3 april 2026
Gaat Utrechtse Heuvelrug nu eindelijk een rustig wolvenseizoen tegemoet? ‘We weten niets zeker’
Afgesloten gebieden, adviezen om bossen te mijden, honden die moeten worden aangelijnd: de Utrechtse Heuvelrug kent twee veelbewogen zomers waarin de aanwezigheid van wolven haar stempel drukte. Maar nu ‘probleemwolf’ Bram is doodgeschoten zou de rust moeten terugkeren. Toch?
Het is 6 juli 2024 als we voor het eerst horen van een incident met een wolf op de Utrechtse Heuvelrug: een hondje wordt door een wolf doodgebeten. De aanwezigheid van wolven in en rond Landgoed Den Treek is dan al even bekend, maar tot noemenswaardige incidenten leidde dat nooit. Tot nu dus.
Het is het startschot van een turbulente wolvenzomer. In datzelfde jaar wordt nóg een hond gebeten, wordt een meisje aangevallen én wordt een meisje in haar zij gebeten. Een zomer later, in 2025, wordt een hardloopster gebeten en een jongetje van 6 bij zijn oksel gegrepen en het bos in gesleurd.
Afsluiting en mijdadvies
Vanwege de incidenten wordt in 2024 een deel van Landgoed den Treek afgesloten voor publiek en in de zomer van 2025 geldt zelfs een algeheel advies om de bossen op de Utrechtse Heuvelrug te mijden vanwege de wolf.
Het is dus niet gek dat inwoners, ondernemers en recreanten in het gebied snakken naar een normale zomer, zonder maatregelen of incidenten. We vroegen deskundigen en beleidsmakers of dat realistisch is.
Goed om te vermelden is dat er geen 100 procent duidelijkheid bestaat over de hoeveelheid wolven die nu in het gebied leven. In september 2025 waren dat er volgens Bij12, dat de wolvenpopulatie bijhoudt, vier: toen nog Bram, zijn vrouwtje en twee welpen uit 2024. Bram is inmiddels dood. Voor hem is een gezenderde wolf in de plaats gekomen.
Onduidelijkheid over populatie
Maar er zijn in 2025 óók nieuwe welpen geboren die niet in dit overzicht staan. Ook zwerft er al langere tijd een vrouwtjeswolf door het gebied, waarvan niet duidelijk is of ze dat nog steeds doet. Kortom: het is niet met zekerheid te zeggen hoeveel wolven er nu precies op de Utrechtse Heuvelrug leven.
Wel is duidelijk dat wolf Bram er niet meer is en daarmee een deel van de problemen die de afgelopen jaren ontstonden ook weg zou moeten zijn. Dat is tenminste de verwachting van Maurice de la Haye van de Zoogdiervereniging. „Er is geen reden om aan te nemen dat we weer een ‘hete’ zomer tegemoet gaan”, laat hij weten. „Maar de wolf heeft ons één ding geleerd: het gaat in de praktijk altijd anders dan je denkt. Ik hoop op een rustige zomer, maar ik heb -helaas- geen glazen bol.”
Adequaat handelen
Ook wolvendeskundige Leo Linnartz zegt dat er op dit moment geen reden is om te denken dat er weer incidenten tussen wolf en mens zullen ontstaan in het gebied. Maar hij pleit er wel voor dat áls het weer onrustig wordt, er adequaat wordt gehandeld. „We hebben een plan waarin staat hoe we kunnen ingrijpen als een wolf zich misdraagt. Maar de afgelopen jaren is dat plan een soort lege huls geworden.”
Dat zit zo: de dode wolf Bram misdroeg zich óók meerdere keren en daar had al eerder ingegrepen moeten worden, vertelt Linnartz. „Dan had je het doodschieten misschien kunnen voorkomen.” Eerder ingrijpen had -volgens hem- kunnen gebeuren door de wolf ‘negatief te conditioneren’, of in simpele taal: bang te maken voor mensen.
Vergunning ter inzage
Dat heeft de provincie ook wel geprobeerd, maar een poging daartoe strandde bij de rechter nadat dierenrechtenorganisaties bezwaar hadden gemaakt tegen de vergunning. „Je kunt je afvragen of je zo’n vergunning wel wekenlang ter inzage moet leggen. Dat kan toch niet? Stel: een mens misdraagt zich naar andere mensen toe en je gaat zijn of haar straf wekenlang ter inzage leggen. Lekker is dat.”
Eerder ingrijpen had de dood van Bram misschien niet kunnen voorkomen. „Maar je had dan in ieder geval kunnen zeggen dat je er alles aan hebt gedaan om het te voorkomen.” Kortom: mócht het dus weer misgaan op de Utrechtse Heuvelrug, hoopt Linnartz dat er kordaat wordt gehandeld. „Nieuwe ronde, nieuwe kansen.”
Contact met mensen
Gedragsbioloog Diederik van Liere kijkt anders naar de situatie op de Utrechtse Heuvelrug. Volgens hem is het juist wél denkbaar dat wolven in dit gebied contact zullen blijven zoeken met mensen. Omdat dit is aangeleerd. „De moederwolf kwam in dit gebied en moet toen geweten hebben dat er veel mensen komen, maar toch heeft ze zich hier met haar mannetje (Bram, red.) gevestigd. Ik verwacht dat haar gedrag overgedragen wordt op de jongen”, zegt hij.
Hij verwacht dat dit vooral in tijden van voedselschaarste weer tot confrontaties kan leiden. „Mensen hadden de wolven eerder duidelijk moeten maken dat de nabijheid van mensen tot ellende leidt”, zegt Van Liere. Eerder gaf hij in het AD al aan dat Nederlanders ‘opnieuw opgevoed’ moeten worden als het gaat om onze houding ten aanzien van wolven.
Wat ook niet onbelangrijk is, is dat deskundigen het zelf ook niet altijd met elkaar eens zijn als het gaat over het (te verwachten) gedrag van wolven. Zo gaf Van Liere eerder aan geen fan te zijn van het paintballen tegen wolven, terwijl andere deskundigen hier juist wél voor pleiten.
Voorspelbaar gedrag
De provincie, die beleid rond de wolf moet maken, zegt dat de roedel op de Utrechtse Heuvelrug zich ‘voorspelbaar gedraagt’, vergelijkbaar met andere delen van Nederland. Er was één wolf die een dreiging vormde (Bram) en deze is er niet meer. „Incidenten zijn niet geheel uit te sluiten”, laat een woordvoerder wel weten. „Waakzaamheid -zeker in de welpentijd- is verstandig.”
Mochten er toch incidenten plaatsvinden, kan er ‘adequater gehandeld worden’ als dat nodig is, laat de provincie ook weten. De afgelopen jaren zijn er afspraken gemaakt met gemeenten, terreinbeheerders en eigenaren van landgoederen over wolven. Ook draagt de aanlijnplicht daar volgens de provincie aan bij en wordt er vanuit het Landelijk Informatiepunt Wolven meer voorlichting gegeven.
Onder aan de streep is er op dit moment weinig aanleiding te denken dat de wolf weer voor een tumultueuze zomer op de Utrechtse Heuvelrug gaat zorgen. Maar zeker weten doen we dat pas over een halfjaar. En als iets de afgelopen jaren duidelijk is geworden, is dat het gedrag van de wolf zich niet laat voorspellen.
https://www.ad.nl/woudenberg/gaat-utrec ... &auth_rd=1
Geplaatst: 02-04-26 15:18 
