Goed schema ontwormen voor het hele jaar gevraagd

Moderators: Essie73, Coby, balance, Firelight, Dyonne, Neonlight, Sica, NadjaNadja, C_arola

Toevoegen aan eigen berichten
 
 
polly2
Berichten: 4503
Geregistreerd: 21-07-05

Re: Goed schema ontwormen voor het hele jaar gevraagd

Link naar dit bericht Geplaatst: 06-11-07 00:17

wednesday schreef:
Mij hadden ze altijd verteld om de drie maanden te ontwormen en altijd af te wisselen met het merk-middel. Dus ik neem ofwel equest ofwel eqvalan. Maar eigenlijk doe ik het dus helemaal niet goed?
Het probleem is ook, dat ik ontwormingsmiddel (volgens mij) enkel bij de apotheker kan halen. En die heeft meestal maar zeer beperkte merken beschikbaar.


Dan wordt bedoeld dat je de werkzame stof moet afwisselen.
Wisselen van merk hoeft dit niet altijd te betekenen. Zowel merk A als merk B kan als werkzame stof bijv. ivermectine hebben.

Ivermectine is bijv. met name van belang op het moment dat er zich horzellarven in het paard bevinden....(bijvoorbeeld)

Cassidy

Berichten: 75551
Geregistreerd: 08-08-01
Woonplaats: Purmerend

Re: Goed schema ontwormen voor het hele jaar gevraagd

Link naar dit bericht Geplaatst: 06-11-07 01:22

Het hele jaar door Equest, (eens in de 3 maanden) met uitzondering van Juni'/Juli (Pyrantel 2x achter elkaar, 6 weken) en even voor kerst Equimax voor de lintwormen (8 weken). Paarden staat in de zomer op het weiland of in een graspaddock, in de winter op stal. Equimax even voor de kerst geven omdat na het weideseizoen de lintwormeieren een aantal maanden nodig hebben om zich te ontwikkelen, en je ze dan op tijd aan kunt pakken.

Schema is gemaakt in overleg met de DA.

singasong

Berichten: 8573
Geregistreerd: 17-11-02

Re: Goed schema ontwormen voor het hele jaar gevraagd

Link naar dit bericht Geplaatst: 06-11-07 10:53

Zelf zit ik nog steeds in twijfel over die lintworm. Ik ontworm daar nu 1x per jaar voor maar een lintworm heeft een cyclus van 6 mnd. Dan zou je toch denken dat je hiervoor 2x per jaar moet ontwormen?!
Bij een voorlichtingavond van Equest adviseerden ze 1x per jaar en bij de Gezondheidsdienst voor dieren adviseren ze 2x per jaar. Wat is nu wijsheid?

Coliena
Berichten: 673
Geregistreerd: 07-07-04

Re: Goed schema ontwormen voor het hele jaar gevraagd

Link naar dit bericht Geplaatst: 06-11-07 11:28

Hou rekening met de cyclus van de parasiet waartegen je wil ontwormen. In principe is ontwormen tegen lintwormen slechts 1x per jaar nodig. Wij hebben echter een paard gehad met koliek dat geopereerd is en daar kwamen lintwormen als oorzaak uit. Dat wil dus zeggen dat wij een lintwormbesmetting van onze weides hebben en daarom ontwormen we twee maal per jaar tegen lintwormen. De grasmijten die zorgen voor besmetting van je paard zijn actief in mei/juni en in november. Dus dat is de goede periode om tegen lintwormen te ontwormen. Eén van die periodes is in principe genoeg, mits je geen zware besmetting van je weiland hebt. Moxidectine (equest of equest pramox) werkt zeer goed tegen ingekapselde larven van de bloedworm. Deze kapselen zich slechts in vanaf de start van de koudere periode en het korten van de dagen, dus rond oktober/november. Ze kruipen massaal uit de darm, met diarree en koliek tot gevolg bij het lengen van de dagen, in het voorjaar rond eind februari/maart dus. Dat zijn de periodes waarin je equest mag gebruiken. Als je paard echter equest heeft gekregen rond november, dan zal hij zich daarna ook niet meer besmetten, aangezien er geen volwassen wormen zijn in de winter en er dus geen nieuwe eieren of infectieuze larven zijn. Dus tenzij je paard in november geen equest gekregen heeft, of je weet dat je problemen hebt met bloedwormen, is één maal per jaar equest genoeg in november. Anders kun je ze nogmaals doen rond maart. De rest van het jaar zijn enkel de volwassen bloedwormen aanwezig die goed gevoelig zijn voor ivermectine. Dus de rest van het jaar kan je ontwormen met producten waar ivermectine inzit.

