Straffen, hoe doen jullie het?

Moderators: Essie73, Coby, balance, Firelight, Dyonne, Neonlight, Sica, NadjaNadja, C_arola

Toevoegen aan eigen berichten
 
 
hiltje1973
Berichten: 290
Geregistreerd: 09-03-06

Straffen, hoe doen jullie het?

Link naar dit bericht Geplaatst door de TopicStarter : 01-04-06 21:40

Hoe straffen jullie je paard bij slecht gedrag in de omgang? (dus bij alles wat je doet behalve onder het zadel -of voor de kar-)

Ik zit een beetje tussen twee uitersten in.

Eigenaar van mijn leasepaard is van het type: ik geef ze een rotschop of ros ze helemaal af. (en ze heeft inderdaad heilig ontzag, maar ik ben niet zo goed in rotschoppen uitdelen)

Ik zelf was vanuit boekenwijsheid van plan om op de NH manier alles harmonisch te gaan doen en nooit mijn hand op te heffen naar het paard. Het paard en ik zouden elkaar begrijpen en vanuit wederzijds respect zou er tussen ons nooit een onvertogen woord vallen..... (sweat dreams).

En ik moet eerlijk zeggen, zonder af en toe eens fysiek te worden of mijn lichaam in de strijd te werpen kom ik er volgens mij niet.
Paard is 3,5 dus ik probeer niet te straffen voor wat ze niet begrijpt.

Maar puberen/ uit proberen bij dingen die al 100 x goed zijn gegaan kan ze wel (met hoeven uitkrabben al haar gewicht op je gooien of haar been wegtrekken, duidelijk geen zin hebben om achteruit of om te gaan, de staldeur uit stormen als de voerkar komt etc).

Dit gedrag wil ik niet simpel negeren (want ze weet hoe het wel moet en anders lijkt het of ik het goed keur). Dus krijgt ze toch een flinke stomp/por/tik en doen we het opnieuw en als het dan wel goed is, is het braaaafffff. Met longeren krijgt ze ook echt wel eens de longeerzweep te voelen (maar dat touwtje land nooit echt hard op haar kont). En als ze bang is maar daardoor mij in gevaar brengt (over me heen loopt) ben ik bijna geneigd toch die rotschop uit te delen.

Dus ik ben benieuwd; hoe denken jullie over straffen, hoe straffen jullie en ben je wel eens te ver gegaan met straffen?

Horsea_nl

Berichten: 8812
Geregistreerd: 14-11-05

Re:

Link naar dit bericht Geplaatst: 02-04-06 09:35

als ik aan het rijden ben en mijn paard zit telkens te klieren, ik geef been hij negeerd het, ik vraag iets van hem en weer negeerd hij het. dan kan ik super kwijt worden. maar geef hem hooguit een tik. maar schoppen wat da ook doe ik niet. ik blifj wel consenquent. als ik dit wil moet hij daar naar luisteren en niet doordrammen (daar is mijn paard nogal goed in namelijk) ik denk dat schoppen en echjt afmartelen totaal geen zin heeft.

_Jennifer_

Berichten: 2965
Geregistreerd: 23-11-04

Re: Straffen, hoe doen jullie het?

Link naar dit bericht Geplaatst: 02-04-06 09:41

Ik verhef meestal mijn stem, flikt ie het nog een keer krijgt ie een tik. Zo gebeurt het ook in het wild.

En over NH, alles harmonisch lukt denk ik niet, tussen paarden word ook wel eens getrapt en gebeten als er iets niet getolereerd word. Natuurlijk reageren paarden sterker op mensen, omdat wij voor een paard roofdieren zijn en blijven, al zijn we nog zo lief.

