Zadel met smalle zit, maar passend op een breed paard?

Moderators: Neonlight, C_arola, Firelight, Sica, Dyonne, NadjaNadja, balance, Essie73

Toevoegen aan eigen berichten
 
 
Maris
Berichten: 16060
Geregistreerd: 24-07-03
Woonplaats: Zeeland

Link naar dit bericht Geplaatst: 20-06-11 12:33

Een smalle twist heeft toch totaal geen invloed op het comfort bij het paard ?

Jessix

Berichten: 18148
Geregistreerd: 22-08-06
Woonplaats: Utrechtse Heuvelrug

Link naar dit bericht Geplaatst: 20-06-11 14:39

Jessix schreef:
De bouw van je paard is bepalend voor je zadel
Het lijkt zo eenvoudig gesteld: je zadel moet passen bij de bouw van je paard. Nagenoeg iedereen die een paard heeft beseft dit wel en de afgelopen jaren hebben wij het besef van het belang van een goed passend zadel alleen maar toe zien nemen. Iets wat wij hartgrondig toejuichen! Maar wat betekent het in de praktijk voor de ruiter; een passend zadel voor je paard?

Vaak lukt het om het paard van een passend zadel te voorzien en de ruiter een zadel te leveren welke aan de wensen voldoet. Soms is het echter zo dat paard en ruiter eigenlijk qua lichaamsbouw niet zo goed bij elkaar passen, waardoor het haast onmogelijk wordt om zowel paard als ruiter tevreden te stellen. Dan moet je compromissen sluiten of concessies doen.

In feite zijn wij van mening dat bij de aankoop van je paard je goed zou moeten kijken of dit paard qua lichaamsbouw wel past bij jouw eigen lichaamsbouw. Wij begrijpen echter ook dat een paard vaak ‘met het hart’ gekocht wordt en dat is misschien maar goed ook. Toch betekent dat soms dat de je na een tijdje moet concluderen dat je paard wel qua karakter, maar minder qua lichaamsbouw bij je past. De ruiter zal dan in moeten leveren op de eigen wensen of dat het paard in moet leveren op wat deze nodig heeft. Deze laatste optie is er echter eentje waar wij over het algemeen niet in mee willen gaan, omdat in onze visie het welzijn van het paard altijd voorop zal staan.

Wij worden regelmatig ingeschakeld bij het probleem van een paard met een korte rug en een ruiter met een wat royaler zitvlak. Bij deze verhoudingen is er weinig ruimte op de rug van het paard voor een zadel, wanneer we uitgaan van de regel dat een zadel niet voorbij de laatste rib van het paard mag komen. Het meest logische om dan te proberen is een zadel met een vlakke zit. Immers, een dieper zadel heeft minder zitruimte in het midden en zal al snel wat langer moeten zijn om de ruiter voldoende zitmogelijkheid te bieden. Als de ruiter te krap komt te zitten in een zadel met een diepere zit, dan wordt deze door de lepel van het zadel voorover gedrukt en uit balans gebracht. Als je uit gaat van een zadel met een vlakkere zit, dan is er meer zitruimte voor de ruiter, terwijl een zadel toch kort genoeg voor het paard kan zijn. Tevens zijn er maatwerkoplossingen met kortere kussens te bedenken. Hier zit echter ook weer een limiet aan, aangezien de druk per cm2 bij kortere kussens wel toeneemt. En vaak ook nog net onder het achterste gedeelte van het zadel, onder het ruitergewicht.
In sommige gevallen kan een boomloos zadel ook nog een oplossing bieden. De drukverdeling onder een boomloos zadel is dusdanig anders dan onder een boomzadel dat de meeste druk onder boomloos zich direct onder het ruitergewicht bevindt en niet zoveel naar achteren verdeeld wordt als met een boomzadel.

