Bokt.nl

Chubby schreef:

liljebo schreef:

Daarnaast zal al dat onderzoek wat ernaar is verricht toch niet allemaal onzin zijn, lijkt me...

Voor elk onderzoek geldt dat het resultaat telt tot het tegendeel bewezen wordt. En die tendens zien we nu wel ontwikkelen ja. Gelukkig.

)

Citaat:

'Kinderen moet je kort houden anders lopen ze over je heen’
‘Kinderen moeten weten wie de baas is’
‘Kinderen hebben nu eenmaal grenzen nodig’

Via deze negatieve stellingen over kinderen worden jonge ouders aan alle kanten gewaarschuwd. Verschillende ‘deskundigen’ benadrukken keer op keer het belang van straffen en belonen als middel om kinderen te laten luisteren. Dat opvoeden ook zonder straffen en belonen kan zal in dit artikel blijken.

Waar komen straffen en belonen vandaan
Het systeem van straffen en belonen is gebaseerd op de principes van het conditioneren. De psycholoog B.F. Skinner (1904-1990) ontdekte het ‘operante conditioneren’. Hij experimenteerde met dieren hoe hij gedrag kon beïnvloeden. Zo liet hij ze een knop indrukken om bij iets lekkers te komen. Hij ontdekte dat hij dieren in ruil voor dit lekkers bepaald gedrag kon laten vertonen. Andersom ontdekte hij dat nare omstandigheden het gedrag lieten afnemen. Bij de ontdekking van deze manier van gedragsbeïnvloeding is dus geëxperimenteerd op dieren, maar het wordt vandaag de dag toepast bij mensen en bij kinderen in het bijzonder. Onze huidige manier van opvoeden en veel bekende opvoedmethodes zijn hier grotendeels op gebaseerd. Wij belonen kinderen immers als ze iets goed doen en straffen ze als ze iets fout doen. Het doel hierbij is ongewenst gedrag te laten afnemen en positief gedrag te laten toenemen. Bij deze manier van opvoeden wordt echter aan een aantal belangrijke punten voorbij gegaan. Misschien vraag je je af wat precies de nadelen zijn van straffen en belonen. En wat is dan het alternatief? Hieronder zal ik puntsgewijs enkele nadelen van straffen en belonen toelichten met voorbeelden en alternatieven.

*knip stuk over straffen, want dat is hier off topic*

Overwicht via straffen en belonen is tijdelijk
De zogenaamde macht die je via straffen en belonen hebt is ook tijdelijk. Hoe ouder kinderen worden des te minder ‘macht’ jij over ze hebt. Kinderen gaan dan meestal minder om straf geven en de beloningen moeten steeds groter worden om ze tevreden te stellen.3 Het is daarom juist belangrijk om te investeren in een goede vertrouwensband, waardoor zij jouw mening als waardevol beschouwen. Op die manier heb je toch nog enige invloed op de keuzes die ze maken.

De nadelen van belonen en prijzen
Je manipuleert gedrag. Het is belangrijk in de gaten te houden waarom je een kind beloont. Beloon je hem om het gedrag te beïnvloeden of beloon je hem omdat hij echt iets bijzonders heeft gedaan? Wanneer je een kind beloont, zodat hij bepaalt gedrag vertoont manipuleer je het gedrag van je kind. Het is eigenlijk de omgekeerde vorm van straf. Alleen klinkt het minder vervelend. In het geval van belonen krijgt een kind bijvoorbeeld een sticker in plaats van straf. Feit blijft dat de motivatie niet vanuit het kind zelf komt, maar dat jij het kind probeert te motiveren.

Je maakt kinderen afhankelijk van belonen en prijzen
Kinderen zijn erg gevoelig voor belonen en prijzen. Door dit veelvuldig te doen maak je een kind afhankelijk van jouw goedkeuring en neemt het jouw persoonlijke waarden als maatstaf. Kinderen die alleen kunnen bepalen of iets goed is door naar anderen te kijken zijn over het algemeen erg onzeker. Onzekere kinderen zijn afhankelijk van nog meer bevestiging, waardoor het een vicieuze cirkel wordt. Terwijl je de eigenwaarde van het kind ook kunt versterken door het waardeoordeel aan hen over te laten. Op deze manier leren kinderen zichzelf en hun vaardigheden op waarde te schatten in plaats van naar ons te kijken of het goed is. Een positief gevoel over wie je bent en wat je kunt vergroot automatisch het zelfvertrouwen. Ook wanneer kinderen ergens minder goed in zijn is het waardevol om het oordeel hierover aan hen over te laten. Een kind kan bijvoorbeeld niet zo goed zijn in voetballen, maar geniet misschien wel enorm van het spel en het groepsgevoel. Het is niet aan ons om te bepalen wat het resultaat behoort te zijn, laat staan te bepalen of het al dan niet goed is. Men zegt niet voor niets ‘de reis is belangrijker dan de bestemming’.

