Bokt.nl

Citaat:

7 december 2025
‘Het is een soort cultuurstrijd geworden’

In Barneveld vinden dit jaar de meeste wolvenaanvallen op dieren plaats, er zijn ruim 400 schapen en andere dieren gedood. Burgemeester Jacco van der Tak wil een oplossing voor deze probleemwolven: kunnen ingrijpen als er probleemgedrag is. Maar wie gaat er dan voor: de mens, de schapen of de wolf? ‘Het is een soort cultuurstrijd geworden’, aldus Gert-Jan Segers.

Dit is een fragment uit Dit is de Week (EO). Meer zien? Ga naar dit.eo.nl

Citaat:

6-12-2025
Wolf gezien omgeving Hollerath (D)

Citaat:

Oosterwolde Fryslân
07-12-2025
20.00 uur

Wolf gezien op de Rendijk - Weperpolder.

Stuur meldingen z.sp.m naar Wolvenmeldpunt GW +31 6 17018889 via WhatsApp.

Citaat:

Ruinen Drenthe
07-12-2025

Wolf gezien op de Voor de Broeken.

Stuur meldingen z.sp.m naar Wolvenmeldpunt GW +31 6 17018889 via WhatsApp.

Citaat:

8 december 2025/OpinieZ
Bram of geen Bram: ons land is ongeschikt als habitat voor wolven
Pech voor de natuurlobby, maar het is niet anders.
Waar onze voorouders de wolf als hun vijand zagen omdat die hun vee doodde, wordt de wolf nu door een actieve natuurlobby gekoesterd, ook al doodt hij vele honderden schapen per jaar. Het ene dier is blijkbaar het andere niet. Wolven zorgen voor heel wat drama’s. Bram, de grootste probleemwolf, die ook kinderen belaagde, is nu afgeschoten. Tot groot verdriet van de wolvenliefhebbers. Laten we er geen doekjes om winden: ons dichtbevolkte land is veel te klein om ruimte te kunnen bieden aan deze roofdieren.

Het ene dier is het andere niet, weten we al sinds Orwell. Zelfs niet voor dierenliefhebbers. Want dierenbescherming is een vreemd iets: het ene dier schijnt heilig te zijn en onaantastbaar door het leven te moeten gaan, terwijl het andere soms letterlijk aangeschoten wild mag zijn en blijven.

Laten we er eens rustig over nadenken, over dat idee van dierenbescherming en het toekennen van bepaalde rechten aan dieren. En hoe het onmogelijk is dieren te beschermen – in elk geval niet allemaal. Zo zal een gemiddelde vegetariër ook wel eens lekker in het gras lopen of door een bos wandelen, en zich absoluut niet bewust zijn van de rondkruipende insecten op de grond waar hij of zij tijdens het genieten van de natuur met verpletterende voeten bovenop gaat staan. En ik vermoed zomaar dat als een vegetariër thuiskomt van vakantie en een vlooienplaag aantreft omdat Poes Minoes drie weken bij de buren woonde en die paar achtergebleven vlooien in huis vrij spel hadden, er toch beslist tot bestrijding en verdelging over zal worden gegaan. Dierenliefde is mooi, maar zelfs de grootste dierenvriend laat zich niet levend opvreten, lijkt me.

Lastige vragen
Dierenliefde, en zeker dierenactivisme, stelt je voor lastige vraagstukken en problemen die amper anders op te lossen zijn dan met hypocrisie. Het denken van dierenliefhebbers, en zeker de activisten die hun dierenliefde politiek hebben gemaakt, wordt volgens mij vaker wel dan niet getroebleerd door vraagstukken die men liever uit de weg gaat. Zika- en malaria-verspreidende muggen toch maar proberen uit te roeien of niet? Het zijn tenslotte dieren en het is hun schuld niet dat ze die ziekte verspreiden, hè? En wat te doen met het onverdoofd slachten tijdens het Offerfeest? Want we willen nou ook weer geen islamofoob genoemd worden, hè? Wil je onze omgang met dieren moraliseren, dan werpen de lastige vragen zich op.