En of ik wel eens de fout ben in gegaan? Jazeker Toen ik Chesney een aantal maanden verzorgde en het lente word, kreeg ze ook haar lente in dr hoofd. In galop ging ze altijd erg hard en was ze onstuurbaar. De eigenaresse zei dat als ze dat deed gewoon in de hoek moest zetten en een paar meppen uitdelen met de zweep. Ik zat 2½ jaar op paardrijden en was 12 jaar, zij zat 9 jaar op paardrijden, had een eigen paard en was 20. Dus dat zat wel goed, toch? Niet dus. Chesney veranderde van een vrolijk paardje naar een gesloten niet al te gelukkig dier (alleen tegenover ons, op mijn moeder was ze helemaal verliefd) Chesney ging meer rennen, slechts omdat ze die meppen associeerde met ons rijgedrag. Wij gingen eindelijk slim doen we zochten in boeken, keken op sites en nu is Chesney weer helemaal vrolijk Dit was btw wel een keerpunt in mijn paardenleven ben er zeker van dat als dit niet gebeurd was, dat ik nu een manegeponymepperpenny was geweest *die lopen er hier op de manege namelijk wel eens rond, een paard doet zijn oren naar achter en krijgt meteen 3 meppen op z'n neus * Nu denk ik ook beter na van: waaróm doet het paard zo, ligt het niet gewoon aan mij?

Ik ken een paard dat heeft gewoon zijn vertrouwen verloren in mensen. Dat was een paard wat gewoon redelijk snel beledigd was, maar verder een ontzettend lief en speels paard. Het begon allemaal een mep toen hij iets niet fijn vond, dat liep uit en op een gegeven moment werd de zweep erbij gepakt en is hij zelfs een keer in een kruiwagen beland. Hij werd bang van de meisjes en ging zichzelf verdedigen. Hij heeft nu al weer z'n vertrouwen terug maar is nog steeds snel beledigd.

Uit mijn ervaringen heb ik het idee dat gewoon schoppen, hard meppen enz. geen zin heeft, paard gaat zichzelf alleen maar verdedigen tegen je.

WendyBZ

Berichten: 13292
Geregistreerd: 24-04-01
Woonplaats: Marum

Re: Straffen, hoe doen jullie het?

Link naar dit bericht Geplaatst: 02-04-06 09:51

Ik heb eigenlijk nooit meer dat soort problemen, ze zijn gewoon netjes opgevoed Ik hoef bij ze allemaal eigenlijk maar een vinger in de lucht te steken en ze weten genoeg. Maar ik moet zeggen dat echt een tik uitdelen ook niet werkt bij die van mij. Het zijn behoorlijk gevoelige die meteen in de stress schieten

Gewoon een kwestie van heel consequent zijn met straffen. Gelijk nadat ze iets fout doen, en belonen bij goed gedrag. Over het algemeen is een tik wel genoeg, maar als ze een been naar mij uitsteken, steek ik er net zo makkelijk een naar hen uit, dat soort dingen pik ik gewoon niet. Net als bijten, meteen een tik. En dat werkt, ze zijn allemaal hartstikke netjes in de omgang.

beantsje

Berichten: 9297
Geregistreerd: 09-06-05
Woonplaats: Drenthe

Re:

Link naar dit bericht Geplaatst: 02-04-06 10:11

Varieert van even met scherpe stem wat roepen (en reken maar dat ze daar ontzag voor heeft) tot een schop tegen de niet-kwetsbare delen, zoals boeg, ribben, kont.
Ik maak me nooit maar dan ook nooit echt kwaad. Zo ver laat ik het niet komen.

Ik eis respect van mijn paard en ben daar consequent in. Als ik haar uit het land haal, bijvoorbeeld, en zij duwt mij even met het hoofd tegen mijn rug vooruit, verhef ik mijn stem en moet ze voor straf een paar passen achteruit. Als ze dat dan niet ogenblikkelijk doet, heeft ze inderdaad een schop tegen haar boeg te pakken. Dat lijkt misschien wat overdreven maar ik denk dat ik hiermee de rangorde tussen ons in stand houd.

Mijn paard heeft veel respect voor mij (voor anderen helaas wat minder... ) maar vertrouwt mij ook volledig; ik kan alles met haar doen. Het is een blij en aanhankelijk paard die ik overigens ook veel beloon.
Laatst bijgewerkt door beantsje op 02-04-06 10:19, in het totaal 1 keer bewerkt

miss_annetjj

Berichten: 439
Geregistreerd: 02-02-06
Woonplaats: Rijswijk

Re:

Link naar dit bericht Geplaatst: 02-04-06 10:17

bij een paard moet je consekwent zjin...
nee is nee en ja is ja..
niet het de ene keer goed vinden en de andere keer het wel goed vinden..!
net als met een klein kind...........
de ene keer als een kindje om een lollie vraagt en die krijgt ie gelijk,
en de andere keer als zon kindje om een lollie vraagt,
en hij krijgt een nauw van dat het niet mag..
dan begint zon kind ook te huilen toch...

xx anne

hiltje1973
Berichten: 290
Geregistreerd: 09-03-06

Re: Straffen, hoe doen jullie het?

