Bokt.nl

Citaat:

Geïnspireerd door het leven...

----------------------------------------------------------------------------------

Maart 2011

‘Schat! Je zusje aan de telefoon!’
‘Nu even niet, zeg maar dat ik haar straks terug bel!’
Ik had het druk en even geen zin om het eindeloze gebazel van Anna aan te horen. De groenblauwe kleur die ik zojuist op mijn auto had gespoten blonk van het metaal af. Met een tevreden gevoel sloot ik de garagedeur om vervolgens naar binnen te gaan en Anna terug te bellen. Het tip-top in orde maken van de oude Volkswagen Kever, die keurig in onze garage geparkeerd stond, was een van mijn grootste hobby’s. Vooral op de maandag, de enige nacht dat ik zeker weten geen dienst hoefde te draaien.
Het werk als uitsmijter beviel me goed, maar begon zo langzamerhand toch te vervelen. Mijn lijf had een heel ander ritme aangenomen. Overdag sliep ik en ’s nachts mocht ik weer aan de bak, terwijl Hanneke juist overdag druk was met het huishouden en het oppassen op de kinderen van de buren. Hoe ouder ik werd, hoe meer het contact met mijn eigen gezin verwaterde.

‘Peter! Anna weer, het is dringend!’
Ik snelde naar binnen om de telefoon aan te nemen. Mijn schoenen lieten sporen van zand achter in het tapijt en bijna struikelde ik over Joey, het zoontje van de buren, die op de grond zat te spelen met een brandweerauto. Als Anna dringend nieuws had, dan was het ook écht dringend.
‘Peter, er is iets ergs gebeurd...’
Ik hoorde Anna snikken aan de andere kant van de lijn.
‘Wat eh... Wat is er aan de hand?’ vroeg ik, terwijl mijn stem twee keer oversloeg.
‘Het is pa, hij is zojuist opgenomen in het ziekenhuis...’
Het bleef een seconde stil en een paar snikken volgden.
‘...Hij ligt in coma. Leverfalen, als gevolg van zijn drankprobleem. De doktoren hebben mij gezegd dat hij niet meer te redden is...’ en weer begon Anna te huilen.
Ik voelde een ijzige kou door mijn lichaam heen trekken. Wat moest ik doen? Ik heb nooit echt van mijn vader gehouden. De enige reden waarom ik nog contact met hem had was om de kinderen een plezier te doen. Elise en Gerben konden het altijd prima vinden met pa. Als pa vertelde over zijn jeugd, dan kon Elise daar helemaal in op gaan. En Gerben, die kon altijd zo prachtig vertellen over zijn voetbaltrainingen. Als hij dat deed, dan leek het of pa zichzelf in mijn eigen zoon herkende.
Pa was dan ook hun enige, echte opa. De ouders van Hanneke zijn omgekomen door een auto-ongeluk. Een stom ongeluk; tegen de vangrail gedrukt door een in slaap gevallen vrachtwagenchauffeur. Elise en Gerben hebben ze dan ook nooit gekend.

Anna hing nog steeds snikkend aan de lijn. Ik kon geen woord uitbrengen en staarde een tijdje voor me uit naar het dieprode behang. Het was toch zeker pa’s eigen schuld? Hij is zo egoïstisch geweest om de drank te kiezen boven zijn bloedeigen kinderen! Hij was zo eigenwijs om te zeggen dat hij best voor zichzelf kon zorgen en dat niemand zich met zijn levenswijze hoefde te bemoeien!
‘Gaat alles goed Peter?’
Hanneke liep de kamer rond om de planten water te geven. Stiekem had ik het gevoel dat ze zich niet kon inhouden om mee te luisteren, alhoewel ik dat eigenlijk niet erg vond. Als ik mijzelf geen raad wist kon ze daar precies op inspelen.
Ze legde haar hand op mijn schouder en zei niks. Het was prima zo, meer hoefde ze ook niet te doen.
‘Anna, ik kom naar je toe’ zei ik zelfverzekerd.

Nog voordat ik een voet binnen de deur van de ziekenhuiskamer had gezet kwam Anna naar me toe en omhelsde me.
‘Hij is dood lieve Peet...’ fluisterde ze snikkend in mijn oor.
Ik voelde hoe ze haar betraande wangen tegen mijn gezicht aandrukte. De enige tranen die mijn huid bevochtigden waren die van haar.
Ik duwde haar zachtjes van me af en liep de kamer in. Een weeë ziekenhuisgeur drong mijn neus binnen. In de hoek van de kamer stonden een stoel en een inklaptafeltje, met aan de rechterkant een klein raampje. Aan de muur hing een monitor, waarop waarschijnlijk de laatste hartslagen van pa te zien zouden zijn geweest. En ik zag het infuus. Het infuus dat verbonden was aan de arm van mijn vader.
Daar lag hij dan, met een geel uitgeslagen huid en de grijns op zijn gezicht die ik herkende uit duizenden. Zijn lichaam was verbonden met allerlei snoertjes en apparaten die geprobeerd hebben om hem in leven te houden. Het deed me niks, om hem daar zo te zien liggen in het ziekenhuisbed. Ik voelde alleen maar koelte. Dezelfde ijzige kou zoals ik die veertig jaar geleden ook ervaarde.

