Bokt.nl

**Geplaatst door de TopicStarter** : 02-06-08 13:27

[VER] Troostboek voor brugklassers

Geplaatst door de TopicStarter : 02-06-08 13:27

I

Dit is een boek voor iedereen die naar de middelbare school gaat. Het is een troostboek voor brugklassers. Brugklassers die geconfronteerd zullen worden met de moeilijkheden van de middelbare school.

Vol van je trotse gevoelens dat je de basisschool voltooid hebt, had je je met de grootste verwachtingen op de vakantie gestort. Deze vakantie zou nu eindelijk extra lang zijn. Bij ons op school keken de andere kinderen de achtstegroepers altijd jaloers aan, omdat zij maar liefst twee weken langer vakantie zouden hebben. Als je echter zelf in die positie verkeert, zijn die twee weken voorbij zonder dat je er erg in hebt. En als je eenmaal een paar jaar op de middelbare school zit, zou je willen dat je nog op de basisschool zat. Maar ik loop op de zaken vooruit.

Vóór je eerste schooldag heb je een mooie, stevige rugzak aangeschaft. Zo ook ik. Omdat ik me erop moest voorbereiden dat ik niet meer enkel een broodtrommel en een beker drinken mee moest nemen, maar in plaats daarvan de stapels boeken die me te wachten stonden, kocht ik er eentje die goed was voor mijn rug. Vastbesloten niets aan mezelf te verpesten nam ik er twee grote fietstassen bij; sommigen volstaan met snelbinders of een speciaal rekje voor achterop de fiets, waar de tas rechtop kan staan. Nadat je je rugzak eens goed hebt bekeken, hem nogmaals hebt gepast en hem goed zichtbaar op je kamer hebt gezet, wil je wel eens weten of hij nog steeds zo lekker zit met al die boeken erin. Een beetje benieuwd ben je toch wel naar die gevreesde boeken.
De dag waarop je boeken thuisbezorgd worden vergeet je niet snel. Er kwam een postbode bij mij aan de deur, die een enorm pakket overhandigde. Er had een flinke televisie in kunnen zitten, of een magnetron, maar de schrik sloeg me om het hart toen ik zag dat het mijn boeken waren. Die schrik was echter snel voorbij, want zo’n groot pakket wekt ook wel de nieuwsgierigheid van een toekomstige brugklasser. Ik zette de grote doos op tafel en begon er één voor één de boeken uit te halen. Er waren Engelse boeken, Franse boeken, en boeken waarvan ik geen idee had waar ik ze voor nodig zou hebben. Enkele dagen ervoor had ik kaftpapier gekocht, en ik kon niet wachten om aan mijn eerste kaftsessie te beginnen.
Kaften bleek nog niet zo’n eenvoudig karwei. Ik ben erg perfectionistisch ingesteld, en omdat ik toen nog de illusie had dat mijn boeken het hele jaar door gaaf en mooi zouden blijven, duldde ik geen kreukels in mijn kaftpapier. Tot in het oneindige zat ik alles glad te strijken en drukte er met de grootste moeite een plakbandje op, waarna het papier weer scheurde als ik het boek dichtdeed. Na een uur had ik ongeveer drie boeken klaar, maar ik had het gevoel alsof ik alle boeken wel drie keer ad gekaft. De drie gekafte boeken lagen op een keurig stapeltje bovenop elkaar, en ik keek er met tevredenheid naar, maar de stapel ernaast, die van de ongekafte boeken, was wel acht keer zo groot. Ik troostte me met de gedachte dat ik het hele jaar plezier zou hebben van mooi gekafte boeken en werkte stug door.
Hoewel mijn perfectionisme langzamerhand verminderde, wilde ik toch wel dat het boek niet schoof in het kaftpapier, en dat er geen zichtbare kreukels waren. Ik merkte dat mijn boeken op zo’n manier niet in één dag gekaft konden worden; ik heb er wel twee weekenden aan besteed.
Uiteindelijk lag er toch een mooie stapel gekafte boeken op mijn bureau. Het was tijd voor de etiketjes, die ik ook al ruim van tevoren had opgeslagen. Meteen ontmoette ik al de eerste moeilijkheid. In mijn totale onwetendheid wist ik echt niet meer welk boek bij welk van hoorde. Ik besloot de namen van de boeken maar met de grootste zorgvuldigheid over te schrijven. Ik aarzelde zelfs nog of ik de auteurs erbij moest noemen, maar ik besloot dat mijn eigen naam voldoende was. Toen toch, uiteindelijk, het werk voltooid was, en mijn boeken netjes in mijn kast stonden, had ik een gevoel van: “Zo, boeken, nu zijn het jij en ik.”