Een andere vraag die we regelmatig krijgen is of het mogelijk is om een zadel te hebben met een smalle zit op een breed paard. Feitelijk niet; je kunt alleen zoveel mogelijk proberen een zit smaller te maken door de opbouw van de zitting in het zadel wat ronder te laten zijn. Een paard met een brede, vlakke rug vraagt om een zadelboom met rails die ook vlak zijn en de rug volgen. Een smalle zit wordt onder meer bepaald door de hoek van de rails van het zadel. Je kunt je voorstellen dat hoe meer de rails gehoekt zijn, hoe smaller de ruiter kan zitten. Maar bij een paard met een brede rug zullen de rails vlakker zijn en de ruiter dus breder laten zitten. Wanneer er dan een zadel gekozen wordt met meer gehoekte rails, dan gaan de rails met hun rand drukken in de paardenrug en verder dragen ze niet. Dit kan voor het paard pijnlijk zijn. Bedenk dus bij het aanschaffen van een paard of een zadel dat je ongeveer zo breed komt te zitten als je paard is


@ Maris, Ik quote mezelf maar even. :) Maar volgens deze zadelmakers dus wel en daar ben ik dus door overtuigd. Het heeft natuurlijk te maken met de belasting (drukverdeling).

knollentuin
Berichten: 10861
Geregistreerd: 04-10-08
Woonplaats: heemstede

Re: Zadel met smalle zit, maar passend op een breed paard?

Link naar dit bericht Geplaatst: 20-06-11 14:48

de smallere twist bij een wow komt niet alleen door de zitting,ook door de y-vormige boom in het zadel.
je kan een wow bijna niet vergelijken met andere zadels het is zo anders ontwikkeld...

Jessix

Berichten: 18148
Geregistreerd: 22-08-06
Woonplaats: Utrechtse Heuvelrug

Link naar dit bericht Geplaatst: 20-06-11 14:54

knollentuin schreef:
de smallere twist bij een wow komt niet alleen door de zitting,ook door de y-vormige boom in het zadel.
je kan een wow bijna niet vergelijken met andere zadels het is zo anders ontwikkeld...


Geen idee, ik heb me nooit verdiept in de wow, dus dat zou maar zo kunnen. Ik vind een wow niet lekker zitten.. Te hoog van mijn paard af. Heeft wow trouwens 1 soort boom of meerdere?

knollentuin
Berichten: 10861
Geregistreerd: 04-10-08
Woonplaats: heemstede

Link naar dit bericht Geplaatst: 20-06-11 15:02

het zijn twee soorten boom, een curved of een flat en die dan in de bekende inchmaten. en je maakt met de headplate de maat van de kamer . de kussens die eronder gaan maken het verschil in de breedte op de ruggegraat van het paard er is veel keus en mogelijk. vandaar dus dat ze zitting smal kan zijn maar het zadel wel breed kan liggen op je paard
dat te hoog van je paard af herken ik helemaal niet :) dat zal misschien wel eens zo zijn maar die ervaring heb ik hier helemaal niet

fokkertje
Berichten: 381
Geregistreerd: 25-04-09

Link naar dit bericht Geplaatst: 20-06-11 15:07

Een heel ander zadel, maar zou wellicht ook kunnen passen: Kieffer Amsterdam Exclusive (zadel voor paarden met een korte rug, diepe anatomische zachte zit).
Als ik de foto zie, dan lijkt het zadel helemaal niet te passen. Vind dat het er "vreemd" op ligt.

Jessix

Berichten: 18148
Geregistreerd: 22-08-06
Woonplaats: Utrechtse Heuvelrug

Link naar dit bericht Geplaatst: 20-06-11 15:23

knollentuin schreef:
het zijn twee soorten boom, een curved of een flat en die dan in de bekende inchmaten. en je maakt met de headplate de maat van de kamer . de kussens die eronder gaan maken het verschil in de breedte op de ruggegraat van het paard er is veel keus en mogelijk. vandaar dus dat ze zitting smal kan zijn maar het zadel wel breed kan liggen op je paard
dat te hoog van je paard af herken ik helemaal niet :) dat zal misschien wel eens zo zijn maar die ervaring heb ik hier helemaal niet


Ja iedereen ervaart een zit natuurlijk anders, daarover valt niet te twisten. :) Bedankt voor de info. 2 verschillende bomen dus.. Dat geeft weinig keus.. Mij lijkt het wel van belang dat de gehele boom breder wordt gemaakt en dit niet enkel van de kussens afhangt. Ik kom met deze uitleg toch weer op dezelfde conclusie uit. Ik zou nooit iemand op een trekpaard een zadel met smalle zit adviseren, hoe fijn de kussen ook ondersteunen, het frame past gewoon niet. En het breder maken van de kamer, door verschillende headplates, hoe zit het dan met de achterkant? Haalt dit niet het hele verband weg dan?