Anna was overduidelijk van slag, dus ik bood haar aan om met mij mee naar huis te rijden.
‘Waarom? Waarom heeft dit moeten gebeuren?’ vroeg ze hulpeloos.
De tranen, die over haar bolle wangen gleden, glommen in het licht van de straatlantaarns. Hagelstenen kletterden op het dak van de auto en de wind drukte ons bijna van de weg af. Het heen en weer bewegen van de ruitenwissers fascineerde me. Misschien probeerde ik mijn aandacht ergens anders op te focussen dan op het overlijden van pa, misschien wilde ik niet geloven dat hij dood was. Maar dat was niet zo. Ik voelde niks, behalve het verdriet van Anna.
Ik keek snel opzij en zag hoe ze door het raam naar buiten zat te staren. Ik legde een hand op haar knie om haar te troosten.
‘Waarom Peter? Waarom moest ik geboren worden? Dan zou dit allemaal niet gebeurd zijn!’
Ik zei niets, maar in gedachte gaf ik haar gelijk.

Samen met Anna liep ik naar binnen. Elise en Gerben waren al thuis zag ik.
‘Hé pap, wat is er aan de hand?’ vroeg Elise, terwijl haar blik op Anna’s waterige ogen viel. Hanneke kwam net de keuken binnen en legde een arm om Anna heen.
‘Jullie opa is zojuist overleden...’ probeerde ik zo rustig mogelijk te zeggen. Hoewel me dat vrij goed af ging, want echt treurig was ik er niet om.
Er viel een stilte. Ik wist mezelf geen houding te geven, net als de rest van het gezin. Gerben sloeg zijn ogen neer naar de grond, terwijl Elise me met een ongelovige blik aankeek. Hanneke was ondertussen samen met Anna op de bank gaan zitten onder het genot van een kopje thee.
‘Laten we ook even gaan zitten’ zei ik om de stilte te doorbreken.
Maar Gerben had besloten om naar boven te gaan. Vanuit zijn kamer hoorde ik het gebonk van een of ander dancenummer. Als puber wist hij niet hoe hij met de situatie om moest gaan. Zich terug trekken op zijn kamer met de muziek loeihard aan, was zíjn manier om alle gedachten op een rijtje te zetten en het verdriet te verwerken.
Elise koos er voor om bij ons te komen zitten. Ze kon het nog niet bevatten, ook al wist ze dat de tijd er aan zat te komen dat pa zou overlijden.
‘Pap,’ vroeg ze voorzichtig ‘waarom hebben wij eigenlijk nooit geprobeerd om opa te helpen met zijn drankprobleem?’
Daar had ik geen antwoord op, maar diep van binnen wist ik dat het ons leven een stuk makkelijker zou hebben gemaakt.

Citaat:

Suddenly, I’m not half the man I used to be
There’s a shadow hanging over me
Yesterday came suddenly…
The Beatles - Yesterday



Februari 1969

Drie was ik, toen ik wakker schrok van een angstaanjagende schreeuw vanuit de slaapkamer van papa en mama. Gelukkig had ik mijn pluche teddybeer, Edward genaamd, naast me liggen. Ik sloot hem in mijn armen en dook weg onder het dekbed.
‘Kom op Henriëtte, persen!’ riep papa uit alsof de wereld er vanaf hing.
‘Dat gaat niet, ik voel me niet goed Hendrik!’
‘Nog even volhouden, ik heb niet voor niets al die moeite gedaan om je zwanger te maken!’
Opnieuw volgde een enorme schreeuw. Het gehuil van een baby galmde door het hele huis, maar mama hoorde ik niet meer.
‘Henriëtte? Verdomme Henriëtte, doe me dit niet aan!’
Mama was bewusteloos geraakt. Haar bloedverlies zorgde ervoor dat het bed een rode kleur aannam. Papa was radeloos, hij probeerde haar nog op de meest mogelijke, maar vreemde manieren te redden. Zo trok hij zijn donkerblauwe schipperstrui uit om te proberen het bloedverlies te laten stoppen. Het mocht niet baten, enkele minuten later was mama dood.

Papa sloot mijn kleine zusje in zijn armen en keek haar in haar ogen.
‘Anna,’ zei hij ‘mijn lieve kleine Anna’.
Plotseling viel er een stilte. De stilte waarin ik besloot om mijn bed uit te gaan. Met Edward onder mijn linkerarm liep ik voorzichtig naar de slaapkamer van papa en mama. Papa stond met Anna in zijn armen naar buiten te staren.
Ik keek naar het bed, waarop mama zojuist was bevallen. Het viel me niet op dat mama dood was. Ze leek gewoon op mijn mama, zoals ik haar al drie jaar kende.
‘Mama slaapje doen?’ vroeg ik in mijn eigen kindse taaltje.
‘Mama leeft niet meer Peter.’
Papa keek me niet aan, maar aan de toon waarop hij dat zei merkte ik dat er iets goed mis was. Nieuwsgierig, maar zo onzeker als ik was, vroeg ik aan papa wat hij in zijn armen droeg.
‘Wat heb jij?’
Hij draaide zich om. Een traan droop van zijn gezicht en viel neer op het buikje van Anna. Hij nodigde me uit om naar hem toe te komen door op zijn hurken te gaan zitten.
‘Kijk eens Peter, mama heeft iets moois voor ons achtergelaten.’

Papa wist dat Anna het zonder moeder niet zou overleven en dus bracht hij haar, gewikkeld in een warm kleed, naar het ziekenhuis. Ik werd thuis achtergelaten, als een vogeljong alleen in het grote nest gebouwd door zijn moeder.
Om de tijd te doden ging ik op zoek naar Edward. Waar had ik hem eigenlijk gelaten? Ik liep de woonkamer door, zocht in de keuken en zelfs buiten. Tot ik besefte dat Edward nog boven lag, bij mama op de kamer. Ik pakte hem op, gaf mama een kus en ging beneden op de bank zitten.
'Mama dood’ vertelde ik aan Edward.
Ik begon weg te dommelen en uiteindelijk viel ik met Edward in mijn handen op de bank in slaap.