Hopelijk is het zo duidelijk?

Coconut
Berichten: 14247
Geregistreerd: 15-05-05
Woonplaats: Veluwe

Re: Goed schema ontwormen voor het hele jaar gevraagd

Link naar dit bericht Geplaatst: 06-11-07 11:30

ik ontworm het hele jaar met eraquell en 2x per jaar met equimax tegen lintwormen

Anoniem

Re: Goed schema ontwormen voor het hele jaar gevraagd

Link naar dit bericht Geplaatst: 06-11-07 11:32

Het nadeel van de meeste schema's vind ik dat ze praten over de winter geen weidegang...
Hier blijven ze dus wel buiten komen. Dus dan weet ik niet of het schema anders moet zijn

k4tink4

Berichten: 720
Geregistreerd: 25-09-06
Woonplaats: Gouda

Re: Goed schema ontwormen voor het hele jaar gevraagd

Link naar dit bericht Geplaatst: 06-11-07 11:40

Ja precies, Wat als je paard 24/7 buiten staat. Wat is dan het advies voor ontwormen?
En hoe zit het dan ook met jonge paarden die 24/7 buiten staan. In de opfok bijv. ?

_Deco_
Berichten: 848
Geregistreerd: 21-03-04

Re: Goed schema ontwormen voor het hele jaar gevraagd

Link naar dit bericht Geplaatst: 06-11-07 11:46

runningkawa schreef:
Het nadeel van de meeste schema's vind ik dat ze praten over de winter geen weidegang...
Hier blijven ze dus wel buiten komen. Dus dan weet ik niet of het schema anders moet zijn


Ja dat vraag ik me ook af.. Hier staan ze gewoon overdag buiten en 's nachts binnen, zowel in de zomer als in de winter.
Wij ontwormen ongeveer om de 2 maanden. Ik gebruik meestal ivermectine en 1 x per jaar equest en 1 x equimax. Toch maar even uitzoeken welke wanneer het beste is, ik zie door de bomen ook het bos niet meer.. Iemand die me kan helpen?

Wilawander

Berichten: 15093
Geregistreerd: 12-03-06
Woonplaats: Enschede over de grens.

Re: Goed schema ontwormen voor het hele jaar gevraagd

Link naar dit bericht Geplaatst: 06-11-07 11:47

runningkawa schreef:
Het nadeel van de meeste schema's vind ik dat ze praten over de winter geen weidegang...
Hier blijven ze dus wel buiten komen. Dus dan weet ik niet of het schema anders moet zijn



Het schema wat ik gebruik is gebaseerd op paarden die dagelijks buiten komen dus ook winterseizoen.


Lintwormen moet 2 x per jaar in voor en najaar daar de cycles 6 maanden is.

singasong

Berichten: 8573
Geregistreerd: 17-11-02

Re: Goed schema ontwormen voor het hele jaar gevraagd

Link naar dit bericht Geplaatst: 06-11-07 11:58

Dus als je paard in het winterseizoen op stal gaat is 1x Equest en 1x Equimax voldoende! Volgens mij kun je deze dan ook meteen in 1 geven door de Equest Pramox te geven dan kun je de rest van het jaar Ivermectine geven.

