Bokt.nl

**Geplaatst door de TopicStarter** : 05-12-11 14:42

enquete, moeilijk gedrag aangeleerd of erfelijk?

Geplaatst door de TopicStarter : 05-12-11 14:42

Hallo,
voor mijn profielwerkstuk houd ik een extra klein onderzoekje naast mijn eigenlijke onderzoek. Dit kleine onderzoekje gaat over het gedrag van paarden, met name over lastig gedrag (extreem heet, vals, moeilijk ect.). In mijn ogen is dit vooral aangeleerd, volgens mij kan je een paard zo moeilijk en makkelijk maken als dat je zelf wilt.
nu gaat mijn onderzoek vooral over het controleren van de geruchten dat nakomelingen van ANIMO, JAZZ en KRACK C, over het algemeen als vals en moeilijk worden bestempeld.

Nu ben ik benieuwd naar jullie antwoord op de vraag:
- is lastig gedrag aangeleerd of erfelijk? (of beide)

en dan, mocht je ervaring meehebben,
- zijn nakomelingen van Animo, Jazz, en Krack C ook echt lastiger dan andere paarden?

Ik zou het heel fijn vinden als jullie hierop zouden willen antwoorden

, natuurlijk blijft het helemaal anoniem

**Geplaatst**: 05-12-11 14:45

Geplaatst: 05-12-11 14:45

Ik ben van mening dat het grootste gedeelte erfelijk is, ook al kun je natuurlijk een paard verpesten.
Heb een merrie, als veulen gekocht, die behoorlijk schrikkerig en nerveus is.
Dus al van veulen af aan.
Ze heeft begin dit jaar een veulen gekregen en die is precies net zo.
Ze was ook kopschuw ( de merrie dan) nu niet meer overigens en haar zoon precies het zelfde.

**Geplaatst door de TopicStarter** : 05-12-11 14:49

Geplaatst door de TopicStarter : 05-12-11 14:49

Dakotah schreef:
Ik ben van mening dat het grootste gedeelte erfelijk is, ook al kun je natuurlijk een paard verpesten.
Heb een merrie, als veulen gekocht, die behoorlijk schrikkerig en nerveus is.
Dus al van veulen af aan.
Ze heeft begin dit jaar een veulen gekregen en die is precies net zo.
Ze was ook kopschuw ( de merrie dan) nu niet meer overigens en haar zoon precies het zelfde.

mag ik vragen wat de afstamming is van je merrie en haar zoon? Dan kan ik even kijken of er meer moeilijke nakomelingen tussen zitten.

**Geplaatst**: 05-12-11 14:52

Geplaatst: 05-12-11 14:52

Beide.
Ik heb wel veulens gezien die vanaf dag 1 etterbakken waren (gericht uithalen naar mensen en paarden etc) maar die met een flinke aanpak heel braaf geworden zijn. Anderom is het niet moeilijk om van het liefste dier een verwende rotzak te maken.
Heel af en toe zijn er onbetrouwbare dieren bij die zo geboren zijn en zo blijven, die moeten imo van de fokkerij worden uitgesloten.

**Geplaatst**: 05-12-11 14:53

Geplaatst: 05-12-11 14:53

Als ik hem wist kreeg je hem, maar merrie heeft geen papier.
Heb destijds zelf de hengst gehad, die zelf erg nuchter en cool was (half Paint).
Zijn andere 2 veulens zijn idd hetzelfde, stoere mannetjes en vinden alles goed.
Maar deze dus niet.
Is precies mams.
Kost me ook nog een heleboel tijd en aandacht om dat er weer uit te krijgen.
Daarbij is mams ook nog eens extreem beschermend en liet mij in het begin niet eens bij hem.
Later wel even, maar als het haar te lang duurt jaagt ze hem weg.
Hij gaat er over een paar week bij weg, als het lukt, en dan kan ik echt beginnen.

**Geplaatst**: 05-12-11 14:59

Geplaatst: 05-12-11 14:59

ja ik heb ervaring met 1 jazz en die was indd net iets verveleder maar niet vals gewoon drukker en sneller over de zeik met omgang, ik denk wel dat een hoop karakter eigenschappen erfelijk zijn maar ook een hoop dingen zijn aangeleerd,maar als je kijkt er word bij selectief fokken ook erg naar het karakter gekeken van beide ouders.

