Bokt.nl

**Geplaatst door de TopicStarter** : 18-10-13 18:43

herhaaldelijke angsten

Geplaatst door de TopicStarter : 18-10-13 18:43

Ik heb mijn paard nu bijna 2 jaar en ik heb hem al veel moeten leren.
Ik hou echt van buitenritjes maken en mijn paard geniet hier ook van alleen vind hij veel dingen "eng" op de weg.
Vooral groot verkeer is een enorm probleem. Ik heb hem vaak genoeg in situaties gebracht waarbij hij groot verkeer kon observeren en dan was het allemaal prima.
Maar nu na 2 jaar vind hij het nog steeds doodeng als hij ze op de weg tegen komt: hij rent ervan weg en als dit niet lukt gaat hij op zijn achterbenen.
Het is nu ook zo dat ik zelf al een beetje gespannen raak als ik groot verkeer aan zie komen, dus dat helpt ook niet mee.
Daarnaast is mijn paard altijd extra gespannen als we in open stukken rijden, dus wegen door weilanden. Soms hou ik hem dan ook bijna niet omdat hij veel te sterk word.
Laten we nu net in een boerendorp wonen die bijna alleen maar bestaat uit groot verkeer en weilanden!
Wie heeft advies om hiermee om te gaan, zodat we hopelijk toch eens kunnen genieten van buitenritjes?

Tenslotte heeft mijn paard ook verlatingsangst. In de bak is hij erg gespannen wanneer hij de andere paarden niet ziet en op buitenrit raakt hij in paniek zonder andere paarden erbij. Ook gaat hij staken als hij voorop moet lopen in een groep.

**Geplaatst**: 20-10-13 08:57

Geplaatst: 20-10-13 08:57

Hoi Monique,

zonder je gelijk moedeloos te willen maken wil ik wel delen met je wat ik weet m.b.t. angst en schrikreacties van paarden.

Paarden hebben een heel grote amygdale (de grootste van alle gedomesticeerde dieren). Dit gebiedje in de hersenen is bedoelt voor het beoordelen van dingen die paarden tegen komen in twee categorieën: 'bedreigend en wegrennen' of 'niet bedreigend dus gewoon rustig blijven'. Bedreigende dingen krijgen een speciale behandeling in de hersenen van een paard (omdat ze in de natuur hiervan afhankelijk zijn voor overleving), waardoor paarden heel snel (soms wel na 1x) leren vluchten in bepaalde, door hen beoordeeld als bedreigende, situaties en dit steeds zullen herhalen. De mate waarin de schrikreacties geleerd wordt hangt af van hoever het paard in staat is geweest de afstand tussen het bedreigende en zichzelf te vergroten. Hoe groter de afstand hoe sneller het leereffect.

Dit heeft ermee te maken dat paarden leren door negatieve bekrachtiging, wat in het heel kort neer komt op dat een paard gemotiveerd wordt door 'druk' van buitenaf (bijvoorbeeld jouw benen, teugels of een vrachtwagen) en altijd zal proberen om onder deze druk uit te komen, zodat het paard vrij is van ongemak (paard kent twee motivaties; vrij zijn van ongemak en eten). Wij gebruiken als ruiters dit principe in training om onze paarden dingen te leren (als het goed is tenminste) in die zin dat we bijvoorbeeld wanneer we voor het eerst een paard rijden met onze benen motiveren totdat het paard een stap zet en dan de druk direct laten wegvallen waardoor het paard leert; als ze haar benen aandrukt, wat ik niet heel prettig vindt, en ik doe een stap naar voren, dan verdwijnt die druk (dit is daarmee belonend voor het paard). Dit maakt dat het paard steeds sneller reageert op je beenhulp, om de druk te laten verdwijnen. Hierover valt nog meer te zeggen, maar dit even in het kort.

Wanneer een paard schrikt en hij is in staat om weg te rennen van wat hij eng vindt, of zelfs maar een stap opzij te zetten, dan werkt dit belonend voor het paard. Hij kan zelf de 'druk' verminderen door weg te lopen en ook dit zal het paard daarom steeds herhalen (wat beloond wordt door het wegvallen van druk, zal het paard herhalen).