Toen papa eenmaal was aangekomen, werd Anna snel overgenomen door het ziekenhuispersoneel om zo snel mogelijk verzorgd te kunnen worden.
‘Meneer Giesen, ik ben bang dat we Anna hier een paar dagen moeten houden. Het is belangrijk dat haar toestand in deze fase stabiel gehouden wordt, begrijpt u?’
‘Maar Anna is het laatste wat mijn vrouw voor mij en mijn zoon heeft achtergelaten.’
Papa’s ogen werden waterig en, met zijn armen boven zijn hoofd, leunde hij tegen de hagelwitte muur aan.
‘Het spijt me meneer, maar anders zal uw dochter het niet overleven.’

Ik schrok wakker van de dichtknallende deur.
‘Verdomme! Waarom moet alles van me afgepakt worden! Mijn vrouw, mijn kind, alles!’
Zo bang als ik was hield ik Edward stevig vast en snelde in een rap tempo naar mijn slaapkamer om daar in bed, verstopt onder het dekbed te gaan liggen. Ik begreep niet zo goed wat er aan de hand was, maar papa was boos, dat wist ik wel.
‘Papa boos’ fluisterde ik in Edwards oor. En als papa boos was, dan was hij ook écht boos.

Citaat:

April 2011

‘Mag ik de jus?’ vroeg Gerben aan mij. Ik gaf de jus aan en weer was het doodstil. Op tafel stonden een pan met bloemkool, een pan met aardappels en eentje met gehaktballen te dampen. Ik keek toe hoe iedereen eten opschepte om vervolgens zelf het eten uit de pannen over te scheppen naar mijn bord.
Het was inmiddels bijna drie weken na de begrafenis van Pa. Een begrafenis met oude muziek. The Animals, Pa’s favoriet. Muziek die mij deed herinneren aan de geur van vroeger; een vieze geur van rottend voedsel en andere troep die in het huis lag. Het deed mij herinneren aan pijn en nare gevoelens. Gevoelens die ik liever vergat.
Het was een begrafenis met na afloop een borrel. Want tja, “dat hoorde er wel een beetje bij” vonden de broers en zussen van Pa. Anna kon het niet aan om zich met de begrafenis bezig te houden. En ook ik bedankte met het excuus dat ik het te druk had met werken, want dat ging gewoon door. Ik had geen zin om zorg te dragen voor de begrafenis van een man, mijn vader, die al jaren nooit iets voor mij heeft betekend.

‘Nou...’ zei Hanneke om het initiatief te nemen om een gesprek met elkaar aan te gaan.
‘... hoe gaat het met je onderzoek Elise?’
‘Ja prima... Tot nu toe. Ik baal er een beetje van dat ik het onderzoek ook nog moet presenteren. De voorbereiding daarvan kost me zoveel tijd. Is een onderzoeksverslag schrijven dan niet genoeg?’
Ik hoorde aan haar stem dat ze behoorlijk gefrustreerd was. Sinds ze dit jaar met haar studie [studie] was begonnen had ik het gevoel dat ze soms iets teveel hooi op haar vork nam. [studie] vond ze ontzettend interessant, maar daarom was ze soms langer bezig met haar opdrachten dan nodig was.
‘Komop, nog even doorzetten. Dit kun je best’ probeerde ik haar gerust te stellen.
‘“Nog even doorzetten...”’ herhaalde ze geïrriteerd. ‘Nog even doorzetten? Pap, het doen van dit onderzoek is al fiets veel werk! Daar moet een verslag over geschreven worden, vervolgens een presentatie en jij vind dat ik gewoon “even” moet doorzetten?’
‘Zo bedoelde ik het niet Elise. Ik denk gewoon dat je dit wel kan, daar ben je slim genoeg voor, maar dat kost nou eenmaal veel werk’ probeerde ik haar uit te leggen.
‘En daar wil ik je best bij helpen’ vulde Hanneke aan.
Elise leek wat rustiger te zijn geworden en schepte een tweede portie bloemkool op.
‘En jij Gerben? Heb je je wiskundecijfer alweer wat opgeschroefd?’ vroeg ik geïnteresseerd.
Gerben stond net op het punt om iets te zeggen tot Hanneke hem in de rede viel.
‘Niet echt hè, Gerben?’
Hij sloeg zijn ogen neer.
‘O nee?’ vroeg ik. ‘Hoe komt dat?’
‘Gerben vindt uitgaan op het moment belangrijker dan school volgens mij’ vervolgde Hanneke ‘en daar komen zijn cijfers onder te lijden.’
‘Maar al mijn vrienden gaan ook!’ riep Gerben wanhopig uit.
‘Dat kan best wezen, maar dat is geen reden om je leerwerk niet goed te doen. Daarbij keur ik het niet goed dat je élke zaterdag met de jongens op stap gaat.’
Ik wist wel dat Gerben regelmatig op stap ging. Ik zag hem soms in de stad lopen met vrienden. Hoewel ik het idee had dat hij me liever een beetje probeerde te ontlopen als ik aan het werk was.
‘Schat, overdrijf je nu niet een beetje?’ zei ik tegen Hanneke, die me met open mond aankeek. ‘Af en toe een keer uitgaan in het weekend is toch niet zo erg? Zijn vrienden gaan ook en bovendien ben ik in de buurt om een oogje in het zeil te houden. Hij kan doordeweeks toch zijn huiswerk maken?’
Ik vond dat een jongen zoals Gerben moest genieten van het leven. Niet hele dagen thuis op de bank zitten en elke dag met zijn neus in de boeken om te leren. Hij moest uitgaan met vrienden en plezier maken. Iets dat ik nooit heb kunnen doen in mijn jeugd. Natuurlijk moesten zijn cijfers er niet onder komen te lijden, maar in het weekend een avondje stappen moest kunnen.
‘Ik ben er klaar mee’ zei Hanneke. Ze begon de tafel af te ruimen en maakte een sopje om in af te wassen.