De eerste schooldag zou slechts introductie zijn. We zouden te horen krijgen in welke klas we terecht zouden komen, bij wie je in de klas zou komen, wat je rooster zou zijn en wanneer je officieel moest beginnen. Om half negen moesten we in de kantine aanwezig zijn, maar ik stond al om acht uur voor de school. Bang om naar binnen te gaan fietste ik nog een blokje om, en nog eentje, tot het kwart over acht was en ik plotseling bang werd dat ik te laat zou komen. Waar de kantine was wist ik niet. Ik wist niet eens waar de fietsenstallingen waren. Op goed geluk stuurde ik het paadje in dat mijns inziens nar de school leidde, en tot mijn grote opluchting zag ik daar inderdaad fietsenstallingen staan. Ik overzag het grote schoolplein, waarachter het gebouw opdoemde waar ik de komende zes jaar van mijn leven zou verblijven. Plotseling besefte ik hoe belangrijk en ernstig dit moment was. Dit moment zou de rest van mijn leven bepalen. Dit moment zou uitmaken wie mijn vriendinnen zouden worden; hoe ik me op school zou gaan handhaven. Dit was het moment van de eerste indrukken; dit moment zou mijn reputatie maken of breken. Zo platvloers dacht ik toen.

Ik stapte pas naar binnen toen ik zag dat er al meer mensen waren. Eén van de voordelen van zo’n dag is dat er alleen maar eersteklassers aanwezig waren. Zo hoefde je je nog niet te schamen voor het feit dat je een brugklasser was, en hoefde je niet tegen iedereen op te kijken. Meteen toen ik binnenkwam zag ik een groepje jongens stoer tegen elkaar kletsen, alsof ze hier al jaren op school zaten. Waarschijnlijk wilden ze dat ook zo laten overkomen, want ze spraken over ‘hun school’ alsof ze hem zelf hadden opgericht. Ik had geen vriendinnen; ik stond alleen. Vlug keek ik rond of er een onbezet bankje vrij was. Ik ontdekte er eentje naast het raam en daar ging ik op zitten. Al snel kwam er een ander meisje naast me zitten, die zich voorstelde als Marlies. We raakten aan de praat, en al sprekend kwamen we tot de conclusie dat er een grote kans was dat we bij elkaar in de klas zouden komen. We hoopten het tenminste; dan hadden we in ieder geval al iemand leren kennen.
Terwijl wij zo aan het praten waren hadden we niet gemerkt dat de kantine inmiddels bomvol zat met mensen. Het was ontzettend lawaaierig, en je hoorde mensen zenuwachtig giechelen en allemaal ‘rare’ dingen in het schoolgebouw aanwijzen. Marlies en ik konden elkaar door al het rumoer bijna niet meer verstaan.
Plotseling werd het doodstil. Een paar honderd ogen richtten zich één kant op. Daar verscheen Meneer de Directeur. Iedereen kek hem aan alsof hij een soort godheid was. Hij zou bekend gaan maken wie bij wie in de klas zou komen en dergelijke dingen. Tijdens het bekendmaken klonk er af en toe geroezemoes, uitingen van teleurstelling en blijdschap. Marlies en ik kwamen helaas niet bij elkaar in de klas. Zij kwam in 1Ga, ik in 1Gb.
Wat er daarna gebeurde herinner ik me niet goed meer, maar wat ik nog wel weet is dat we ons rooster kregen, te horen kregen wie onze mentor zou worden en dat we in een zaal moesten gaan zitten (op dat moment wist ik nog niet wat het was; het bleek de aula/gymzaal te zijn) om een optreden bij te wonen. Ik weet bijna zeker dat dat optreden aan de meeste brugklassers totaal voorbij is gegaan. Je bent in een staat van opwinding waarbij je heel veel in je opneemt, en dat is niet altijd de muziek. Een aantal zinnen herinner ik me nog wel heel goed, mede doordat ze de week daarna aldoor door mijn hoofd bleven malen:

Voor wie het horen wil
Voor wie het lef heeft
Voor wie vooruit wil en voor wie zijn hele hart geeft
Voor wie niet zitten blijft
Voor wie niet stil kan staan
Voor wie vooruit wil en ook door het lint kan gaan.