Maar als je paard in de winter wel op de wei komt moet je dus 2x tegen lintworm ontwormen? Heb ik het nu goed begrepen?
En waarom zijn er in de winter geen volwassen bloedwormen?

Coliena schreef:
Hou rekening met de cyclus van de parasiet waartegen je wil ontwormen. In principe is ontwormen tegen lintwormen slechts 1x per jaar nodig. Wij hebben echter een paard gehad met koliek dat geopereerd is en daar kwamen lintwormen als oorzaak uit. Dat wil dus zeggen dat wij een lintwormbesmetting van onze weides hebben en daarom ontwormen we twee maal per jaar tegen lintwormen. De grasmijten die zorgen voor besmetting van je paard zijn actief in mei/juni en in november. Dus dat is de goede periode om tegen lintwormen te ontwormen. Eén van die periodes is in principe genoeg, mits je geen zware besmetting van je weiland hebt. Moxidectine (equest of equest pramox) werkt zeer goed tegen ingekapselde larven van de bloedworm. Deze kapselen zich slechts in vanaf de start van de koudere periode en het korten van de dagen, dus rond oktober/november. Ze kruipen massaal uit de darm, met diarree en koliek tot gevolg bij het lengen van de dagen, in het voorjaar rond eind februari/maart dus. Dat zijn de periodes waarin je equest mag gebruiken. Als je paard echter equest heeft gekregen rond november, dan zal hij zich daarna ook niet meer besmetten, aangezien er geen volwassen wormen zijn in de winter en er dus geen nieuwe eieren of infectieuze larven zijn. Dus tenzij je paard in november geen equest gekregen heeft, of je weet dat je problemen hebt met bloedwormen, is één maal per jaar equest genoeg in november. Anders kun je ze nogmaals doen rond maart. De rest van het jaar zijn enkel de volwassen bloedwormen aanwezig die goed gevoelig zijn voor ivermectine. Dus de rest van het jaar kan je ontwormen met producten waar ivermectine inzit.

Hopelijk is het zo duidelijk?

Coliena
Berichten: 673
Geregistreerd: 07-07-04

Re: Goed schema ontwormen voor het hele jaar gevraagd

Link naar dit bericht Geplaatst: 06-11-07 12:04

Omdat de cyclus van de wormen stopt. Ze houden een soort winterslaap. De volwassen wormen leggen eieren waaruit larven komen. Als de dagen korten en het kouder wordt, dan krijgen deze larven niet het signaal om naar buiten te gaan, maar krijgen ze het signaal om zich in te kapselen in de darmwand en daar te overwinteren. De volwassen wormen sterven en de larven overwinteren in de darm, leggen dus geen eieren en zijn niet infectieus. In het voorjaar komen de wormen terug uit de wand en worden volwassen. Ze leggen eieren, larven komen uit de eieren en worden met de mest afgevoerd. Zo besmetten ze nieuwe paarden. Maar in de winter ligt hun cyclus dus stil.

Wat ik verteld heb, geldt voor paarden die constante weidegang hebben. Het is wel zo dat in de winter de besmettingsgraad lager ligt, omwille van koudere temperaturen.

singasong

Berichten: 8573
Geregistreerd: 17-11-02

Re: Goed schema ontwormen voor het hele jaar gevraagd

Link naar dit bericht Geplaatst: 06-11-07 12:16

Bedankt Coliena voor de uitleg!

Coliena
Berichten: 673
Geregistreerd: 07-07-04

Re: Goed schema ontwormen voor het hele jaar gevraagd

Link naar dit bericht Geplaatst: 06-11-07 12:25

Zo te horen zijn er nog een hele hoop mensen die niet snappen welke schema ze moeten volgen. Daarom heb ik een algemeen schema opgesteld. Maakt niet uit of de paarden nu opgestald worden in de winter of niet. Dit is een doorlopen schema, dat je kan aanpassen aan eigen problemen.