**Geplaatst door de TopicStarter** : 05-12-11 15:18

Geplaatst door de TopicStarter : 05-12-11 15:18

bedankt voor de reactie's

@boompje1985 : ik zou ook denken dat ze veel kijken naar karakter, maar ik verbaas me erover dat er bij de kwnp site op het keuringsrapport bij vrijwel geen een hengst het karakter staat vermeld. of ik kijk weer eens niet goed.

**Geplaatst**: 05-12-11 15:22

Geplaatst: 05-12-11 15:22

ik weet dat moeilijk gedrag wel degelijk aangeleerd kan zijn...
dieren die niet conequent zijn opgevoed of bepaalde sociale vaardigheden misten die daardoor echt vervelend waren

erfelijk kan ook,ik heb een draver merrie gehad waarvan werd gezegd dat haar vader een moeilijk karakter had.(vader was duke iran)
ik kende de merrie van geboorte af aan en zij heeft altijd een wat moeilijker gedrag gehad dan de andere paarden daar..dus zeker dat het wel erfelijk kan zijn

maar zeker ook door medische problemen dat dieren flink anders in hun gedrag kunnen zijn.
heb meerdere merries gekend die onvoorspelbaar waren en bij allen bleken het hormonale problemen te zijn die op te lossen waren waarna de dieren compleet veranderden.
ook andere medische problemen als tekorten of ziektes kunnen onvoorspelbaar gedrag geven.
denk dat je deze nog wel mist in je onderzoekje!!

**Geplaatst door de TopicStarter** : 05-12-11 15:30

Geplaatst door de TopicStarter : 05-12-11 15:30

ellepel schreef:
ik weet dat moeilijk gedrag wel degelijk aangeleerd kan zijn...
dieren die niet conequent zijn opgevoed of bepaalde sociale vaardigheden misten die daardoor echt vervelend waren

erfelijk kan ook,ik heb een draver merrie gehad waarvan werd gezegd dat haar vader een moeilijk karakter had.(vader was duke iran)
ik kende de merrie van geboorte af aan en zij heeft altijd een wat moeilijker gedrag gehad dan de andere paarden daar..dus zeker dat het wel erfelijk kan zijn

maar zeker ook door medische problemen dat dieren flink anders in hun gedrag kunnen zijn.
heb meerdere merries gekend die onvoorspelbaar waren en bij allen bleken het hormonale problemen te zijn die op te lossen waren waarna de dieren compleet veranderden.
ook andere medische problemen als tekorten of ziektes kunnen onvoorspelbaar gedrag geven.
denk dat je deze nog wel mist in je onderzoekje!!

Dat is inderdaad een goede! die neem ik ook gelijk mee

**Geplaatst**: 05-12-11 15:42

Geplaatst: 05-12-11 15:42

Naar mijn idee worden veulen zelden "vals" geboren. Die stempel op nakomelingen van Jazz en Krack is er naar mijn oordeel onterecht opgekomen. Met nakomelingen van Animo heb ik helemaal geen ervaring.

Nakomelingen van Jazz zijn denk ik inderdaad niet de makkelijkste, maar ik zou ze (in z'n algemeenheid) niet vals willen noemen. Maar ik heb er geen directe ervaring met nakomelingen van Jazz.

Uit mijn eigen merrie heb ik twee nakomelingen rechtstreeks van Krack gefokt en één nakomeling van een zoon van Krack. Alle drie de nakomelingen waren verschillend van karakter, maar alledrie hele eerlijke beesten. Eén rechtstreekse nakomeling van Krack is zelfs een van de allerliefste en makkelijkste paarden die ik ooit heb meegemaakt. Mijn merrie, dus de moeder van deze nakomelingen, heeft zelf ook wel een superfijn karakter.

**Geplaatst door de TopicStarter** : 05-12-11 15:45

Geplaatst door de TopicStarter : 05-12-11 15:45

mbkaatje schreef:
Naar mijn idee worden veulen zelden "vals" geboren. Die stempel op nakomelingen van Jazz en Krack is er naar mijn oordeel onterecht opgekomen. Met nakomelingen van Animo heb ik helemaal geen ervaring.

