Taaltechnische vragen!

Moderators: NadjaNadja, Essie73, Muiz, Polly, Telpeva, ynskek

Toevoegen aan eigen berichten
 
 
branka16

Berichten: 3874
Geregistreerd: 01-04-05
Woonplaats: Coevorden

Taaltechnische vragen!

Link naar dit bericht Geplaatst door de TopicStarter : 05-08-14 19:17

Als het verkeerd staat graag verplaatsen.

Taaltechnische vragen is er een topic voor?

Ik heb iig een discussie met mijn vriend over een aantal dingen.
Hij zegt bijvoorbeeld die gaas terwijl ik er van overtuigd ben dat het dat gaas moet zijn.
Maar waarom is het goed of fout?

En wanneer zeg je ik/mij. Bijvoorbeeld hij is groter dan mij of hij is groter dan ik. Waarom is 1 van de 2 fout en waarom vergis ik mij vaak ik die domme dingen 8)7

Er zijn meer van die vragen maar ik kom er nu natuurlijk niet op...
Maar er zijn ongetwijfeld mensen hier die dit goed kunnen uitleggen.

Alvast bedankt voor het meedenken!!

Ghostattack

Berichten: 11855
Geregistreerd: 06-09-10
Woonplaats: Beneden-Leeuwen

Link naar dit bericht Geplaatst: 05-08-14 19:20

Hij is groter dan ik (ben), want "hij is groter dan mij ben" kan niet. Simpel regeltje om het te onthouden :j

suus_pepper

Berichten: 1821
Geregistreerd: 06-12-10

Link naar dit bericht Geplaatst: 05-08-14 19:20

Ik of mij is heel makkelijk te onthouden. Plak er maar een stukje zin achter. Bijvoorbeeld:
Hij is langer dan mij ben. Dat klinkt absoluut niet. Hij is langer dan ik ben. Dat klopt weer wel ;)

Volgens mij is het trouwens dat gaas haha!

Iris82

Berichten: 40405
Geregistreerd: 04-10-02
Woonplaats: Tilburg

Re: Taaltechnische vragen!

Link naar dit bericht Geplaatst: 05-08-14 19:22

Dat verwijst naar het en die verwijst naar de.
Dat is eigenlijk de basisregel. Er is wel een uitzondering op, maar daar zat ik je niet mee vermoeien.

Dus: het gaas, dat gaas. De stoel, die stoel.

M_Vainqueur

Berichten: 2140
Geregistreerd: 10-07-07
Woonplaats: Ede

Link naar dit bericht Geplaatst: 05-08-14 19:23

Die gaas is het sowieso niet maar dat gaas zou ik zelf ook niet kiezen(wat kan onze taal lelijk zijn!). Ik zou dan gaan voor dit gaas (gaas bedoel je mee bv het verdichtte hek voor kippen etc?)

En je andere kwestie... In Nederland maken ze de zinnen eigenlijk niet af (wat ze bijvoorbeeld in Engeland wel doen) dus officieel hoort het te zijn: hij is groter dan ik ben. En zo weet je gelijk dat mij niet klopt want dan zou er staan: hij is groter dan mij ben.

Edit; er waren er al meer!

Century

Berichten: 6928
Geregistreerd: 19-10-09
Woonplaats: Uden (NB)

Link naar dit bericht Geplaatst: 05-08-14 19:27

Dit/dat en die/deze hangt af van het geslacht van het woord. Om het simpel te houden: als je het lidwoord 'het' gebruikt, is het dit/dat. Als je het lidwoord 'de' gebruikt, is het die/deze.

Het huis / dit huis / dat huis
De stoel / deze stoel / die stoel
De paarden / deze paarden / die paarden
Het gaas / dit gaas / dat gaas

@M_Vainqueur: 'dat gaas' verwijst naar iets wat verder weg is dan 'dit gaas'. Je hebt een aanwijzend voornaamwoord ('dat'/'dit') voor iets dichtbij, en voor iets verder weg.

branka16

Berichten: 3874
Geregistreerd: 01-04-05
Woonplaats: Coevorden

Re: Taaltechnische vragen!