Inmiddels waren Gerben en Elise naar hun kamers vertrokken. De bas van Gerbens muziek bonkte door het huis.
Ik pakte een blauwgeruite theedoek en hielp Hanneke met afdrogen. Er hing geen fijne sfeer. Ik wist dat Hanneke niet blij was met mijn mening dus ik zei niets. In de keuken was de geur van het avondeten nog steeds te ruiken. De oude, beige klok met romeinse cijfers leek ineens heel hard te tikken. De tijd ging moeizaam voorbij.
‘Je bent veranderd’ zei ze ineens.
‘Hoe bedoel je veranderd?’ vroeg ik aan haar.
‘Nou, sinds het overlijden van Pa...’ ze was even stil. ‘Sinds hij is overleden lijkt het net alsof niks je nog uitmaakt.’
Ik stopte met afdrogen en keek in haar gemoedelijke, blauwgrijze ogen.
‘Lieverd, je weet toch dat ik heel veel van jou en de kinderen hou...’ Ik omarmde haar en zoende haar wang. Een fleurige parfumlucht drong mijn neus binnen.
‘Dat weet ik, maar toch...’ ze kwam even niet meer uit haar woorden. ‘Misschien verbeeld ik het me wel gewoon.’
‘Maak je maar nergens druk om Han.’
Ik zoende haar nogmaals op haar wang en maakte aanstalten om de laatste paar borden op te ruimen.

Diezelfde avond ruilde ik mijn huis-tuin-en-keukenkleding om voor mijn werkkleding. Hanneke was op de bank in slaap gevallen, iets dat wel vaker gebeurde als ze ’s avonds laat nog een film wilde kijken. Ik pakte voorzichtig de afstandsbediening uit haar hand en drukte op de rode knop om de tv uit te doen. Naast het bruine, leren bankstel waar Hanneke op sliep, lag een zacht, wit kleed die ik openvouwde en over haar heen legde.
Ik keek op mijn horloge. Kwart voor elf, tijd om te gaan. Ik gaf Hanneke een kus op haar voorhoofd, trok mijn jas aan, pakte de autosleutels en draaide de voordeur op slot.
Een harde wind blies een paar takken van de grote wilg gelegen naast ons huis. De regen kletterde op de klinkers van de straat. Ik haastte me naar de donkerblauwe Volkswagen Passat Variant, onze gezinsauto. Toen ik eenmaal in de bestuurdersstoel zat bleef ik nog een paar seconden naar ons huis staren. Het huis waar we al die jaren aan hebben gewerkt. Het huis dat ik samen met Hanneke heb opgeknapt en mooi gemaakt, naar onze smaak. Ik zag hoe de regendruppels van het dak naar beneden seipelden, regelrecht de goot in en hoe de windwijzer wild heen en weer draaide. Ik keek naar de blauwe verf die van de kozijnen begon af te bladderen en naar de dakpannen, die ooit zo mooi roodbruin waren, maar nu groen uitgeslagen waren van het mos dat er op groeide. Ik besefte dat ik nodig onderhoud moest plegen aan het huis.
Het geluid van de motor klonk , terwijl de regen zachtjes tegen de vooruit spetterde. De lucht begon op te klaren.
Ik reed de oprit af en zette een cd op. Door de speakers klonk muziek van Bløf.

“Hoe diep je gaat
Heeft met denken niets te maken
Hoogstens met een wil...”

Ik dacht na. Was ik echt zo veranderd na het overlijden van Pa? Had Hanneke gelijk? Ik voelde me niet anders. Rouwen deed ik niet. Misschien moest dat moment nog komen? Misschien was ik me nog niet bewust van de dood van pa. Gevoelens uit het verleden kwamen terug, maar was daarom mijn denken en handelen veranderd? De sfeer was thuis niet optimaal sinds het overlijden van Pa, maar dat kwam vooral omdat Elise en Gerben wél rouwden. En Hanneke, die lieve schat, leefde ontzettend met ze mee. Iets waar ik niet goed in was en ook nooit zou worden.

Citaat:

Someone told me long ago
There’s a calm before the storm
Creedence Clearwater Revival – Have you ever seen the rain


Februari 1974

Ik stond op het keukentrapje om de pot pindakaas uit het keukenkastje te pakken. Anna stond, met haar lievelingspop in haar handen, geduldig naast me te wachten.
Het was de dag van Anna’s verjaardag, vijf jaar na het overleden van mama, dat stond op de kalender die in de keuken hing. Hoewel Anna nooit echt een verjaardag heeft gevierd zoals de andere kinderen dat deden, wist ze dat vandaag een speciale dag was. Een dag die we samen hadden moeten vieren, als gezin, met cadeaus.
Vriendjes en vriendinnetjes mochten niet bij ons thuis komen, volgens papa waren de andere kinderen slecht voor ons. Ze zouden slecht over ons praten en nare woorden verspreiden.
Eigenlijk hadden we nu op school moeten zitten, maar papa heeft tegen juf Greet gezegd dat we naar de tandarts moesten. Dat deden we nooit, naar de tandarts gaan. Papa had geen tijd om ons naar school te brengen. Hij was even op visite bij de buurman, zoals hij dat zelf noemde. De buurman van de kroeg, twintig meter verderop.
‘Omdat je jarig bent gaan we samen een broodje pindakaas eten’ vertelde ik Anna.
Ze keek me afwachtend aan met haar grote blauwe ogen. Ik deed geen moeite om een mes te pakken en stopte mijn hand in de pot pindakaas, waarmee ik vervolgens het droge broodje besmeerde.
Het zag er best goed uit vond ik zelf en reikte haar het broodje aan; ‘hier, voor jou.’
Anna baande zich, met het broodje in haar hand, een weg naar de bank. De woonkamer stond vol met dozen oud papier en ongewassen kleren van papa. Het was er stoffig en voor spinnen een paradijs om te wonen.
Ik schoof naast Anna en Edward op het zwarte, leren bankstel. Mijn handen waren nog bruin van de pindakaas maar die likte ik zo af, dat was geen probleem. Wel had ik per ongeluk de bank vies gemaakt dus legde ik daar een kleed over zodat papa dat niet zou zien.
Edward droeg ik nog altijd bij me. Bij alles wat ik deed, deed Edward mee. Op elk moment van de dag, waar ik ook was.

