere stallen en wil dan gewoon goed geent zijn Haha!

Tetanus is na 8 mnd uitgewerkt,en daar wil ik mijn pony toch zeker goed voor beschermd hebben.
ze staat in de zomer op de wei met 13 anderen en dan kan er wel eens wat gebeuren.

niet iedereen bij mij op stal ent 2x p/j
maar goed dat moeten hun weten.
ik ent ook met een paar anderen tegelijk.

**Geplaatst**: 28-08-06 21:01

Re: Tetanus-Influenza halfjaarlijks OF jaarlijks. Ervaringen?

Geplaatst: 28-08-06 21:01

toen ik mijn paard kreeg was het op de stal waar ik hem stalde heel gewoon dat de paarden 2 keer per jaar geent werden dus ik dacht er niet zo bij na en ging ik dat ook doen, later toen ik begon met wedstrijden bedacht ik me dat dat idd het beste was omdat je dan op zoveel verschillende stallen komt

**Geplaatst**: 28-08-06 22:00

Re: Tetanus-Influenza halfjaarlijks OF jaarlijks. Ervaringen?

Geplaatst: 28-08-06 22:00

voorheen deed ik ook ieder half jaar (ik reed vroeger ook wedstrijden, en ze werd op die pensionstal met allen tegelijk geent.)

Nu doe ik het al een hele tijd om de 3 kwartalen/9 maanden. Rede daarvoor is dat de enting in principe 9 maanden (dacht ik? kan ook 8 of 10 zijn) werkt, en daarna nog een buffer heeft tot een jaar. Stukje zekerheid dus eigenlijk dat ze op tijd weer geent is.

Daarnaast kan het me dan niet gebeuren dat ze om de een of andere rede te laat geent wordt en opnieuw een basisenting moet krijgen.

**Geplaatst**: 29-08-06 07:33

Re: Tetanus-Influenza halfjaarlijks OF jaarlijks. Ervaringen?

Geplaatst: 29-08-06 07:33

Ik doe het dus ook 2x per jaar om de zelfde redenen als hierboven worden gegeven.
Verder werd onze hele stal altijd te gelijk gedaan 2x per jaar dus het is ook een gewoonte geworden.

**Geplaatst**: 29-08-06 12:05

Re: Tetanus-Influenza halfjaarlijks OF jaarlijks. Ervaringen?

Geplaatst: 29-08-06 12:05

Uit onderzoek is gebleken dat de enting tot max. 9 maanden bescherming biedt.

Aangezien ik mijn paarden graag gezond houd, ent ik dus om de 8/9 maanden.

Groetjes!

**Geplaatst**: 29-08-06 12:31

Re: Tetanus-Influenza halfjaarlijks OF jaarlijks. Ervaringen

Geplaatst: 29-08-06 12:31

MariekeA schreef:
Uit onderzoek is gebleken dat de enting tot max. 9 maanden bescherming biedt.

Aangezien ik mijn paarden graag gezond houd, ent ik dus om de 8/9 maanden.

Groetjes!

dat is waar! veel mensen denken dat je bij 1xpj enten de optimale bescherming hebt, maar dat is dus niet zo. je zou iedere 9 maanden moeten enten. omdat dat lastig onthouden is doen velen het denk ik 2xpj.
succes!

**Geplaatst**: 29-08-06 13:57

Re: Tetanus-Influenza halfjaarlijks OF jaarlijks. Ervaringen?

Geplaatst: 29-08-06 13:57

Op eerdere stallen moest je het altijd zelf regelen en toen deed ik het inderdaad jaarlijks. Maar op mijn huidige stal gebeurt het enten gezamelijk en dat is elk half jaar. Dat is ook beter, dat wist ik eerst echter niet.

**Geplaatst door de TopicStarter** : 30-08-06 14:50

Re: Tetanus-Influenza halfjaarlijks OF jaarlijks. Ervaringen?

Geplaatst door de TopicStarter : 30-08-06 14:50

WAAR staat AANGETOOND dat de werking van een Infuenza/Tetanus-enting maar 8 tot 9 maanden zijn "werking" heeft??????????