Link naar dit bericht Geplaatst door de TopicStarter : 05-08-14 19:32

Bedankt voor de antwoorden :)
Ik heb weer iets geleerd. *\o/*

elenaMM77

Berichten: 9548
Geregistreerd: 20-05-14
Woonplaats: Helmond

Re: Taaltechnische vragen!

Link naar dit bericht Geplaatst: 05-08-14 19:40

de 'die/dat deze/dit'
komt nog voort uit vervlogen tijdperken dat nederland nog naamvallen had net als in het duits.

de mensen die aan de grensstreek met Duitsland wonen hebben ook vaak taalissues omdat hun streektaal beinvloed kan zijn door Duits.. dan kun je dus inderdaad zien dat mensen 'fouten' maken waarvan je denkt, waar komt dat nu toch vandaan. die gaas zou daar precies in passen..

----------

voor mensen die problemen hebben met 'als of dan'..

iets is even groot als
maar altijd groter of kleiner dan


als is een ander woord voor 'gelijk aan'
dan is een ongelijkheid of gevolg..

als dit gebeurt, dan .. (als de situtie gelijk is aan x, dan volgt ij .. dus eigenlijk..... het is een rekenkundig onderdeel van de taal feitelijk)

Century

Berichten: 6928
Geregistreerd: 19-10-09
Woonplaats: Uden (NB)

Link naar dit bericht Geplaatst: 05-08-14 19:43

elenaMM77 schreef:
de 'die/dat deze/dit'
komt nog voort uit vervlogen tijdperken dat nederland nog naamvallen had net als in het duits.


Volgens mij heeft dat weinig met naamvallen te maken, maar met het geslacht van het woord (vrouwelijk, mannelijk, onzijdig). :)

Iris82

Berichten: 40405
Geregistreerd: 04-10-02
Woonplaats: Tilburg

Re: Taaltechnische vragen!

Link naar dit bericht Geplaatst: 05-08-14 19:44

Veel buitenlanders die Nederlands als tweede taal hebben gebruiken ook veelal die in plaats van dat.
Het is ook een beetje straattaal geworden.

Science90
Berichten: 2861
Geregistreerd: 19-07-09

Re: Taaltechnische vragen!

Link naar dit bericht Geplaatst: 05-08-14 19:46

Oe mijn probleem:
na/naar aanleiding van.

Volgens mij moest het 'naar' zijn, maar waar slaat het op? Wie is er 'naar' dan? Het is 'na' een bepaalde situatie?

elenaMM77

Berichten: 9548
Geregistreerd: 20-05-14
Woonplaats: Helmond

Link naar dit bericht Geplaatst: 05-08-14 19:47

Century schreef:
elenaMM77 schreef:
de 'die/dat deze/dit'
komt nog voort uit vervlogen tijdperken dat nederland nog naamvallen had net als in het duits.


Volgens mij heeft dat weinig met naamvallen te maken, maar met het geslacht van het woord (vrouwelijk, mannelijk, onzijdig). :)



klopt, maar het geslacht is medebepalend voor de naamval.

geslachten doen wij feitelijk ook niets meer mee, ze gebruiken in niet uitlegbare regeltjes ;)

omdat onze naamvallen niet meer actief gebruikt worden is het voor buitenlanders ook heel lastig om het door te krijgen, omdat er geen samenhang lijkt te zijn.

WinSel

Berichten: 20640
Geregistreerd: 28-09-04

Link naar dit bericht Geplaatst: 05-08-14 19:47

Hoe zit het dan met boot ? Die dat enz. Mijn vriend en ik hadden daar een discussie over

Ingrid_92

Berichten: 2894
Geregistreerd: 20-05-12
Woonplaats: Stellendam

Link naar dit bericht Geplaatst: 05-08-14 19:47

Citaat:
Bijvoorbeeld hij is groter dan mij of hij is groter dan ik. Waarom is 1 van de 2 fout


Je moet de zin afmaken. De zin luidt: Hij is groter dan ik ben
"Hij is groter dan mij ben" klinkt niet zoals je hoort ;)

Zo ook:

Zij eet meer dan ik eet
Jullie hebben leukere schoenen dan ik heb
Laatst bijgewerkt door Ingrid_92 op 05-08-14 19:50, in het totaal 1 keer bewerkt

Ghostattack

Berichten: 11855
Geregistreerd: 06-09-10
Woonplaats: Beneden-Leeuwen

Link naar dit bericht Geplaatst: 05-08-14 19:49

WinSel schreef:
Hoe zit het dan met boot ? Die dat enz. Mijn vriend en ik hadden daar een discussie over


De boot, die boot. Bedoel je dat? 'Dat boot' klinkt heel erg.. Ja geen idee :+

elenaMM77

Berichten: 9548
Geregistreerd: 20-05-14
Woonplaats: Helmond

Link naar dit bericht Geplaatst: 05-08-14 19:50

demo_love schreef:
Oe mijn probleem:
na/naar aanleiding van.

Volgens mij moest het 'naar' zijn, maar waar slaat het op? Wie is er 'naar' dan? Het is 'na' een bepaalde situatie?


daar moest ik even over nadenken..

maar dat heeft volgens mij met een 'beweging te maken'

naar is een beweging, na een plaats..

het slaat ook niet op na een gebeurtenis..
maar een gebeurtenis die ergens toe geleid heeft.

naar is in dit geval gerelateerd aan bijvoorbeeld

iets heeft daartoe geleid.. naar aanleiding.

Iris82

Berichten: 40405
Geregistreerd: 04-10-02
Woonplaats: Tilburg

Link naar dit bericht Geplaatst: 05-08-14 19:51

Je zegt de boot en niet het boot.
Dus het is die boot en niet dat boot.

Science90
Berichten: 2861
Geregistreerd: 19-07-09

Link naar dit bericht Geplaatst: 05-08-14 19:55

elenaMM77 schreef:
demo_love schreef:
Oe mijn probleem:
na/naar aanleiding van.

Volgens mij moest het 'naar' zijn, maar waar slaat het op? Wie is er 'naar' dan? Het is 'na' een bepaalde situatie?


daar moest ik even over nadenken..

maar dat heeft volgens mij met een 'beweging te maken'

naar is een beweging, na een plaats..

het slaat ook niet op na een gebeurtenis..
maar een gebeurtenis die ergens toe geleid heeft.

naar is in dit geval gerelateerd aan bijvoorbeeld

iets heeft daartoe geleid.. naar aanleiding.


Voor mijn gevoel geeft 'na' en tijdsverloop aan: nadat dit is gebeurd, ...
Naar is idd een beweging.
De logica ontgaat me nog steeds. Maar volgens mij klopt het wel wat je zegt.

Century

Berichten: 6928
Geregistreerd: 19-10-09
Woonplaats: Uden (NB)

Link naar dit bericht Geplaatst: 05-08-14 19:56

elenaMM77 schreef:
klopt, maar het geslacht is medebepalend voor de naamval.

geslachten doen wij feitelijk ook niets meer mee, ze gebruiken in niet uitlegbare regeltjes ;)

omdat onze naamvallen niet meer actief gebruikt worden is het voor buitenlanders ook heel lastig om het door te krijgen, omdat er geen samenhang lijkt te zijn.


Maar aanwijzende voornaamwoorden hebben toch niets met naamvallen te maken? :)

WinSel

Berichten: 20640
Geregistreerd: 28-09-04

Link naar dit bericht Geplaatst: 05-08-14 20:01

Iris82 schreef:
Je zegt de boot en niet het boot.
Dus het is die boot en niet dat boot.



Dankje, dan had ik dus gelijk haha

elenaMM77

Berichten: 9548
Geregistreerd: 20-05-14
Woonplaats: Helmond

Link naar dit bericht Geplaatst: 05-08-14 20:01

Century schreef:
elenaMM77 schreef:
klopt, maar het geslacht is medebepalend voor de naamval.

geslachten doen wij feitelijk ook niets meer mee, ze gebruiken in niet uitlegbare regeltjes ;)

omdat onze naamvallen niet meer actief gebruikt worden is het voor buitenlanders ook heel lastig om het door te krijgen, omdat er geen samenhang lijkt te zijn.