Enkele foutjes zijn voorbehouden. Toentertijd keek ik ontzettend tegen de mensen op die het zongen. Het feit dat ze al op de middelbare school zaten was al genoeg reden om ze op een voetstuk te plaatsen, waar ze niet zo één twee drie af te halen waren.
Zo eindigde dus mijn allereerste schooldag. Ik kwam thuis met een rooster dat ik de volgende dag al zou moeten gebruiken.
Het was dus zaak om mijn boeken heel zorgvuldig en goed in te pakken, in mijn splinternieuwe tas. Het rooster legde ik op tafel, waar ook mijn boeken lagen, en ik begon uit te zoeken welk boek bij welk vak hoorde. Voor sommige vakken hadden we wel vier boeken gekregen. Zou ik die allemaal moeten meenemen? Ik besloot het zekere voor het onzekere te nemen. Ik wilde niet op mijn eerste dag al boeken vergeten. Zo kwam het dat mijn tas zó ontzettend vol zat dat ik de twee laatste boeken plat bovenop de andere moest legen. Met veel geweld lukte het om het koordje dicht te krijgen waarmee mijn tas sloot. De flap ging erover, en mijn overvolle tas stond op tafel, klaar voor gebruik.

De eerste dag was vooral een dag van kennismaken. Het is een belangrijk moment voor alle brugklassers. Toen ik de klas binnenstapte had ik het gevoel dat het nu of nooit was. Dit moment kon mijn reputatie schaden of breken. Ik moest aardig doen, vriendelijk, welwillend, ik moest luisteren, spreken, verdraagzaam zijn, maar niet met me laten sollen. Ik moest me van mijn beste kant laten zien. De reputatie van de basisschool was van je af gevallen; hier begon je nieuwe leven. Je kon geheel opnieuw beginnen.
Je snapt wel dat ik met al deze gevoelens nauwelijks de klas binnen durfde te stappen. Ik zag door het raampje dat de helft al binnen was. Ik bleef nog even buiten staan, tot ik besefte dat ze mij natuurlijk al door het raampje hadden zien kijken. Ik had geen keus; ik moest naar binnen.
Gelukkig bleek het allemaal geweldig mee te vallen. Ik denk dat iedereen wel zenuwachtig was. Sommigen waren zeer duidelijk aanwezig, maar de meesten zaten, net als ik, een beetje onwennig voor zich uit te kijken.
Onze mentrix bleek een echte Francaise, wiens achternaam met een H begon. En aangezien de h in de Franse taal niet uitgesproken wordt, kon ze dat ook niet met haar eigen achternaam. Dat zijn de nadelen als je met een Nederlandse man trouwt. Ze gaf Frans, sprak Nederlands met een erg mooi Frans accent, had meestal roze kleding aan en ze rook altijd naar parfum. Als je onderaan de trap stond kon je ruiken dat zíj bovenaan stond. Desondanks was ze erg aardig, en ze deed haar best om iedereen zich op zijn gemak te laten voelen. Aan het eind van het uur was de sfeer iets meer ontspannen, en met een beetje geluk had je een paar namen onthouden. Dus, brugklassers, wees niet bang als je na één uur nog niet alle namen kent. Bij mij hebben ze er langzaam in moeten slijten, en niemand heeft zich er ooit aan gestoord.

De eerste dag was een beetje chaotisch. We voldeden aan alle vooroordelen die men over brugklassers had, als probeerden we ons zo normaal mogelijk te gedragen. We waren doodsbang dat we te laat zouden komen, we klitten in een kluitje op elkaar en we moesten erg ons best doen om niet te rennen in de gangen. De trappen leken eindeloos als de eerste bel had geklonken, maar de tweede bel nog niet. Naast de stress van het lokalen zoeken was er nog de angst van elkaar kwijtraken. Je moest er niet aan denken dat je in je ééntje in die grote mensen massa zou staan.