Link naar dit bericht Geplaatst door de TopicStarter : 02-04-06 10:49

Oeps,

Twee keer zelfde onderwerp geplaatst.

Thanks voor de reacties. Ik ga met jullie mee, consequent zijn en daarbij desnoods tik/stomp tegen boeg of kont.

En gave nieuwe term: manegeponymepperpenny!
Ik zie inderdaad dat er op maneges nog wel eens flink gescholden en gemept wordt. (tievesteringknol en een uithaal naar dat snel wegzwenkende hoofd)

Moet eerlijk bekennen dat ik me ook wel eens heb bezondigd. Toen ik weer ging paardrijden (na een stop van 11 jaar) was ik het echt verleerd en de goede manegepaarden maken daar gebruik van. Dus lekker niet harder lopen dan nodig is (zou ik ook doen als manegepaard). Kreeg ik ook de opdracht net zo lang te slaan tot -ie -liep.
Heb me later ook met twee manegepaarden, toen ik al wat beter kon rijden, waarbij dat nodig was afgevraagd hoe dat zat. Ik heb niet als hobby paardenmeppen gekozen en als je ze moet slaan om te lopen is er in ieder geval een individu dat geeen plezier beleeft aan mijn hobby beleeft. Bleek later dat de beestjes rugproblemen hadden. Gatver en ik maar een tik geven als ze niet harder wilden lopen. Gelukkig zijn ze doorverkocht en hoorde laatst van een merrie dat ze helemaal was opgeknapt en haar nieuwe eigenaar M dresuur met haar liep.

Maar bij de puber die ik nu onder mijn hoede heb, maak ik weer allemaal grappige dingen mee. Laatst stond ik voor haar box te praten. Voel ik ineens een ruk aan mijn jas. Wou mevrouw aandacht. Ik was toen zo verbouwereerd dat ik te laat was met straffen (tandjes in textiel mag nml niet), kon eigenlijk alleen maar lachen en toen was het al te laat voor een standje.

Lotje02

Berichten: 4006
Geregistreerd: 14-11-05
Woonplaats: Tilburg

Re: Straffen, hoe doen jullie het?

Link naar dit bericht Geplaatst: 02-04-06 10:52

Mijn paard reageert heel erg op mijn stem, dus als ze iets doet wat niet mag, dan verhef ik eerst met stem tegen haar. Meestal is een "uh" al voldoende. Maar gaat ze door met klieren dan krijgt ze een tik.
(wel stiekem grappig om te zien dat ze dat ook heel goed weet, nadat ik haar met mijn stem gewaarschuwd heb dan houdt ze mijn hand in de gaten als ze toch doorgaat met klieren omdat ze weet dat ze een tik gaat krijgen)

Met rijden geef ik extra been (vaak in combinatie met stem), en werkt dat niet dan een tik

Phrono

Berichten: 9011
Geregistreerd: 06-01-05
Woonplaats: Friesland

Re: Straffen, hoe doen jullie het?

Link naar dit bericht Geplaatst: 02-04-06 11:23

Ik rijd ook een jong paard, bijna 4. Zeker bij een jong paard is het nodig om concequent te zijn. Ik verhef mijn stem en wanneer dat niet helpt krijgt ze een tik. Probeert ze mij een schop te geven, krijg ze er 1 terug. Dat heeft ze één keer geprobeerd en nu doet ze het nooit meer.
Een jaar terug had ze totaal geen respect, liep zo over je heen. Nu is het een harstikke fijn paard.

Tatjanaa

Berichten: 3026
Geregistreerd: 08-12-04
Woonplaats: Groningen

Re:

Link naar dit bericht Geplaatst: 02-04-06 11:27

'Meestal verhef ik mijn stem en is het "EHH'' . Daar luister ze goed naar. Maar blijft zekleiren is het een tik op de neus.

Bij een andrs parde van mij heb ik wel eens een schop gegeven omdat ik ook een goed ahrde lel van haar kreeg... Daarna heeft ze het ook vertikt om mij een schop te geven!