Maar aanwijzende voornaamwoorden hebben toch niets met naamvallen te maken? :)



volgens mij wel, maar ik weet het niet geheel zeker.. daar zit ik niet zo in..

ik krijg de naamvallen bij duits niet eens onder de knie, laat staan dat ik de nederlandse ooit helemaal uitgevogeld heb..

de etymologische kwesties en taalregels waar ik wel de achtergrond van ken (zeker weet), die zijn gerelateerd aan issues die ik er mee had, of interesses.. naamvallen en mijn persoontje zijn water en vuur

elenaMM77

Berichten: 9548
Geregistreerd: 20-05-14
Woonplaats: Helmond

Link naar dit bericht Geplaatst: 05-08-14 20:04

WinSel schreef:
Iris82 schreef:
Je zegt de boot en niet het boot.
Dus het is die boot en niet dat boot.



Dankje, dan had ik dus gelijk haha



het is dan wel dat bootje..

als het verkleind dan is het ineens wel dat..

dat geldt overigens volgens mij voor alle enkelvoudige zelfstandignaamwoorden die verkleind worden? in ieder geval de paar die ik even snel naging in mijn hoofd..

de boot, die boot, dat bootje
de stoel, die stoel, dat stoeltje
de brug, die brug, dat bruggetje..


het huis, dat huis, dat huisje..


als ik het zo oplees, lijken mij het toch naamvallen (even op een andere post terugkomend)

ik zal mijn hoofd niet gaan breken over 'wier, wiens, diens etc.. want dan draai ik door.. daar moet ik echt altijd even voor gaan zitten)

Blue_Eyes
Winnaar Bokt Veulenverkiezing 2025

Berichten: 20942
Geregistreerd: 17-07-07
Woonplaats: Zuid

Link naar dit bericht Geplaatst: 05-08-14 20:07

Een heel goede site voor al je taalvragen is https://onzetaal.nl. In ieder ander geval zou ik ze graag beantwoorden (ben taaldocent, proofreader en vertaler) maar nu heb ik en vakantie en geen tijd (vraag me af hoe dat kan :P ). Op eerdergenoemde site kun je echt ontzettend veel opzoeken!

Een ding wel, voor elenaMM77: dat verhaal met die naamvallen heeft sowieso geen klap te maken met deze/die en dit/dat. Daar komt echt geen naamval aan te pas. Het zijn aanwijzende voornaamwoorden, waarbij het volgende tabelletje geldt:

-------------------- nabij ----- veraf
de-woord--------deze------die
het-woord-------dit----------dat

De reden dat het vaak misgaat bij voornamelijk mensen met Nederlands als tweede taal, is dat het niet altijd duidelijk is wanneer iets een de-woord en wanneer iets een het-woord is. En ja, dat heeft wel degelijk te maken met geslacht: de-woorden zijn mannelijk of vrouwelijk, het-woorden zijn onzijdig. En verkleinwoorden zijn per definitie onzijdig. Niets met naamvallen te maken.

Century

Berichten: 6928
Geregistreerd: 19-10-09
Woonplaats: Uden (NB)

Link naar dit bericht Geplaatst: 05-08-14 20:09

Ik vroeg me al of ik in de war was, maar aanwijzende voornaamwoorden hebben dus inderdaad niets met naamvallen te maken, maar met het geslacht.

Wier, wiens, diens hebben dan wél weer met naamvallen te maken (en geslacht) ;).

Of een woord mannelijk/vrouwelijk/onzijdig is weten Nederlanders zelf ook vaak niet. Wij zijn ermee opgegroeid dus vaak weten we wel hoe het moet, maar niet waarom. Al blijven er altijd bepaalde woorden terugkomen waar meningen over verschillen. Een woordenboek biedt dan gelukkig uitkomst :)
Laatst bijgewerkt door Century op 05-08-14 20:12, in het totaal 1 keer bewerkt

Blue_Eyes
Winnaar Bokt Veulenverkiezing 2025

Berichten: 20942
Geregistreerd: 17-07-07
Woonplaats: Zuid

Re: Taaltechnische vragen!

Link naar dit bericht Geplaatst: 05-08-14 20:11