‘De kleur is... Wit!’ zei ze plotseling. Ze wilde een spelletje doen en ik moest raden wat voor wits ze in deze kamer heeft gezien.
‘Deze kranten?’
‘Nee.’
Veel wit was er niet te zien in de woonkamer. Er lag veel troep, maar dat had vooral vieze, grauwe kleuren; zwart, grijs, bruin, en donkerblauw.
‘Edward?’
‘Nee, die!’
Ze wees naar een foto die aan de muur prijkte naast de boekenkast. Een zwart-witfoto met daarop papa keurig netjes in pak, mama met een nette witte blouse aan en een baby in haar armen.
‘Wie zijn dat?’ Anna stond inmiddels met haar met pindakaas besmeurde vingers naar de foto te wijzen.
‘Papa en ik en...’ ik twijfelde even of ik dit moest zeggen ‘... en mama’.
Ik wist dat het mama was, dat zag ik aan haar zachte, bruine ogen. Ze zag er nog precies uit zo als ik vijf jaar geleden afscheid van haar heb genomen; met haar bolle wangen en lange, donkere haren.
Het bleef een paar seconden stil.
‘Onze mama’ vervolgde ik. Het was te vroeg om Anna uit te leggen wat er was gebeurd. Ik had er de woorden nog niet voor en Anna zou het niet begrijpen. Met een afwachtende blik keek ze me aan, maar vroeg er niet naar.

‘Verstoppertje doen?’ en voor ik het wist stond ze tot tien te tellen. Ik greep Edward bij zijn oren en rende vlug naar boven, naar papa’s slaapkamer. Daar kwamen we nooit, daar zou Anna me nooit vinden. Ik zocht een plekje achter het bed. Het rook hier naar mama’s parfum, een vertrouwde geur; de geur van liefde en geborgenheid. Aan de muur hing een plank met mama’s spulletjes. Een oude vaas waar ooit prachtige bloemen in zullen hebben gestaan, een zwarte hoed die tien jaar geleden wel mode zal zijn geweest, een bult oude toiletspullen en haar parfumflesjes.
Hier zat ik dan, doodstil zodat Anna mij niet zou horen. Totdat de voordeur dichtsloeg. Papa was thuis. Hij slofte door de gang en struikelde nog eens over zijn eigen voeten. Niet veel later brak de hel los. Papa had teveel gedronken.
‘Godv...’ hij kwam niet goed uit zijn woorden. ‘Wat heeft dit te betekenen!’
De pindakaas zat overal. Aan zijn vieze kleren, de tafel en natuurlijk aan de bank. Ik kon alleen maar denken aan Anna die nog beneden was. Datzelfde moment vlogen de boeken door de woonkamer. Ik hoorde hoe mama’s vazen uit de vensterbank op de grond kapot vielen.
‘Naar boven jij! Kreng dat je bent!’
Dit zou een lange avond worden, een avond zonder eten.
Ik hoorde Anna snikkend de trap op klimmen. Toen ik papa’s slaapkamer uit kwam zag ik hoe de tranen over haar wangen rolden. Haar gezicht was dik en blauw. Ik sloot haar in mijn armen om haar te troosten. Haar gezicht voelde warm tegen de mijne.
‘Stil maar, mama is bij ons,’ stelde ik haar gerust 'mama is bij ons...'

Citaat:

Juli 2011

‘Vandaag wordt het een warme maandag met zomerse temperaturen die kunnen oplopen tot wel 31 graden. Een heerlijke dag om lekker te genieten van de zon, zee en het strand. Maar pas op, bescherm uw huid goed: smeer u goed in met zonnebrandcrème en voorkom blootstelling aan de zon tussen twaalf en drie uur ’s middags. Dan nu het weer voor morgen...’ Hanneke zette de tv zachter.
‘Lijkt je dat geen goed idee Peet? Heerlijk uitwaaien aan het strand?’
Ik wist dat ze graag een dagje uit wilde. Normaal gesproken kwam ze amper de deur uit. Ze had het vooral druk met het huishouden en de kinderen van de buren. Joey en Alycia kwamen hier vrijwel dagelijks. De buurman was vrachtwagenchauffeur. Hij reisde veel en vaak. Hij was regelmatig onderweg naar landen zoals Polen en Slowakije. Zijn vrouw, Esther, moest haar eigen kledingwinkeltje draaiende zien te houden en had daarom weinig tijd voor de kinderen. ’s Ochtends om half negen kwam ze Joey brengen zodat ze om negen uur haar winkel kon openen. Alycia was al oud genoeg om naar school te mogen dus die bracht ze voor die tijd naar school. Om half zeven ’s avonds kwam ze haar kroost weer ophalen. Op zondag en maandag kwamen ze meestal niet, die tijd wilde Esther graag samen met haar kinderen besteden, hoewel de opvoeding op dit moment vooral in de handen van Hanneke lag. Haar dag bestond uit; Joey vermaken, als het geen vakantie was moest ze Alycia van school halen, broodjes smeren voor de kinderen, Alyci a weer naar school brengen, Joey in bed stoppen voor een middagdutje, Alycia weer ophalen en eten maken voor het hele gezin inclusief de kinderen van de buren.
‘Peter, hoorde je wat ik vroeg?’
Vanavond was ik vrij. Ik wilde graag de deur uit, maar niet met Hanneke en niet met onze kinderen. Ik wilde even niet de ideale vaderfiguur spelen. Ik wilde tijd voor mezelf; een soort vrijheid die niemand van me af kon pakken. Toch wilde ik Hanneke niet teleurstellen en daarom besloot ik om mee te gaan.
‘Ja... Ja, dat lijkt me een goed idee.’