Anoniem

Re:

Link naar dit bericht Geplaatst: 02-04-06 12:45

Hangt er vanaf wat er gebeurd. We hebben het nu even niet over onder het zadel.

Een paard dat als ik bij z'n achterhand bezig ben z'n oren plat in z'n nek legt en met z'n staart zwiept krijgt alleen een stemverheffing. Tilt 'ie ook zijn achterbeen nog dreigend op, dan kan dat paard wel een stomp op z'n kont verwachten.

Een paard wat naar mij bijt krijgt een tik op de hals of een ander lichaamsdeel waar ik op dat moment bij kan komen. Een paard dat mij schopt krijgt een schop terug.
Dit geldt eigenlijk voor bijna ieder geval, ook een paard wat uit angst een trap naar mij geeft krijgt een schop terug, en geen lieve woordjes en fluister om op dat moment z'n vertrouwen te winnen. Eerst grenzen stellen en aangeven, en daarna zien we wel verder en doe ik rustig aan.

Aparte gevallen zijn paarden waar ik al langer mee omga en wat beter ken. Sommige paarden zijn gewoon wat stresserig en wat heftiger dan anderen. Tja, als er eentje van de zenuwen druk loopt te doen en daarbij mij plat drukt gaat hij ook niet vrijuit, dan laat ik hem wel weten dat we dat dus even niet doen Maar als ik bijv. achter een paard sta in de stal en hij/zij doet een pasje achteruit, zonder echte bijbedoelingen, dan duw ik even zachtjes met m'n hand om aan te geven dat ik er nog sta, en doen ze weer een pasje vooruit en staan ze weer netjes stil.
Laatst bijgewerkt door Anoniem op 02-04-06 12:46, in het totaal 1 keer bewerkt

Duppie_

Berichten: 1006
Geregistreerd: 19-05-05

Re:

Link naar dit bericht Geplaatst: 02-04-06 12:45

ik straf niet ik beloon alleen daar leren ze veel meer van

Elsemieke
Berichten: 6198
Geregistreerd: 26-03-05

Re:

Link naar dit bericht Geplaatst: 02-04-06 12:46

Ik zal mijn paard allereerst niet straffen voor iets wat teveek gevraagd is of gewoon nog te onduidelijk. Maar als mevrouw dingen in dr hoofd haalt die anders ook niet mogen verhef ik mijn stem. Als dit na een paar keer nog niet wil kan ze rustig op een knal wachten. Misschien is het hard; maar het werkt zeker.

Anoniem

Re:

Link naar dit bericht Geplaatst: 02-04-06 12:46

jashin schreef:
ik straf niet ik beloon alleen daar leren ze veel meer van


Dus als een paard jou bijt, of jou een trap verkoopt- wat doe jij dan?

Sannert

Berichten: 6086
Geregistreerd: 05-06-05

Re:

Link naar dit bericht Geplaatst: 02-04-06 12:50

Eerste keer verhef ik m'n stem, of geef een klein tikje. Als hij het nog een keer doet, na m'n waarschuwing, dan krijgt ie een hardere tik.
Als hij het niet snapt, dan is het mijn fout, daar wordt ie dan ook niet voor gestraft.
Maar als hij mij bijt oid, daar wordt ie zeker voor gestraft, want hij weet dat het niet mag.

KiWiKo

Berichten: 51672
Geregistreerd: 19-10-02
Woonplaats: Killstraight

Re:

Link naar dit bericht Geplaatst: 02-04-06 12:51

Ik hoef gelukkig heel zelden te straffen........ en ik mag gelukkig heel veel belonen.....

En als ik straf dan ligt het aan het vergrijp schreeuwen zal ik nooit doen naar een paard, snappen ze niks van. Wel een HEEEEEEY kan ik eruit gooien, met daar op normale toon een "heb niet bij je op school gezeten!!! "

Daarnaast heb ik wel een heel los rechterbeentje, en als een paard echt over de scheef gaat, dan krijgt ie een skup......

En vervolgens ga ik gelijk in alle rust weer verder waar ik mee bezig was.