**Geplaatst**: 30-08-06 14:58

Re: Tetanus-Influenza halfjaarlijks OF jaarlijks. Ervaringen

Geplaatst: 30-08-06 14:58

Downhill schreef:
WAAR staat AANGETOOND dat de werking van een Infuenza/Tetanus-enting maar 8 tot 9 maanden zijn "werking" heeft??????????

of dat ergens staat weet ikniet maar dit is wat de DA mij verteld heeft.
en volgens mij gaat dat alleen over de Tetanus.
mijn vorige paard had ooit een hoefzweer en de enting was 7 mnd geleden geweest,hij heeft toen
een nieuwe enting gehad omdat de Tetanus bijna uitgewerkt was.
Daarom ben ik 2 x per jaar gaan enten omdat ik mijn paardje goed geent wil hebben
ze staan met een grote groep op de wei en er gebeurt af en toe wel eens wat.

ik ga dus gewoon voor safe Haha!

ik mag dus aannemen dat hier een kern van waarheid inzit
*LOL*

**Geplaatst**: 30-08-06 15:03

Re: Tetanus-Influenza halfjaarlijks OF jaarlijks. Ervaringen?

Geplaatst: 30-08-06 15:03

Ik ent om de zes maanden. Onze stal is best druk en er komen veel paarden van buitenaf op het terrein, daarnaast ga ik regelmatig zelf op pad om te lessen of wedstrijd te rijden. Ik hoop hiermee mijn paarden optimale bescherming te bieden tegen een eventuele besmetting. Helaas kan niemand je daar een garantie voor geven. Het is namelijk geen garantie dat je paard geen influenza krijgt omdat je ent...hij is alleen beter beschermd ertegen.

Op onze stal wordt collectief jaarlijks geënt en je wordt dus al snel als zeikerd gezien als je daarnaast nog een keer laat enten. Dat interesseert me niets. In het geval een paard niet in orde is terwijl hij op dat moment geënt zou moeten worden, heb je een probleem. In het ergste geval verloopt je enting en kan je opnieuw beginnen.

Voor mijn gevoel kies ik voor veilig en omdat Rhino toch ook twee keer per jaar gedaan wordt bij ons is het een kleine moeite om tegelijk nog een keer influenza te laten doen, kost me geloof ik 13 euro extra.....

**Geplaatst**: 30-08-06 15:08

Re: Tetanus-Influenza halfjaarlijks OF jaarlijks. Ervaringen

Geplaatst: 30-08-06 15:08

zo is dat

bij mij op stal doet ook niet iedereen het,maar wel de wedstrijd ruiters Knipoog

en ik ga ook nog al eens op pad ,dus veiligheid voor alles Sigaar

en er is ook best veel verloop op onze stal,waardoor er al en keer droes is uitgebroken
je weet maar nooit wat een ander paard met zich mee brengt Cool

ik doe het met nog een paar andere om de 6 mnd collectief

**Geplaatst**: 31-08-06 17:30

Re: Tetanus-Influenza halfjaarlijks OF jaarlijks. Ervaringen?

Geplaatst: 31-08-06 17:30

Downhill schreef:
WAAR staat AANGETOOND dat de werking van een Infuenza/Tetanus-enting maar 8 tot 9 maanden zijn "werking" heeft??????????

Neem niet aan dat de dierenarts erover gaat staan liegen, ik heb het ook weleens gelezen maar zou je zo geen bron kunnen geven.