Ben trouwens niet tegen wow hoor. Prima als dit de oplossing zou zijn, maar ik ben wel erg kritisch als het op mijn paarden aankomt en geloof niet zomaar wat. Dus beschouw me vooral als nieuwsgierig!

knollentuin
Berichten: 10861
Geregistreerd: 04-10-08
Woonplaats: heemstede

Re: Zadel met smalle zit, maar passend op een breed paard?

Link naar dit bericht Geplaatst: 20-06-11 15:41

ga dan eens lezen op de site..als je weet hoe het in elkaar steekt begrijp je het misschien beter. het is nl ook nog s zo dat de boom en headplate verder naar achter liggen in een wow als conventionele zadels.
door de y vorm krijg je laterale flexibiliteit in je boom.je voelt dus de beweging van je paard [vind ik ] veel beter

Jessix

Berichten: 18148
Geregistreerd: 22-08-06
Woonplaats: Utrechtse Heuvelrug

Link naar dit bericht Geplaatst: 20-06-11 15:47

knollentuin schreef:
ga dan eens lezen op de site..als je weet hoe het in elkaar steekt begrijp je het misschien beter. het is nl ook nog s zo dat de boom en headplate verder naar achter liggen in een wow als conventionele zadels.
door de y vorm krijg je laterale flexibiliteit in je boom.je voelt dus de beweging van je paard [vind ik ] veel beter


Ja die website heb ik al vaker gelezen (net ook weer), maar die beantwoord mijn vragen niet. In elk geval bedankt.

Aristoteles

Berichten: 69
Geregistreerd: 26-10-08
Woonplaats: Jonkersvaart

Link naar dit bericht Geplaatst: 20-06-11 21:32

Ik heb een massimo vzh maar hij bestaat ook in dressuur,( heb ik ook even mogen testen) veel verschillende opties mogelijk en goed aanpasbaar zowel voor ruiter als paard. Veel verschillende boommaten. Zo heeft mijn arabier boommaat 34 ( paardenmaat dus vrij breed) maar ik zit absoluut niet breed.

Wie weet is het wat voor je. Er staat veel informatie over op internet.

Groetjes

mdh
Berichten: 239
Geregistreerd: 18-01-07

Link naar dit bericht Geplaatst: 20-06-11 21:39

Ik rijd verschillende type friezen, met een albion. Ik heb ook een smalle boom nodig voor mijn bekken, en dit zadel heeft dus een brede kamer, maar met een smalle weggesneden zitting voor de amazone.

Albion SLK

Brede kussens, speciaal ontworpen voor Van Rijs
Brede tunnel
Verende boom
Extreem veel schouder- en schoftvrijheid
Grote kniewrong voor veel steun maar de vrijheid om met een 'los bovenbeen' te rijden
Boom kan smal voor ruiter en breed voor het paard gemaakt worden
Ook verkrijgbaar met verlengde zweetbladen
Ook verkrijgbaar in caramel, chocolate en dark havanna
16,5", 17", 17,5", 18"

kagiwaga
Berichten: 1353
Geregistreerd: 09-02-09
Woonplaats: Enkhuizen

Link naar dit bericht Geplaatst: 22-06-11 12:54

bij ooteman staat zoiets passier denk ik maar zal m niet daar kopen...

poes

Berichten: 25797
Geregistreerd: 23-01-04
Woonplaats: Gent

Re: Zadel met smalle zit, maar passend op een breed paard?

Link naar dit bericht Geplaatst: 22-06-11 15:23

Een vriendin van mij heeft net hetzelfde. Zij heeft een kieffer athen olympic voor haar paard (is wel gewoon medium boom) maar dat zadel is haar echt te breed en ze zit net zoals jij.
Ze heeft gisteren gekozen voor een ideal zadel: véél smallere zit en ze zat meteen prima.