Nakomelingen van Jazz zijn denk ik inderdaad niet de makkelijkste, maar ik zou ze (in z'n algemeenheid) niet vals willen noemen. Maar ik heb er geen directe ervaring met nakomelingen van Jazz.

Uit mijn eigen merrie heb ik twee nakomelingen rechtstreeks van Krack gefokt en één nakomeling van een zoon van Krack. Alle drie de nakomelingen waren verschillend van karakter, maar alledrie hele eerlijke beesten. Eén rechtstreekse nakomeling van Krack is zelfs een van de allerliefste en makkelijkste paarden die ik ooit heb meegemaakt. Mijn merrie, dus de moeder van deze nakomelingen, heeft zelf ook wel een superfijn karakter.

ik ben even heel veel gaan rondsurfen en daar komt vooral uit dat Jazz en zijn nakomelingen niet zozeer vals zijn, maar gewoon heeeeeel erg sensibel, of gewoon heel erg heet. Opzich geen slechte eigenschap als je het in goede banen kan leiden.
De merrie vererft natuurlijk evenveel als de hengst, maar er is vaak minder bekent over de merrie's, en daarbij hebben deze goedgekeurde hengsten zoveel nakomelingen dat het makkelijk zoeken is. Al denk ik ook dat de merrie het veulen ook al wat manieren bijleert, zo heeft de moeder van mijn paard extreme voernijd, en die van mij ook

**Geplaatst**: 05-12-11 15:52

Geplaatst: 05-12-11 15:52

Ik denk eerder dat 'moeilijk gedrag' komt, omdat de meeste ruiters zichzelf erg overschatten. Niet iedereen kan omgaan met een erg sensibel paard.
Voor veel ruiters zou het beter zijn een paard te kiezen dat goed bij hun eigen talent / ervaring / temperament past, in plaats van een paard te kiezen dat een mooi plaatje is.

**Geplaatst**: 05-12-11 15:59

Re: enquete, moeilijk gedrag aangeleerd of erfelijk?

Geplaatst: 05-12-11 15:59

"Moeilijk" gedrag kan wel doorslaan naar vals, als je er niet op een goede manier mee wordt omgegaan.
Amor-nakomelingen werden vroeger ook vaak als "vals" bestempeld, maar veel eigenaren konden absoluut niet met het, zeker voor die tijd, sensibele karakter van deze paarden omgaan.

Wij hebben wel 1x een veulen gefokt die echt niet te vertrouwen was. De vader daarvan weet ik eigenlijk niet meer, maar doet er nu niet toe. Maar dat is echt een uitzondering.

**Geplaatst**: 05-12-11 16:11

Geplaatst: 05-12-11 16:11

Ik denk het grootste deel aangeleerd.
Een merrie voed het veulen wel of niet op daar begint denk ik wel een soort van proces.
Ook is het aan de eigenaar om dingen af of aan te leren.

Tuurlijk zijn bepaalde karakter eigenschappen erfelijk maar de vraag is wat doe je er mee als eigenaar.

Bij mij op stal staan 2 volle broers die komen uit een Monaco merrie en hebben als vader Jazz.
Eigenaren zijn concequent maar rechtvaardig..Braaf is Braaf.
Ook worden de paarden wereld wijs gemaakt.
Beide zijn 2 brave dieren die vertrouwen hebben in hun eigenaren.
De een is wel wat gevoeliger dan de andere maar absoluut niet op een gemene manier.
Door dus veel met ze te doen zijn het dus fijne werkpaarden

Dus als je bepaalde eigenschappen in goede banen kan leiden heb je fijne dieren.

Ik zelf zit in de arabieren die vaak als heet/moeilijk worden weg gezet.
Het is een slim, gevoelig ras.
Arabieren willen eerlijk behandeld worden en worden begrepen.
Kan je niet met gevoelige paarden omgaan ben je aan het foute adres en zijn ze niet altijd het makkelijkst.
Ik denk als je het over spiegelen heb, dat dit ras het heel goed kan laten zien

**Geplaatst**: 05-12-11 16:16

Re: enquete, moeilijk gedrag aangeleerd of erfelijk?