JAN

FEB: equest (tegen larven van bloedwormen, enkel nodig indien paard problemen heeft met bloedwormen OF indien je geen equest hebt gegeven in november)
ivermectine (dus gelijk welk een product waar ivermectine in zit) (indien de equest niet nodig was)

MA
APR

MEI: praziquantel / pyrantel (gelijk welk een product waar één van deze stoffen inzit. Dient als ontworming voor lintwormen, met voorkeur voor praziquantel, heeft betere werkzaamheid) (als je in november ontwormt tegen lintworm, hoeft dit niet noodzakelijk, tenzij je een zware besmetting hebt. Dan kan je in plaats alles geven met ivermectine in)
SUGGESTIE: equimax (zit ivermectine in, tegen andere wormen, vooral tegen volwassen bloedwormen EN praziquantel met beste werking tegen lintwormen)

JUNI
JULI

AUG: Ivermectine (gelijk welk product met ivermectine in)(doodt alle wormen die deze periode actief kunnen zijn, waaronder ook volwassen bloedwormen)

SEPT
OKT

NOV: Equest pramox (zit moxidectine in, tegen ingekapselde bloedwormen EN praziquantel, meest effectief tegen lintwormen)
equest (enkel moxidectine tegen ingekapselde bloedwormen, indien je geen zware lintwormbesmetting hebt)

Voila, met dit schema heb je een goede controle van ALLE mogelijke wormen. Een paard volledig vrij krijgen, is een utopie, maar hij zal wel klachtenvrij blijven en zo goed als "wormvrij" zijn.

Nog een tip met betrekking tot veulens: equest of equest pramox is niet geschikt voor veulens. Deze krijgen het beste een kuur met panacur, aangezien dit zeer goed werkzaam is tegen spoelwormen, die bij veulens veel problemen kunnen veroorzaken. BIj volwassen paarden best niet gebruiken, wegens grote resistentie bij andere wormsoorten en het feit dat volwassen paarden niet veel last hebben van spoelwormen.

Vragen zijn welkom!

Groeten, Coliena

PS: waarom ik welke middelen gebruik, kan je terug vinden in mijn vorig post!

haukieboy

Berichten: 784
Geregistreerd: 23-03-07

Re: Goed schema ontwormen voor het hele jaar gevraagd

Link naar dit bericht Geplaatst: 06-11-07 12:29

stipje

garny95
Berichten: 5277
Geregistreerd: 05-11-06

Re: Goed schema ontwormen voor het hele jaar gevraagd

Link naar dit bericht Geplaatst door de TopicStarter : 06-11-07 12:35

nou top, ga dus toch equest pramox halen ergens, de equimax gebruik ik dan wel weer in mei. Ingekapselde bloedwormen voelt voor mij niet echt lekker en als die beestjes dat nu gaan doen in november dan wil ik ze toch er toch uit hebben, mochten ze er zitten. Merk dat ze bij de speciaalzaak toch ook weer niet alles van weten. Bokkers bedankt, ik heb mijn schema nu !

rosanja
Berichten: 338
Geregistreerd: 30-03-06

Re: Goed schema ontwormen voor het hele jaar gevraagd

Link naar dit bericht Geplaatst: 06-11-07 12:55

Citaat:
Nog een tip met betrekking tot veulens: equest of equest pramox is niet geschikt voor veulens. Deze krijgen het beste een kuur met panacur, aangezien dit zeer goed werkzaam is tegen spoelwormen, die bij veulens veel problemen kunnen veroorzaken. BIj volwassen paarden best niet gebruiken, wegens grote resistentie bij andere wormsoorten en het feit dat volwassen paarden niet veel last hebben van spoelwormen.


@Coliena: wat versta je onder veulens? Ook een afgespeend veulen van plm 8 maand oud?