Pragmatisme
Een van de kernvragen in onze omgang met dieren is altijd geweest: welk dier is belangrijker? Daarin hanteerden we tot voor kort hoofdzakelijk pragmatisme: wat voor rol speelt een dier in ons leven? Dieren die de mens opnam in zijn leven hadden er een nuttige functie te vervullen, anders was het de moeite niet. Paarden zijn vervoers- en lastdieren, net als ossen; runderen, varkens en pluimvee leveren voedsel, veren, bont, leer en botten waar we allemaal handige dingen mee kunnen doen nadat de beesten geslacht zijn. Honden zijn waak- en vechtdieren en jachthulpen (en relatief makkelijk af te richten). Katten bestrijden ongedierte. ‘Huis’-dieren waren zinloos en enkel een belasting als ze niet ook iets opleverden.

Dierenliefde
Dat we van die beesten zijn gaan houden terwijl we ze bezaten is niet vreemd, al is er hier nu geen ruimte in te gaan op allerlei psychologische processen die daaraan ten grondslag liggen, van projectie via communicatie naar herkenning en alles wat daar tussenin zit: laat het gezegd zijn dat zoogdieren van allerlei aard veel gedragsovereenkomsten hebben en ze dat in elkaar herkennen, en ze daarom ook weer allerlei banden met elkaar kunnen opbouwen. Een dierenbezitter zal een persoonlijkere relatie hebben met z’n kat of hond dan met z’n kippen, lijkt me.

Wolven zijn ook zoogdieren; hun afstammelingen, honden, passen bijzonder goed bij hoe mensen leven en we hebben er dan ook al eeuwen een hechte band mee. Dat wil nog niet zeggen dat we wolven ook met gemak hebben ingepast in ons bestaan – integendeel. Al leefden we wel samen met ze: wolven zijn jagers en wij waren dat ook lange tijd. Een wolf die op jacht is heeft iets geroken wat wij niet ruiken en wij konden ons, oerjagers, erheen laten leiden door de wolf te volgen – dat soort dingen. Het idee wolven te domesticeren en voor ons te laten werken kwam niet uit de lucht vallen.

Vijand
De wolf is geen natuurlijke vijand van de mens in de zin dat-ie mensen snel zal aanvallen; zolang het om volwassenen gaat zal een wolf relatief schuw zijn en mensen vermijden. Hij is wel een vijand in een indirectere zin: hij valt het vee van mensen aan. En dat is in pragmatische zin een groot probleem. Dat vee, zoals ik boven al beschreef, had een nuttige functie en daar werd op gerekend. Een wolf moest dus bestreden worden. Morele vragen stelden onze voorouders zich daar niet bij – er moest gegeten en overleefd worden. De wolf was eeuwenlang, zeker in Europa, onze grootste natuurlijke vijand, al stond-ie ons niet direct naar het leven.

Bram

Op de Utrechtse Heuvelrug liep sinds 2023 een wolf rond met de aanduiding GW3237m. De letters ‘GW’ staan voor zijn ras: gray wolf, de cijfers horen bij hem als individuele wolf en de kleine letter ‘m’ geeft aan dat het hier om een male, een mannetje, gaat. Maar het dier is beter bekend onder de liefkozende naam ‘Bram’. En Bram heeft inmiddels het tijdelijke met het eeuwige verwisseld: hij is afgeschoten door jagers. Er wordt nog onderzocht of het echt Bram is, maar hoe dan ook: het gaf een hoop gedonder.