De zilte zeelucht rook heerlijk. Hanneke’s lange, blonde haren leken te dansen in de zachte wind. Elise lag nog bij de handdoeken een boek te lezen en Gerben had een vriend meegenomen en was druk aan het voetballen. Het deed me goed om de kinderen zo te zien genieten, het gaf een soort voldoening.
Onze voetstappen lieten afdrukken achter in het zand. Klaar om te worden weggespoeld door de zee. Het was inmiddels avond geworden, de temperatuur daalde en het strand begon leeg te lopen. Mensen begonnen honger te krijgen en gingen weer naar huis om te eten.
‘Dit zouden we vaker moeten doen.’ Ik voelde hoe Hanneke haar arm om mijn middel sloeg. ‘Samen. Zonder de kinderen’ vervolgde ze.
Ik knikte en gaf haar een zoen op haar wang. Ik had geen zin in dit gesprek. Onze relatie raakte een beetje in een sleur en die wilde Hanneke graag doorbreken. Het deed me niet zoveel, het was wel goed zo. Ik had geen zin in uitstapjes die zogenaamd leuk en gezellig moesten zijn. Ook nu was het moment waarop ik naar huis had willen gaan al lang en breed overschreden.
‘Laten we naar huis gaan’ probeerde ik. ‘Elise en Gerben zijn vast ook wel toe aan een hapje eten.’
Hanneke keek me teleurgesteld aan maar stemde er toch mee in.
‘Oke. Goed.’ Ze had graag verder willen lopen, maar ik wist waar het gesprek naar toe zou leiden. Ik ging liever naar huis. Nu direct.

Ik hing mijn jas op en keek naar de klok. Kwart over elf, tijd om naar bed te gaan. Morgen stond er weer een nieuwe werkdag voor me klaar. Elise en Gerben waren inmiddels al richting bed vertrokken. Hanneke zat nog in de auto. Misschien had ik niet zo fel moeten reageren toen ze nogmaals vroeg om samen een keer iets leuks te gaan doen. ‘Lekker een avondje uit eten en naar de film, lijkt je dat niet leuk?’ Had ze gevraagd. Waarop ik antwoordde met: ‘Nee Han! Ik heb daar even geen zin in! Ik heb geen zin om per se leuk te moeten doen en ik heb geen zin om de hele avond in de bioscoop te zitten om verplicht naar een film te moeten kijken.’
Nou moet ik zeggen dat ze wel gelijk had wat betreft onze relatie, want hoewel de communicatie af en toe wat stroef verliep was de seks ook niet een groot festijn. De laatste jaren lag ze er vooral als een zoutzak bij, alsof ze wachtte tot het hoogtepunt bereikt was en ze kon gaan slapen. Dat was vroeger wel anders. Ik kan me ons eerste intieme moment nog precies herinneren. Ik weet nog hoe ze in sexy lingerie op het bed lag toen ik terug kwam uit de keuken en hoe ze vervolgens mijn lichaam met haar vingertoppen streelde. Het voelde als een magisch moment, alsof er een paar vlinders in mijn buik uit hun poppen kropen en rondfladderden als een vogel die uit zijn kooi probeerde te ontsnappen. Ik voelde haar hart sneller kloppen, het voelde goed. Ze twijfelde geen moment en wist precies hoe ze mijn genotswensen kon vervullen. Niet veel later gleed ik bij haar naar binnen en kreunde ze van genot. Haar ronde borsten bewogen heen en weer, waardoor ik bijna gedwongen werd om over te gaan tot het moment. Ik had het hoogtepunt bereikt. Ze streelde zachtjes over mijn lichaam, mijn lippen en door mijn haren. ‘Ik hou van je’ fluisterde ze in mijn oor.
Intussen was ik maar vast in bed gekropen. Hanneke zou zo wel komen dacht ik. Morgen moet ze weer op Joey en Alycia passen, dan wil ze graag uitgerust zijn.
Ik had gelijk, tien minuten later lag ze naast me in bed. Met haar rug naar me toe, dat wel. De ruzie waaide wel weer over. Hanneke was nooit lang boos. Ze noemde het altijd een ‘meningsverschilletje’ of een ‘onenigheidje’. Volgens mij geloofde ze daar ook daadwerkelijk in. Ze geloofde niet in ruzie binnen onze relatie.

De avond daarop stond ik me klaar te maken om naar werk te gaan. Hanneke was alvast naar bed gegaan. De oppaskinderen hadden het haar vandaag niet al te makkelijk gemaakt; Joey had stiften ontdekt en had daarmee de hele vloer ondergekalkt, waardoor Hanneke deze kon schoonboenen. Daarbij was Alycia vandaag ziek waardoor ze de hele dag met teiltjes heen en weer liep om er voor te zorgen dat Alycia’s braaksel niet op de mooie leren bank terecht zou komen.
Ik pakte mijn autosleutels uit het sleutelkastje en liep over het grindpad naar de auto.