Bij ons loopt een veulen van 8 mnd oud samen met wat oudere paarden in een paddock gedurende de winter. Kan het ook kwaad (voor het veulen of de andere paarden) als je alleen het veulen met wat anders behandeld, zoals Coliena hierboven aangeeft, en de rest met een regulier middel zoals equest pramox? Is er dan geen kans op herbesmetting oid?

En als je een mestmonster wilt laten onderzoeken, wat is dan de beste tijd? Juist in het najaar (okt/nov) of voorjaar (als er weer weidegang mogelijk is)?

_Deco_
Berichten: 848
Geregistreerd: 21-03-04

Re: Goed schema ontwormen voor het hele jaar gevraagd

Link naar dit bericht Geplaatst: 06-11-07 13:09

@Coliena: Waarom ontworm je pas 3 maanden nadat je ivermectine hebt gebruikt? Ivermectine is toch 8 weken werkzaam?
Als ik je schema goed begrijp kan ik dus af met ivermectine en 1 keer per jaar equest pramox in november? Worden ze dan niet resistent?

Wilawander

Berichten: 15093
Geregistreerd: 12-03-06
Woonplaats: Enschede over de grens.

Re: Goed schema ontwormen voor het hele jaar gevraagd

Link naar dit bericht Geplaatst: 06-11-07 13:23

Ivermectine moet om de 8 weken.

Tegen lintwormen ontworm je twee keer per jaar of het paard wel of niet op de wei komt.

Een mestonderzoek kan je altijd doen maar heeft weinig zin. Een paard scheidt pas echt wormen en eieren uit via de mest als er binnen geen plaats meer is. Verder heeft een paard altijd wormen waardoor je ook een schema moet gebruiken zodat de ontwikkeling van de wormen niet verder gaat en er geen echte wormbesmeting ontstaat. Verder worden bij een besmetting niet constant eieren/larven uutgescheiden in de mest waardoor een mestonderzoek negatief kan zijn terwijl er wel een besmetting is. Die dan verergert omdat er dan wordt geadviseert niet te ontwormen. (Vaak, wat juist zo fout is)
Wel kan je een wormbesmetting aantonen in het bloed maar dat is vrij prijzig, dus een goed ontwormschema is in principe het goedkoopst en het gezondst voor het paard. (ook kan je bij koliek, wormen uitsluiten).


Jonge paarden beter geen Equest (Pramox) geven. Beter kan je dan een dubbele dosering Pyrantel geven tegen lintwormen. Pyrantel is sowieso de beste tegen spoelwormen. Hier heeft het jonge paard de meeste problemen mee.

Coliena
Berichten: 673
Geregistreerd: 07-07-04

Re: Goed schema ontwormen voor het hele jaar gevraagd

Link naar dit bericht Geplaatst: 06-11-07 13:27

@Coliena: wat versta je onder veulens? Ook een afgespeend veulen van plm 8 maand oud?

Bij ons loopt een veulen van 8 mnd oud samen met wat oudere paarden in een paddock gedurende de winter. Kan het ook kwaad (voor het veulen of de andere paarden) als je alleen het veulen met wat anders behandeld, zoals Coliena hierboven aangeeft, en de rest met een regulier middel zoals equest pramox? Is er dan geen kans op herbesmetting oid?

En als je een mestmonster wilt laten onderzoeken, wat is dan de beste tijd? Juist in het najaar (okt/nov) of voorjaar (als er weer weidegang mogelijk is)?[/quote]

