Algemeen
Heerlijk voor de paarden wanneer ze weer de wei in mogen, maar er loert gevaar. Wees dus uiterst alert op de veroorzaker van A-typische myopathie bij paarden: De Esdoorn
Controleer de weides vooraleer de paarden weer naar buiten gaan. En blijf met regelmaat controleren of je geen esdoornzaden of kiemplantjes ervan ziet.
In het voorjaar, herfst en winter bestaat kans op a-typische myopathie oftewel Esdoornvergiftiging.
Sinds enkele jaren is er verband gelegd tussen A-typische myopathie bij paarden en de Esdoorn. De raadselachtige sterfte van paarden die vaak zomaar dood in de weide werden aangetroffen, bleek het gevolg van esdoornvergiftiging. Nog steeds is dit gegeven bij veel paardenliefhebbers onbekend.
Ook dit jaar zullen er helaas weer vele honderden paarden sterven door gebrek aan kennis over de Esdoorn.
De oorzaak van atypische myopathie is de stof hypoglycine A, die soms wel en soms niet in de esdoorns aanwezig is. De oorzaak hiervan is niet bekend.
Uit onderzoek van de Universiteit van Utrecht blijkt dat het percentage hypoglycine A per boom verschillend kan zijn. Zelfs kan per boom het ene deel de gifstof bevatten en een ander deel niet.
Beter voorkomen dan genezen! Video gemaakt door Tom Mariën van Equitom en Simona Cerri, interniste bij Equitom. Wees voorzichtig!
Vooralsnog gaat men ervan uit dat de Gewone Esdoorn (Acer pseudoplatanus) welke in Nederland algemeen voorkomt en de Vederesdoorn (Acer Negundo) de soorten zijn die de stof hypoglycine A bevat. Bij de Noorse Esdoorn en de Veldesdoorn of Spaanse Aak komt deze stof niet voor.
Onvoorspelbaar
Uit minstens een recent praktijkgeval (april 2019) is gebleken dat paarden tientallen jaren zonder enig probleem in een wei met een Gewone Esdoorn konden leven, om dan ineens een dodelijke AM-vergiftiging op te lopen.
De vraag is of deze boom of haar zaden in het verleden al hypoglycine A bevatte en door welke oorzaken deze plots kon veranderen tot een dodelijke boom.
Mogenlijk zijn er naast hypoglycine A nog meer factoren welke een rol spelen bij het ontstaan van Atypische myopathie.
Zaden, zaailingen, jaarlingen en bladeren zijn allemaal giftig
In de herfst en winter zorgen de gevallen bladeren en zaden voor gevallen van atypische myopathie bij paarden. In het voorjaar zorgen de jonge kiemenplantjes, maar ook jaarlingen en 2 jarige boompjes voor deze overwegend dodelijke aandoening. In tegenstelling tot veel giftige planten die vaak vies smaken, vinden paarden alles aan de Esdoorn juist lekker zoet. Het zoete ingedikte sap kennen we immers als Ahornsiroop/Maplesirup als lekkernij.
Ook in gedroogde vorm giftig
Jonge scheuten van zaailingen en ook jaarlingen behouden hun gif ook in gedroogde toestand. Hooi dat gewonnen is uit grasland in de nabijheid van esdoorns kan jonge esdoornscheuten bevatten.
Verspreiding
De zaden van de Esdoorn kunnen door hun helicopterachtige vleugels grote afstanden overbruggen. Tijdens een herfststorm zullen de duizenden zaden losgerukt worden van de boom en over grote afstand verspreid worden. Dus ook wanneer er in de directe omgeving van uw wei geen esdoorns staan kunnen er toch veel zaden in terechtkomen.
Bestrijding van Esdoorns
Onkruidbestrijdingsmiddelen
Onkruidverdelgers zijn niet krachtig genoeg om de kiemkracht van deze zaden te stoppen, nog om zaailingen te doden. Ook niet bij hogere concentratie en evenmin wanneer het uitgevoerd wordt door een proffecioneel bedrijf.
Overgrote deel van de zaailingen verschrompelen bovengronds voor een deel, maar herstellen ondergronds en komen terug op. Daarbij komt dat de zaden niet allemaal gelijktijdig ontkiemen en er dus meermalen gespoten zou moeten worden. Tevens behouden de zaailingen die wel afsterven hun gifstoffen en blijven dus net zo gevaarlijk voor uw paard.
Gezien het minimale resultaat is gebruik van onkruidverdelgers derhalve af te raden..
Maaien
Helpt niet als bestrijding omdat er heel kort zou moeten worden gemaaid, anders lopen de Ook dient het maaisel opgevangen en afgevoerd te worden, want ook gemaaid behouden zaailingen hun gifstoffen. Ook bij maaien geldt dat de zaden niet allemaal gelijktijdig ontkiemen en er dus meermalen gemaaid en het maaisel opgevangen moeten worden.
Handmatig verwijderen
Het beste resultaat bereikt men door in de herfst en winter de weides te controleren op zaden en deze handmatig te rapen. Probeer in ieder geval te voorkom dat de zaden in de grond geharkt of getrapt worden, want die kunnen in het voor voor grote problemen zorgen.
In het voorjaar dient de wei dagelijks gecontroleerd te worden op jonge kiemplantjes. Deze zaailingen kunnen zoals als gezegd uiterst giftig zijn.
Klik op de link van de bron bovenaan de pagina voor foto's.