Gedonder

Nou gaf Bram al tijden gedonder, omdat hij zijn gebied had in de buurt van Austerlitz en Leusden – geen onbewoonde gebieden waar een wolf vrijuit kan jagen en een roedel op kan bouwen, maar plaatsen temidden van drukbezochte natuur, populair bij wandelaars en toeristen. Vaak met kleine kinderen. En zoals ik boven al schreef: in de buurt van volwassenen zal een wolf relatief schuw zijn. Dat ligt dus anders met kinderen: een zesjarig manneke werd meegesleept door Bram en hield er flinke verwondingen aan over. Hij was niet de eerste in dat gebied: al eerder had Bram slachtoffers gemaakt. En mag ik iedereen er nog even aan herinneren dat wolven regelmatig rabiës bij zich dragen?

Afschieten
Dus werd er een omgevingsvergunning verstrekt om GW3237m af te schieten: dat is nu gebeurd en, zoals gezegd, zal worden vastgesteld of het werkelijk om Bram de probleemwolf gaat. En zoals ook gezegd: er kwam een heleboel gedonder van, emotioneel en dramatisch als onze dier-minnende activistische landgenoten zijn. Men is er ‘verslagen’ van: er moeten zelfs bloemen worden gelegd ter nagedachtenis van Bram de wolf, want die is dood en dat is heel erg. ‘Geef je verdriet een stem’. En ‘vreselijk dat er een wolf is doodgeschoten’.

Schapen
Dode en verwonde schapen zijn blijkbaar een stuk minder erg: geen verdriet om deze dieren. Nog nooit zag ik een oproep om voor een schaap, dat aan stukken was gereten door een wolf, dat was gestorven terwijl het in een plas bloed god weet hoe lang naar de eigen ingewanden lag te kijken en lag te vergaan van de pijn en de angst, bloemen bij het weiland te leggen waar het arme dier het leven had gelaten. En het lijkt me zo dat zo’n schaap een stuk meer heeft geleden voordat de verlossende dood inzette dan Bram, die met een vlot, welgemikt schot in een fractie van een tel neer werd gelegd. Dierenactivisten malen niet om een dood schaap.

Sinds 2015 is er bij het Wolvenmeldpunt, een onderdeel van BIJ12 dat provincies ondersteunt in hun natuurbeleid en zich dus ook bezighoudt met wolven in ons land, 1828 keer ‘wolvenschade op landbouwhuisdieren’ aangetoond (en zo niet aangetoond, dan was het toch zeker niet uit te sluiten). De wolf vormt een gevaar voor vooral schapen, stelt ook dit meldpunt. De arme schapen, letterlijk: ze staan onderaan het prioriteitenlijstje van dierenliefhebbers.

Veiligheid
De discussie over de wolf toont een aantal flinterdunne vernislaagjes in ons land en ons denken aan. Ten eerste: voor veiligheid moet vrijwel alles wijken in onze samenleving. We staan uren in de rij op Schiphol, we worden overal door camera’s bespied, we krijgen de laatste dagen allemaal het boekje over noodplannen en -pakketten in de bus; angst aanjagen en overdreven veiligheidsmaatregelen zijn een vast onderdeel van onze samenleving geworden. Maar de wolf, gevaarlijk als-ie is, schijnt ondanks alle risico’s niet aangepakt te mogen worden, zoals vrijwel elk ander onderdeel van ons leven wel goed beveiligd lijkt te moeten zijn.

Beschermd
Ten tweede is er het idee van ‘dierenwelzijn’: het plan om een wolf in Barneveld aan te pakken werd door de terugfluitende rechter sneller afgeschoten dan de wolf zelf, want de provincie had de vergunning – die al verstrekt was – niet goed genoeg onderbouwd. Dit is het pijnlijke verschil tussen wolven en schapen: wolven zijn beschermde dieren, en schapen niet. De vraag ‘waarom’ begint een redelijke te worden: de wolvenpopulatie neemt in Nederland tot nu toe alleen maar toe, de afgelopen jaren, net zoals in heel Europa. Nee, er zijn niet zoveel wolven als schapen, dat is waar – maar we hebben het hier over een papieren werkelijkheid waarin de ene diersoort het geluk heeft door ons anders bekeken te worden dan een andere diersoort. Van gelijkwaardigheid is bij dierenrechten niet echt sprake. Sommige dieren zijn echt gelijkwaardiger dan anderen. En het ene dierenleed is blijkbaar het andere niet.


Honden

En honden? Vallen die ook schapen aan, zoals wordt gesteld? Volgens NRC ligt dat getal vele malen hoger dan de cijfers over wolven die schapen doden: tussen de 5.000 en 12.000 schapen worden jaarlijks door honden gedood, claimen ze. Een conclusie die, zegt de Stichting Het Nationale Park De Hoge Veluwe, op een rammelende berekening is gebaseerd: in hun stuk maken ze er gehakt van en komen tot de conclusie dat er 10.000 honden nodig zijn om 24 schapen te doden – en daar zetten ze de kanttekening bij dat een hond een schaap doorgaans verwondt, niet doodt. Een enkele wolf kan daarentegen wel vijftien schapen doden. Zij stellen dat de in de media gepushte cijfers weinig anders zijn dan een leugenachtige poging (zucht) een narratief te dienen. Een ouderwetse spin.

Geen ruimte
Faunabescherming gaf in een tweet de kern van het probleem aan, al bedoelden ze het niet zo: het ontbreken van een rustgebied om welpen groot te brengen, in combinatie met wandelaars met honden, is de grootste oorzaak van wolvenoverlast voor mensen.

En daarom moeten we helaas de wolf bestrijden: in ons land is er vrijwel nergens ruimte genoeg om wolven zo’n gebied te gunnen, of we moeten woonkernen gaan afbreken. Dit land is te klein en te overbevolkt voor een uitgebreide wolvenpopulatie: dat niet willen inzien betekent dus nog meer drama’s met wolven. En mijn zorg is vooral: onze kinderen.

https://opiniez.com/2025/12/06/bram-of- ... ESwQzqlJlg

Citaat:

8 december 2025/Emst/Gelderland
Aanval op schapen
2 schapen gedood
Eigenaar veel sterkte

Citaat:

Zwiggelte Drenthe
08-12-2025
10.46 uur

Wolf gezien thv Zwiggelteweg/Halerweg.
Kwam vanaf fietspad kamp Westerbork.

Stuur meldingen z.sp.m naar Wolvenmeldpunt GW +31 6 17018889 via WhatsApp.

Citaat:

Wapenveld
08-12-2025
03.20 uur

Wolf gezien in de berm van de A50.

Stuur meldingen z.sp.m naar Wolvenmeldpunt GW +31 6 17018889 via WhatsApp.

Citaat:

Uffelte Drenthe
08-12-2025
06.05 uur

Wolf gezien op de Ruinerwoldseweg tussen nr. 4 en 1 kwam hij tussen de huizen door vanaf Rheebruggen liep hij over de weg, sprong over een brede sloot richting Havelte.

Stuur meldingen z.sp.m naar Wolvenmeldpunt GW +31 6 17018889 via WhatsApp.

Citaat:

8 december 2025/Overberg/Utrecht
Zichtmeldig 2 wolven
Vanmorgen kregen wij de zichtmelding van 2 wolven, zie screenshot
Nu komt de melding binnen dat er in totaal 7 schapen zijn gedood
Eigenaar heel veel sterkte

Citaat:

7 december 2025/Zweden
Zweden verlaagt referentiewaarde voor wolven – Kullgren wordt voor commissie gedaagd

De Europese Commissie heeft kritiek op het besluit van Zweden om de referentiewaarde voor een gunstige staat van instandhouding van wolven te verlagen van 300 naar 170 individuen. De Commissie is van mening dat het nieuwe minimumniveau geen wetenschappelijke basis heeft en de levensvatbaarheid van de soort op lange termijn in gevaar kan brengen.

Volgens het tijdschrift Syre heeft de kritiek ertoe geleid dat minister van Landbouw Peter Kullgren (KD) nu wordt opgeroepen om voor de Commissie Milieu en Landbouw uit te leggen hoe de regering tegen de bezwaren van de EU aankijkt en hoe zij verder wil gaan.
Eis tot nieuwe rapportage

De Europese Commissie heeft geëist dat Zweden zo snel mogelijk aanvullende rapportage indient over hoe de referentiewaarde tot stand is gekomen. De Commissie is van mening dat de tot nu toe gepresenteerde onderbouwing niet voldoet aan de eisen van wetenschappelijke onderbouwing.
Miljöpartiet wil de jacht met vergunning stoppen

Rebecka Le Moine, woordvoerder van de Groene Partij voor biologische diversiteit en dierenrechten, zegt tegen Syre dat ze in de commissie gehoor heeft gekregen om Kullgren op te roepen.
Ze is van mening dat de geplande jacht op 48 wolven in januari het risico met zich meebrengt dat Zweden in directe strijd komt met de EU-wetgeving inzake natuurbehoud.

“Het uitvoeren van de jacht met vergunning zou nu een duidelijk signaal zijn dat Zweden de EU-wetgeving niet respecteert en de kritiek van de Europese Commissie negeert. We moeten de jacht met vergunning stoppen en een nieuwe referentiewaarde vaststellen die door de EU wordt goedgekeurd”, zegt ze in een schriftelijke reactie aan de krant.
De regering: Belangrijk bericht voor kwetsbare gebieden

Toen de regering in november besloot om de referentiewaarde te verlagen, motiveerde Peter Kullgren de maatregel met het argument dat het een “belangrijk bericht is, niet in de laatste plaats voor die delen van het land waar de wolvenpopulatie voor grote problemen en onveiligheid zorgt”.

De regering is van mening dat het bestuur meer rekening moet houden met de situatie in gebieden met dichte wolvengebieden en terugkerende aanvallen.
Kritiek ongegrond

Jens Gustafsson, nationaal wildbeheeradviseur bij de Zweedse jagersvereniging, vindt dat de kritiek van de EU wetenschappelijk ongegrond is en dat het Zweedse wolvenbeheer in feite meer rekening houdt met de situatie dan de wetenschap vereist. Lees hier het hele artikel.
---
EU bekritiseert Zweeds wolvenbeleid – JRF: “De wetenschap laat iets heel anders zien”

De Europese Commissie trekt het besluit van Zweden om het referentiecijfer voor wolven te verlagen van 300 naar 170 dieren in twijfel en vindt dat de rapportage aan de EU niet voldoet aan de eisen van de habitatrichtlijn.

De regering moet nu reageren op de kritiek, terwijl de Jägarnas Riksförbund (Zweedse jachtvereniging) erop wijst dat wetenschappelijk onderzoek een heel ander beeld geeft van het aantal dieren dat nodig is voor een levensvatbare populatie.
EU: Zweeds referentiecijfer te laag

In haar verklaring stelt de Europese Commissie dat het nieuwe referentiecijfer van Zweden voor wolven niet is gebaseerd op “de beste beschikbare wetenschappelijke gegevens”. De Commissie verwijst naar eerdere analyses van het Zweedse milieuagentschap Naturvårdsverket en suggereert dat de referentiewaarde aanzienlijk hoger zou moeten liggen dan de 170 dieren die de regering voor ogen heeft. Onder andere DN schrijft hierover.

Volgens minister van Plattelandszaken Peter Kullgren (KD) wordt er momenteel binnen het regeringskansli een reactie voorbereid en benadrukt hij dat Zweden aan de EU-eisen moet voldoen, maar voegt hij eraan toe:
– Tegelijkertijd is het belangrijk om sociaaleconomisch rekening te houden met de problemen die de wolf veroorzaakt.
Provinciale besturen: kritiek verwacht

Ook binnen het Zweedse bestuur zag men de signalen aankomen. Anders Johannesson van het provinciale bestuur in Uppsala beschrijft het bericht als verwacht, gezien de interpretatie van eerdere onderzoeksrapporten.
JRF: Wetenschap toont lager niveau – niet hoger

Jens Gustafsson, nationaal wildbeheeradviseur van de Jägarnas Riksförbund (Zweedse jachtvereniging), is van mening dat de kritiek van de EU geen wetenschappelijke basis heeft en dat het Zweedse wolvenbeheer in feite meer rekening houdt dan de wetenschap vereist.