Bij de middelbare school horen natuurlijk ook een paar testjes. We kregen er in de eerste week twee: één voor Nederlands, om te zien hoe ver wij al wel niet gevorderd waren met de spelling, en één voor wiskunde. Deze testjes zouden uitmaken of wij in een bijlesklas geplaatst werden of niet.
Een beetje zenuwachtig begon iedereen aan het testje Nederlands, dat werd uitgedeeld. Het was een dictee. Helemaal vervuld van de gedachte dat we hier per se geen fouten in mochten maken, maakten sommigen er juist meer. Ik heb later niets meer over het testje gehoord; ik vermoed dat er niet veel fouten in hebben gezeten.
Bij wiskunde lag dat anders. Na het testje zei mijn (overigens strenge) lerares glashard tegen mij: “Jij kunt niet rekenen.” Je kunt je mijn wanhoop en schrik voorstellen. Het is waar, ik ben niet goed in rekenen, maar dat is ook te wijten aan het feit dat ik op de basisschool bijna geen rekenen had gehad en van groep zeven naar de eerste klas was gegaan. Daar kon ze mij toch niet op afrekenen? Ik kon dus niet rekenen. Voor haar stond het vast. Tot mijn grote ongeluk was zij zo’n lerares die goede mensen bevoordeelt, en slechte mensen benadeelt. Tegen mij was ze dus vaak onaardig en ongeduldig, terwijl ik die begeleiding juist nodig had. Gelukkig zag ik een kans om wraak op haar te nemen. Het enige wat ik wèl goed kon, waren de staartdelingen. We moesten er een keer één op papier maken, en tot maximaal 4 decimalen gaan. De staartdeling kwam toen nog niet goed uit, dus ik ging maar door, en door, totdat ik vier schriftkantjes vol had. Die liet ik aan haar zien, en toen moest ze toegeven dat ik inderdaad wél staartdelingen kon maken.

De eerste weken verliepen vrij rustig. De gebouwen leken wat minder groot qua omvang, de afstand tussen de lokalen werd steeds kleiner (er bleek warempel een systeem te zitten in de lokaalnummering); als je via een andere trap ging dan normaal wist je waar je was. Je wist hoe je het beste met de massa mee kon bewegen, welke plekjes nog over waren in de pauzes, waar gerookt werd, en wie je docenten waren. Dit was ook de tijd om nieuwe vriendschappen aan te knopen. En denk niet dat je in één dag al de perfecte vriendin hebt gevonden met wie je je leven kan delen. Zelfs in één week lukt dat niet. Mensen doen zich soms anders voor dan ze zijn. Het is een methode van aftasten om uit te vinden wie ze in werkelijkheid zijn. Zo heb ik ook een paar mensen ontmoet die handig waren in de eerste dagen, toen we allemaal nog wat verlegen waren, maar die achteraf zo anders bleken te zijn dan ik dat we al na een week bijna niet meer met elkaar omgingen. Word zelfs niet ongerust als je op een gegeven moment alleen komt te staan; groepjes zijn nog niet zo hecht als ze lijken. Uiteindelijk ben ik mijn vriendin tegengekomen doordat ik op weg naar huis naast haar was gaan fietsen, toen ik zag dat ze alleen fietste. Dat kostte me vanwege mijn verlegen aard wel moeite, maar ik vond mijn toekomst op school toch belangrijker dan mijn gevoelens van dat moment. Ik besloot me over mijn angst heen te zetten en ik heb er geen spijt van gehad: na zes jaar gaan we nog steeds met elkaar om. Een andere manier om mensen te leren kennen is het plaatsen uitzoeken bij een nieuwe les. Soms vraagt iemand of jij naast hem wilt zitten, en daar moet je dan natuurlijk geen nee tegen zeggen, tenzij je al een andere afspraak hebt gemaakt. Het kan best zo uitpakken dat je elkaar helemaal niet ligt, maar dan ga je het jaar daarop gewoon ergens anders zitten.
Waar je je na een tijdje wel aan gaat ergeren is het gedrag van de ouderejaars. Terwijl je zelf al het gevoel had dat je de meest ervaren brugklasser van de school was, dat je heel goed wist hoe het er op school aan toe ging, waar alle lokalen zaten en hoe je docenten heten, schenen de ouderejaars dat niet te beseffen. Steeds als je voor een lokaal stond te wachten, botsten sommigen tegen je tas aan, zodat je een zwieper naar links of naar rechts maakte. Een hobby van hen was ook om je op de trap aan je tas te trekken, zodat je bijna achterover viel. Wij vonden dit, en ik citeer: ‘kinderachtig, onnadenkend, onvolwassen, kortzichtig en oneerlijk’. Wij hadden de mening dat iedereen brugklasser was geweest, en dat ze het vanzelfsprekend ook niet leuk hadden gevonden als mensen dat toen bij hen deden. Daarom vonden wij dat ze de beleefdheid moesten opbrengen om ruim baan te maken voor de brugklassers; of ze tenminste net zo te behandelen als zijzelf. De ouderejaars waren van hun voetstuk gevallen.
Natuurlijk keken wij nog wel op een andere manier tegen hen op. Het besef dat er mensen rondliepen die bijna eindexamen deden deed ons onszelf weer heel klein voelen. Het eindexamen was een stadium van superieure intelligentie en levenswijsheid, dat wij waarschijnlijk nooit zouden kunnen bereiken. Voor dit moment leek de middelbare school nog een eindeloos lang traject, waarin wij ons maar zo goed mogelijk moesten zien hand te haven.

