Bokt.nl

**Geplaatst door de TopicStarter** : 25-01-26 20:51

Hulp gevraagd. In laten slapen of niet?

Geplaatst door de TopicStarter : 25-01-26 20:51

Beste paardenliefhebbers,

Ik zit met een hoop verdriet. Ik neig om mijn merrie te laten inslapen. Ik wil toch mijn verhaal hier nog doen om te lezen of men soort gelijke gebeurtenis heeft mee gemaakt en of nog tips heeft.

Ik heb een merrie van 12,5 jaar. 2 jaar geleden begon zij kreupel te lopen rechts voor. Oorzaak lichte beginnende artrose in de voorknie. Links hadden we ook op de foto gezet en ook daar heeft zij beginnende artrose. Omdat zij rechts kreupel liep hebben wij haar daar toen behandeld met cortisone wat 2 maanden heeft geholpen. Daarna hebben we haar ingespoten met stamceltherapie. Dat heeft aangeslagen. Wel zag ik meteen dat ze in rust soms met haar rechter been naar voren gestrekt stond. Het rustig aan rijden in de bak met een goede bodem ging prima.

Ondertussen kreeg ze 3x einchuss links achter waarvan 1x heel hevig. Ze heeft hierdoor een chronische verdikking bij de kogel overgehouden.
Vier maanden geleden kreeg zij aan dat zelfde been links achter een peesblessure. Toen hebben wij haar laten laseren. Een herhaling van de scan gaf aan dat de blessure zo goed als weg was. Daarna kreeg ik een opbouwschema waarbij ik extra rustig heb gedaan.

Na het opbouwschema van 12 weken waarvan 4 keer per week te hebben gereden liep ze weer niet rad. Dat constateerde ik 3 weken geleden. DA ziet niks op scan en röntgen. Ook de sprongen op de foto gezet om spat uit te sluiten. 1 sprong heeft ze ook lichte artrose ivm een ocd die daar weg is gehaald in het verleden. Peesschede was iets verdikt dus vocht eruit laten druppelen en ingespoten met cortisonen. We kunnen alleen nog op de mri meer zien maar daar ga ik niet meer aan beginnen.
Dat was 3 weken geleden dat ze is ingespoten met cortisone. Ze had nu verbeterd moeten zijn maar helaas loopt ze nog steeds het zelfde als voor de cortisonen.
Met de DA had ik al eigenlijk afgesproken als dit niet werkt, dan stoppen we ermee. Omdat ik al 2 jaar bezig ben met aanmodderen. Hij zei dat ik haar wel kon aanbieden als fokmerrie of weidemaatje bij een goede kennis. Ze is op als rijpaard. Maar ik doe haar niet zomaar weg. Dat vind ik ook een risico.

Ze is ook wat scheef in haar lijf. Wellicht dat het door haar rug komt.. ik heb al een aantal jaar geen osteopaat gehad. Ik denk zelf dat ze toch echt last heeft van rechts voor. Tijdens het rijden heb ik ook enkele keren gehad dat ze rechtsom ging staken. Soms deed ze dat ook weer niet en liep ze als een trein. Mentaal is ze nog erg goed. Vrolijk in haar box en buiten. Ze is niet kreupel maar ook niet rad. Dit maakt het allemaal erg moeilijk om de keuze te maken. Ik ga haar nu een week op de metacam zetten om te kijken of ze beter gaat lopen en niet meer gestrekt in de paddock staat. Om uit te sluiten of ze echt pijn heeft. Het is een friese merrie dus ik denk ook dat ze hard voor zichzelf kan zijn.

Wat kan ik nog doen? Iemand iets vergelijkbaars mee gemaakt? Ik neig naar het in laten slapen. Maar het is moeilijk omdat we nu niks kunnen vinden en ze niet kapot gaat van de pijn maar meer ongemak heeft. Tenminste dat is wat ik denk en zie. Dat wil ik nu ook uitsluiten door die metacam een week te geven. Ik ben wel bang dat als ik met haar door ga dat ik aan blijf modderen. Misschien compenseert ze continu. Maar wie weet heeft iemand nog de gouden tip of toch nog een advies..