Ik ontworm enkel jaarlingen voor de eerste maal met equest. Dus ik zou nog even wachten, hoewel hij waarschijnlijk wel al oud genoeg is. Het kan geen kwaad als je het veulen met wat anders behandelt dan de andere paarden, maar doe ze wel allemaal tegelijk. Waar je deze periode van het jaar moet rekening mee houden is de lintworm en bloedwormen. De larven kan je bij het veulen dus niet behandelen, aangezien hij geen equest mag, maar je kan wel ivermectine geven, dat doodt de volwassen wormen die nu nog aanwezig zijn, zodat er geen eieren en geen larven meer gevormd worden die in de darmwand kunnen kruipen. Het veulen zou ik dan met betrekking tot de bloedwormen in februari equest geven, dan is hij al een jaar oud. Wat je best nu kan geven aan het veulen is equimax (ivermectine voor volwassen bloedworm + praziquantel tegen lintwormen). Hij zal zich niet herbesmetten, aangezien alle paarden tegen de lintworm zijn ontwormd en de mosmijt die de lintworm overbrengt in de winter niet actief is. Wat betreft de bloedworm, kan hij zich ook niet herbesmetten, aangezien in de winter geen uitscheiding van larven en eieren is. Wat betreft spoelwormen, kan je hem ook panacur geven, is zeer effectief. Je kan ook het veulen equimax geven samen met de rest en na 6 weken nog eens panacur, voor eventuele spoelwormen. Je volwassen paarden hebben dat niet nodig, zij hebben er weinig last van.

Mestmonster is een goed idee, maar hou er rekening mee dat je niet alles kan detecteren. Lintworm bijvoorbeeld kan je in de mest niet terugvinden. Dus daar moet je zowiezo minimum 1x per jaar tegen ontwormen. In de winter zul je ook geen eieren of larven van bloedwormen vinden, aangezien er geen eieren gevormd worden en de larven overwinteren. Een negatief onderzoek iwl dus niet zeggen dat je paard geen bloedwormen heeft! De beste periode is dus volgens mij het eind van de zomer. Omdat dan volwassen bloedwormen in grote aantallen eieren en larven gaan uitscheiden. Het begin van het weideseizoen kan eventueel ook, om te controleren of er veel ingekapselde larven zaten indien je geen equest hebt gegeven voor de winter. Dan worden deze terug actief en kruipen massaal uit de darm. Dan krijg je erge diarree, koliek en ontstoken darmen. Stel dat je paard een enorme bloedworminfectie had in november, dan kan je natuurlijk nog rest larven hebben begin weideseizoen. Dus beste is einde zomer en begin weideseizoen.

Coliena
Berichten: 673
Geregistreerd: 07-07-04

Re: Goed schema ontwormen voor het hele jaar gevraagd

Link naar dit bericht Geplaatst: 06-11-07 13:33

Nicole10 schreef:
@Coliena: Waarom ontworm je pas 3 maanden nadat je ivermectine hebt gebruikt? Ivermectine is toch 8 weken werkzaam?
Als ik je schema goed begrijp kan ik dus af met ivermectine en 1 keer per jaar equest pramox in november? Worden ze dan niet resistent?


Wat de werkzaamheid van de tubes betreft, 4x per jaar ontwormen is meer dan genoeg. De werkzaamheid van de tubes klopt niet in alle gevallen. Deze zijn namelijk getest op proefpaarden die met een gekend aantal wormen besmet was en geen andere wormen had. In praktijk zijn deze dus zowiezo korter. Teveel ontwormen werkt resistentie in de hand. Als je kijkt naar de cyclus van de meeste wormen, dan zul je merken dat in die drie maanden geen ongelooflijke besmetting kan gevormd worden. Wormvrij krijg je ze nooit volledig. Maar je kan ze wel ondersteunen, zodat een infectie nooit zo erg wordt dat ze symptomen ontwikkelen.

Wat resistentie betreft. Er zijn slechts 4 werkzame producten op de markt:

ivermectine
moxidectine
praziquantel / pyrantel
fenbendazole

Je kan dus maar afwisselen tussen deze vier producten! Ze zitten alle vier in het schema dat ik gegeven heb, behalve de fenbendazole. Tegen fenbendazole is al zeer veel resistentie. Het werkt enkel nog zeer goed voor spoelwormen. Aangezien veulens daar gevoeligst voor zijn, bewaar je deze kuur best uitsluitend voor veulens. Dus je kan niet meer afwisselen dan met dit schema. Meer preventie voor resistentie is dus niet mogelijk.