Bij de middelbare school horen natuurlijk ook de gevreesde, maar onvermijdelijke Schriftelijke Overhoringen. Deze zogenaamde SO’s werden gedurende de lessen afgenomen, en ze gingen over de stof van de afgelopen tijd.
Het enige SO van het eerste jaar dat ik me echt goed kan herinneren was er één van Klassieke Culturele Vorming, ook wel KCV genoemd. Tijdens dat SO werden we geconfronteerd met de strengheid van de leraren, de oneerlijkheid van het schoolsysteem, het niveau dat van ons verwacht werd en heel nieuw taalgebruik. Ik was in volle ijver aan mijn overhoring bezig, ik ging er helemaal in op en had het idee dat het wel goed ging, tot ik ineens op een vraag stuitte waar ik niets mee kon. Ik herinner me de desbetreffende vraag nog precies:

Er was iets onbillijks aan de straf van Apollo. Wat?

Ik tuurde naar het woord ‘onbillijk’. Allerlei beelden schoten door mijn hoofd, maar ik wist niet wat het betekende. Ik had werkelijk geen idee. Ik zag reeds allemaal doemscenario’s voor mijn ogen voorbijtrekken. Enen, tweeën, dikke rode strepen, kruisen, verfrommelde papiertjes, uitroepen als ‘Jij kan geen mythologie’. Gelukkig zag ik op hetzelfde moment een andere vinger omhoog gaan.
“Meneer, ik weet niet wat onbill…”
De leraar maande tot stilte.
“Maar,” ging de jongen die aan de vinger vastzat door.
“Ik mag geen vragen beantwoorden tijdens een SO,” zei de leraar nogmaals. “Sorry, het zijn schoolregels.”
Hierdoor kwam het dat bijna niemand wist wat onbillijk was en een verkeerd antwoord invulde. Gelukkig was onze leraar wel zo redelijk dat hij niet zoveel punten aftrek gaf. Hij had er niet bij stilgestaan dat wij misschien niet wisten wat ‘onbillijk’ was. Het bleek dus ‘oneerlijk’ te zijn. Ik vergeet het nooit meer.
Later bleek dat onze leraar Latijn en KCV dat soort woorden vaak gebruikte, en dat het dus inderdaad niet vreemd was dat hij zo’n woord in het SO had geplaatst. We wenden er heel snel aan, spoedig viel het zelfs niet meer op, maar bij dat eerste SO schrokken we ervan. Ook wat betreft dat ‘geen vragen stellen’ versoepelde hij snel. Hij wilde de brugklassers waarschijnlijk in het begin nog een beetje onder de duim houden. Je weet immers nooit wat je aan ze hebt. Er zijn inderdaad types die alle kansen aangrijpen om vervelend te gaan doen. Niemand had bij die leraar echter neigingen om vervelend te gaan doen. Die ene, zeldzame keer dat het toch gebeurde, wist hij het zó goed op te lossen dat het niet nogmaals voorkwam. Hij schreef zijn Latijnse SO’s altijd zelf, en die waren zó onleesbaar dat we af en toe moesten vragen wat er stond. Daar antwoordde hij dan vaak onmiddellijk op, soms lachend omdat hij ook zelf zijn handschrift niet goed meer kon lezen. Dan hield hij zijn blaadje tegen het licht en zocht hij uit wat er gestaan moest hebben.
“Ik schrijf wel héél onduidelijk, hè?” zei hij dan.