**Geplaatst**: 25-01-26 21:29

Geplaatst: 25-01-26 21:29

Als ze artrose in haar voorknieën heeft en artrose in een spronggewricht, is de kans heel groot dat er op nog meer plekken artrose is ontstaan.

Ik weet natuurlijk niet hoe de bouw van jouw Fries is en hoe ze met haar hoofd loopt met rijden, hoe ze als Fries in haar bindweefsel zit ( een veelvoorkomend probleem bij Friezen).

Er kan nog zoveel meer met jouw Fries aan de hand zijn, mijn ervaring is dat ze doorgaan met alles totdat ze echt helemaal niet meer kunnen en dan eigenlijk toch nog verder gaan...

Jou optie om haar in te laten slapen is in mijn ogen heel reëel. Ik zou haar alleen eerder een week op sterke buut zetten in plaats van metacam. Metacam maskeert naar mijn idee lichte pijn, maar als ze meer pijn heeft, zal ze met metacam niet verbeteren en dan heb je straks nog het idee dat er echt weinig mis is. Een week zware buut kan gerust, daar krijgen ze niet ineens maagproblemen van, maar dan heb je meer kans dat je ziet dat ze dan verbetert en dan weet je denk ik wel wat jou te doen staat.

Heel veel sterkte met je beslissing hoor, het is erg moeilijk omdat ze niet oud en af is qua leeftijd, maar waarschijnlijk wel qua lichaam.

**Geplaatst**: 25-01-26 21:44

Re: Hulp gevraagd. In laten slapen of niet?

Geplaatst: 25-01-26 21:44

Ze compenseerd dus elke keer voor een overbelast been en het been dat daar het meeste van doet gaat vervolgens ook stuk. Dat je nu minder ziet van kreupel als ze inmiddels in 3 benen een beschadiging als artrose heeft zitten is niet zo raar.
Advies van de DA over fok is ernstig slecht. Op 10-12 jaar al artrose is niet een eigenschap die je door wil fokken en extra gewicht van een veulen als draagmerrie ook niet.
Forse pijnstilling geven kan meer inzicht geven in hoe veel last ze heeft, maar het beeld wat jij schetst is inderdaad een aflopende zaak en de winter is nog niet voorbij. Paard permanent op pijnstilling zetten heeft altijd gevolgen qua bijwerkingen en genezen zal het niet. Mogelijk wel sneller slechter worden omdat ze door de pijnstilling meer gaat belasten dan lijf hebben kan.
Ga kritisch om de tafel met je DA, maar laat je niet blij maken met dit of dat kan ze wel door hobbelen als grasmaaier oid. Van wat jij schetst is ze nl niet pijnvrij maar maskeert ze wegens vele plekjes die probleem zijn.

**Geplaatst**: 25-01-26 22:12

Re: Hulp gevraagd. In laten slapen of niet?

Geplaatst: 25-01-26 22:12

Ontzettend moeilijke beslissing. Ik snap ook dat na twee jaar dokteren je deze beslissing overweegt.
Is dit een reguliere dierenarts of is deze verbonden aan een kliniek?
Niet rad kan ook iets anders betekenen dan pijn, maar Friezen staan erom bekend vaak hard te zijn voor zichzelf. Is de artrose ernstiger geworden?
Wijsheid gewenst. Het is wel belangrijk dat je zelf 100% achter de keuze staat, is mijn ervaring.

**Geplaatst**: 26-01-26 03:08

Geplaatst: 26-01-26 03:08

Ik begrijp het denk ik niet. Ze is sinds enkele weken niet meer rijdbaar dus denk je aan inslapen? Je hebt veel met haar gedokterd, maar een behandeling van een osteopaat over geslagen? Terwijl dat juist degene is die haar weer in balans kan zetten na de compensatie domino die is begonnen om te vallen, en met jouw verhaal nog steeds lijkt voort te duren?

Beginnende/lichte artrose vind ik geen reden tot inslapen, ténzij ze na lange tijd rust met vrije beweging nog niet pijnvrij te krijgen zijn. Maar dan gaat het eerder over maanden dan over weken. (Bij lichte onregelmatigheid zoals beschreven)

Zou beginnen met een plekje zoeken waar ze niet/nauwelijks op box hoeft te staan, een uitloop doet al heel veel als een groepstalling niet mogelijk is. Bij artrose is een veel genoemd gezegde ‘rust roest’. Dat betekent niet dat je fanatiek moet gaan rijden, maar wel haar in beweging houden. In een box staan doet ze vaak geen goed. Behalve de vrije beweging kan je denken aan wandelingen en werken aan de hand.