Het vervelende aan het verhaal is dat wanneer een schrikreactie eenmaal is aangeleerd je paard deze nooit meer zal vergeten. Je kunt met goed trainen wel de schrikreactie onderdrukken, maar hij kan altijd in volle sterkte terugkomen. Om deze reden zou je je paard eigenlijk altijd schrikvrij willen trainen. Tenminste totdat je in die mate controle hebt over het paard (zijn benen) dat je de reactie van het paard kunt beïnvloeden in spannende situaties.

Het is namelijk zo dat een paard zijn schrikreactie linkt aan hoe snel zijn benen gaan, dus hoe snel ze wegrennen. Hoe sneller zijn benen gaan, hoe groter het leereffect. Kun je er dus voor zorgen dat je jouw paard stil kunt laten staan wanneer er iets spannends op hem afkomt, dan zal je paard veel minder snel schrikken en treed er geen leereffect op (het paard vergroot de afstand niet tussen hem en het bedreigende). Het paard zal dan zelfs habitueren (duur woord voor wennen) aan wat hij eerst spannend vindt. Dit moet je dan wel geleidelijk opbouwen, want wanneer je paard echt ergens van schrikt en 'op hol slaat' dan zal hij eigenlijk altijd de bedreigende situatie boven jouw hulpen plaatsen. Een paard kan net als een man maar 1 ding tegelijk, we noemen dit overschaduwen. Het enge overschaduwt jouw hulpen, terwijl je dit juist andersom wilt; een paard wat ten alle tijde voorwaarts gaat op een beenhulp en remt op een teugelhulp kun je daarmee dingen leren. Dit is dan ook een heel belangrijk onderdeel van training.

Als ik je verhaal verder lees dan lijkt 'de rem' niet voldoende getraind. Als ik je advies mag geven dan zou ik dit in de bak heel goed trainen als volgt:
1. Ga in sta door twee benen aan te drukken en je hand te ontspannen.
2. Na een paar stappen geef je lichte druk op de teugels om je paard halt te laten houden, reageert je paard niet direct verzwaar dan de druk totdat je paard stop.
3. Zodra je paard stopt laat je de druk op de teugels los.
4. Je paard moet, zonder dat je druk houdt op de teugels stil blijven staan, totdat je een beenhulp geeft en dan voorwaarts gaan.
5. Herhaal dit totdat je paard op een lichte teugeldruk binnen 3 stappen stilstaat en netjes wacht op je beenhulp om voorwaarts te mogen gaan.
6. Train dit ook met draf/halt/

Verder is het goed om je paard, zodra hij een vluchtreactie laat zien (wat hij eigenlijk ook doet wanneer hij zijn gang versnelt zonder dat je been geeft als je door de weilanden rijdt) een overgang terug te laten maken en dan weer opnieuw bijvoorbeeld aan te draven of galopperen. Dit zul je in het begin heel vaak moeten herhalen, totdat je paard leert dat hij pas wanneer jij met been komt mag versnellen. Let er hierbij ook geen goed op dat je de teugels steeds ontspant en wat de reactie van je paard hierop is. Je paard mag alleen voorwaarts gaan op een beenhulp, niet op het ontspannen van je teugels. Als dit door de war raakt en je paard gaat al sneller doordat je de teugels ontspant dan is je rem niet goed ontwikkelt (herhaal bovenstaande stappen 1 t/m 6 om deze te verbeteren). Daarnaast is het ook verwarrend voor je paard als druk op de teugels niet betekend dat hij hetzelfde tempo moet blijven lopen. Het doel van training is altijd dat het paard wanneer je jouw benen en handen ontspant in dezelfde gang en tempo blijft lopen. Is dit niet zo en moet jij altijd been blijven geven of in jouw geval remmen op de teugels om je paard langzamer te laten gaan en gaat hij dan nog steeds harder ('wordt hij sterk') dan is dit verwarrend voor een paard. Probeer die zaken in de bak heel goed los van elkaar te trainen zodat je onder alle situaties krijgt:
Been = versnellen/verruimen
Hand = remmen

Het laatste wat je beschrijft kan ook voortkomen uit dat je paard onvoldoende goed reageert op je beenhulp. Uit de literatuur komt naar voren dat een van de kenmerken van verwarring bij paarden verlatingsangst kan zijn, verwarring kan veroorzaakt worden doordat hulpen onduidelijk/niet voldoende goed getraind zijn en het paard daarom niet altijd precies weet wat er van hem verwacht wordt. Ik kan vanuit hier niet beoordelen of dit het geval is bij je paard, maar mogelijk kun je dit zelf aan de hand van bovenstaande informatie.