Ik ben eigenlijk nooit boos, boos snapt een paard ook niet en zeker niet boos blijven

Duppie_

Berichten: 1006
Geregistreerd: 19-05-05

Re:

Link naar dit bericht Geplaatst: 02-04-06 12:53

als een paard jou bijt of trapt dan ligt het an jezlef een paard gaat niet uit zijn eigen bijten of trappen.
en als mijn paard echt iets fouts doet negeer ik hem gewoon dan houd hij vanzelf op !

daantjuhhh

Berichten: 28639
Geregistreerd: 23-11-04
Woonplaats: The Netherlands

Re:

Link naar dit bericht Geplaatst: 02-04-06 12:57

Ik hoed eigenlijk haast nooit te straffen.
Mijn paard luistert goed.
Ze is alleen af en toe met zadelen enz.. erg druk. (werkwillig)
Maar als ik er dan een tik zou geven zou ze alleen maar nerveuser worden.
Dus ik praat gewoon rustig tegen haar, aai haar een keer.
En als ze echt wat doet dan is meestal een stemverheffing goed.
Een keer heeft ze erg op haar flikker gekregen toen ze me trapte.
Maar verder eigenlijk helemaal nooit.
En ik hoop ook dat het bij die ene keer blijft.

Anoniem

Re:

Link naar dit bericht Geplaatst: 02-04-06 12:57

jashin schreef:
als een paard jou bijt of trapt dan ligt het an jezlef een paard gaat niet uit zijn eigen bijten of trappen.


Juist, en weet je hoe dat komt dat de paarden waar jij mee omgaat waarschijnlijk niets 'zomaar' doen? Omdat ze zijn opgevoed

Werk jij wel eens met jonge paarden? Van die pubertjes, die nog geen grenzen kennen? DIE kunnen dus echt wel lekker uitproberen hoor, en dat hoeft echt niet aan de persoon zelf te liggen. Die bijten lekker en kunnen ook naar je trappen.

Dan kan je negeren wat je wilt, maar daar voed je ze niet mee op. Dan kennen ze over een jaar of 2 , 3 nog geen grenzen en komen ze bij een meisje/jongen als jij terecht en die zit dan met de gevolgen.

Het is hard, maar een paard heeft soms wel een opvoedende tik of schop nodig Daar is niets mis mee.

KiWiKo

Berichten: 51672
Geregistreerd: 19-10-02
Woonplaats: Killstraight

Re:

Link naar dit bericht Geplaatst: 02-04-06 12:58

naaaaaa das niet waar Jashin

heb heel wat rotbokken waar je echt voor op moest passen gezien

Duppie_

Berichten: 1006
Geregistreerd: 19-05-05

Re:

Link naar dit bericht Geplaatst: 02-04-06 13:01

ik snap zeker wat jullie bedoelen!
maar het ligt ook wel eens aan de eigenaar zelf.
ik straf mijn paard gewoon niet snel af dat wil ik ermee zeggen .ik verkoop ook wel eens een tik maar niet gauw dan moet hij toch wel iets ergs gedaan hebben.maar jullie hebben zeker gelijk met dat bijten en trappen dat dat wel afgestraft moet worden

Sannert

Berichten: 6086
Geregistreerd: 05-06-05

Re:

Link naar dit bericht Geplaatst: 02-04-06 13:02

WildWings schreef:
jashin schreef:
als een paard jou bijt of trapt dan ligt het an jezlef een paard gaat niet uit zijn eigen bijten of trappen.


Juist, en weet je hoe dat komt dat de paarden waar jij mee omgaat waarschijnlijk niets 'zomaar' doen? Omdat ze zijn opgevoed

Werk jij wel eens met jonge paarden? Van die pubertjes, die nog geen grenzen kennen? DIE kunnen dus echt wel lekker uitproberen hoor, en dat hoeft echt niet aan de persoon zelf te liggen. Die bijten lekker en kunnen ook naar je trappen.

Dan kan je negeren wat je wilt, maar daar voed je ze niet mee op. Dan kennen ze over een jaar of 2 , 3 nog geen grenzen en komen ze bij een meisje/jongen als jij terecht en die zit dan met de gevolgen.

Het is hard, maar een paard heeft soms wel een opvoedende tik of schop nodig Daar is niets mis mee.

Idd.

Wasco is pas 4, en probeert mij heel vaak uit, wat hij kan maken en niet. Hij weet precies wat hij mag en niet, maar doet het toch. Naar mij schoppen zou hij nooit doen, maar bijten wel vaker.