Barvrouwke
Berichten: 3716
Geregistreerd: 24-08-03

Link naar dit bericht Geplaatst: 22-06-11 15:32

Op equitana heb ik op een wow gezeten, maar dat is echt bizar smal.
Ikzelf heb een TC (boommaat XL) voor m'n fries.

nombrado

Berichten: 7472
Geregistreerd: 11-02-05

Link naar dit bericht Geplaatst: 23-06-11 09:37

ankem schreef:
Dit is al mijn 6e zadel...
De eerste 5 waren compleet verkeerd aangemeten, waardoor het paard staatsgevaarlijk werd en ze atrofie kreeg.
Heb 2x Fryso gehad (wil ik absoluut niet weer, ook vanwege de lange keilkussens), T.C., Barnsby, J.C. en nu dus dit zadel. Ik was zo blij dat het mijn paard goed paste en ze niet reageerde, dat ik mezelf een beetje ben vergeten in het verhaal.
Ik kan haar draf op deze manier niet meer uitzitten, wat ontzettend veel pijn doet aan mijn onderrug, dat deed het voor mijn zwangerschap ook al, alleen was het toen nog niet een zwakke plek, nu wel na bekkenklachten tijdens de zwangerschap. Heb altijd de fout bij mezelf gezocht en er heel hard aangewerkt, maar het lukt me gewoon niet.
Ik wil nog 1x kijken of het misschien toch niet aan het zadel ligt. Anders moet ik de conclusie trekken dat onze beweging niet matcht en een andere eigenaar voor haar zoeken.


ik snap zeker dat je pijn krijgt in je onderrug.
je hebt nauwelijks ruimte voor je zit...
je hebt lange benen (herkenbaar :+ ) en smal in het bekken (ook herkenbaar)
en dan nog heb je, ondanks dat je slank bent, te weinig ruimte
ik zie bij dit zadel heel wat min puntjes, die voor jou zit niet goed zijn.
ik zal zo nog eens kijken hoe het zadel op je paard ligt. (als ik daar een foto van kan vinden)
het lastige is, met korte paardenruggen, dat de ruimte voor de zit beperkt wordt, je moet dus ee zadel krijgen, die en lekker zit, en kort genoeg is voor je paard.
Dat is het onderzoek wat ik nu al jaren aan het onderzoeken ben bij de zadels.
Heb op alle zadels gereden die je maar kan bedenken en uitgekomen op de Deuber en partner.
de maxima heeft een wat diepere zit (vind ik zelf niet zo prettig, maar bij paarden die hoog opgooien en nog weinig ontspannen in de rug, of beleerd moeten worden is het wel handig ;) .

Zelf ben ik meer van een minder vastzittend zadel, die me ruimte geeft in mijn bekken en waarmee ik ZELF kan bepalen, waar mijn middelpunt zit. En dat is de Duett van deuber.
ik ben hem nu ongeveer 2 maanden aan het testen op mijn eigen paarden. (en lesklantpaarden) en het zadel geeft mij vrijheid , maar niet onstabiel. De beugelophanging zit eindelijk op de goede plek! en ik kan mooi ontspannen en rechtop zitten op dit zadel.
De lepel is niet extreem diep (wat merendeel het probleem is en rugklachten kan veroorzaken)

plus....en dit is een zeer groot plus..de kussens zijn kort en afgerond. Dus ideaal voor paarden met een korte rug. zelfs een 18 inch

nombrado

Berichten: 7472
Geregistreerd: 11-02-05

Link naar dit bericht Geplaatst: 23-06-11 09:45

ankem schreef:
Denk dat deze foto's wel boekdelen spreken:
Afbeelding

Afbeelding

Het lijkt mij toch achterover te liggen.
Vandaag met een dekje met inlages achter gereden. Kon gelijk beter zitten en mijn beugels een gat langer doen. Zat nog steeds iets achterover, maar al beter dan geweest. Kon ook veel makkelijker meekomen met de beweging van mijn paard. Denk toch dat ik daar eerst de oplossing moet zoeken en dat af moet wachten, daarna kijk ik wel verder.



hm, ik vind het zadel niet super liggen.
iets achterover idd. Maar voor jou zit idd ook niet prettig.
je zit in de knoop met je benen bij de wrongen.. daar kan je ze nauwelijks achter leggen met lange benen en ruimte overhouden voor je billen. bovendien denk ik dat je je voorkant aardig in de knoei kan rijden op deze wijze ;(
beugelophanging zit tever naar voren, waardoor je ook nog in een stoelzit wordt gedwongen.