Een goede osteopaat, wellicht gecombineerd met meerdere behandelingen lymfe drainage vanwege het ras, dat ze ingespoten is (afvalstoffen), problemen met vocht en chronische verdikking.

Voeding onder de loep nemen. Dit heeft veel invloed bij artrose. Krijgt ze al supplementen? Het duurt 3 maanden voordat deze optimaal werken. De Horseflex jointpower met hyaluronzuur is erg fijn. De ingrediënten zijn wetenschappelijk bewezen. Je kan duivelsklauw geven om extra te ondersteunen en de acute pijn wat te stillen.

Als dit allemaal in balans is, ga je richting het voorjaar. Dan is artrose vaak makkelijker dan in de winter. Mooiste zou zijn als ze ergens een zomer lang de wei op kan en helemaal niet meer op stal hoeft. Als ze dan voldoende herstelt, kan je misschien denken aan opbouwen, of haar in ieder geval pijnvrij de winter in laten gaan. Dan ben je inmiddels al een stuk verder en handiger in haar management, en kan je de ongemakken voor zijn of kleiner houden.

Fokken zou ik alleen doen als je weet dat het om niet-erfelijke artrose gaat. En ook weidemaatje (of coaching?) pas als ze stabiel is en geen pijn meer laat zien.

Veel beterschap gewenst.

**Geplaatst**: 26-01-26 08:35

Re: Hulp gevraagd. In laten slapen of niet?

Geplaatst: 26-01-26 08:35

Voordat je aan inslapen denkt, zou je eerst een rusthuis kunnen proberen. Mijn merrie (ook 12, met artrose) doet het goed in een kudde, 24/7 buiten met schuilstal. Ze beweegt genoeg om pijnvrij te blijven. Zeker als de dierenarts je paard nog als weidemaatje ziet doorleven, is er geen reden voor inslapen.

**Geplaatst door de TopicStarter** : 26-01-26 08:44

Geplaatst door de TopicStarter : 26-01-26 08:44

@caily bedankt voor je reactie. Alleen zo kortzichtig is het niet. Ik ga haar niet in laten slapen omdat ik er nu niet op kan rijden. Maar omdat ze nu aan alle benen inmiddels wat mankeert en dit ook ontlast. En ik nu twijfel of het wel paardwaardig is als ik met haar door ga. Omdat ik niet goed kan peilen of ze echt veel pijn heeft. Dat vind ik een moeilijke beslissing nu. Ze heeft al tot oktober op het land gestaan. Staat nu de hele dag in de paddock. lymfe drainage heb ik ook toegepast. Joint power gaf ik in de eerste instantie daarna ben ik overgegaan op primeval gelatinaat. Ik geef daar ook kleefkruid bij elke dag. Ook ben ik elke dag met haar aan het stappen. Osteopaat heb ik inderdaad wel overslagen de afgelopen tijd omdat ik er ook niet veel meer op reed en focus meer lag op haar benen. Daar baal ik ook van maar aan de andere kant denk ik ook meer dat een osteo voor onderhoud is van het lichaam en niet de oorzaak van het probleem is..

**Geplaatst door de TopicStarter** : 26-01-26 08:50

Re: Hulp gevraagd. In laten slapen of niet?

Geplaatst door de TopicStarter : 26-01-26 08:50

@senna Ze is niet rad inderdaad. Alleen met de buigproef liep ze wel kreupel tijdens het wegdraven. Ik heb haar een maand 24-7 buiten gehad alleen helaas werkte dit niet voor haar. Ze durfde ook niet te plassen. Dit doet ze altijd in haar stal. Ze staat nu al de hele dag buiten tot einde middag. Als ze op stal staat kom ik en dan ga ik met haar stappen.. artrose is niet erger geworden. Het is een da vanuit een kliniek. Bedankt voor je/jullie reacties.. blijft moeilijk.