De roze letters van club Fiasco verlichtten de hoek van de straat. Ik zag Ronaldo naar binnen lopen. Met hem kon ik prettig samenwerken, hij was meer dan een collega alleen; hij was een goede vriend. Zijn kleine postuur leek niet te passen bij een uitsmijter. Zijn korte zwarte haar en afgetrainde lichaam daarentegen wel. Hij was aanzienlijk jonger dan mij, een jaar of vijfentwintig.
‘Hé jongen, hoe gaat het met je? Je ziet er moe uit, heb je zin in een kopje koffie?’
‘Het gaat prima, laten we maar gaan portieren’ zei ik om geen excuus te hoeven verzinnen voor mijn moeie blik.
De gasten stroomden binnen. Stoere jongemannen met shirts aan waarin hun lichaam goed uit kwam samen met lange blonde meiden die hoge hakken droegen om nog langer te lijken en een jurkje met een diepe uitsnede waardoor mijn aandacht automatisch werd getrokken naar hun decolleté. Zo nu en dan liepen er mensen van middelbare leeftijd, mijn leeftijd, naar binnen. Vrouwen gekleed in een strak, met panterprint bedrukt jurkje die ver boven de knieën kwam en mannen in een nette blouse met kalfslederen schoenen. Soms zelfs met een leren broek.
Meisjes van vijftien mocht ik niet binnenlaten. Fiasco was toch echt een club met toegang vanaf 21 jaar. Ik pikte ze er zo uit; veel make-up om ouder te lijken, een skinny jeans, soms met felgekleurde gympen en nooit een ID-bewijs op zak.

De nacht leek lang. Mensen kwamen en gingen weer weg. Twee mannen stormden de club uit. Een jonge vrouw rende er op haar high heels achteraan.
‘Hoe durf je, klootzak dat je bent!’ Het mondde uit in een gevecht tussen de twee mannen. Waarschijnlijk voelde een van de mannen zich wel aangetrokken tot de jonge vrouw. Helaas was haar vriend het daar niet mee eens en dat liet hij nu merken.
Ik moest ingrijpen, pakte een van de mannen vast om ze uit elkaar te houden en te kalmeren. Op datzelfde moment greep Ronaldo de andere man.
‘Laat me los eikel!’ De man trapte tegen mijn scheenbeen. Ik trapte terug. Dat had ik niet moeten doen, ik verloor mijn grip. Hij draaide zich om en spuugde me in het gezicht. Ik had veel meegemaakt als portier maar dit ging me te ver. Dit was vies, kinderachtig. Nog voor ik het wist haalde ik met mijn vuist uit naar zijn gezicht. Raak, maar hij stond nog overeind. Ik voelde de adrenaline door mijn lichaam stromen. Een stel armen greep me vast. Ronaldo probeerde me te bedaren en trok ons uit elkaar.
‘Je bent rust nodig Peter. Ga eens een weekje weg met je gezin.’

Citaat:

All we do
Crumbles to the ground, though we refuse to see
Dust in the wind
All we are is dust in the wind
Kansas – Dust in the wind

December 1977

Samen met Anna zat ik bij de kerstboom waar zeven cadeautjes onder lagen: twee voor papa, twee voor Anna , twee voor mij en eentje voor Edward. Door het gebruik van oude kranten in plaats van mooi cadeaupapier met een strik zag het er een beetje saai uit. Anna en ik waren deze week druk bezig geweest om iets moois te maken voor papa, Edward en elkaar. Het was immers kerst en dat moest gevierd worden met het hele gezin. Ik hoorde hoe papa naar beneden kwam sloffen. Voor het eerst sinds een lange tijd bleef hij vandaag thuis. De kroeg was op eerste kerstdag gesloten.
Ik keek toe hoe hij de kamer binnen kwam met een glas jenever in zijn hand en een sigaar aan zijn lippen. Een geur die ik nooit meer zou vergeten; de stank van zijn sigaren.
De radio liet ons mooie klanken horen op deze gure winterdag. Ik zag hoe de sneeuwvlokjes naar beneden dwarrelden op de reeds gevormde witte laag. Door de sneeuwval in combinatie met de verzamelde troep in de woonkamer en de vieze sigarenlucht voelde ik me nogal opgesloten. Als een paard dat al dagen zijn stal niet uit mocht en stond te vereenzamen in zijn eigen uitwerpselen en urine. Ik keek omhoog naar de kerstboom. Het was een kerstboom zonder ballen en lampjes, het was een groene naaldboom, niet meer en niet minder. Papa vond het verspilde moeite om de boom op- en af te tuigen. Omdat Anna en ik toch graag een boom in huis wilden had papa een kleine boom uit het bos, dat achter ons huis lag, gekapt.
‘Kom, we gaan de boom mooi maken.’ Anna sprong enthousiast omhoog. Ze pakte velletjes papier en stiften. Ik ging naast haar staan en keek toe hoe ze de stiften en vellen papier netjes verdeelde over de tafel.
‘Deze zijn voor jou en deze voor mij. We moeten een slinger maken, en kerstballen, en een piek, en kaarsjes, en...’
Mijn aandacht verdween en ik hoorde hoe Anna’s stem weg ebde. Papa zat op de bank met een tweede glas jenever. Ik hoorde de stem van Mr. Humphries uit de televisie komen. Papa keek graag naar “Are you being served?”. Luidruchtig gelach kwam uit de hoek van de kamer, ik keek toe hoe papa zich bijna verlikte in de drank.
‘We gaan eerst een slinger maken’ vervolgde Anna ‘en dan een piek.’
We knipten strookjes papier af en kleurden die in, met plakband maakten we daar ringen van die we door elkaar haalden om een grote slinger te vormen. De hele ochtend en middag vermaakten we ons met het versieren van de kerstboom. We knipten, kleurden, plakten, en hingen de knutsels in de boom. Het zag er een beetje gebrekkig, maar kleurrijk uit. De piek was vastgebonden met een touwtje. Het papier was zo dun dat het er maar een beetje slapjes bij hing. De geknutselde kerstballen hingen vrolijk aan hun touwtjes te bungelen. De kamer zag er een stuk fleuriger uit. Spinnewebben hingen naar beneden, oud papier lag verspreid over de hele kamer en spullen stonden te verstoffen, maar de boom liet de troep naar de achtergrond verdwijnen.