Heb er een lang verhaal van gemaakt, maar ik hoop echt dat jij en je paard er iets aan hebben. Overigens komt deze informatie voort uit wetenschappelijk onderzoek naar het trainen van paarden, het zijn dus goed onderbouwde principes en uit onderzoek is gebleken dat het trainen van paarden op deze manier werkt en dat het heel goed is voor het welzijn van onze paarden om het op deze manier te doen. Er ligt heel veel theorie aan ten grondslag die in niet in 1 post kan uitleggen, maar als je nog meer vragen hebt hoor ik het graag! Ik help mensen graag bij het correct trainen van hun paard, zodat onze paarden mentaal en fysiek gezond en kunnen blijven en wij als ruiters veilig kunnen rijden. Hiervoor volg ik een internationale opleiding in ‘Equitation Science’ (wetenschap van het gedrag van paarden/van de rijkunst) aan het Australian Equine Behavioural Centre (AEBC).

Succes!

Groetjes Babeth

**Geplaatst**: 20-10-13 11:50

Re: herhaaldelijke angsten

Geplaatst: 20-10-13 11:50

Misschien kun je met een ander, rustiger paard mee, waardoor jouw paard ook rustiger blijft?

**Geplaatst**: 20-10-13 18:08

Re: herhaaldelijke angsten

Geplaatst: 20-10-13 18:08

Ben je eerst al voldoende aan de hand gaan wandelen tussen groot verkeer?
Dan is het namelijk veel minder gevaarlijk omdat je toch altijd iets meer controle kunt houden.

Bovendien kan je paard jou en je reactie op het angstaanjagende beter zien. Als je zelf op zo'n moment zo ongeïnteresseerd mogelijk bent in de situatie, heb je de meeste kans dat het paard ook rustig blijft. Hoe beter je stil kunt staan in zo'n situatie, hoe sneller het paard geneigd is te letten op jou. Als je dus voldoende aan de hand gaat wandelen denk ik dat je het er wel uit krijgt. Niet te min moet je er toch rekening mee houden dat het nog enkele maanden kan duren voordat het paard rustig blijft wandelen als je voorbij druk verkeer komt en je boven op haar zit. En nog langer voordat het paard zelf er ook ongeïnteresseerd op reageert terwijl jij erop zit.

Wat verder zeker aan te raden is, is schriktraining doen met zeer veel verschillende elementen. Hierdoor leer je je paard dat zolang jij erbij bent, er geen reden is om bang te zijn.

**Geplaatst door de TopicStarter** : 20-10-13 21:18

Re: herhaaldelijke angsten

Geplaatst door de TopicStarter : 20-10-13 21:18

Babeth23, bedankt voor je uitgebreide reactie. Ik heb mijn paard meerdere malen laten wennen aan vooral trekkers en shovels, zelfs zo dat hij aan het draaiende voertuig kon snuffelen en kon kijken als het voertuig bijvoorbeeld naast de bak aan het werk is. Eerst is het eng en wil hij liever weg maar dan toch geeft hij zich over, neemt hij een kijkje en is het voor dat moment goed. Alleen is het de dag/week/maand erna weer net zo eng. Deze situaties waarbij hij kon snuffelen etc. zijn op eigen terrein gedaan, langs de weg krijgt hij hier geen tijd voor en blijft het dus bij zijn eerste herhalende reactie (eng).
Nog een voorbeeld: langs de inloop van het weiland staan kuilbalen gestapeld, al de hele zomer! Mijn paard loopt hier zo ongeveer 8 keer (of vaker) per dag langs, en iedere keer weer gaat hij stilstaan, heen en weer lopen en uiteindelijk in rengalop erlangs.
Wat betreft de hulpen, daar ben ik vaak mee bezig geweest. Ook hierin moet ik dit zeeeer vaak herhalen voor effect en daar ben ik dan misschien weer niet consequent genoeg in. Dus zeker een goede tip om hier meer aandacht aan te besteden.

Supervixen, op buitenrit ga ik altijd met een ander rustig paard mee. Als we alleen zijn dan loopt hij dwars over de weg en wil hij constant omkeren. Dit vind ik niet veilig.