**Geplaatst**: 26-01-26 08:57

Re: Hulp gevraagd. In laten slapen of niet?

Geplaatst: 26-01-26 08:57

Lastig, het rechtsom staken ook..deed ze dat door pijn of scheef/ stijfheid? Is ze inderdaad iets aan het compenseren in het lichaam of is het andersom.

In jouw geval zou ik denk ik toch eens de osteo er bij halen of fasciarelease laten doen en het paard dan een paar maanden alleen maar aan de hand stappen. Dan eens kijken wat er gebeurd en of er herstel plaats heeft gevonden of niet. Zo, niet dan zou ik aan de test met pijnstilling denken en eventueel inslapen.

**Geplaatst door de TopicStarter** : 26-01-26 08:59

Geplaatst door de TopicStarter : 26-01-26 08:59

@Lieser wat fijn dat het goed gaat met zo’n stal! Ik zat daar inderdaad ook aan te denken. Niet 24-7 buiten want dat vind ze niet fijn. Maar eigenlijk staat ze nu ook al veel buiten. Ik kan er nog over nadenken alleen het is niet alleen de artrose, links achter kunnen we nu niks kunnen vinden wat ze mankeert en dat been blijft nu ook dik.. de ene keer is het slank. De andere keer wat dikker. Het is niet te peilen.

**Geplaatst**: 26-01-26 09:02

Geplaatst: 26-01-26 09:02

TS, wat heb je al veel voor je paard gedaan!
Het is jammer dat het niet zo lang voor verbetering heef gezorgd.
De grens tussen wel of niet een happy life hebben is moeilijk he bij paarden. Ze doen het liefst altijd alsof er niks aan de hand is. En zo’n Fries heeft van nature vaak ook al een hoop schwung en uitstraling, waardoor het paard heel levendig kan overkomen (als je komt voeren enzo). Ook al heeft het last van het lichaam. Het is nog een relatief jong paard, dus voorlopig is het nog lang niet zover dat je als het ware het innerlijke vuurtje ziet doven, en derhalve makkelijker tot inslapen kan overgaan.
Daarvoor zou ze dan eerst nog eens 12 jaar als weidepaard moeten rondlopen.
En ergens tussen nu en later als ze oud en op is zal je de keuze moeten maken, aangezien je ook schrijft het paard niet uit handen te willen geven.

Ik wil gewoon even opmerken, als tegenwicht voor eventueel schuldgevoel of het idee ‘verplicht’ te zijn het leven zo lang mogelijk te moeten rekken, dat er toch altijd nog dagelijks een hele hoop gezonde pony’s en paarden bij de slager terechtkomen, wegens overschot of ongeschiktheid voor het fokdoel. Echt lang niet elk paard wordt aangehouden tot het echt niet meer gaat.
Dus ik zou zeggen voel je nergens toe verplicht. Volg vooral je gevoel. Zet het paard niet voor een ander zijn gemoedsrust jaren op de wei, maar alleen als dat voor jezelf goed voelt.

En ja misschien is het goed om even te wachten op het voorjaar, een osteo erbij te halen en te zien of het nog iets brengt. En dan rustig na te denken over wat je wilt.
Hoe dan ook, sterkte ermee, verdrietig dat je paard deze mankementen heeft. :knuffel:

**Geplaatst door de TopicStarter** : 26-01-26 09:08

Geplaatst door de TopicStarter : 26-01-26 09:08

Bedankt voor je berichtje.. we hebben echt heel veel gedaan! Het heeft echt heel veel geld gekost.. maar met alle liefde gedaan maar dat is ook waar ik mee zit. Ze heeft best veel ongemak (misschien wel meer pijn dan dat ze laat zien) en dan denk ik.. misschien moet ze daar dan nog jaren mee door lopen. Omdat ze nog maar 12 jaar is. Dat ga ik dan inderdaad nog doen de osteo erbij.. bedankt nogmaals voor het mee denken!

Laatst bijgewerkt door QOC079 op 26-01-26 09:09, in het totaal 1 keer bewerkt

**Geplaatst door de TopicStarter** : 26-01-26 09:08

Re: Hulp gevraagd. In laten slapen of niet?

