Bokt.nl

**Geplaatst door de TopicStarter** : 17-02-15 13:28

Hoe bepaal je de klemtoon van een woord?

Geplaatst door de TopicStarter : 17-02-15 13:28

Mijn dochter van 12 (gym) gaf aan dat ze het moeilijk vind de klemtoon van een woord te bepalen.
Ik bepaal dat door het woord te hakken in lettergrepen maar zij hoort dat niet (altijd).
Is daar een regel of trucje voor?
Ze mogen geen geen woordenboek gebruiken en via google vindt ik eigenlijk geen goed antwoord.

**Geplaatst**: 17-02-15 14:49

Geplaatst: 17-02-15 14:49

Waar heeft ze het voor nodig? Is het een probleem bij het voorlezen van teksten, of bij toepassing van bepaalde regels of...?
Lukt het opdelen in lettergrepen zonder klemtoon wel?

Hoewel het niet altijd makkelijk is te bepalen waar de klemtoon ligt, kun je in elk geval al een aantal dingen schrappen waar die niet ligt.

- de 'stomme e' (als een e als 'uh' wordt uitgesproken) heeft geen klemtoon. (Bepalen, gevaar, lezen, bekers)
- Er zijn een paar andere uitgangen die geen klemtoon krijgen, bv -ing (verdeling, meting, koning), -isch (logisch, anatomisch), -lijk (eigenlijk, woordelijk, moeilijk)

Er is ook een duidelijke regel die wel de klemtoon bepaalt:
- bij samengestelde woorden krijgt het eerste woord de klemtoon (klemtoon

, handdoek, paardrijden, keukenkastje)

Verder is het toch een beetje leren. Soms zit er wel een beetje een patroon in
bv muziek, politiek, fysiek,
discriminatie, arrestatie, politie, creatie - (de lettergreep voor -tie)

Als het echt een probleem is voor haar school zou ik gewoon heel veel teksten ontleden, vooral gedichten en songteksten, en een spelen met wat er gebeurt als je de klemtoon op een ander deel van een woord probeert te leggen.

**Geplaatst**: 17-02-15 16:43

Re: Hoe bepaal je de klemtoon van een woord?

Geplaatst: 17-02-15 16:43

Is ze van origine niet Nederlands? Meestal gaat klemtoonbepaling bij de moedertaal automatisch. Laat haar de woorden langzaam uitspreken en varieren met de klemtoon, als ze goed Nederlands spreekt komt ze er dan misschien wel achter.

**Geplaatst door de TopicStarter** : 17-02-15 19:51

Re: Hoe bepaal je de klemtoon van een woord?

Geplaatst door de TopicStarter : 17-02-15 19:51

Wat ik van haar begrijp vindt ze het moeilijk om de klemtoon te bepalen in een woord en er dan meervoud van te maken. Zoals Industrie, pymama, bacterie, kopie enzovoorts.
Ze is wel Nederlands en ik heb haar ook gezegd dat het iets is dat je op "gevoel" doet. Ben toen wel op zoek gegaan naar een logische uitleg op google maar nu schijnt Nederlands helemaal niet zo logisch te zijn in de klemtoon

**Geplaatst**: 17-02-15 19:55

Geplaatst: 17-02-15 19:55

Bmamavan2 schreef:
Wat ik van haar begrijp vindt ze het moeilijk om de klemtoon te bepalen in een woord en er dan meervoud van te maken. Zoals Industrie, pymama, bacterie, kopie enzovoorts.
Ze is wel Nederlands en ik heb haar ook gezegd dat het iets is dat je op "gevoel" doet. Ben toen wel op zoek gegaan naar een logische uitleg op google maar nu schijnt Nederlands helemaal niet zo logisch te zijn in de klemtoon

Ik ben er ook ontzettend slecht in en daar waar al mijn klasgenoten het gewoon hoorden, hoorde ik dus echt niks eraan :')

Ik heb veel geoefend, maar echt goed word ik er nooit in. Veel oefenen helpt wel! Eventueel kan ze ook aan haar leraar Nederlands extra oefenmateriaal/uitleg/bijles vragen?

**Geplaatst**: 17-02-15 20:02

Re: Hoe bepaal je de klemtoon van een woord?

Geplaatst: 17-02-15 20:02

Ik ben er ook nooit een ster in geweest, wat ik zelf altijd doe is alles proberen. Dus bij het woord 'klemtoon' de klemtoon leggen op 'klem' en dan op 'toon'. En dan overdreven, zodat ik duidelijk kan horen wat het nou is. Normaal gesproken hoor je dan wel welke het moet zijn.

**Geplaatst**: 17-02-15 20:13

Re: Hoe bepaal je de klemtoon van een woord?

Geplaatst: 17-02-15 20:13

Is ze muzikaal?