Aan het begin van het jaar ben je erg trots op je mooi gekafte boeken. Iedere dag stop je ze zo netjes mogelijk in je tas, en je laat aan iedereen het mooie kaftpapier zien dat je ervoor hebt gebruikt. Ook je agenda had je met de grootste zorg uitgezocht; er moesten plaatjes in staan, maar natuurlijk moest er ook voldoende ruimte over zijn voor de bergen huiswerk die je ging krijgen. Er mochten geen vlekken op je kaftpapier komen, ook kreukjes waren niet toegestaan, en iedereen die erop wilde schrijven kreeg een boze blik toegeworpen. Schoolboeken hoorden netjes te blijven.
Van die illusie waren we ook snel verlost. Zodra het kaftpapier onvermijdelijk wat smoelezig was geworden, zodra de hoekjes begonnen af te slijten, zodra de agenda ondraaglijk saai werd, begonnen we met het tekenen in elkaars agenda’s en op elkaars kaftpapier. Er kwamen leuke verhaaltjes op te staan, over hoe saai de Nederlandse les was, de beste roddels… Gezichten van leraren werden nagetekend (met natuurlijk overdreven gelaatstrekken) en we hadden er de grootste lol om. Al snel ontdekten we dat volgetekend kaftpapier veel leuker en makkelijker was dan kaftpapier dat mooi is van zichzelf. Ook de agenda’s ontkwamen niet aan onze pennen. We schreven ze helemaal vol, we plakten er plaatjes in, we knipten er stukjes bladzijde uit… iemand uit mijn klas had van de voorkant van haar agenda zelfs een knipmatje gemaakt. Ze had er allerlei figuren uit geknipt, zodat je de binnenkant al kon zien. Agenda’s volschrijven was een geliefde bezigheid tijdens saaie lesuren.
Ook onze tassen waren niet veilig. Mensen die een wat goedkopere tas hadden lieten er al snel mensen op schrijven. Als de tassen donker waren met tipp-ex (wat ik zelf erg lelijk vind) en als de tassen licht waren met pen. Zo kwamen er de leukste uitspraken op onze tassen te staan. Een nadeel daarvan was wel weer dat je na een jaar die uitspraken zó zat was dat je spijt had dat je ze erop had laten zetten. Smaken kunnen veranderen.