Geplaatst: 05-12-11 16:16

Ik denk toch een combinatie van beide. Sommige paarden hebben gewoon een wat 'moeilijker' karakter, zijn imo dan ook 'gevoeliger' om 'probleempaard' te worden als er verkeerd mee om wordt gegaan.
En net als dat ik vind dat dit met alle dieren geld; elk paard/elk dier kan je, als je dat echt wil, vals/moeilijk krijgen. Een paard wordt niet als probleempaard/moeilijk paard/agressief paard geboren.

Maar de één is een stuk meer nuchter dan de ander, en als je al een vrij sensibel paard hebt waar verkeerd mee is/wordt omgesprongen, dan zal dat alles bij elkaar imo sneller een 'verpest' paard geven, dan zo'n nuchtere knol die soms een hoop meer kan hebben.

Qua afstamming kan ik daar geen specifiek antwoord op geven. Heb het idd wel vaker gehoord van die lijnen, maar zit zelf niet zo in de KWPN'ers/grote paarden om daar een oordeel over te kunnen vellen.

**Geplaatst door de TopicStarter** : 05-12-11 16:26

Geplaatst door de TopicStarter : 05-12-11 16:26

ik heb online van de drie hengsten die vaak als moeilijk worden beschreven wat research gedaaan naar het gedrag van de paarden zelf en van een aantal nakomelingen.
Daar komt uit:
Animo zelf erg positief, wel druk en er stond bij een keuringsrapport dat hij vervelend was met opstijgen en zijn ruiter uitprobeerde, maar dat hij verder erg vriendelijk in de omgang was. En hij was iets gespannen op stal, wat verbeterde toen hij naar een rustere plek werd gebracht.
De moeder van Animo bleek een erg lastig paard te zijn.
De nakomelingen die ik heb bekeken waren redelijk braaf, maar vaak iets heet.

Jazz word oa door Tineke Bartels beschreven als sensibel. verder kwamen de worden temperament vol en kijkerig voorbij.
opvallend was dat vrijwel alle nakomelingen die ik heb bekeken (stuk of 10) sensibel, heet en kijkerig zijn. muv Westpoint, die dan wel een extreem brave moeder had.

Ik kwam bij Krack erop uit, dat het juist een erg vriendelijk en braaf paard is. Opvallend is ook dat alle nakomelingen die ik heb nagetrokken ook braaf en vrij rustig zijn.

dus ik denk dat het inderdaad uitkomt op voor een deel erfelijk, en dan ligt het er verder aan hoe je met het paard omgaat. En dan dan de Jazzers bij fout gebruik eerder problemen veroorzaken.

**Geplaatst**: 05-12-11 16:26

Geplaatst: 05-12-11 16:26

ik denk een combi van beide.
ook is zeker het medische niet uit te vlakken,vaak komt er bij probleem paarden later het nodige aan het licht.

wat mij ook opvalt is dat een paard word benaderd naar zijn afstamming.
het is een jazz dus.......

heb zelf goede ervaringen met o.a. pion en gribaldi.
heb er leuke schoothondjes van weten te maken.

daarin tegen kan ik beslist niet met een nimmerdor overweg.....

**Geplaatst**: 05-12-11 17:20

Re: enquete, moeilijk gedrag aangeleerd of erfelijk?