De klank van een woord gaat op de plek waar de klemtoon ligt altijd iets omhoog, terwijl de niet beklemtoonde delen van het woord juist iets lager klinken.

Probeer zelf maar eens die moeilijke woorden wat 'zangerig' of melodieus hardop voor haar uit te spreken om te kijken of ze het dan hoort.

**Geplaatst**: 17-02-15 20:45

Geplaatst: 17-02-15 20:45

Bmamavan2 schreef:
Wat ik van haar begrijp vindt ze het moeilijk om de klemtoon te bepalen in een woord en er dan meervoud van te maken. Zoals Industrie, pymama, bacterie, kopie enzovoorts.

Het is ook een optie om gewoon een aantal van de lastige woorden in zo'n woordenleerprogrammaatje te stoppen en te oefenen.

Als is het op zich wel leuk om te kunnen horen hoe dat zit met klemtoon, komt ook van pas bij lessen over metrum (=het ritme in zinnen en gedichten.) Denk aan limericks, of rap, daar heb je dat heel sterk.

**Geplaatst**: 17-02-15 20:47

Geplaatst: 17-02-15 20:47

Yep inderdaad Shadow. Als het haar alleen om de woorden gaat die een trema krijgen in het meervoud, dan kun je die wel uit je hoofd leren. Maar het kan natuurlijk vaker van pas komen om toch te kunnen horen waar de klemtoon ligt.

Edit: is ze überhaupt taalgevoelig of is ze meer van de cijfers? Voor taalgevoelige mensen is het inderdaad iets dat in je gevoel ligt, maar het is absoluut te trainen.

**Geplaatst door de TopicStarter** : 18-02-15 08:44

Re: Hoe bepaal je de klemtoon van een woord?

Geplaatst door de TopicStarter : 18-02-15 08:44

Ze is zo wie zo meer van de beta-vakken. Over wiskunde, scheikunde, natuurkunde e.d. hoef je haar maar weinig uit te leggen maar talen

. En tsja helaas moet ze die ook allemaal voldoende staan.
Ze heeft er gewoon weinig gevoel voor. Dat zien we ook bij Frans en Engels en ook enigzins bij Latijn. Hoop dat Duits volgend jaar iets beter gaat aangezien we dat vaker spreken (vakanties en we zijn van origine Limburgs dus ze hoort het van ons en familie iets meer terug).
Gaan maar heel hard oefenen met haar. Bedankt voor alle tips alvast!

**Geplaatst**: 18-02-15 08:56

Geplaatst: 18-02-15 08:56

Pacific schreef:
Ik ben er ook nooit een ster in geweest, wat ik zelf altijd doe is alles proberen. Dus bij het woord 'klemtoon' de klemtoon leggen op 'klem' en dan op 'toon'. En dan overdreven, zodat ik duidelijk kan horen wat het nou is. Normaal gesproken hoor je dan wel welke het moet zijn.

Zo doe ik het ook.

Ik ben ook echt een ramp in het bepalen van de lettergreep met de klemtoon, terwijl ik wel heel talig ben en goed hoor wanneer de klemtoon wel of niet goed ligt, ook in andere talen. Alle opties langs gaan is voor mij ook de makkelijkste en snelste manier om te bepalen op welke lettergreep de klemtoon precies ligt.

**Geplaatst**: 20-02-15 16:10

Geplaatst: 20-02-15 16:10

Ja, taalwetenschapper hier!

Om even in je hoofd te houden: het Nederlandse klemtoonsysteem is een vrij arbitrair systeem en er zijn veel regionale verschillen. Ook moet je weten dat Nederlands een stress-timed language is: het is dus niet zo zeer dat de beklemtoonde syllabe hoger is (zoals hier in het topic gezegd wordt), maar voornamelijk langer. (Als je woorden heel nadrukkelijk gaat uitspreken ga je dus wel omhoog met je stem, maar in je alledaagse spraak is dit in het Nederlands veel minder dan bijv. Frans)

Wat misschien helpt voor je dochter is om het woord op verschillende manieren uit te spreken, waarbij ze telkens een andere syllabe overdreven rekt.
Dus:
baaaaaaacterie
bacteeeeeeerie
bacterieeeeeee

Zo kan ze, hopelijk, horen welke van de 3 het best klinkt, en vanuit daar haar keuze voor meervoud maken.

(Er zijn wel een aantal regels, die Shadow0 al deels aan heeft gegeven)

Misschien heb je aan deze site nog wat: Klik!

**Geplaatst**: 20-02-15 16:16

Geplaatst: 20-02-15 16:16

Ik wilde ook aanraden om het uit te gaan proberen. Zeg het woord hardop en test uit hoe het klinkt als je de klemtoon ergens anders zet. Dat wat goed klinkt is in 99% van de tijd ook echt goed.

Nomineer dit bericht ×