Langzamerhand begonnen we te denken dat we al jarenlang op school zaten. We hadden onze eigen plekjes in de pauze, we kenden de leraren (naar onze eigen mening) door en door, we wisten ongeveer wie er in de hoogste klassen zaten, we wisten waar alle lokalen waren, we renden niet meer in de gangen, wij stonden rustig drie minuten na de bel pas op (als het de bel was die de pauze afkondigde) en wij probeerden ons zo goed mogelijk de relaxte loop van de zesdejaars aan te meten.
Daar moet ik nog wel even bij stilstaan; de relaxte loop van de zesdejaars. Of beter gezegd: hun hele uitstraling, Op de één of andere manier stralen zesdeklassers iets uit waaraan je meteen kunt zien dat ze in de zesde zitten. Het is niet alleen een kwestie van lengte en kleding, hoewel die twee dingen er natuurlijk ook veel mee te maken hebben. Brugklassers kleden zich (vraag mij niet waaraan het ligt) anders dan zesdejaars. Misschien zijn ze wat kinderachtiger, ik weet het niet, maar het is in ieder geval wel anders. Aan lengte ligt het ook niet. Sommige zesdejaars zijn even klein, of zelfs kleiner, dan brugklassers. Natuurlijk is hun gezicht wel iets ouder, daar kun je het ook aan zien, en zijn brugklassers over het algemeen nog iets dunner, iets ‘kinderlijker’ dan de zesdejaars. Maar wat vooral opvalt is het loopje, of liever gezegd: de kalmte. Het lijkt alsof ze volledig boven het hele schoolsysteem staan. Ze gaan om met de leraren alsof ze elkaar al jaren kennen (wat natuurlijk ook zo is), en gaan heel ontspannen met ze om. Leraren lijken al hun strengheid te laten vallen tegenover de meeste zesdejaarsleerlingen. Ook de schoolbellen lijken ze weinig te doen: als wij zenuwachtig werden of we wel op tijd in de les zouden komen, pakten zij nog rustig een boterham en begonnen een nieuw gesprek. Eén keer hadden we geprobeerd net zo lang te blijven zitten als zij, maar we werden zó nerveus dat we toch eerder weg zijn gegaan. Toen we achterom keken zagen we ze rustig hun schooltas pakken en op hun dooie gemak richting trappen lopen. Ook in de gangen leken ze nooit veel haast te hebben. Wij hadden nog wel eens de neiging om overal doorheen te dringen. Je kunt je dood ergeren aan een lange slungel voor je, die loopt alsof hij in één uur drie meter moet afleggen. Waarschijnlijk is dát ook de reden waarom de ouderejaars de brugklassers zo ‘gehaast’ noemen.
Waarom ik dit allemaal vertel terwijl ik het over de brugklas heb? Omdat het zo ontzettend opvalt als je in de brugklas zit. Bewust of onbewust probeer je je aan te passen aan de omgeving, en wie zijn betere voorbeelden dan de zesdejaars? Zij hebben immers de meeste ervaring op de plek waar jij thuis wil horen. Als je je aan hen spiegelt, word je zelf ook zo. Dat was onze gedachtegang. Wij vonden het namelijk erg vervelend om als brugklassers aangekeken te worden. Liever hadden we gezien dat mensen dachten dat wij in de tweede zaten, door onze relaxte manier van lopen, onze niet-zenuwachtigheid, onze onverschilligheid en onze koelbloedigheid. Waarschijnlijk voldeden wij zó weinig aan deze eisen dat het zelfs aan het begin van het tweede jaar niet lukte om tweedeklasser te lijken.
Wat ons wel opviel was dat de mensen over het algemeen veel vriendelijker waren. De achtstegroepers van mijn basisschool waren ontzettend vervelend. Ze scholden je uit, ze vielen je lastig en af en toe stompten ze je. Ik was dan ook diep bedroefd toen ik hoorde dat iemand van die achtste groep bij mij in de klas zou komen. Tot mijn grote verbazing echter merkte ik nu niets van die jongen. Waarschijnlijk worden pesters uit hun oude verband gerukt, waardoor ze er eenvoudigweg mee ophouden. Dat was een geluk voor mij. pesten was absoluut geen gewoonte bij ons op school. Als je het mij vraagt zijn pesters gewoon kinderachtig, en zijn ze op de middelbare school dat bedenkelijke niveau ontgroeid. We hebben maar één keer gezien dat iemand uit een andere klas lastiggevallen werd door een andere jongen. Onmiddellijk stonden er allemaal mensen omheen, die het ‘geen stijl’ vonden en de pester ruw bevalen op te houden. Dat is ook de enige keer dat ik zoiets op mijn school heb zien gebeuren. Misschien ligt het aan mijn school, maar ik denk serieus dat mensen op de middelbare school al volwassener zijn geworden, en in toom worden gehouden door de mensen uit de hogere klassen.

Zo ging mijn eerste jaar voorbij. De tentamenweken leken steeds makkelijker te gaan, omdat je gewend raakt aan die manier van leren. Het huiswerk bleef een steeds terugkomende last, maar ook dat wende. Op een gegeven moment besef je ook wel dat het niet nodig is om ál het huiswerk te maken, Sommige dingen, die echt zinloos zijn, sla je soms over. Dit is overigens geen advies of tip voor de toekomstige brugklassers; ik wil niet op mijn geweten hebben dat iemand blijft zitten door mijn verhaaltje.