Jensvl, ik heb bijna meer dan een jaar lang aan de hand met hem gewandeld. Als ik naast hem sta is hij wel een stuk rustiger. Behalve als hij echt in paniek raakt. Schriktraining vind ik wel heel leerzaam om te doen, ik heb zelf ook met dingen geoefend (zeil, paraplu, balonnen etc.)

**Geplaatst**: 21-10-13 16:57

Geplaatst: 21-10-13 16:57

Kun je niet regelen dat iemand je paard vast houdt aan de longeerlijn als jij naar buiten gaat? En probeer zelf wat meer moed te verzamelen en rustig te blijven. Bedenk voordat je gaat buiten rijden wat je gaat doen als jullie een groot voertuig tegenkomen, zorg dat je een plan hebt dat geeft rust in je hoofd.

Laat je paard wegkijken van het voor hem enge voertuig, draai zijn hoofd er vanaf, rijd hem actief aan de teugel en sluit hem op. Martingaal er aan doen voor meer controle. Zorg dat hij op jou focust en dat jij ook niet teveel naar het grote voertuig gaat staren. Maak een gebaar naar de bestuurder dat hij/zij langzamer moet rijden, meestal doen ze dit wel. Probeer altijd de controle te houden en je eigen angst niet te laten merken (diep ademhalen). Je kunt ook proberen (halve) oogkleppen op te doen en dan kijken hoe hij reageert. Gaat hij langs het enge voertuig, dan uitgebreid belonen en laten ontspannen, ook al ging hij in draf of galop, hij ging er immers langs.
Doe zelf of er niks aan de hand is. Niet praten, niet belonen of straffen, gewoon zitten en rijden alsof er niks aan de hand is. Klets gewoon door met degene die met je mee is en probeer niet extra te spannen of anders te gaan zitten. Misschien kun je je paard zelfs wat laten ontspannen (als je durft!) zodat hij die link gaat leggen (groot voertuig=ontspanning). Ik heb zelf ooit het lef gehad om de teugels los te gooien toen er een eng voertuig langs kwam. Ik was op alles voorbereid maar mijn paard spande alleen in de hals en deed een sukkeldrafje er langs. Oren gingen alle kanten op want ik deed niks en dat bracht mijn paard in verwarring waardoor ze steun bij me ging zoeken. Maar omdat ik geen spanning opbouwde, deed zij het uiteindelijk ook niet en dat was voor mij een echte eye-opener.

Houd wel controle, dus als hij er voor kiest om langs het enge voertuig te draven, draaf dan door als je er langs bent. Bepaal het tempo en bepaal ook wanneer je wilt stoppen. Beloon je paard kort zodra hij er langs gaat, daarna gewoon doorrijden alsof er niks aan de hand is.

Moet jouw paard altijd aan de buitenkant lopen als je samen gaat rijden? Misschien het makke paard aan de buitenkant laten lopen en jouw paard in de berm?

**Geplaatst door de TopicStarter** : 21-10-13 18:46

Re: herhaaldelijke angsten

Geplaatst door de TopicStarter : 21-10-13 18:46

Als er grote voertuigen aankomen dan ga ik altijd op een oprit stilstaan. Dit stelt mij wel gerust, alleen is er ook een kans dat er net een voertuig komt waar geen oprit is. Dit heb ik overigens nog niet meegemaakt omdat ik nog niet superveel buitenritten heb gemaakt onder het zadel. Mijn vrees is altijd dat hij opzij springt de sloot in, je heb hier veel stijle bermen langs de sloot.
Ik heb vandaag een rit van 2 uur gemaakt. Heerlijk door de berm langs een schelpenpadje (geen voertuigen dus behalve fietsers). Hij was lekker actief voorwaarts (onder controle) maar hij ziet van alles waar hij dan ook voor wijkt. We kwamen uit op een smalle landweg met aan beide kanten stijle berm. Daar stond een opgerold stuk gaas waar hij paniekerig van werd, dit gaat als volgt: hij wil er niet langs en loopt te drentelen naar achter en opzij, gaat blazen en zet zichzelf helemaal op. Dus ik met goede moed hem toch aan te zetten er voorbij te gaan. Toen maakte hij een enorme sprong opzij, met zijn achterbenen de stijle berm in. Ik dacht, nu maken we een val de sloot in maar hij kon er gelukkig zelf weer op komen. Daarna heb ik hem terug gestuurd naar het stuk gaas en dan kijkt hij er ook helemaal niet meer naar om.
Hij heeft bij veel kleine dingen dat hij zichzelf gaat op zetten omdat hij het "eng" vindt. Ook bij deze rit, ik heb hem in een aantal situaties losse teugel gegeven en dan draafde hij alleen een paar passen en was het weer goed. Overigens heb ik met deze rit ook met martingaal gereden, maar dit helpt niet bij "in zijn ogen" panieksituaties. In deze situaties heeft hij bot gezegd echt schijt aan mij, en ook aan het paard dat mee is.
Als hij niet naar voren durft dan gaat hij achteruit en opzij, hoe meer ik hem naar voren probeer te krijgen hoe harder hij achteruit en opzij wil.