Geplaatst door de TopicStarter : 26-01-26 09:08

Elisa bedankt voor je reactie. Staken heeft ze nooit gedaan. Het staken is echt sinds er rechts voor artrose is vastgesteld en zij is behandeld met stamcellen. Dat kon ik ook niet peilen. Soms deed ze dit. Dan ging ik er vanaf of reed ik alleen linksom. Soms deed ze dit een tijd ook weer niet. Ze staat regelmatig rechts voor gestrekt in de paddock en links achter in rust. Bedankt voor je reactie. Ik denk toch nog dat ik de osteo erbij ga halen. Ik weet niet of het wat oplost maar dan heb ik dat ook nog geprobeerd..

**Geplaatst**: 26-01-26 09:12

Geplaatst: 26-01-26 09:12

Niet rad = kreupel, in mijn ogen.
Niet duidelijk kreupel aan één been kan ook betekenen 'aan alle benen even veel pijn'.

Artrose gaat helaas niet meer weg, dus jouw idee dat ze nog steeds last heeft van rechtsvoor ook al is het niet 'erger' geworden, zou best goed kunnen kloppen. Scheef in de rug kan ook komen vanuit (jarenlange) compensatie voor pijn rechtsvoor.

Helaas zelf ervaring met paarden met artrose. Mijn allereerste paardje heb ik (bleek achteraf) veel te lang laten doorlopen. Bij hem kwam het heel langzaam, van niet graag willen springen, langere opwarmfase nodig, ongelijke passen, tot uiteindelijk het naar voren gestrekte voorbeen op rust.
De artrose zat overal, niet alleen in de gewrichten die we op de foto hadden gezet.

De tweede is afgelopen donderdag ingeslapen. Een week op de Metacam (dubbele dosis!) liet me zien hoeveel bewegingsvreugde hij verloren had door pijn.

Bij mijn eerste paardje had ik ook een week metacam geprobeerd, maar zag ik geen verschil in beweging. Mijn conclusie was toen 'het is geen pijn', terwijl hij wellicht al teveel/ te lang pijn had om door Metacam voldoende te verminderen.

Je paard laten losmaken zou ik persoonlijk niet doen. Als hij nu overeind blijft door compensaties en je gaat die losmaken zonder de oorzaak te weten, kan hij nog veel meer last krijgen omdat het beschermend 'corset' wegvalt. Heb gezien hoe mijn dierenarts mijn eerste paardje een osteopathische behandeling gaf en zag een paar maanden later de artrose in zijn hals en rug en dacht toen 'oei, wat moet dat pijnlijk geweest zijn' (was echt een héél brave)

Een week op goede pijnstilling en dan kijken hoe zowel gedrag als beweging verandert kan je hopelijk meer duidelijkheid geven.
Heel veel sterkte!

**Geplaatst**: 26-01-26 09:18

Geplaatst: 26-01-26 09:18

QOC079 schreef:
Elisa bedankt voor je reactie. Staken heeft ze nooit gedaan. Het staken is echt sinds er rechts voor artrose is vastgesteld en zij is behandeld met stamcellen. Dat kon ik ook niet peilen. Soms deed ze dit. Dan ging ik er vanaf of reed ik alleen linksom. Soms deed ze dit een tijd ook weer niet. Ze staat regelmatig rechts voor gestrekt in de paddock en links achter in rust. Bedankt voor je reactie. Ik denk toch nog dat ik de osteo erbij ga halen. Ik weet niet of het wat oplost maar dan heb ik dat ook nog geprobeerd..

Oke bedankt voor je aanvulling, dat was me niet helemaal duidelijk. Dan lijkt het staken toch van de pijn te komen. En ik zie nu ook dat linksachter dik blijft, is dat het einschuss been toevallig? Want soms raken lymfen blijvend beschadigd na einschuss.

Wat Calippo zegt is ook wel iets om rekening mee te houden maar persoonlijk vind ik dan wel verschil in waar de artrose zit. Als het in de benen zit dan is de rug losmaken soms wel fijn omdat ze ook door de benen in compensatiepatronen kunnen komen waardoor ze daar ook juist meer vast gaan zitten in die rug en het een soort vicieuze circel wordt.