**Geplaatst door de TopicStarter** : 31-08-06 17:34

Re: Tetanus-Influenza halfjaarlijks OF jaarlijks. Ervaringen

Geplaatst door de TopicStarter : 31-08-06 17:34

mirgino schreef:
Downhill schreef:
WAAR staat AANGETOOND dat de werking van een Infuenza/Tetanus-enting maar 8 tot 9 maanden zijn "werking" heeft??????????

of dat ergens staat weet ikniet maar dit is wat de DA mij verteld heeft.
en volgens mij gaat dat alleen over de Tetanus.
mijn vorige paard had ooit een hoefzweer en de enting was 7 mnd geleden geweest,hij heeft toen
een nieuwe enting gehad omdat de Tetanus bijna uitgewerkt was.
Daarom ben ik 2 x per jaar gaan enten omdat ik mijn paardje goed geent wil hebben
ze staan met een grote groep op de wei en er gebeurt af en toe wel eens wat.

ik ga dus gewoon voor safe
ik mag dus aannemen dat hier een kern van waarheid inzit

Jaa, hier zit inderdaad logica in en is ook een mooi voorbeeld!!!!

**Geplaatst door de TopicStarter** : 31-08-06 17:40

Re: Tetanus-Influenza halfjaarlijks OF jaarlijks. Ervaringen?

Geplaatst door de TopicStarter : 31-08-06 17:40

Charos schreef:
Downhill schreef:
WAAR staat AANGETOOND dat de werking van een Infuenza/Tetanus-enting maar 8 tot 9 maanden zijn "werking" heeft??????????

Neem niet aan dat de dierenarts erover gaat staan liegen, ik heb het ook weleens gelezen maar zou je zo geen bron kunnen geven.

DIT is ook helemaal NIET ter sprake in mijn topic of een dierenarts wel of niet liegt. Ik wil graag (zoals bovenstaand voorbeeld) voorbeelden WAAROM mensen 2 x per jaar enten. En het voorbeeld van die hoefzweer heb ik wat aan! Het mooiste zou zijn als ook een laboratiorium die deze entingen ontwikkeld ofzo, mooie voorbeelden kan geven waarom het slimmer is om 2 x per jaar te enten. En vooral waarom het nog niet bij de KNHS regelementen verplicht staat.....

**Geplaatst**: 01-09-06 11:48

Re: Tetanus-Influenza halfjaarlijks OF jaarlijks. Ervaringen?

Geplaatst: 01-09-06 11:48

Hier een stukje:

Natuurlijk Ruiterschap

Website Natuurlijk Ruiterschap

Vaccineren, waarom zou je dat doen?Wat is een paard?
Paarden zijn prooidieren die in kudde verband leven. De groepen zijn sociaal streng hiërarchisch: alle paarden weten hun plek en dat geeft stabiliteit aan de kudde. De kudde bestaat uit een grote variatie paarden van alle leeftijden, van veulens tot oude “oma’s”. Opvoeden is een kunst die het best door de paarden zelf gedaan kan worden.
Paarden staan nooit op stal, hebben nooit een deken om en zijn 24 uur per dag bezig met lopen. Ze leggen per 24 uur een afstand af die vaak de 30 km overtreft. Er zijn weinig andere paarden in de buurt, waardoor ze zich constant in een schone omgeving zonder ziekmakers bevinden.
Paarden in het wild eten bijna alleen maar hard, stengelig gras. Veulens worden “gespeend” doordat er een volgend veulen komt. Als er geen nieuw veulen komt, dan zal de merrie het veulen zelf verjagen als ze daar aan toe is. Als de merrie het niet erg vindt, dan kan een veulen een aantal jaren bij de moeder blijven drinken.
Paarden in het wild gaan nooit naar de dierenarts of naar de hoefsmid. Hun gebit wordt nooit nagekeken. Ze krijgen nooit koliek en worden nooit hoefbevangen. Hun hoeven en hun gebit zijn zoals ze zijn en gaan een leven lang mee.
Paarden die op deze wijze hun leven in een stabiele kudde leven, zijn Paard met een hoofdletter. Hun levenswijze bezorgt ze de minst mogelijke stress. Zij hebben een optimaal werkend immuunsysteem, dat zorgt voor een optimale bescherming tegen “indringers” . Deze indringers zijn mondjesmaat aanwezig: de kans dat een paard een heleboel ziekmakers tegelijk tegenkomt, is zeer klein. Deze natuurlijke omstandigheden geven een grote bescherming aan het individuele dier.