Ik rijd bewust met mijn paard aan de buitenkant. Vooral op een weg langs huizen. Als hij aan de binnenkant loopt is hij ontzettend alert op de huizen en hij vindt dan ook altijd wel iets wat eng is.
Auto's en motoren zijn geen probleem trouwens. Scootmobiels en kinderwagens zijn daarentegen wel doodeng.

**Geplaatst**: 22-10-13 16:44

Geplaatst: 22-10-13 16:44

Het klinkt ook een beetje alsof het vertrouwen nog niet sterk genoeg is tussen jou en je paard. In panieksituaties lijkt hij alleen op zichzelf te durven bouwen en neit meer naar jou te luisteren (terwijl paarden in het wild juist bouwen op de reactie van de leider en adh daarvan reageren, wegrennen of niet). Ik zou proberen te werken aan meer vertrouwen en aan meer je leiderschap naar voren laten komen in dat soort situaties, zodat hij gaat leren op jou te vertrouwen en niet alleen op zichzelf. Wat betekent dat jij het enge (wat het dan ook is) eigenlijk moet negeren en gewoon doorrijden zoals je daarvoor ook deed (rustig en ontspannen) en dat gaat werken aan reactie op je hulpen krijgen (wat voor hulp dan ook, aan de hand, ohz, hij moet altijd op jouw hulpen reageren met de reactie die jij hem aangeleerd hebt). Als jij duidelijk in een enge situatie aangeeft wat er moet gebeuren (zonder twijfelgevoelens of spanning) en daar heel consequent in bent zal hij je meer als leider gaan zien. Paarden zullen alleen iemand als leider zien, die rustig en ontspannen is, niet iemand die vol spanning en hectiek en boosheid ze vertelt wat ze moeten doen.
Om het vertrouwen hierin op te bouwen kun je misschien het beste beginnen met kleine enge situaties (misschien een lijst maken met enge situaties gescoord op een schaal van 1 (niet eng) tot 10 (heel eng)) en bij 1 beginnen en daarin zorgen dat hij op je hulpen reageert en doet wat je vraagt en dat steeds verder uitbouwen qua engheid zeg maar ('gradual exposure' heet dat bij angststoornissen). je zorg ervoor dat hij steeds bij een enge situatie die je oefent er ontspannen bij weggaat, dus net zo lang wachten tot hij erbij ontspant, dan gaat hij leren dat hij op jou kan vertrouwen dat het niet eng is en dat hij leert dat het snelste voorbij gaat als hij ontspant. Laat hem erbij stilstaan, nageven en wachten tot hij meer onspant en niet meer in de paniekmodus staat. Pas als hij elke keer bij die enge situatie die je hebt geoefend niet meer gespannen raak, ga je een stapje verder naar een situatie die weer iets enger is op je 'engheids barometer'.

Succes!

**Geplaatst door de TopicStarter** : 22-10-13 19:24

Re: herhaaldelijke angsten

Geplaatst door de TopicStarter : 22-10-13 19:24

Het is inderdaad zo dat het vertrouwen een stuk daalt als ik erop zit. In tegenstelling tot als ik er naast loop, dan is hij gericht op mij. Dan hoef ik bij wijze van vaak niet eens een lijntje vast te houden. Als hij iets eng vindt en ik stap af om samen met hem erlangs te lopen, dan is hij een stuk geruster.
Bedankt voor de tip orion456! Hier kan ik zeker wat mee, lijkt me een goede oefening. Ik zou dan eerst zelf situaties kunnen creëren in de bak (iemand die met een paraplu loopt bijvoorbeeld, vind hij ook zo eng!). Zo kan ik hulpen aanleren en kijken welke handelingen van mij het beste op hem uitwerken in spannende situaties.

Nomineer dit bericht ×