meerhofh
Berichten: 374
Geregistreerd: 07-04-08
Woonplaats: Alkmaar

Link naar dit bericht Geplaatst: 23-06-11 09:58

Ik zeg ook wow zadel. Zit erg small, geeft het paard enorm veel bewegingsvrijheid. Ik vind het ook veel gevoel met m'n paard geven. Ik heb een 18 inch seat met 17 inch kussens want mijn paard is kort. Dit zadel is echt kort. Echt een heerlijk zadel en het kan altijd aangepast. Mijn paard is veel lekkerder gaan lopen met dit zadel.
Ik heb hiervoor equestor gehad, maar die was echt niet smal, best breed zelfs. Het was een close contact zadel, maar ik vond 'm niet closer zitten dan m'n wow. Ik heb ook nog een zaldi hanover gehad. Vond ik erg dwingend in de zit. Bovendien was mijn paard uiteindelijk niet zo happy met de vorm van de kussens daaronder, gaf veel te weinig schoudervrijheid. Ik heb nog een heel rijtje andere zadels geprobeerd, maar m'n wow ligt het allerbeste, zit het lekkerst, m'n paard loopt er het best onder en haar bespiering is op de rug veel beter nu. Er zijn zoveel mogelijkheden met een wow zadel dat het allicht het proberen waard is.

Schangah

Berichten: 2752
Geregistreerd: 28-01-06

Link naar dit bericht Geplaatst: 23-06-11 10:48

Een wow of een Schleese. Met name de laatste heeft speciale zadels voor vrouwen met een smalle twist, breed zitgedeelte achter en aangepaste beugelophanging aangepast voor het vrouwelijke bekken.

Jessix

Berichten: 18148
Geregistreerd: 22-08-06
Woonplaats: Utrechtse Heuvelrug

Link naar dit bericht Geplaatst: 23-06-11 11:07

meerhofh schreef:
Ik zeg ook wow zadel. Zit erg small, geeft het paard enorm veel bewegingsvrijheid. Ik vind het ook veel gevoel met m'n paard geven. Ik heb een 18 inch seat met 17 inch kussens want mijn paard is kort. Dit zadel is echt kort. Echt een heerlijk zadel en het kan altijd aangepast. Mijn paard is veel lekkerder gaan lopen met dit zadel.
Ik heb hiervoor equestor gehad, maar die was echt niet smal, best breed zelfs. Het was een close contact zadel, maar ik vond 'm niet closer zitten dan m'n wow. Ik heb ook nog een zaldi hanover gehad. Vond ik erg dwingend in de zit. Bovendien was mijn paard uiteindelijk niet zo happy met de vorm van de kussens daaronder, gaf veel te weinig schoudervrijheid. Ik heb nog een heel rijtje andere zadels geprobeerd, maar m'n wow ligt het allerbeste, zit het lekkerst, m'n paard loopt er het best onder en haar bespiering is op de rug veel beter nu. Er zijn zoveel mogelijkheden met een wow zadel dat het allicht het proberen waard is.


Close contact gaat ook niet over het zit gedeelte. :)

nombrado

Berichten: 7472
Geregistreerd: 11-02-05

Link naar dit bericht Geplaatst: 23-06-11 11:20

Maris schreef:
Is Feike al geweest ?

Eigenlijk zou je eens op deze site de 2 filmpjes onderaan moeten kijken. Daar wordt uitgelegd hoe een zadel moet passen voor de ruiter. Met name het verschil tussen vrouwen en heren zadels . http://www.schleese.com/Female_Saddle_Specialist
Vrouwen hebben, volgens die site, langere bovenbenen in verhouding tot onderbenen ( mannen net andersom ). Daarom moeten de zweetbladen voor vrouwen wat naar voren gekanteld/geplaatst zijn. Nou ja zie maar in die filmpjes, die zijn erg duidelijk.
Nu zijn schleese zadels erg duur, maar andere merken moeten daar toch ook rekening mee houden lijkt me !



ben ik het niet mee eens.
als je kijkt naar het eerste filmpje, zie je dat de ruiter nauwelijks ruimte heeft voor haar billen, ze wordt veel te veel in 1 houding gedwongen, waardoor die been meer ruimte nodig heeft.
als deze ruiter in een mindere diepe lepel zou zitten, dus vlakker, blijft er ruimte over voor het bekken en komt het been automatisch meer recht onder het middelpunt te hangen.
nee, dit zijn zadels waar je niks meer mee kan met je heup en bekken , en dat kan rugproblemen veroorzaken.
vandaar dat ik juist een zo min mogelijk diepe zit wil in een zadel, zodat ik altijd onafhankelijk op mijn middelpunt met het paard kan meebewegen en kan ontspannen.
je kan nl niet ontspannen in je zit als je in een gedwongen houding zit.
enige waar ik het mee eens ben is de beugelophanging.

knollentuin
Berichten: 10861
Geregistreerd: 04-10-08
Woonplaats: heemstede

Re: Zadel met smalle zit, maar passend op een breed paard?