_Jennifer_

Berichten: 2965
Geregistreerd: 23-11-04

Re:

Link naar dit bericht Geplaatst: 02-04-06 18:10

jashin schreef:
ik snap zeker wat jullie bedoelen!
maar het ligt ook wel eens aan de eigenaar zelf.
ik straf mijn paard gewoon niet snel af dat wil ik ermee zeggen .ik verkoop ook wel eens een tik maar niet gauw dan moet hij toch wel iets ergs gedaan hebben.maar jullie hebben zeker gelijk met dat bijten en trappen dat dat wel afgestraft moet worden


Ik denk dat het bij sommige gevallen heel vaak aan de eigenaar zelf ligt dat een paard vervelend is/doet *uit ervaring* Maarja .. Quinty is een jonge hengst van een jaar, en als je niets doet loopt hij letterlijk over je heen .. Maar nadat ik dat *zie vorig bericht ergens in dit topic* met Ches meegemaakt heb, pak ik niet zomaar de zweep *of voet* erbij om een paard te straffen. Ieder paard is ook anders, bij de een helpt lief doen wel, maar moet je toch ook af en toe wat straffen, bij de ander kan je het wel vergeten tussen jou en dat paard als je hem een mep geeft. Zo paard op de manege, dat paard is in een drukke stal (bijv. zaterdagmiddag, als alle manegeponymepperpenny's eraan komen, of woensdagmiddag ) echt gestressed, als er dan zo'n jong meisje van een jaar of 8 gillend langs haar stal gaat rennen, haalt ze wel eens uit. Als je op zo'n dag de stal binnenkomt, haalt ze ook wel eens uit *ze staan in stands, dus je kan makkelijk een trap krijgen*. Dat beest krijgt dus allemaal meppen om zich geen .. Schijnbaar hielp dat niet. Meisje liep rustig haar stal binnen, was lief tegen die pony, en elke keer als ze binnen schopbereik was (de pony, als ze wat naar achter was gelopen, zodat als je erachter stond makkeijk een trap kon krijgen), zette ze de pony rustig naar voren, als het iets deed wat niet mocht verhief ze dr stem .. Dat hiel dus wél. Dat meisje kan ook gewoon lekker achter die pony staan zonder getrapt te worden .. Dus ik denk dat het geheel aan het paard ligt

daantjuhhh

Berichten: 28639
Geregistreerd: 23-11-04
Woonplaats: The Netherlands

Re:

Link naar dit bericht Geplaatst: 02-04-06 18:37

jashin schreef:
als een paard jou bijt of trapt dan ligt het an jezlef een paard gaat niet uit zijn eigen bijten of trappen.
en als mijn paard echt iets fouts doet negeer ik hem gewoon dan houd hij vanzelf op !

Ik had het inderdaad niet slim aangepakt.
Mijn paard moet alles kunnen zien en je moet rustig zijn als je de transportbeschermers afhaald.
Dus rustig van het voorbeen naar het achterbeen, laten zien/horen wat je doet.,..
Maarja, toen had ik een x haast dus ik doe de ene achter af en loop achterlangs naar het andere achterbeen.
En boem, ik had een trap te pakken.

Maar ondanks dat het mijn eigen schuld was heeft ze wel op der flikker gekregen, want in principe mag een paard nooit trappen.

Suomi
Berichten: 3791
Geregistreerd: 29-06-04

Re: Straffen, hoe doen jullie het?

Link naar dit bericht Geplaatst: 02-04-06 20:46

Ik doe normaal gesproken eerst mn stem verheffen, roep dan 'uh' of op een dreigende manier de naam van mn paard. Werkt dat niet dan geef ik een tik op dr neus met mn vlakke hand of geef een ruk aan het halster. Echt een schop verkopen heb ik zelden gedaan. Dat zou ik alleen doen als ze zou trappen of steigeren of zo. Maar ik moet zeggen dat onze paarden best wel manieren hebben: bijten, schoppen of steigeren hebben ze naar mijn weten nog nooit naar een mens gedaan. Maar je merkt duidelijk dat hoe consequenter je met ze omgaat, hoe beter ze naar die persoon luisteren.
Maar het verschilt wel per paard vind ik. Een zenuwachtig paard een schop of mep geven werkt vaak alleen maar averechts. Dus ik denk dat je gewoon per paard moet kijken hoe je een paard het beste kunt straffen.