Een paard in gevangenschap
Paarden die “bij hun baas” leven, spenderen hun leven in gevangenschap. Ook al hebben ze de beschikking over een weide, ze gaan geen 30 kilometer per dag lopen om eten te zoeken. Ze krijgen brokjes en zeer mals gras te eten. Het maagdarm kanaal doet zijn uiterste best om deze substraten op een zo net mogelijke manier te verwerken. Maar ideaal is het zeker niet. Het maagdarm kanaal is één van de belangrijkste onderdelen van het immuunsysteem. De spijsvertering moet een paard helpen gezond te blijven. Stel dat je als mens alleen maar chocolade en slagroomgebakjes zou eten. Het is erg lekker, maar het ondersteunt niet een gezond lichaam. Je kunt mensen niet met paarden vergelijken, maar dit voorbeeld helpt deze materie beter te begrijpen.
De paarden leven een groot deel van de dag op stal in eenzaamheid. In de weide staan ze vaak kort. Te kort om een stabiele kudde te vormen. Het vormen van een kudde duurt vrijwel 24 uur per dag, 7 dagen in de week. Een niet stabiele kudde is een grote bron van stress voor het paard. Hij weet zijn plek niet en is constant op zoek naar bevestiging. Hij weet niet waar hij deze bevestiging vandaan moet halen. Deze zoektocht is een hele stress ervaring.
De stal is voor tetanusbacteriën een ideale omgeving om zich schuil te houden. De bacterie is een commensaal in het maagdarm kanaal van het paard: dit wil zeggen dat de tetanusbacterie in elke paardendarm voorkomt. Elke keer als een paard mest, komen er miljoenen tetanusbacteriën in de directe omgeving van het paard. Indien het paard zich verwondt, ook al is het niet zichtbaar, zal een tetanusbacterie de kans krijgen zich in de wond te nestelen. Indien de wond zich snel sluit kunnen er ideale groeiomstandigheden voor de bacterie ontstaan. Als dat gebeurt, is de kans groot dat het paard tetanus krijgt. Tetanus is in de meeste gevallen een dodelijke ziekte.

In Nederland wonen heel veel mensen. Doordat de mensen veel ruimte nodig hebben, blijft er niet veel ruimte over voor andere invullingen. De ruimte die er nog is moet door veel paarden gedeeld worden. Bovendien willen de mensen dat “hun” paarden lekker dichtbij staan, en hebben mensen de neiging op een kluitje te gaan wonen. Als gevolg hiervan “ wonen “ hun paarden ook op een kluitje. Dat betekent dat er op zo weinig ruimte veel ziekmakers ronddwalen. Veel paarden komen hierdoor constant in aanraking met veel ziekmakers. Ze hebben daarom een heel grote kans om daadwerkelijk ziek te worden.

Mensen zijn altijd bezig “ het beste “ te zijn in bepaalde prestaties. Reeds in de oudheid bestond dit fenomeen. Heden ten dage is onze maatschappij ook nog steeds bezig met steeds meer en harder te werken om nog beter te presteren. In de paarden hobby van deze mensen is deze prestatiedrang evengoed aanwezig: het paard moet op wedstrijd. Het wordt overal mee naar toe gesleept. Daar naar toe waar nog meer paarden bij elkaar komen. En daarom is er een berg ziekmakers op zo’n plek aanwezig.

Paarden zijn gestresst door het transport. Tijdens het transport kunnen ze niet normaal ademhalen. De luchtcirculatie tijdens transport is altijd precies verkeerd om. Wat betekent dat de luchtwegen niet optimaal kunnen functioneren. Terwijl ze uitgeladen worden, wandelen ze de berg met ziekmakers in. Omdat de luchtwegen gestresst zijn door het transport, is de kans erg groot dat zo’n ziekmaker ook daadwerkelijk het paard ziek gaat maken.

Veulens worden zelfs met 3 maanden van de moeder gescheiden. Sommige eigenaren zijn meer clement en plakken hier nog een (paar) maanden aan vast. Grote aantallen veulens komen volledig gestresst door het spenen, bij elkaar. Voorspelbaar zijn de ziektes die onder deze veulens uitbreken.

