Dani schreef:Janneke, misschien moet je even bedenken dat er een groot verschil zit tussen instinctieve angst ("help, er ritselt iets in de struiken/er zit een enorme spin op de muur/ik word achterna gezeten door een moordenaar") en (ir)rationele angst ("help, iedereen kijkt naar me/die moedervlek moet wel een melanoom zijn/ik ben zo bang dat mijn moeder binnenkort doodgaat). Jij hebt het steeds over de eerste vorm, en dan klopt je verhaaltje, maar rationele angst werkt heel anders omdat er geen feitelijke dreiging bestaat - alleen in je hoofd.
Hoi Dani,
als we het gaan hebben over psychologie, dan is idd de bron van dreiging belangrijk en heeft het zin, om uit te gaan splitsen.
Maar het grote misverstand is, dat voorbij een bepaald punt het niet meer uitmaakt. (Met dit 'punt' bedoel ik de heftigheid van de angst. Het gaat hier over heftige angst, niet om een vage ongerustheid oid.)
Als angst voorbij een bepaald punt is, is het voor alle mensen simpelweg hetzelfde: je limbische systeem neemt de regie over. (Geldt trouwens ook voor dieren en er zijn misselijk makende experimenten op ratten en muizen gedaan, waarbij de beesten hetzij ptss kregen hetzij depressief werden en wat al niet. Lees Panksepp's "affective neurology" er maar op na - brrr.)
Dani schreef:En er is ook geen adrenalinestoot en een 'fight-or-flight'-reactie, zoals in het eerste geval.
Hier raken we het spoor/ de logica/ elkaar dus volledig bijster.
Waar ik over praat, is "dat je voorbij een bepaald punt (ik wens het niemand toe) ook al is er geen feitelijke dreiging, maar "zit het slechts in je hoofd" wel degelijk die adrenalinestoot etc. kunt ervaren."
(Ik zou niet weten waarom, want zo lees ik jouw posting, dit onmogelijk zou zijn bij "je alleen maar dingen in je hoofd halen".)
Dani schreef:Zelfs de meest basale diersoorten kennen instinctieve angst, maar alleen de mens is in staat om zichzelf bang te maken zonder dat er enige rationele aanleiding voor is.
Tot op zekere hoogte ben ik het daar wel mee eens, maar als gezegd: relevant vind ik dat niet. Angst zonder "rationele" aanleiding is nog altijd angst (en daarin verschillen we vrij weinig van allerlei diersoorten).
De reden dat ik zojuist aanhalingtekens gebruikte: de amygdala regeert op alle stimuli, die gevaar kunnen betekenen. Je instinct, de ervaring van miljoenen jaren evolutie etc.etc. hebben geleerd, dat je bij iets, dat gevaarlijk kan zijn, jezelf geen tijd moet gunnen om eerst als de Britse prof de upper lip in de plooi te houden en een en ander rationeel te gaan onderzoeken. Sterker nog: daar is de amygdala ook helemaal niet voor: die maakt een grove schatting van iets wat je bijv. ziet en beslist dan. Die beslissing valt, nog een ruim aantal milliseconden voordat de hele informatie van datzelfde beeld ook maar gearriveerd is in je visuele cortex.
Dus: zodra je amygdala vindt "dat kan gevaarlijk zijn" krijg je al die lichamelijke reacties, inclusief adrenalinestoot en wat al niet. En dde aanleiding kan ook een denkbeeld zijn, dat je zojuist zelf hebt verzonnen...
En compleet on-rationeel kan ik dat eerlijk gezegd niet vinden, maar over dat etiketje
valt uiteraard te debatteren.
En dat is dus contra wat cognitieve therapie haar clienten leert: "..als je beeld x ziet, moet je meteen "zo en zo" tegen jezelf zeggen - dan word je niet meer bang".
Soms kan het zin hebben, maar voorbij een bepaald punt: als je amygdala beeld x als "dit kan gevaarlijk zijn" heeft geclassificeerd, dan ben je al bang (of nu ja, draait je maag al, etc.) voordat je ook maar weet, dat je amygdala beeld x gezien heeft.
(Vandaar: baat het niet, dan schaadt het wel degelijk.)
Dani schreef:Zoals TS doet. Dat zit in het denkpatroon, niet in een fysiologische reactie.
...wat de eerste aanleiding moge zijn: ik heb geen idee.
Daarna kun je als mens "in een minder ideaal denkpatroon komen" (wat een dier je idd niet zal nadoen)
en als dat denkpatroon akelig genoeg is, volgen precies al die reacties, die nu eenmaal bij angst horen.