Bokt.nl

Citaat:

Voor ieder stukje erfelijke informatie is er een apart gen, dus ook voor de kleuren. Deze genen zijn opgebouwd uit 2 delen, allelen genoemd. Ieder paard krijgt voor elk gen 1 allel van de moeder, en 1 van de vader.

Om kleurgenen bij paarden te beschijven worden er letters gebruikt. Deze letters worden ook allemaal in paren opgeschreven, 1 van de vader, 1 van de moeder. Die letters bij elkaar is de kleurformule van een paard.

Voor iedere eigenschap zijn er dus 2 allelen nodig. Vaak is 1 van de allelen overheersend over de andere. Dit houdt in dat beide allelen aanwezig zijn, maar dat er aan de buitenkant maar 1 te zien is.
Het overheersende gen wordt dominant genoemd, het andere wordt recessief genoemd.Een veulen kan dus, hoewel het aan de buitenkant een bepaalde kleur is, ook een recessief gen dragen wat niet te zien is. Als met dit veulen verder gefokt wordt, kan afhankelijk van de andere ouder van het nieuwe veulen, dit recessieve gen ineens wel te zien zijn in het nieuwe veulen.

Als je in een gen 2 allelen hebt die beide dominant of beide recessief zijn, dan heet dat homozygoot (fokzuiver), er kan alleen dezelfde eigenschap worden doorgeven als de eigenschap die die ouder ook heeft. Bijvoorbeeld een paard wat homozygoot zwart is, kan zelf alleen zwart doorgeven.
Als je in 1 gen zowel een dominant als een recessief allel hebt, dan heet dat heterozygoot (fokonzuiver). Een paard wat bijvoorbeeld heterozygoot zwart is, draagt maar 1 allel voor zwart. Welk allel er doorgegeven wordt is willekeurig, het kan dus het zwarte allel zijn, of het niet-zwarte allel.

Dominante genen worden aangegeven met een hoofdletter, recessieve met een kleine letter.
Een goed voorbeeld van dominant is schimmel (aangegeven met de letter G=grijs). Schimmel is dominant. Dat wil zeggen dat als een paard 1 allel heeft voor schimmel, het paard altijd schimmel zal zijn, ook al heeft het paard van de andere ouder g doorgekregen (=niet-grijs).
Een paard met deze genen is dus een heterozygote schimmel, hij is dan Gg. Dit paard kan zowel schimmel als niet-schimmel vererven.

Paarden hebben 2 basiskleuren, namelijk zwart en vos. Bruin is geen basiskleur, omdat bruin wordt veroorzaakt door een extra gen (het agoutigen) over zwart.
Voor zowel zwart als vos wordt in de kleurformule de letter E gebruikt. E staat voor zwart, e voor vos. E staat voor expressie, het is namelijk het expressiegen wat bepaald of een paard zwart of vos wordt. Heeft het paard het expressiegen dan wordt het zwart, heeft het dat niet, dan wordt het vos.
Zwart is dominant over vos, dus als het paard Ee heeft (1x zwart, 1x vos) dan wordt het paard zwart. Een vos heeft altijd ee.
Bruin wordt veroorzaakt door het agoutigen, wat het zwart terug dringt naar de punten (manen, staart, benen). Augouti wordt aangegeven met A. Ook agouti is dominant, maar toont alleen op zwart, omdat er bij een vos geen zwart is om op in te werken. Een vos kan dus wel agouti dragen en doorgeven.
*Een vos heeft dus altijd ee. Aangezien een vos wel agouti kan dragen, kan een vos dus zijn: eeaa (vos en draagt geen agouti), eeAa (vos en heterozygoot voor agouti) of eeAA (vos en homozygoot voor agouti). Voskleur is altijd recessief.
*Een zwart paard heeft tenminste eenmaal E, en draagt nooit A, anders zou het bruin zijn. Een zwart paard is dus Eeaa (heterozygoot zwart) of EEaa (homozygoot zwart)
*Een bruin paard heeft ook tenminste eenmaal E, en minstens eenmaal A. Een bruin paard kan dus zijn: EeAa (heterozygoot zwart+agouti) EEAa (homozygoot zwart, heterozygoot bruin) of EEAA (homozygoot zwart+agouti)