shan

Berichten: 4591
Geregistreerd: 28-10-04

Re: Goed schema ontwormen voor het hele jaar gevraagd

Link naar dit bericht Geplaatst: 06-11-07 16:45

Wat is de werkzame stof van panacur, Coliena?
O, ja en ik wil nog even benadrukken, zoals iemand anders ook al aangaf, dat als je Pyranthel ter bestrijding van lintwormen wil gebruiken, dat je dan wel de dubbele dosis moet toedienen!

garny95
Berichten: 5277
Geregistreerd: 05-11-06

Re: Goed schema ontwormen voor het hele jaar gevraagd

Link naar dit bericht Geplaatst door de TopicStarter : 06-11-07 19:14

waarom dubbele dosis, dan kunnen ze toch beter de verpakking aanpassen ?

shan

Berichten: 4591
Geregistreerd: 28-10-04

Re: Goed schema ontwormen voor het hele jaar gevraagd

Link naar dit bericht Geplaatst: 06-11-07 19:41

Omdat je bijv voor spoelwormen geen dubbele dosis hoeft te geven. Die dubbele dosis geldt alleen voor lintworm bestrijding.

Loesje1988
Berichten: 56
Geregistreerd: 02-11-07

Re: Goed schema ontwormen voor het hele jaar gevraagd

Link naar dit bericht Geplaatst: 06-11-07 19:50

Het beste is om je paard als hij buiten staat 1 keer in de 6 weken te ontwormen. als hij op stal staat of in de winter mag dit maximaal 1 keer per 2 maanden zijn. Wormen hebben een cyclus van ongeveer 6 weken. Om resistentie te voorkomen kun je het beste 1 merk 2 of drie keer achter elkaar gebruiken en dan overgaan op een ander merk. Bedenk ieder dier draagt altijd wormen met zich mee. om een infectie te voorkomen ontworm je. succes ermee

shan

Berichten: 4591
Geregistreerd: 28-10-04

Re: Goed schema ontwormen voor het hele jaar gevraagd

Link naar dit bericht Geplaatst: 06-11-07 20:17

Hier even een artikel, het gaat over nieuwe inzichten wat betreft ontwormen.

• Nieuwe inzichten in ontworming van paarden
De afdeling infectieziekten en Immunologie van de faculteit der Diergeneeskunde in Utrecht (M.Eysker, c.s.) heeft begin augustus 2006 nieuwe inzichten gepubliceerd in het Tijdschrift voor Diergeneeskunde over ontwormen van paarden. Hieruit heb ik de volgende samenvatting gemaakt:

Elk paard heeft wormen. Bij een geringe besmetting leidt dit bijna nooit tot problemen. Bij een zware besmetting wordt de conditie en de gezondheid van het paard aangetast. De wormbestrijding bij het paard is vooral gericht op het laag houden van infecties met Cyathostominae (zie ook boven onder: Kleine strongyliden). Bij veulens zijn daarnaast infecties met Strongylus vulgaris, Parascaris equorum (spoelworm) en Strongyloides westeri (veulenworm) van klinisch belang.