Gustafsson verwijst naar de kwetsbaarheidsanalyse die het Zweedse Agentschap voor Milieubescherming heeft laten uitvoeren in het kader van het wetsvoorstel Een duurzaam roofdierenbeleid 2013. Skandulv heeft daarin drie modelscenario's voor “Minimum Viable Population” (MVP) ontwikkeld, dat wil zeggen het niveau waarbij het risico dat de wolf uitsterft minder dan 10 procent is in 100 jaar. De resultaten kwamen uit op 22, 33 en 38 wolven – niveaus die volgens Gustafsson allemaal als realistisch werden beschouwd.

Op basis van uiterst onwaarschijnlijke rampscenario's werd ook een hoger aantal van 100 wolven gemodelleerd, wat Gustafsson omschrijft als “een veiligheidsmarge, geen beheersdoelstelling”.
Niet strikt wetenschappelijk

Toen het Zweedse parlement besloot om 170-270 wolven als referentiewaarde vast te stellen, was dit volgens de JRF eerder een politiek en juridisch standpunt dan een strikt wetenschappelijk standpunt.

“Volgens de drie onderzoeksrapporten is het minimumniveau 22-38 wolven. Het cijfer 100 is ook gebaseerd op onderzoek als een extra marge, maar 170-270 is een politieke interpretatie van de richtlijn”, zegt Gustafsson tegen Jakt & Jägare.
Twee interpretaties – een open beheerssituatie

De huidige kritiek van de EU is gebaseerd op het feit dat Zweden te laag zit. JRF is van mening dat Zweden juist aanzienlijk boven het vereiste niveau voor een gunstige instandhoudingsstatus zit en dat de EU de oorspronkelijke gegevens verkeerd interpreteert.

De regering wordt verzocht zo snel mogelijk met een herziene waarde te komen. Dit betekent dat de kwestie van de referentiewaarde – die bepalend is voor de toewijzing en het beheer – opnieuw centraal komt te staan in zowel politieke als juridische beoordelingen.
FEITEN

Minimum Viable Population (MVP)
MVP is de kleinste populatie van een soort die op lange termijn kan overleven zonder het risico te lopen uit te sterven. In het geval van de wolf heeft Skandulv berekend dat er 22 tot 38 wolven nodig zijn om het risico op uitsterven binnen 100 jaar onder de 10 procent te houden. Als onwaarschijnlijke rampscenario's worden meegerekend, komt het aantal uit op ongeveer 100 wolven.

Gunstige staat van instandhouding (GYBS)
GYBS is een EU-juridisch begrip dat aangeeft wanneer een soort wordt geacht een veilige toekomst te hebben in zijn leefgebied. Het niveau moet boven de MVP liggen, omdat er veiligheidsmarges voor biologische en genetische variaties worden ingebouwd. Het is de lidstaat zelf die rapporteert welk niveau overeenkomt met GYBS.

Referentiewaarde
De referentiewaarde is het aantal individuen dat een land aan de EU rapporteert als ondergrens voor GYBS. Het is dus geen puur biologische waarde, maar een combinatie van wetenschappelijke gegevens, wettelijke vereisten en politieke afwegingen. Voor wolven heeft het Zweedse parlement besloten dat de referentiewaarde in Zweden 170-270 individuen moet zijn. Afgelopen zomer heeft het Zweedse Agentschap voor Milieubescherming namens de regering aan de EU gemeld dat Zweden de referentiewaarde verlaagt van 300 naar 170.

https://www.jaktojagare.se/kategorier/n ... l-utskott/