Veulens laten wij opgroeien in kuddes bestaande uit dieren van ongeveer gelijke leeftijd. In dit soort kuddes geldt het recht van de sterkste. Terwijl in een wilde kudde respect en vriendelijkheid de basis vormen in de omgang met elkaar. Immers bij ruzie heeft de gehele kudde kans op predatie van buiten af. Dit is slecht voor het overleven van de kudde. Ruzie en het uitoefenen van het recht van de sterkste geeft veel stress onder de dieren. Iedereen kent de verhalen van droes uitbraken in dit soort kuddes.

Wat is wijsheid?
Indien je je paard geen omgeving kunt aanbieden die zeer sterk lijkt op een wilde omgeving, is het verstandig het paard voor bepaalde zeer ziekmakende ziekten te vaccineren.

In Nederland kun je paarden voor een aantal ziekten inenten.

Influenza (griep)
Herpes (rhino pneumonie)
Tetanus
Droes
Schimmel

1. Influenza
De eerste enting is een verplichte enting indien je met het paard op concours wilt gaan. Dit om te voorkomen dat één paard een heleboel andere paarden ziek maakt. Een influenza enting is er in vele soorten en prijsklassen. Veel dierenartsen hebben de neiging om een goedkoop product te kiezen, maar aan alle goedkope producten zit een nadeel. Bij goedkope entstoffen treedt vaker een locale ent reactie op, of wordt het paard algeheel ziek. Hoe duurder de enting, hoe beter de kwaliteit en hoe minder last het paard van de enting heeft. Veel eigenaren weten dit niet en varen blind op hun dierenarts. Vraag ernaar: het is jouw paard en bovendien moet jij de rekening betalen, je hebt dus ook het recht te weten of datgene wat er in de spuit zit, het beste voor je paard is!

De influenza entingen zijn gemiddeld niet langer werkzaam dan 6 maanden. Dat betekent dat een paard elke 6 maanden een spuit moeten hebben. In Amerika is er reeds een intra nasaal vaccin op de markt. De dierenarts “verstuift” het vaccin in de neus van het paard: als proestte er een ander paard in de neus van jouw paard. In Europa is men bezig met deze vorm van vaccinatie op de markt te brengen. Voorlopig moeten wij het nog met een spuit doen.

2 Herpes
Herpes entingen (vergelijk een koorts lip bij de mens) zijn entingen die vaak herhaald moeten worden ( elke drie maanden). Vaccinatie tegen een herpes virus leidt slechts moeilijk tot immuniteit. De beste preventie tegen deze ziekte is het niet stressen van je paard. Hoe gezonder hij is, hoe minder kans hij heeft om ziek te worden van dit virus. Zijn eigen immuunsysteem werkt het allerbeste als je paard gelukkig is.

3 Tetanus
Tetanus entingen geven een stabiele immuniteit, die lang aan kan houden. Het is niet noodzakelijk elk jaar met tetanus te enten. Er zijn veldproeven gedaan waaruit blijkt dat paarden ten minste twee jaar een optimale immuniteit behouden. Deze veldproeven zijn erg duur doordat ze zo lang duren. Men denkt dat de immuniteit nog langer kan aanhouden, maar tot op heden is daar geen onderzoek naar gedaan.

In Nederland is een influenza enting bijna altijd gecombineerd met een tetanus enting, wat praktisch inhoud dat je elk jaar naast influenza ook tegen tetanus ent. Inmiddels zijn er op de Nederlandse markt ook influenza entingen verkrijgbaar zonder tetanus. Ook zijn er vaccins die alleen tegen tetanus bescherming bieden. Je kunt dus zelf de “regie” houden over het vaccinatieschema van je paard. Maar informeer goed en praat er over met je dierenarts. Als je niet genoeg geïnformeerd bent, zal je dierenarts minder snel geneigd zijn je serieus te nemen. Doe je best en spreek je uit!

