Dani schreef:Janneke, waarom leg jij de verantwoordelijkheid zo buiten de persoon zelf? Je komt steeds maar terug op die amygdala, en dat het een oncontroleerbare angstreactie is van de 'emotionele hersenen', dat je lichaam in paniek raakt.
Hoi Dani,
even 1 ding tegelijk. Angstreacties komen van de amygdala, dat is een feit. (Ik heb het nu niet over piekergedachten, getob etc., al kan de amygdala doaar mogelijk wel een rol in spelen.)
Nu de verantwoordelijkheid. Even een wat malle, maar helaas reeele vergelijking: de herrie van mijn buurman. Hoe ga ik verantwoordelijk om met de herrie van hiernaast? Nou, daar zijn vele opties voor, inclusief mijn eigen muziek aanzetten (ervaring leert, dat dat dan "drukke" muziek moet zijn) - maar mijn eigen radio uitzetten helpt niet. (Want dat is gewoon niet de bron van de ergernis.)
Ik vind dus beslist niet, dat ik de verantwoordelijkheid buiten de persoon leg (...al hangt het uiteraard af, van wat je precies persoon noemt...) mijn amygdala is wat mij betreft een integraal onderdeel van mij als persoon. En als mijn amygdala mij akelig maakt kan ik natuurlijk allerlei verstandige dingen doen met mijn verstand (die soms wel, soms niet helpen) maar de bron aanpakken is het niet.
Verder: het feit, dat deel X van mij verantwoordelijk is voor gevoel Y wil niet zeggen, dat ik passief moet afwachten of dat alleen een therapeut mij kan helpen. (Geldt ook voor x = amygdala en y=angst.) Het is alleen een feit - en feitenkennis maakt het makkelijker om de goede actie te kiezen.
Dani schreef:En als oplossing kom je dan met emdr, of nu hypnose en dat somatic experience. Ik heb óók ervaring met angsten. Niet voor ziektes of dood, maar bang was ik wel. En natuurlijk is dat geen vrijwillige keuze, gaat niemand bewust bang zitten zijn. Maar (...) is het mij toch echt gelukt die angsten heel aardig onder controle te krijgen door ze constant tegen te spreken, te bevragen, kritisch te bekijken. Door mezelf min of meer te vertellen dat het toch tamelijk stom, onhandig, of irritant was om zo bang te zijn voor iets wat objectief gezien helemaal niet zo eng is.
Als gezegd: de scherprechter is voor mij, of het helpt: prachtig, dat dat jou gelukt is!
(Maar naar 4 jaar cognitieve therapie had ik er eerlijk gezegd genoeg van: hard werken en beperkt resultaat.)
Dani schreef:Stel dat mijn amygdala bij ieder ritseltje in de struiken zou denken aan een tijger. Dan kán ik helemaal in die paniek meegaan, 'oh help, ik heb vast de pech dat er een tijger ontsnapt is uit de dierentuin, ik weet het zeker, aaahh!!' Ik kan ook struiken vermijden, door alleen nog midden op straat te lopen. Kán, maar erg praktisch is het natuurlijk niet. Of ik ga gewoon eens 10 minuten naast die struiken staan, 'met de angst in de hand', mezelf onderwijl vertellend 'er zijn geen tijgers in Nederland, dit is geen tijger, mijn amygdala gaat in overdrive maar er is niets aan de hand, kijk maar.'
Een prima aanpak. De scherprechter is, of je bij het volgende ritseltje weer in paniek zult schieten.
(En die tijger, dat is overgeeerfd, of instinct of iets van dien aard - voor vrouwen die door een botte verkrachter het struikgewas zijn ingesleurd is het helaas ook bittere ervaring, maar ook dan kan zo'n gesprek naast de struik van de buren "dat dit de plek des onheils niet was" zin hebben.)
Dani schreef:En aangezien een mens niet urenlang in blinde paniek kan blijven zakt die angst uiteindelijk, én heb ik ervaren dat er inderdaad geen tijger in die struikjes zat. Je angst tegenspreken. Zelf verantwoordelijkheid nemen. En zelf de oplossing zijn.
Maar ik moet zeggen, dat het woordgebruik "struikjes" "ritseltjes" mij irriteert. Ik houd meer van elkaar serieus nemen.