Link naar dit bericht Geplaatst: 23-06-11 11:31

heb je wel eens in een schleese gezeten nombrado? ik heb het genoegen gehad het te voelen en ik moet je zeggen het viel me juist op dat ik de ruimte hield om te bewegen in mn zit..misschien is dit filmpje wel net niet het goede want t ziet er zo idd uit wat jij verteld.
maar goed ik rij op wow en heb de ruimte op de zzitting ,een smalle twist en beugels die ik naar achter kan ophangen.

meerhofh
Berichten: 374
Geregistreerd: 07-04-08
Woonplaats: Alkmaar

Link naar dit bericht Geplaatst: 23-06-11 11:44

Citaat:
Close contact gaat ook niet over het zit gedeelte. :)


klopt idd. :-) maar die indruk wordt wel gewekt als een zadel close contact heet. mensen denken dan dichter op hun paard te zitten wat niet altijd zo is met zo'n zadel (zoals dus bij de equestor).
Mijn wow heeft trouwens ook enkele zweetbladen dus valt dan ook onder close contact... maar ja, what's in a name hè. Ook al vinden sommigen dat een wow je hoog boven het paard zet, je moet persoonlijk voelen of je goed contact hebt met je paard en dat heb ik met m'n wow. Dus voor mij is ie close contact.. :D

Sil_Bill

Berichten: 284
Geregistreerd: 18-12-07

Link naar dit bericht Geplaatst: 23-06-11 11:50

Ik las de post en herkende mezelf echt helemaal hierin!
Ik heb ook eerder het probleem gehad van een klein kontje, lange benen en breed paard zeg maar.
Veel zadels gehad en niks waar ik fatsoenlijk op kon zitten.

Uit eindelijk een Hulsebos dressuurzadel gehad! Deze lag geweldig, zowel bij het paard als bij mij!
Ik het je heel erg aanraden, het zit zo fijn. (zie mijn profiel bij de foto Plugana V.voltaire onderin, dit is niet mijn zadel maar wel hetzelfde type. De eigenaresse had na haar bevalling last van bekkenbodeminstabiliteit en heeft het zadel op haar laten aanpassen, wat haar nog steeds goed bevalt))

Toen mijn toemailige paard kwam heb ik het zadel weg gedaan en met een prestige gereden, dit beviel me ook erg goed, maar per model is dat verschillend natuurlijk)

Suc6!

Lante

Berichten: 11410
Geregistreerd: 18-06-04
Woonplaats: Frl

Re: Zadel met smalle zit, maar passend op een breed paard?

Link naar dit bericht Geplaatst: 23-06-11 11:52

Ainsley, desnoods met verstelbare boom, smalle zit en breed (te maken). Ook zeker geschikt voor mensen met lange bovenbenen vanwege de lange wrongen.

MarChak

Berichten: 2553
Geregistreerd: 27-01-08
Woonplaats: op mijn eerste Chakra

Re: Zadel met smalle zit, maar passend op een breed paard?

Link naar dit bericht Geplaatst: 23-06-11 12:02

Ik ben wel benieuwd naar een foto van de rug van je paard zonder zadel. Omdat het zadel al vrij ver naar achter op de rug ligt, en daarbij het zwaartepunt van de zitting, dus waar jij zit, ook nog eens iets te ver naar achteren ligt, kom je in die vervelende stoelzit terecht.
Ik vermoed dat het laagste punt van de rug van je paard ook vrij ver naar achter ligt, waardoor het zadel nog meer de neiging heeft achterover te liggen.
Zelf ben ik heel tevreden met m'n Wow, juist omdat ik niet in een spreidzit wordt gedwongen en d.m.v. de lucht en juiste kussens, en de tweede beugelhaak, het zwaartepunt goed in het midden ligt.