absoluut niet. Als iets echt onnodig is en de meest onnodige 'uitvinding' ooit is het wel een zweetdeken
De vacht van een paard is van zichzelf al een zweetdeken.
Citaat:
Een hardnekkig misverstand is dat paarden kou vatten als ze bezweet de wei op gaan. Waarom is dat een misverstand en hoe is dit misverstand de wereld in gekomen?
Om dit goed te kunnen uitleggen is het nodig om stil te staan bij enkele natuurkundige feiten:
Iets dat nat is is nog niet per definitie koud. Kou ontstaat pas wanneer een vloeistof overgaat in een gas; verdamping dus.
Verdamping gaat sneller wanneer er een luchtstroom is. Denk aan wasgoed dat sneller droogt wanneer er een windje staat.
Iets dat nat is maar niet kan verdampen koelt niet af. Hierop berusten de zogenaamde natpakken die surfers en duikers dragen; die pakken lopen vol water maar omdat het water niet verdampt koelt het ook niet af.
Drogen kan op verschillende manieren: Dit kan door verdamping maar ook door het afvoeren van het water. Wanneer je een handdoek gebruikt droog je ook, maar zonder de afkoeling die je zou krijgen wanneer je droogt door verdamping.
Vocht heeft de neiging zich te verplaatsen naar nauwe ruimten. Zo drogen handdoeken omdat het vocht tussen de draadjes van de stof kruipt. We noemen dit de capillaire werking. Vacht heeft ook een capillaire werking: De nauwe ruimten tussen de haartjes zuigen vocht op.
Ok, wat heeft dit met paarden te maken? Nee, wacht nou even, laten we eerst eens kijken wat er gebeurt als wij mensen bezweet buiten gaan rondlopen:
Onze huid is nat en door de wind wordt onze huid gedroogd. De drogende factor is hier dus verdamping, en verdamping zorgt voor afkoeling. Als wij mensen nat buiten staan koelen we in een rap tempo af. Die afkoeling gaat zo snel dat we kou kunnen vatten.
Nu eindelijk naar de paarden. Wat gebeurt er als een paard zweet?
Als een paard zweet wordt allereerst de huid nat. Aangezien de huid niet bloot is vindt er echter geen rechtstreekse verdamping en dus afkoeling plaats. In plaats daarvan wordt het zweet door de capillaire werking van de vacht naar buiten getransporteerd. Het is aan de buitenkant van de vacht waar de verdamping en dus de afkoeling plaatsvindt.
Wat gebeurt er nu wanneer we een bezweet paard "zomaar" buiten neerzetten?
Zolang het paard het nog te warm heeft zal hij blijven zweten. Zolang je het te warm hebt kan zweten geen kwaad; mensen worden ook niet ziek als ze uit de sauna komen en in de vrieskou gaan staan.
Na een tijdje heeft het paard het echter niet meer te warm en houdt dus op met zweten. Wat er dan gebeurt is totaal verschillend van wat er bij mensen gebeurt: De huid droogt dan op, maar niet door de verdamping maar door de capillaire werking van de vacht. Die zuigt het zweet op (zoals een handdoek je opdroogt, dus zonder afkoeling) en het zweet verdampt aan de buitenkant van de vacht. Omdat we te maken hebben met verdamping koelt het daar natuurlijk wel af, maar dat is aan de buitenkant van de vacht!
Alle voorzorgen om paarden te beschermen tegen te snelle afkoeling zijn dan ook gebaseerd op antropomorfisme: Omdat wij mensen ziek worden als we bezweet in de wind gaan staan denken we dat dit dus ook wel voor paarden zal gelden. Maar niets is minder waar!
Zweetdekens
Zelf heb ik bij mijn paard Jack een tijdje een wollen zweetdeken gebruikt als hij bezweet was. Het werkte fantastisch, de deken zelf bleef nagenoeg droog, en aan de buitenkant van de deken ontstonden er allemaal kleine pareltjes vocht. Zo stond ik daar een keer geboeid naar te kijken, me af te vragen hoe dit werkte... tot ineens de absurde waarheid tot me doordrong... HOE werkt zo'n deken? De vezels hebben een capillaire werking, ze transporteren het vocht naar buiten, en dat vocht condenseert zodra het in aanraking komt met de koele buitenlucht. Daarom blijft het van onderen droog en wordt het aan de buitenkant nat. En van wat voor fantastisch high-tech materiaal is zo'n geweldige deken nou gemaakt? Nou, gewoon van wol... En wol is... de vacht van een dier! Niet van een paard, maar van een ander graasdier... Eh, wacht even, als schapenhaar een capillaire werking heeft, zou paardenhaar dat dan misschien ook hebben?
De keer daarop heb ik de zweetdeken weggelaten, en nauwlettend in de gaten gehouden wat er gebeurde... Inderdaad, de vacht van het paard is nat van het zweet... AAN DE BUITENKANT! De huid zelf is droog!
Ongemerkt was ik ook hier weer het slachtoffer geworden van antropomorfisme: "Als IK bezweet buiten ga staan zonder jas aan wordt ik ziek, dus dat zal bij een paard ook wel zo zijn." Nee dus, om verschillende redenen: Als IK bezweet raak wordt mijn huid nat, en tijdens het verdampen van het zweet wordt mijn huid rechtstreeks en in rap tempo afgekoeld. Als mijn paard bezweet raakt wordt het zweet door de capillaire werking van zijn eigen vacht naar buiten getransporteerd, en verdampt aan de buitenkant van de vacht. Zodra het paard het niet meer warm heeft houdt de zweetproductie op, de huid droogt zeer snel, maar niet door afkoelende verdamping zoals bij mij, maar door de capillaire werking. Dat de vacht aan de buitenkant nog nat is is net zo erg als wanneer mijn jas aan de buitenkant nat is. Niet dus...
Mensen en paarden zijn op dit gebied dus absoluut niet vergelijkbaar.
http://www.paardnatuurlijk.nl/weetjes/index.htm