Wormbestrijding bij het paard gebeurt vrijwel nooit op basis van faecesonderzoek, waardoor vaker ontwormd wordt dan nodig is. Dit werd recent aangetoond in Engels onderzoek, waaruit bleek dat bij 84 procent van de paarden op de dag van ontwormen geen eieren in de faeces worden gevonden. Er wordt dan ook weinig rekening gehouden met de mogelijkheid dat wormen resistentie tegen anthelmintica (= wormmiddelen) kunnen ontwikkelen.
Resistentie is een toenemend probleem bij wormen van het paard in Nederland. Dit wordt veroorzaakt door foutief en te frequent toedienen van wormmiddelen. Het is onwaarschijnlijk dat op korte termijn nieuwe groepen anthelmintica tegen wormen worden geïntroduceerd voor het paard. Het is dus belangrijk verstandig om te gaan de beschikbare middelen. Het aantal behandelingen met wormmiddelen moet worden beperkt en door middel van selectief ontwormen van alleen de paarden met een hoge ei-uitscheiding (faeces-onderzoek!) moet de verdere ontwikkeling van anthelminticum-resistentie worden vertraagd.
De hoogte van de ei-uitscheiding is, net als bij schapen en runderen, erfelijk. Dit betekent dat volwassen paarden die altijd lage aantallen wormeieren uitscheiden zijn op te sporen via faeces-onderzoek. Dit onderzoek hoeft bij paarden niet vaak herhaald te worden. Nieuwe paarden moeten bij aankomst op het bedrijf altijd worden ontwormd en pas in de groep worden geïntroduceerd nadat de behandeling effectief is gebleken. Wormmiddel-resistentie kan namelijk ook op een bedrijf worden geïntroduceerd door de invoer van nieuwe dieren die geïnfecteerd zijn met resistente parasieten.

Het uitgangspunt van ontwormen bij het paard moet zijn resistentie te verminderen door het gebruik van wormmiddelen zoveel mogelijk te beperken, zonder dat dit leidt tot gevaarlijke worminfecties bij de paarden. Dit kan via selectief gebruik van anthelmintica gecombineerd met een correct weidemanagement, hygiënemaatregelen en faecesonderzoek.
Er is een belangrijke rol voor faecesonderzoek bij het verlagen van de resistentie door het ondersteunen van selectieve behandeling van alleen die paarden die hoge aantallen wormeieren in de faeces uitscheiden. In Nederland wordt dit nog erg weinig toegepast, maar in de UK, Zuid-Afrika en Denemarken is dit zeer ingeburgerd.

Strongylus-type ei (microscopisch beeld)

De publicatie geeft een aantal voorbeelden van situaties waarbij het ontwormen waarschijnlijk niet, en situaties waar ontwormen waarschijnlijk wel nodig is.
• Op bedrijven met intensieve beweiding is ontwormen vrijwel altijd wel nodig, vooral als er veulens en jaarlingen aanwezig zijn. Het preventief gebruik van benzimidazolen tegen Strongylidae is, in verband met wijd verbreid voorkomende resistentie niet aan te bevelen. Eigenlijk is dit alleen verantwoord als via faecesonderzoek is aangetoond dat ze nog wel effectief zijn. Tegen andere nematoden kunnen de benzimidazolen wel gebruikt worden.
• Op bedrijven waar geen echte weidegang is volstaat het toepassen van strikte hygiëne (dagelijks verwijderen van mest uit de boxen, standen en uitloop en minsten éénmaal per week vervangen van het stro en schoonmaken van de boxen of standen) en is ontwormen meestal niet nodig.
• Op bedrijven met extensieve beweiding is ontwormen ook niet nodig.
• Omdat in de winter de ontwikkeling van vrijlevende stadia stil staat en de eieren zeer slecht overleven, is preventief ontwormen tussen september en maart niet nodig, behalve eventueel bij veulens tegen Strongyloides westeri of Parascaris equorum. Dit geldt ook als de paarden de hele winter buiten lopen. Uiteraard kan het wel nodig zijn therapeutisch te moeten ontwormen in deze periode.
• Als alle faeces consequent tweemaal per week van de wei verwijderd kan worden, eventueel machinaal, is ontwormen waarschijnlijk niet of zeer beperkt nodig.
• Het is verstandig dit alles te ondersteunen via faecesonderzoek.

Faecesonderzoek zal veel vaker dan nu gebruikelijk is moeten worden ingezet om beslissingen over wormbestrijding te ondersteunen.
De belangrijkste reden om dit te laten doen is het vaststellen of de uitscheiding van wormeieren zo hoog is geworden dat het nodig is te ontwormen.
Overleg met uw dierenarts over de beste wormbestrijding in uw situatie.