Het ontneemt het plezier van een kind
Wanneer je ergens een waardeoordeel aan hangt geeft dat weinig ruimte voor de eigen mening of het gevoel van een kind. Bijvoorbeeld: wanneer je over een tekening zegt: “Wat mooi!” heb jij al bepaald dat het mooi is. Maar wat vindt het kind er zelf van? Het kind krijgt weinig ruimte om vanuit zichzelf trots te zijn. Ook sluit je de mogelijkheid tot een gesprek uit. Jij hebt bepaald dat het mooi is, dus wat valt er verder nog over te zeggen? Dit geldt voor alle vaardigheden. Wanneer je ruimte geeft voor de mening en gevoelens van een kind kan het zelf bepalen wat het ergens van vindt. Je kunt ook iets constateren, bijvoorbeeld dat er blauw gebruikt is, zonder daar een oordeel over te vellen. De kans is groot dat een kind er dan zelf ook nog iets over vertelt.

Het kind verliest interesse
Wanneer een kind gewend is overal een beloning voor te krijgen of geprezen te worden is de kans groot dat hij met het gedrag stopt wanneer er eens geen beloning volgt. Het doel wordt de beloning en niet de activiteit op zich. Je legt hiermee de nadruk op de uitkomst en niet het proces. Uit verschillende onderzoeken is gebleken dat kinderen die geprezen worden voor hun gedrag het betreffende gedrag steeds minder vaak gaan vertonen.4 Helemaal als er geen beloning meer op volgt. Wat je wilt bereiken is dat kinderen vanuit zichzelf delen, gewoon omdat het fijn is en niet omdat er een compliment tegenover staat. Je kunt ook in deze situatie benoemen wat je ziet. Bijvoorbeeld: "Kijk eens naar Pepijn's gezicht, volgens mij is hij heel blij met het autootje!" Je wijst het kind dan op het effect van zijn gedrag zonder het te prijzen.

Het vermindert de prestatie
Aan de ene kant omdat het doel het verkrijgen van complimenten wordt en niet de activiteit op zich. Aan de andere kant kunnen kinderen een bepaalde druk ervaren om te presteren. Voorbeeld; wanneer een kind geprezen wordt voor iets wat hij doet wil hij dat de volgende keer net zo goed doen om weer geprezen te worden. Hier kan een kind onzeker van worden, omdat het bang is te falen. Het neemt ook het plezier weg, omdat de druk zo hoog wordt. Daarnaast hebben slimme kinderen al snel door wat ze moeten doen om de beloning te krijgen. En dat is dan ook gelijk het enige wat ze zullen doen. Ze doen dan het minimale wat gevraagd wordt. Ze zullen minder snel iets uit zichzelf doen (intrinsieke motivatie), gewoon, omdat dat aardig is.

Het stimuleert competitie
Wanneer je een beloning tegenover gedrag zet kunnen kinderen met elkaar gaan concurreren. Bijvoorbeeld: wanneer jij een kind beloont omdat het snel zijn boterham op heeft stimuleer je de anderen om ook door te eten. Zij willen immers ook wel een beloning. Hiermee wordt het eten een wedstrijd in plaats van iets wat je gezamenlijk doet, omdat het gezellig is. Niet alle kinderen voelen zich hier prettig en veilig bij. Wederom ga je hier dan voorbij aan de activiteit op zich en wordt snel klaar zijn het doel.

Belonen leidt de aandacht af van het probleem
Wanneer je een kind beloont voor bepaald gedrag ga je voorbij aan de oorzaak van het gedrag. Je kunt je ook afvragen waarom een kind bepaald gedrag vertoont in plaats van het te manipuleren. Bijvoorbeeld: als een kind zijn boterham niet wil eten en jij zegt dat hij iets lekkers mag of een grote jongen is als hij dat wel doet, is de kans groot dat ze de boterham op zullen eten. Maar je staat niet stil bij de oorzaak. Het kind kan buikpijn hebben, verdrietig zijn of gewoon geen honger hebben.