Geplaatst: 05-12-11 17:20

Ik denk een combi van beide, maar de erfelijke factor maakt zeker veel uit. Ik fok al jaren en heb al veel veulens voorbij zien komen. Alle veulens worden hier hetzelfde behandeld, dus opvoeding is gelijk. Dit jaar heb ik een veulen gekregen dat echt met een moeilijk karakter is geboren. Eerste paar dagen was ze wat schuw, maar imprinting ging zonder al te veel moeilijkheden. Ik ben bijna altijd op stal en heb samen met de stalhouder als enige toegang tot de veulens, dus ik weet zeker dat deze kleine geen nare of rare ervaringen heeft gehad.
Vanaf het begin af aan was dit veulen moeilijk. Altijd de oren plat als je bij de stal kwam, ook naar moeders toe. Met 3 weken heeft ze een ander paard het oor er voor een deel afgebeten. Ze viel de volwassen paarden aan en gaf niets om correcties. Naar ons toe was ze ook heel moeilijk, steigeren, bijten en later ook slaan. We hebben haar uiteraard gecorrigeerd voor het gedrag, op dezelfde manier als ik tot nu toe alle veulens heb gecorrigeerd, maar het maakte niet veel uit. Frappant was dat als je met haar bezig bent en haar aan het halster had, dat ze nog best goed te hanteren en te corrigeren was, de moeilijkheden begonnen als ze lop liep.
Ze staat nu in de opfok en is daar nog niet veel anders. Hoewel ze wat jonger is dan de meeste veulens is ze de baas en zelfs de oudere paarden zijn onder de indruk van haar. De mensen van de opfok beamen dat ze een verschrikkelijk moeilijk karakter heeft en moeten heel goed opletten als ze bij haar in de stal komen. Ik ben laatst langs geweest en vond haar juist al wel een stuk liever dan eerst. Ik heb nog goede hoop dat ze als ze in de zomer bij oudere paarden op de weide komt ze wel wat manieren leert, maar een makkelijk paard zal deze waarschijnlijk niet gaan worden.

**Geplaatst**: 05-12-11 17:31

Geplaatst: 05-12-11 17:31

mariska32 schreef:
ik denk een combi van beide.
ook is zeker het medische niet uit te vlakken,vaak komt er bij probleem paarden later het nodige aan het licht.

wat mij ook opvalt is dat een paard word benaderd naar zijn afstamming.
het is een jazz dus.......

heb zelf goede ervaringen met o.a. pion en gribaldi.
heb er leuke schoothondjes van weten te maken.
daarin tegen kan ik beslist niet met een nimmerdor overweg.....

Daar ben ik het inderdaad mee eens.
volgens mij bouw je hier door al een bepaalde spanning.

Toen vrienden van mij hun Monaco merrie uit animo door jazz lieten dekken zag je sommigen mensen al denken

Zoals ik al zei zijn het beide 2 fijne dieren

**Geplaatst**: 06-12-11 18:26

Re: enquete, moeilijk gedrag aangeleerd of erfelijk?

Geplaatst: 06-12-11 18:26

Ik heb ooit een artikel gelezen waarin bovenstaande ook onderzocht werd. Kan het niet terugzoeken, maar kwam erop neer dat het karakter van het moederdier erg veel invloed heeft.

Zo is een veulen van een "lastige" merrie bij een superbrave koudbloed merrie gezet. Het veulen van een superbrave koudbloedmerrie is bij een "lastige" hittepetit merrie gezet. Het koudbloedveulen nam de onrustige trekjes over van zijn adoptiemoeder en het veulen van de hittepetitmerrie was uiteindelijk de rust zelve.

Volgens mij zijn er gewoon dieren die niet bij elke ruiter passen of waarschijnlijk is het andersom, de ruiter past niet bij het paard. Het ene dier is wat ongecompliceerder en de ander maakt zich wat drukker, net als bij mensen. Je moet ook een dier "uitzoeken" dat bij je wensen past. Als ik in landelijk / ruig terrein wil rijden met een auto, heb ik ook niets aan een hypergevoelige en supersnelle sportauto.

En uiteraard heb je de uitzonderingen, die wel met een knap lastig karakter worden geboren...

**Geplaatst door de TopicStarter** : 07-12-11 00:17

Geplaatst door de TopicStarter : 07-12-11 00:17

Rocamor schreef:
Ik heb ooit een artikel gelezen waarin bovenstaande ook onderzocht werd. Kan het niet terugzoeken, maar kwam erop neer dat het karakter van het moederdier erg veel invloed heeft.

Zo is een veulen van een "lastige" merrie bij een superbrave koudbloed merrie gezet. Het veulen van een superbrave koudbloedmerrie is bij een "lastige" hittepetit merrie gezet. Het koudbloedveulen nam de onrustige trekjes over van zijn adoptiemoeder en het veulen van de hittepetitmerrie was uiteindelijk de rust zelve.