Verder ken ik idd de frase "dat een mens niet urenlang in blinde paniek kan blijven". Tot op zekere hoogte klopt dat, maar andermaal: de scherprechter is, of het helpt. Er zijn idd therapieen, die iemand dus uitgebreid de herbeleving insturen - en bij sommigen helpt dat. Bij anderen is er daarna sprake van een dubbel trauma (een herbeleving is geen onschuldig iets). En een mens kan helaas uren en uren heel akelig zijn vanwege angst. (Waar de opvatting, "dat de angst wel zakt en dat dan de overtuiging ontstaat, dat het allemaal niet erg was of overbodig was" nu echt op gebaseerd is mij onduidelijk. Als iemand een intens akelige ervaring heeft gehad in het kader van therapie, is het vanuit de therapeut nogal arrogant gedacht, "dat iemand dan leert, dat het wel meevalt". En er is geen enkele wetmatigheid, dat gevaar wel op zal houden na het halve uur dat Goethe ooit constateerde. Wat wel klopt: bang zijn is topsport, dus je "valt" op gegeven moment wel "uit" de fysieke topprestaties. Ook vluchtelingen die dagenlang gevaarlijke bergtochten maken slapen een aantal uren per nacht, doorgaans. Maar reken maar niet, dat ze diep en ontspannen slapen.)
En wat me het allerergste irriteert: dat je spreekt over "zelf de oplossing zijn" - nu, me dunkt, ik heb 4 jaar lang mijn verantwoordelijkheid genomen in die zin, dat ik naar eer en geweten alles deed, wat mijn cognitief therapeute mij opdroeg (zoals het
struikje toespreken, noem maar op). Maar helaas: het resultaat was niet echt om je tante aan te schrijven. (Bij triggers nog steeds dezelfde nare gevoelens zoals ronddraaiende maag - en de gedachte, dat ik nu dus xyz moet gaan doen.)
En als ik mijn emdr oefeningen doe of mijn emdr mevrouw opbel (of de andere technieken die de amygdala aanpakken) ook dat vind ik een manier van verantwoordelijk handelen. Die 2-deling (of zelf doen of ''praten over'' je amygdala) vind ik niet nodig.
Dani schreef:Het is echt beslist mogelijk om zelf je eigen oplossing te zijn, en ik vind het belangrijk om dat wel te benoemen. Het voelt al machteloos genoeg om steeds zo bang te zijn, dan is het toch júist fijn om te weten dat het mogelijk is om zelf weer het roer in handen te nemen?
Jazeker is dat heel fijn.
En ook buten emdr zijn die mogelijkheden er.
Dus ik betreur met nadruk de 2 deling die kennelijk ontstaan is.
Ook op een cursus touch for health leer je tips en trucs, die werken: leg een hand heel zachtjes op je voorhoofd, bijvoorbeeld.
Er is een boekje van Peter Levine, met de wat pretentieuze titel "healing trauma" met een serie adviezen in een logische volgorde. Te beginnen met "maak een imaginaire bubbel om je heen en daar is het goed, daar schijnt de zon". En bijv.: leg een kussen pal voor je stoel en stamp daar op. (In termen van de amygdala: als die wil, dat je vecht of vlucht en je stampt op dat kussen, voelt dat als vluchten en zegt de amygdala:"Oh, gelukkig, je hebt de boodschap begrepen, je vlucht - dan kan nu de alarmbel uit. En dat is heerlijk: die alarmbel, dat is krek de angst.)(De britse website van amazon heeft het voor 9 pond zoveel.)
Dani schreef:En als dat nog niet goed lukt kunnen daar meerdere redenen voor zijn. Misschien is de angst stiekem wel veilig, zodat je niet over andere dingen na hoeft te denken.
Ja, ook dat kan: bang zijn voor ding 1, om jezelf af te leiden van een veel grotere angst of een veel groter probleem nummer 2. Een goede psycholoog heeft die mogelijkheid in het achterhoofd - met zelfhulp is dat een beetje lastiger.
(Zij het, dat het wel mogelijk is: als je met zelfhulp voor probleem 1 ervaart, dat je jezelf rust, stevigheid, kracht, noem maar op - kunt geven, dan is daardoor wellicht "het eigenlijke probleem 2" niet meer zo onoverkomelijk...)
Dani schreef:Maar begrijpen waarom je deze angst hebt kan al een flinke stap zijn naar een permanente oplossing.
Ja, van harte aanbevolen.
Dani schreef:En om het te begrijpen moet je jezelf een beetje gaan pesten, moet je gaan ontdekken wat het met je doet als je er tegenin gaat.
Voor mij ligt in deze zin de nadruk op "een beetje pesten". Nou heb ik mezelf dus 4 jaar lang fiks gepest, dus helaas kan ik melden dat het pesten zelf geen garantie is voor resultaat.
Het is en blijft paradoxaal: als je alleen maar "je terugtrekt" en bot gezegd "de angst haar zin geeft" kom je er ook niet (doorgaans wordt de angst dan alleen maar erger).