Nooit meer straffen of belonen?
Zo bekeken kleven er meer nadelen aan straffen en belonen dan je op het eerste gezicht zou denken. Het zijn eigenlijk kortetermijnoplossingen met veel ongewenste bijwerkingen op de lange termijn. Daarnaast heeft het in veel gevallen niet eens het beoogde effect. Anders zou je immers geen straf meer hoeven geven. Het feit dat je het steeds weer opnieuw moet geven wijst erop dat het eigenlijk niet werkt. Dit betekent echter niet dat je angstvallig elke vorm van straffen of belonen moet elimineren. Het wil al helemaal niet zeggen dat je je kinderen geen complimentjes meer mag geven. Het is meer de vraag wat je wilt bereiken met het compliment. Uiteindelijk geef je een compliment om de eigenwaarde van een kind te vergroten. Bovendien blijft het belangrijk om bij je gevoel te blijven, als je ergens supertrots op bent, laat je dat natuurlijk gewoon blijken! Zo kun je benoemen wat je ziet zonder er een waardeoordeel aan te hangen. Het kind krijgt dan de ruimte om zelf bepalen wat het vindt. Hierdoor vergroot je de kans dat kinderen zichzelf beter leren kennen, hun vaardigheden op waarde leren schatten en eigenwaarde ontwikkelen. Dit artikel is bedoeld om je meer inzicht te geven in wat straffen en belonen daadwerkelijk betekent voor de ontwikkeling van een kind. Vanuit dat inzicht zul je wellicht straffen en belonen niet meer als opvoedstrategie willen toepassen.

Chubby schreef:

Menino schreef:

Mss moet je iets minder consequent en minder vaak sticker geven?

Dat werkt averechts. Lees Skinner en zijn rattenexperiment er maar op na

Shadow0 schreef:

Liljebo: het onthouden van complimentjes kan volgens mij als je je ook volkomen kunt onthouden van een oordeel. Je bent dan gewoon samen, zonder oordeel. Als je meespeelt met een kind dat vrij aan het spelen is, dan kan dat bv prima: daar komen vaak geen compimentjes aan te pas.
Alleen is dat niet makkelijk om dat consequent te doen - en met gerichte oefeningen al helemaal niet, dan ben je sturend bezig en daar hoort dan ook feedback bij.

Overigens halen veel kinderen intrinsieke beloning uit de verbondenheid van zo'n moment. Dat het ook voor 'later' goede effecten heeft zal niet meteen meespelen, maar als kinderen een plek ervaren waar ze zonder meer zichzelf mogen zijn en waar ze leuk bezig zijn met iemand, dan is dat wel heel belonend op zich. Stickertjes kunnen dat positieve gevoel verminderen (hoeft niet, maar het kan.)

Plien91 schreef:

Sneeuwmaan schreef:

Ik denk dat je te veel van een kind verwacht. Dat het inziet dat de behandeling goed voor hem is? Dat kun je van een 3 jarige echt nog niet vragen. Ik denk dat pas rond de 8 jaar, als kinderen in de concreet operationele fase komen (Piaget) je kan spreken over het bewustzijn die je van de kinderen verwacht. Nu is het met name nog een de therapie leuk maken. Goed gedrag belonen kun je wel aanpassen door een krul of een smiley. Het heeft voor een kind nog meer effect als het zelf de krul mag zetten of de smiley mag zetten. Beloning zou ik visueel/tastbaar houden. Een positieve opmerking zou ik niet op gaan bezuinigen, maar zo veel mogelijk gebruiken om het kind aan temoedigen.

Het gaat mij er dus niet om dat een kind inziet dat de behandeling goed voor hem is, maar dat het kind toch een groei ervaart in zijn talige ontwikkeling. En dat is écht niet zo concreet als mensen hier misschien denken en gaat met kleine stappen. Maar ik vind het een grotere winst voor het kind dat hij dit jaar WEL een Sint Maartenliedje verstaanbaar kan zingen dan dat hij daarvoor acht stickers heeft gekregen. Je verwacht het misschien niet, maar dat een zusje snapt wat Piet zegt of dat Jan iets in de kring heeft willen en durven vertellen, is voor een kind ook een bevestiging. Het is alleen minder tastbaar dan een sticker maar een kind heeft er wel veel langer profijt van...

Ik heb het gevoel dat mensen mij nu zien als een gekke juf die nooit iets wil belonen. Dat is zeker niet waar! Ik vraag me alleen af hoe ik die beloning (?) moet invullen omdat er teveel emotie wordt opgehangen aan een sticker en dat voor mijn gevoel niet bij mij past..

Evelijn schreef:

@Chubby... tja ik noem dat ook een beloning... dat het dan geen sticker of speelgoed is... tja en in een klas met 30 leerlingen wil ik werk van leerlingen ook graag eens belonen als hun naar huis zijn... dus dan zet ik een stempel, schrijf dat het Super! was of plak eens een sticker.