Volgens mij zijn er gewoon dieren die niet bij elke ruiter passen of waarschijnlijk is het andersom, de ruiter past niet bij het paard. Het ene dier is wat ongecompliceerder en de ander maakt zich wat drukker, net als bij mensen. Je moet ook een dier "uitzoeken" dat bij je wensen past. Als ik in landelijk / ruig terrein wil rijden met een auto, heb ik ook niets aan een hypergevoelige en supersnelle sportauto.

En uiteraard heb je de uitzonderingen, die wel met een knap lastig karakter worden geboren...

Dat onderzoek klinkt heel interessant, ik eens even kijken of dat nog ergens te vinden valt.

**Geplaatst**: 07-12-11 00:25

Geplaatst: 07-12-11 00:25

Heel erg eens met Rocamor. Volgens mij heb ik ook datzelfde artikel gelezen. Toch hoeft het niet in alle gevallen te kloppen. Ik heb bijvoorbeeld een 3-jarige Krack C x Jazz (

), wat echt een super makkelijk paard is. Soms iets sensibel reageren in het werk, maar altijd eerlijk en geen gekke dingen of rare reacties. De moeder is (van wat mij is verteld) juist helemaal geen gemakkelijke in omgang en onder het zadel. Heb ook begrepen dat die merrie zo'n gecompliceerd karakter heeft dat ze zijn gestopt met rijden.

Het gedrag is afhankelijk van zeer veel factoren denk ik. Karakter wordt voor een groot deel gevormd door de moeder in het begin, maar ook de rest van het leven van een paard is van invloed, wanneer die bij de moeder weggaat, of een jong paard in de kudde opgroeit of niet, hoe hij wordt opgevoed door de mens etc etc. Het blijft in ieder geval wel interessant

**Geplaatst**: 07-12-11 00:30

Re: enquete, moeilijk gedrag aangeleerd of erfelijk?

Geplaatst: 07-12-11 00:30

Character is absoluut erfelijk, en dan is het daarnaast ook afhankelijk in welke handen een dergelijk dier belandt. Ik heb een Ferro nakomeling (merrie) gezien die als jaarling al gericht mensen in het land aanviel. Veulen van dezelfde moeder van een Paint hengst was een koel en makkelijk paard. Beide op dezelfde stal gestaan en vergelijkbaar gehanteerd....

**Geplaatst**: 07-12-11 10:46

Re: enquete, moeilijk gedrag aangeleerd of erfelijk?

Geplaatst: 07-12-11 10:46

En makkelijk in de omgang wil ook niet altijd wat zeggen over hoe ze als rijpaard zijn. Ook dat heb ik wel meegemaakt. Superbraaf in de omgang, totdat je er op ging zitten. Die deed vanalles om er maar onderuit te komen.

**Geplaatst**: 07-12-11 11:21

Geplaatst: 07-12-11 11:21

Het is echt allebei. Je hebt een bepaald basis material en het hangt af van de eigenaar/verzorger om iets van te maken. Hoe moeilijk de taak van de eigenaar hangt echt van het bsis materiaal af. Ik zeg altijd dat met paarden omgaan is net als koken: met kogelbiefstuk, verse kruiden, boter en nieuwe oogst aardappels kan gewoon iedereen een eetbaar maaltijd in elkaar flansen.

Van rotten vlees en bedorven aardappels kan een masterchef iets van maken, maar voor de meeste wordt het oneetbaar.

Je kan als eigenaar/verzorger heel veel met een paard doen en ontzettend veel veranderen, maar met sommige paarden is het opvoeden gewoon makkelijker dan met andere. En sommige zijn gewon stapel gek, net als bij honden, en bij mensen overigens. Mijn moeder heeft en hond, uit die nest van 10 puppies zijn 6 afgemaakt voordat ze 2 jaar waren wegens agressiviteit. Ook de hond van mijn moeder reageert op stress met agressiviteit, hij is wel ontzettend gehoorzaam en kan daarom gecontroleerd worden (tooi tooi.....). Maar het is wel echt een rotten ei, die heel weinig mensen aan zouden kunnen. De hond voor deze was de braafste dat bestond, je kon alles mee doen. Zelfde huis, zelfde eigenaar en een verschil als tussen nacht en dag. Sommige dieren eisen gewon echt veel meer van de eigenaar.

Nomineer dit bericht ×