4 Droes
Sinds kort is er een droes enting op de Nederlandse markt. De keuze om tegen droes te enten ligt het meest voor de hand in de volgende twee situaties: gevoelige dieren die vrijwel zeker droes gaan krijgen, bijvoorbeeld pas gespeende veulens in jaargroepen en oudere dieren die veel in contact komen met jonge paarden. Oudere paarden kunnen op den duur hun immuniteit tegen droes verliezen. Deze droes enting moet vaak herhaald worden. Maar ook hier geldt dat een optimaal functionerend immuunsysteem het paard het beste beschermt tegen ziekte.

5 Schimmel
Eveneens is slechts kort op de markt een enting tegen schimmel (ook wel ringworm genoemd). Je spuit het dier een dosis schimmelsporen in de bilspier, waarna er na een tweede enting, immuniteit ontstaat. Schimmel kan in jaargroepen die geformeerd worden en waarbij veel stress bestaat, een wijd verspreid probleem worden. Ook nieuw te introduceren dieren in bijvoorbeeld een manege kunnen een gevoelige stal infecteren. Wederom moet deze enting vaak herhaald worden (elke negen maanden). Wassen was tot voor kort de aangewezen behandeling, maar in deze wereld van gemak is een spuit veel sneller. Zo min mogelijk stress zal een paard niet vatbaar maken voor schimmel.

Je eigen paard
Belangrijk is dat je je bewust wordt van de keuze mogelijkheden die er zijn aangaande het enten van je paard. Lees er veel over, en op het moment dat je er voldoende van weet kun je met je dierenarts overleggen. Vraag wat voor vaccins er gebruikt worden. Als het goedkope vaccins betreft, kun je bijvoorbeeld kwalitatief betere vragen.
Maar een ongeluk zit in een klein (tetanus) hoekje, dus denk goed na over de consequenties van wel of niet vaccineren!

18-11-2005
Melissa Arts
Dierenarts
http://www.dekleinesmaalhorst.nl/

**Geplaatst door de TopicStarter** : 01-09-06 12:33

Re: Tetanus-Influenza halfjaarlijks OF jaarlijks. Ervaringen?

Geplaatst door de TopicStarter : 01-09-06 12:33

Amen Mork !!!! Klasse hoor!
Artikel waar je ook wat aan hebt.
Heb je nog meer leesvoer uit betrouwbare bronnen? Bijvoorbeeld waarom inderdaad 2 x per jaar geënt wordt....?

**Geplaatst**: 01-09-06 17:29

Re: Tetanus-Influenza halfjaarlijks OF jaarlijks. Ervaringen?

Geplaatst: 01-09-06 17:29

Tetanus kan om de 2 jaar, influenza + rhino elk half jaar, zo doe ik dat al jaren. De influenza enting is inderdaad geen heel jaar geldig maar slechts 9 maanden. Tegenwoordig heb je losse tetanus entingen en combi entingen van rhino en influenza.

**Geplaatst**: 02-09-06 18:50

Re: Tetanus-Influenza halfjaarlijks OF jaarlijks. Ervaringen?

Geplaatst: 02-09-06 18:50

Downhill schreef:
Amen Mork !!!! Klasse hoor!
Artikel waar je ook wat aan hebt.
Heb je nog meer leesvoer uit betrouwbare bronnen? Bijvoorbeeld waarom inderdaad 2 x per jaar geënt wordt....?

Daar ben ik zelf nog naar op zoek. De voornaamste reden die ik dus regelmatig terug zie ook in artikelen of websites van Veeartsen is dat het een voorzorgsmaatregel is vooral als je paard met veel diverse paarden(zoals op concours of manege/ wei) in aanraking komt het verstandig is je paard 2 maal per jaar te enten daar de entstof uitgewerkt is na ca 7/9 maanden, vandaar veiligheidshalve om het half jaar. Een paard kan nou eenmaal lelijke infecties krijgen door viezigheid wat in de wond komt( tetanus) of een flinke verkoudheid krijgen van een ander paard.

Nomineer dit bericht ×