In het begin van het jaar namen we al onze boeken mee. Voor elk vak dat we hadden pakten we alle geschriften die bij dat vak hoorden, plus nog een aantal schriften. Daarom hebben brugklassers ook altijd zo’n volle tas. Wij wilden alles meenemen en waren doodsbang dat wij een boek zouden vergeten. In de loop van het jaar veranderde dat ook. Omdat we met twee mensen naast elkaar zaten, kon je makkelijk één boek in het midden leggen. Zo hoefde ert maar één boek meegenomen te worden. We wisselden af; op dinsdag de één, op donderdag de ander. Of de één het tekstboek en de ander het werkboek. Door deze methode werden onze tassen zoveel leger dat we de trap op konden lopen zonder bovenaan ontzettend zere knieën en benen te hebben.
Helaas had deze aanvankelijk zo toegejuichte methode ook nadelen. Het gebeurde emer dan eens dan één van de twee zijn boek vergat, zodat ze allebei niets hadden om uit te werken. De docent kwam dan vaak kwaad aangelopen om te vragen wie van de twee zijn boek niet bij zich had. Soms leende de docent een boek uit, soms werden kinderen eruit gestuurd, maar meestal kwamen we er met een waarschuwing vanaf. Soms leidde het tot frustraties onderling, maar meestal reageerden we vrij koelbloedig en kwam de zogenaamde ‘boekvergeter’ er met een boze blik vanaf.
Desondanks keken we met jaloezie naar de tassen van de zesdejaars. We snapten niet hoe die zo leeg kwamen. We maakten er allerlei theorieën over, maar niet één was afdoende. Ze zaten immers evenveel uren op school als wij. Pas vier jaar later konden we het mysterie oplossen. Zelf keken we vol verlangen uit naar de dag dat onze eigen tassen zo licht zouden zijn, en sleepten met tegenzin alle schijnbaar nutteloze boeken mee de school door.

Inmiddels hadden we ook wel door dat we, om minder op te vallen op weg van school naar huis, onze tassen beter niet met snelbinders achterop konden binden. Vaak zaten onze tassen aan alle kanten ingesnoerd achterop de fiets, terwijl die van de andere mensen op hun rug zaten. Velen uit mijn klas waren al begonnen hun tassen op de rug te dragen. Dit leidde af en toe wel tot rugpijn, maar je viel inderdaad minder op in het schoolverkeer. Blijkbaar doet een tas achterop de fiets te veel denken aan een moeder die bezord is om je rug. Ik bleef mijn tas in mijn fietstas dragen. Ik had zo’n last van een tas op mijn ruig dat ik vond dat de voordelen niet opwogen tegen de nadelen. Bovendien kon het me niet erg veel schelen wat iedereen ervan vond, zolang ik me er zelf prettig bij voelde. Het is me uiteindelijk niet duur komen te staan; in de zesde fietste ik nog steeds met dezelfde fietstas, en niemand die er wat van zei.

Er is een moment dat ik me nog heel goed kan herinneren. Ik stond met mijn klas voor de deur van een klein lokaaltje te wachten, waar pasfoto’s werden gemaakt. Op de basisschool heb ik nooit langer dan twee of drie jaar bij dezelfde persoon in de klas gezeten, en ik besefte plotseling dat deze klas (bijna) helemaal in deze samenstelling zou blijven tot we van school af zouden gaan. Ik zag al die mensen en probeerde me voor te stellen hoe ze er over zes jaar uit zouden zien. Ik vroeg me af of ik tegen die tijd nog wel zou weten hoe ze er nu uitzagen. Ik kon me op dat moment nog niet voorstellen dat wij, een eerste klas, ooit ook zo oud zouden zijn als die geweldige, grootse, ervaren zesdejaars.

Aan het eind van het schooljaar waren we allemaal behoorlijk zenuwachtig. Niet iedereen stond er even goed voor, en voor sommigen was de overgang geheel afhankelijk van hun laatste toetsweek. Voor weer anderen stond al vast dat ze niet naar 2 gym zouden gaan, maar naar 2 VWO. Erg treurig waren ze daar niet over; Latijn en KCV waren toch niet onze favoriete vakken. Bovendien kostten ze ontzettend veel tijd. Mijn vriendin en ik wisten bijna zeker dat we wel over zouden gaan, maar toch bleef onze toetsweek spannend. Het is misschien nog wel erger als je niet overgaat als je het niet had verwacht; dan komt de klasp des te harder aan.
Gelukkig viel de toetsweek voor niemand echt tegen, hoewel er een behoorlijk aantal uit mijn klas overstapte naar VWO. Niemand doubleerde, en het merendeel ging naar 2 gym. Zo ook ik en mijn vriendin.
Het is een bijzonder moment, de eerste overgang op de middelbare school. We hadden het er kort van tevoren nog over gehad hoe erg het zou zijn als je in de eerste zou blijven zitten. Dan zou je als ‘tweedeklasser’ in een brugklas komen, tussen de mensen die de hele school nog moeten leren kennen. Zo dachten wij, in onze waan van uitgebreide ervaring.

Nomineer dit bericht ×