Shadow0 schreef:

Liljebo: het onthouden van complimentjes kan volgens mij als je je ook volkomen kunt onthouden van een oordeel. Je bent dan gewoon samen, zonder oordeel. Als je meespeelt met een kind dat vrij aan het spelen is, dan kan dat bv prima: daar komen vaak geen compimentjes aan te pas.
Alleen is dat niet makkelijk om dat consequent te doen - en met gerichte oefeningen al helemaal niet, dan ben je sturend bezig en daar hoort dan ook feedback bij.

Overigens halen veel kinderen intrinsieke beloning uit de verbondenheid van zo'n moment. Dat het ook voor 'later' goede effecten heeft zal niet meteen meespelen, maar als kinderen een plek ervaren waar ze zonder meer zichzelf mogen zijn en waar ze leuk bezig zijn met iemand, dan is dat wel heel belonend op zich. Stickertjes kunnen dat positieve gevoel verminderen (hoeft niet, maar het kan.)

Shadow0 schreef:

Dat werkt averechts. Lees Skinner en zijn rattenexperiment er maar op na

liljebo schreef:

Chubbie, heb je daar links van? Want ik neem aan dat je dan praat over bewezen tegendelen? Gezien ik enorm veel interesse heb in psychologie (heb dat ook gestudeerd) en gedragsbiologie en al veel research heb gelezen maar nog nooit iets heb gezien wat het tegendeel beweert, kijk ik daar met grote interesse naar uit.

Menino schreef:

Bij dat unconditional parenting gedoe vraag ik me heel erg af hoe dat zit met kinderen die geen intrinsieke motivatie hebben, bv. door externe omstandigheden..

Plien91 schreef:

Een kind moet naar de behandeling gaan omdat hij dat zelf ervaart als een positieve gebeurtenis, iets wat hem helpt en wat hem een gevoel van vertrouwen, veiligheid en groei geeft.

liljebo schreef:

Dit schaar ik toch echt onder de prachtige theorieën die iemand gaat verspreiden omdat mensen altijd op zoek zijn naar DE oplossing en waar dan weer aan wordt verdiend, maar wat nergens op gebaseerd is. Ik wacht dus nog op de links van research die het tegendeel van voorgaande onderzoeken bewijzen.

Chubby schreef:

liljebo schreef:

Chubbie, heb je daar links van? Want ik neem aan dat je dan praat over bewezen tegendelen? Gezien ik enorm veel interesse heb in psychologie (heb dat ook gestudeerd) en gedragsbiologie en al veel research heb gelezen maar nog nooit iets heb gezien wat het tegendeel beweert, kijk ik daar met grote interesse naar uit.

Op de website van Alfie Kohn wordt verwezen naar nadere studies http://www.alfiekohn.org
Ook via de website http://www.kiind.nl kun je doorklikken, er staan meerdere interessante artikelen op de site
Dit is een link: http://digitalcommons.unl.edu/cgi/viewc ... sychfacpub

Het is een beetje veel om hier op te sommen

Chubby schreef:

liljebo schreef:

Dit schaar ik toch echt onder de prachtige theorieën die iemand gaat verspreiden omdat mensen altijd op zoek zijn naar DE oplossing en waar dan weer aan wordt verdiend, maar wat nergens op gebaseerd is. Ik wacht dus nog op de links van research die het tegendeel van voorgaande onderzoeken bewijzen.

Als het gaat om opvoeden van kinderen is er niet DE oplossing en niet DE manier en er is ook niet DE link

troi schreef:

Ik vind dit wel een interessant topic. Uit de posts van chubby leer ik dat er vele manieren zijn om een beloningensysteem in te richten en wordt ik er weer extra van bewust dat alles via beloningen/ straffen te doen wel gevaarlijk is omdat je dan idd de intrinsieke motivatie kan verliezen. Voor mij geldt dat de gulden middenweg het beste werkt. Mn omdat je niet altijd de mogelijkheid hebt om alles via intrinsieke motivatie te laten gaan (ze moeten nu eenmaal uit de buurt van kanalen blijven, ik noem maar een voorbeeld, omdat het te gevaarlijk is om het ze te laten ontdekken en zo hun intrinsieke motivatie te laten ontwikkelen dat water gevaarlijk is).

Chubby schreef:

Je krijgt hier kindjes van met een eigen mening, die ze ook vrijelijk uiten en dat is echt niet altijd handig als je weinig tijd hebt in de supermarkt, of tijdens de ochtendspits. Maar op de lange termijn leidt het m.i. tot mensen met verantwoordelijkheidsgevoel, met empathie, met zelfvertrouwen, etc.

liljebo schreef:

Ik vroeg niet naar DE link maar naar een wetenschappelijke onderbouwing van de theoriën die voorgaand veelvuldig onderzoek mbt het feit dat positief beloning het sterkste instrument blijkt weerlegt, zoals je