Geplaatst Algemeen
Hoog in de ruige bergen van Noord-Wales leeft een kleine en bijzondere kudde pony’s die al eeuwenlang vrijwel onveranderd door het landschap trekt: de carneddaupony's. Het ras is genoemd naar het berggebied waarin zij leven. Ze vormen een van de meest unieke semi-wilde kuddes van Groot-Brittannië. De pony's bewegen vrij door het berglandschap, overleven in extreme weersomstandigheden en spelen tegelijk een rol in het ecologisch evenwicht van het gebied.
Carneddau
De dieren leven in de Carneddau, een uitgestrekte bergketen in het nationale park Eryri (Snowdonia) in Noord-Wales. Het gebied bestaat uit hoge bergtoppen, rotshellingen, heidevelden, moerassen en bergmeren. In dit ruige en vaak onvoorspelbare landschap hebben de pony’s zich volledig aangepast aan het leven in de open natuur, waar voedsel schaars kan zijn en het weer snel kan omslaan.
De carneddaupony’s zijn relatief klein van stuk, maar stevig gebouwd. Ze zijn compact en hebben sterke benen en een dikke vacht die bescherming biedt tegen regen, wind en sneeuw. Door hun robuuste bouw kunnen ze het hele jaar door in de bergen blijven leven zonder verzorging door de mens.
Genetische achtergrond
Wat deze pony’s extra bijzonder maakt, is hun genetische achtergrond. Uit onderzoek blijkt dat ze verwant zijn aan de welsh mountain pony. Door langdurige isolatie in het berggebied hebben de pony's zich ontwikkeld tot een eigen, herkenbare populatie. Daardoor worden ze gezien als een belangrijk levend erfgoed binnen de Britse paarden- en ponyrassen.
De geschiedenis van de kudde gaat vermoedelijk heel ver terug. Er wordt aangenomen dat de carneddaupony's al duizenden jaren in het gebied aanwezig zijn en dat de huidige populatie mogelijk afstamt van dieren die hier al sinds de prehistorie leven. Door de eeuwen heen zijn de pony’s grotendeels zelfstandig blijven bestaan, terwijl lokale boeren wel toezicht hielden op de kuddes.
Hoewel ze vaak als wild worden beschouwd, zijn de carneddaupony’s niet volledig verwilderd. Ze worden 'semi-feraal' beheerd. Dit betekent dat ze grotendeels vrij leven, maar wel in eigendom zijn van lokale boeren en jaarlijks worden gecontroleerd. Tijdens een vaste ronde worden de dieren bijeengedreven, gecontroleerd op gezondheid en aantallen. Waar nodig worden ze verplaatst of herplaatst.
Deze jaarlijkse samenkomst is uitgegroeid tot een belangrijk moment voor de regio. Het bijeenbrengen van de kudde gebeurt met een combinatie van traditionele kennis en moderne middelen. Het is een zorgvuldig georganiseerd proces waarin mens en dier op elkaar zijn ingespeeld, binnen een beheertraditie die al eeuwenlang wordt voortgezet.
Ecologische functie
Naast hun culturele waarde hebben de pony’s ook een duidelijke ecologische functie. Door hun manier van grazen helpen ze de flora in balans te houden. Ze eten onder andere taaie grassen en struikgewas, waardoor open berglandschap behouden blijft en vergrassing wordt tegengegaan. Dit draagt bij aan de biodiversiteit van het gebied, omdat andere planten en dieren daardoor meer ruimte krijgen.
Ook hun aanwezigheid beïnvloedt het landschap op subtielere manieren. Door het begrazen en verplaatsen van zaden dragen ze bij aan de verspreiding van plantensoorten. Hun mest zorgt bovendien voor voeding in de bodem en trekt insecten aan, wat weer van belang is voor vogels en andere dieren.
In de winter kunnen de omstandigheden zwaar zijn. Sneeuw, storm en lage temperaturen maken voedsel moeilijk bereikbaar. Toch zijn de pony’s goed aangepast aan deze extreme omstandigheden en weten ze vaak zelfstandig te overleven in de bergen.
Natuurbeheer
Tegenwoordig worden de carneddaupony’s ook ingezet voor natuurbeheer buiten hun oorspronkelijke leefgebied. In andere delen van het Verenigd Koninkrijk worden ze gebruikt om natuurgebieden te begrazen en zo de landschapskwaliteit te verbeteren.
Wie het berggebied van de Carneddau bezoekt, kan de pony’s soms onverwacht tegenkomen. Ze bewegen zich rustig door het landschap en gaan grotendeels hun eigen gang. Juist die combinatie van vrijheid, geschiedenis en aanpassing aan een extreem leefgebied maakt hen tot een van de meest bijzondere dieren van Wales.
Gebruikte bronnen:
