ℹ️ INFORMATIE & BETROUWBAARHEID (1) ℹ️
▶️ Omdat wij veel vragen krijgen over de betrouwbaarheid van informatie over wolven, besteden wij de komende week hier aandacht aan door een aantal vormen van informatiestromen onder de loep te nemen en tips te geven over de manier waarop je betrouwbare informatie kunt herkennen. Aan de orde komen:
Wetenschappelijk onderzoek
Overheid en Media
Artificial Intelligence (AI)
Wetenschappelijk Onderzoek:
▶️ Wetenschappelijke rapporten zijn bedoeld om objectieve kennis te delen. Ze zijn meestal betrouwbaar, maar alleen als ze goed zijn opgebouwd en afkomstig zijn van deskundige bronnen. En als de interpretatie van de bronnen in het theoretisch kader zuiver is gebruikt.
▶️ Waar let je op om de betrouwbaarheid te toetsen?
Herkomst & auteur: Is het rapport geschreven door een erkende onderzoeksinstelling of expert?
Methode: Betrouwbare rapporten leggen uit hoe data verzameld zijn en welke aanpak is gebruikt.
Bronnen & literatuur: Zijn de bronnen controleerbaar en actueel?
Peer review: Is het rapport beoordeeld door andere experts?
Publicatie van artikelen over het rapport in wetenschappelijke tijdschriften.
Transparantie: Worden aannames, onzekerheden en beperkingen genoemd?
▶️ Wetenschappelijk onderzoek wordt gezien als objectief en onafhankelijk. Toch klopt dat niet helemaal. Er is namelijk altijd in meer of mindere mate sprake van een bias. Een bias is een systematische vertekening in ons denken, waarnemen of beoordelen. Het betekent dat we niet volledig objectief zijn, vaak zonder dat we het zelf doorhebben. Deze snelle denkpatronen helpen ons om snel beslissingen te nemen, maar ze kunnen ook leiden tot fouten in beoordeling. En dat geldt ook voor wetenschappers. De beoordeling van onderzoeksrapporten door experts die niet hebben meegewerkt aan het onderzoek (peer review) is essentieel om vertekeningen en bias zoveel mogelijk te beperken.
▶️ Een bias ontstaat wanneer onze hersenen snel conclusies trekken op basis van:
Eerdere ervaringen
Aannames
Voorkeuren
Culturele normen
Emoties
▶️ Omdat bias invloed kan hebben op: onderzoek en wetenschap, besluitvorming en de waarneming van risico’s is het belangrijk om het te herkennen.
Voorbeelden van bias zijn:
Confirmation bias: je let vooral op informatie die jouw mening bevestigt.
Availability bias: je baseert je oordeel op informatie die gemakkelijk te herinneren is.
Ingroup bias: je beoordeelt mensen uit je eigen groep positiever dan anderen.
▶️ Trudy Dehue (Nederlandse wetenschapsonderzoeker en emeritus hoogleraar theorie en geschiedenis van de psychologie aan de Rijksuniversiteit Groningen) houdt zich al jaren bezig met de objectiviteit van de wetenschap.
▶️ Zij zegt daarover dat wetenschappelijke feiten geen neutrale gegevenheden zijn, maar het resultaat van keuzes (welke onderzoeksvraag, welke methoden, welke literatuur), aannames en methodologische vooronderstellingen, waardoor bias onvermijdelijk een rol speelt in de productie van kennis. Ze benadrukt dat onderzoekers zich bewust moeten zijn van deze menselijke en normatieve invloeden, omdat zelfs harde data “samengebalde argumenten” zijn die altijd een bepaalde vertekening kunnen bevatten.
▶️ Wetenschappelijke rapporten worden openbaar gepubliceerd op erkende databases, onder andere op Scopus, Web of Science en Google Scholar.
▶️ Naast wetenschappelijke rapporten zijn er vormen van semi-wetenschappelijke publicaties.
Voorbeelden:
Populair‑wetenschappelijke boeken: Boeken die wetenschap toegankelijk uitleggen, maar selectief zijn in bronnen of vooral een betoog presenteren.
Populair‑wetenschappelijke tijdschriften: Artikelen in Quest, National Geographic, Psychology Today of vergelijkbare magazines—informeren wel, maar zonder wetenschappelijke toetsing.
Opinieartikelen van wetenschappers: Bijvoorbeeld columns in NRC, De Groene Amsterdammer of Volkskrant, waar wetenschappers wel inzichten delen maar zonder peer‑review.
Rapporten van organisaties met een agenda: Denk aan publicaties van belangengroepen, consultancybureaus of bedrijven die onderzoek presenteren, maar vaak zonder onafhankelijke wetenschappelijke controle. In relatie tot de wolvenproblematiek kan hier een aantal rapporten van de WUR onder genoemd worden, zoals het rapport over de invloed van valwild op het habitueren van wolven.
Zie:
https://www.facebook.com/share/p/1DJFeTQFda/ Whitepapers: Documenten van bedrijven of instellingen die wetenschappelijk lijken, maar vooral bedoeld zijn om een visie, product of methode te promoten.