We hadden inmiddels een behoorlijke honger gekregen. Papa was op de bank in slaap gevallen met het glas nog in zijn hand. Ik zag hoe de jenever een vlek op de vloerbedekking had achter gelaten. Anna zorgde voor een paar broodjes met hagelslag en eentje met kaas voor papa. Ze zette het bord voor hem neer op tafel. ‘Wakker worden papa’ zei ze zacht en gaf hem een duwtje. Stiekem waren we allebei een beetje bang voor papa. Hij werd nogal onvoorspelbaar zodra de alcohol zijn bloed had bereikt.
Zijn ogen gingen langzaam open. Duf reikte hij naar een broodje kaas. Het bleef stil. Papa had de televisie aan laten staan. Met een norse blik keek hij even naar de kerstboom en zette het geluid van de tv harder. Anna en ik zaten aan de eettafel onze broodjes met hagelslag op te eten. Wat zou er in mijn cadeautje zitten, dacht ik. Voor de kerst vertelden al mijn klasgenootjes smakelijk over de cadeaus die ze vorig jaar hadden gekregen. Over een blaasvoetbalspel, sleeën, barbiepoppen en poppenhuizen. Dat zou ik nooit van papa krijgen. Anna kreeg vorig jaar een setje potloden en ik kreeg een kwartetspel.
‘Laten we de cadeaus gaan uitpakken’ stelde ik voor. Stiekem hoopte ik op dat ene voetbalspel of een mooie houten slee. Misschien vond papa het wel tijd voor een groot cadeau, wie weet had hij wel iets moois gekocht waar wij ook enthousiast over konden vertellen aan onze vriendjes en vriendinnen.
‘Eerst Edwards cadeau’ zei Anna. Ze pakte het pakje onder de kerstboom vandaan. ‘Maak jij maar open’ zei ze tegen mij ‘Edward is van jou.’
Anna had iets voor Edward gemaakt zodat het ook voor mij een verrassing zou zijn wat er in zat. Voorzichtig maakte ik het pakje open, er kwam een mooie, met touwtjes aan elkaar gevlochten strik tevoorschijn. Edward ging nog altijd met me mee. Mijn schoolvriendjes wisten dat niet, ze vonden het vast te kinderachtig, maar thuis was Edward mijn beste vriend. De strik stond hem prachtig, erg chique voor deze gelegenheid.
Ik gaf mijn cadeau aan Anna. Ze kreeg een mooie tekening. Een tekening waar Anna zelf op stond, ik, papa en mama.
‘Dankjewel’ zei ze en ze gaf me een knuffel.
Toen ze mij haar cadeau gaf zag ik dat er een briefje aan hing. Ik nam de tijd om het briefje aandachtig te lezen.

Voor mijn liefe broer

Omdat jij mijn liefste broer bent, krijg je van mij dit kadoo
Soms hebben we rusie en soms is het heel geselig
Ik vind het leuk om samen verstopertje te doen en kleuren vind ik ook leuk
Ik vind het lief dat jij altijd eten voor mij wil maken als pappa weg is en met edwart is het heel geselig
Ik hoop dat je het kadoo mooi vind

Van je zusje anna

Ik maakte het cadeau open en zag een groen, in elkaar geknutseld doosje. “Memmorie” stond er, in slordig handschrift met zwarte stift, op geschreven. In het doosje lag een stapeltje kaartjes met kleine tekeningetjes; hartjes, bloemetjes, visjes, zonnetjes en sterretjes. Twee van elk zodat ik ze bij elkaar kon zoeken.
‘Dankjewel’ en ik gaf Anna een knuffel terug.
Nu lagen er alleen nog de cadeaus van papa voor ons, en de cadeaus die wij voor papa hadden gemaakt.
‘Pak ze zelf maar’ zei papa en hij zapte, zonder ons ook maar een moment aan te kijken, naar een andere televisiezender.
‘Deze zijn voor jou’ zei Anna en ze gaf onze cadeaus aan papa. Zo nieuwsgierig als we waren pakten wij ondertussen onze eigen cadeaus uit. We keken elkaar even verbaasd aan. Daar zaten we dan onder de kerstboom met allebei een foto in onze handen van één of andere jonge vrouw. Wat moesten we hier nou mee? Anna had natuurlijk gehoopt op een poppenhuis en ik wilde graag een slee. Wat moesten we onze vriendjes en vriendinnetjes nou vertellen?
Ik zag hoe papa ons met een scheef oog aankeek. Waarom deed hij dat nou? Waarom gaf hij ons een foto van een onbekende jonge vrouw?
Hij pakte de tekeningen die hij van ons had gekregen op en liep de kamer uit. Hij ging ze vast opruimen dacht ik.
‘We moeten onze knutselspulletjes nog opruimen’ zei Anna vlug tegen mij ‘anders wordt papa straks boos.’
Anna nam de stiften onder haar hoede terwijl ik de papierresten oppakte en naar de keuken bracht. Ik deed de prullenbak open en zag daar twee verkreukelde tekeningen liggen. Tekeningen waar zoveel moeite en liefde in waren gestopt lagen nu als grof vuil tussen rotte appels en aardappelschillen weg te kwijnen.