**Geplaatst**: 26-01-26 09:19

Geplaatst: 26-01-26 09:19

Dat gestrekt staan met voorbenen wijst soms op hoefbevangenheid? (ik ben geen DA dus weet het ook niet maar dan doen ze dat nl .ook. Wel meestal met 2 benen.)

**Geplaatst**: 26-01-26 09:19

Geplaatst: 26-01-26 09:19

Liever een dag te vroeg dan een dag te laat.. Ik denk dat je de keuze wel weet.

**Geplaatst door de TopicStarter** : 26-01-26 09:48

Re: Hulp gevraagd. In laten slapen of niet?

Geplaatst door de TopicStarter : 26-01-26 09:48

@elisa het is inderdaad blijvend dik geworden na de einchuss. Ze heeft een peesblessure gehad daarna aan dat zelfde been wat nu zo goed als over is. Maar nu loopt ze weer niet rad vanuit links achter en ze kunnen niks vinden nu in dat been. Het was wel gezwollen bij de peesschede dus vandaar dat we haar nog hebben laten inspuiten.

**Geplaatst**: 26-01-26 09:50

Re: Hulp gevraagd. In laten slapen of niet?

Geplaatst: 26-01-26 09:50

Als ze fysiek pijn heeft zou ik haar in laten slapen en nooit doorgeven als weidemaatje/fokmerrie etc. Ik ben daar rechtlijnig in, pijn en geen kans op herstel = inslapen. Dat is het meest eerlijke naar het dier.

**Geplaatst door de TopicStarter** : 26-01-26 09:51

Geplaatst door de TopicStarter : 26-01-26 09:51

@calippo. Jeetje ook zo’n vervelende ervaring. Ik wens je heel veel sterkte toe met het verlies van je maatje. Wel een vergelijkbaar verhaal waar ik ook wel weer veel kan uithalen. Daar ben ik ook bang voor. Te lang door laten lopen met pijn.. het liefst hou ik haar nog jaren. Maar ik wil haar niet houden met pijn. Ik zal de pijnstilling wel eerst nog afwachten. Daarna kan ik weer verder kijken.. bedankt voor je uitgebreide reactie en jouw ervaring.

**Geplaatst door de TopicStarter** : 26-01-26 09:52

Re: Hulp gevraagd. In laten slapen of niet?

Geplaatst door de TopicStarter : 26-01-26 09:52

@zonnetje als ik zeker weet dat ze pijn heeft dan laat ik haar inderdaad gaan. Maar dat wil ik eerst echt zeker weten..

**Geplaatst**: 26-01-26 10:01

Geplaatst: 26-01-26 10:01

QOC079 schreef:
@zonnetje als ik zeker weet dat ze pijn heeft dan laat ik haar inderdaad gaan. Maar dat wil ik eerst echt zeker weten..

Dat is inderdaad soms zo lastig om vast te stellen

**Geplaatst**: 26-01-26 10:07

Re: Hulp gevraagd. In laten slapen of niet?

Geplaatst: 26-01-26 10:07

Maar als er geen herstel mogelijk is en je alle problemen bij elkaar optelt zou het onwaarschijnlijk zijn dat ze pijnvrij is.... Als een paard laat zien echt last te hebben is dat ook zielig en ben je al ver heen....De vraag is of je dat moet willen. Ik vind zelf dat mensen ooit juist te moeilijk doen over inslapen, alsof je een misdaad begaat ik vind het juist fijn dat wij voor een dier kunnen beslissen dat ze niet hoeven te (gaan) lijden.

**Geplaatst door de TopicStarter** : 26-01-26 10:14

Re: Hulp gevraagd. In laten slapen of niet?

Geplaatst door de TopicStarter : 26-01-26 10:14

Ik snap wat je zegt. Maar wat deze situatie betreft en voor mijn eigen gevoel ben ik daar niet te laat mee. En wil ik juist niet te laat uitsluiten of ik haar laat gaan ja of nee.

**Geplaatst**: 26-01-26 10:28

Re: Hulp gevraagd. In laten slapen of niet?

Geplaatst: 26-01-26 10:28

ze loopt niet rad zeg je TS, dan heeft ze toch gewoon pijn?

Nomineer dit bericht ×