Populaire blogs of websites over wetenschap: Bijvoorbeeld blogs van experts of platforms die wetenschap uitleggen, maar zonder formele wetenschappelijke checks.
Essays: Een essay is een verkennende tekst waarin de auteur een bepaald onderwerp onderzoekt, beargumenteert of beschouwt, onder andere op basis van wetenschappelijke en grijze (niet wetenschappelijke) bronnen. Het is minder formeel dan een wetenschappelijk artikel, maar dieper en analytischer dan een gewone column. Het is een doordachte, persoonlijke verkenning van een onderwerp, geschreven in een vrije maar goed onderbouwde stijl.
In relatie tot het onderwerp “wolf” is het essay “Beyond Wolf Advocacy, Toward Realistic Policies for Carnivore Conservation” (2008) van natuurwetenschapper Valerius Geist heel bekend. Daarin beschrijft hij de door hem zelf uitgedachte en inmiddels bekende escalatieladder van zeven stappen. En omdat Geist geen wolvenonderzoeker was en zijn essay geen wetenschappelijk onderzoek betreft, wordt deze theorie door wetenschappers die behept zijn met een zekere bias verworpen als niet relevant. En vergeleek Glenn Lelieveld Geist met Trump. Wij hebben hier een uitgebreid stuk over geschreven.
Dat kun je hier terug lezen:
https://www.facebook.com/wijsmetwolven/ ... X7py5n2lB# Twee andere essays, geschreven door één van onze adviseurs over de situatie met wolven in Nederland zijn hier te lezen:
Wij(s) met wolven (2022):
https://www.wijsmetwolven.nl/wp-content ... lven-1.pdf (Over)leven met wolven (2024):
https://www.wijsmetwolven.nl/wp-content ... wolven.pdf Gerenommeerde en alom gerespecteerde internationale wetenschappers op het gebied van wolven zijn onder andere:
Dr. L. Dave Mech:
Wordt gezien als de grondlegger van het moderne wolvenonderzoek.
Senior research scientist bij de U.S. Geological Survey en adjunct‑professor aan de University of Minnesota.
Onderzoekt wolven sinds 1958 in o.a. Minnesota, Alaska, Yellowstone en Ellesmere Island.
Mede‑oprichter van het International Wolf Center.
Dr. David Ausband:
Hoofd van de Gray Wolf Research Group (University of Idaho & USGS).
Runt o.a. het Idaho Wolf Project, gericht op wolvenecologie, genetica, en effecten van beheermaatregelen.
Dr. Jane Packard:
Gedragsbioloog en expert op wolven en andere caniden.
Werkte samen met o.a. L. David Mech en Ulysses Seal aan onderzoek naar wolvenreproductie en sociaal gedrag sinds de jaren ’70.
Dr. Ulysses Seal:
Bekend voor zijn bijdrage aan populatie‑ en voortplantingsonderzoek bij wolven.
Werkte samen met Mech en Packard aan vroege studies over wolvenbiologie.
Dr. Diane Boyd:
Expert in wolvenecologie, wolvenbeheer en genetica.
Werkte vanaf 1977 in het onderzoeksteam van Mech en leidde later eigen studies in Montana, Canada en de VS.
Professor Luigi Apollonio:
Een Italiaanse hoogleraar zoölogie en expert in de ecologie en het beheer van grote zoogdieren, waaronder de wolf. Hij is bekend om zijn onderzoek naar populatiedynamiek, predator‑prooirelaties en Europees wildbeheer, en werkt regelmatig samen in internationale beschermings- en monitoringprojecten.
Hij geldt als een invloedrijke wetenschappelijke stem in discussies over de terugkeer van grote carnivoren in Europa.
Dr. Ilka Reinhardt:
Een van Europa’s bekendste wolvenbiologen; betrokken bij monitoring in Duitsland. Mede‑auteur van rapporten voor het Large Carnivore Initiative for Europe (LCIE).
Professor Luigi Boitani:
Hoogleraar zoölogie en wereldwijd een van de invloedrijkste experts op het gebied van wolvenecologie en grote carnivoren. Hij richtte zich sinds 1973 op de bescherming van wolven en ontwikkelde meer dan dertig beheerplannen voor nationale parken, zowel in Italië als internationaal. Daarnaast is hij voorzitter van de IUCN Large Carnivore Initiative for Europe, waar hij een leidende rol speelt in Europese beleidsdocumenten en richtlijnen voor het beheer van grote roofdieren.
Professor John D. C. Linnell:
Noorse senior onderzoeker bij het Norwegian Institute for Nature Research (NINA), gespecialiseerd in de ecologie, het gedrag en het beheer van grote carnivoren zoals wolven. Zijn werk richt zich sterk op de relatie tussen mens en wild, waarbij hij onderzoek doet naar conflicten, co-existentie en duurzaam natuurbeheer. Hij is internationaal invloedrijk door zijn publicaties over grote carnivoren in Europa en speelt een belangrijke rol in Europese beleidsontwikkeling rond wolvenbeheer.
☘️ Referentie: Dit bericht is samengesteld door het samenwerkingsverband van De wolf gezien op de Veluwe, Geen wolf in Cultuurlandschap en Stichting Wij(s) met wolven.