Geplaatst Algemeen
De Nederlandse paardensector heeft internationaal een sterke positie en kent een grote diversiteit aan bedrijven en bedrijfsmodellen. Opvallend genoeg ontbreekt een helder en actueel beeld van een belangrijke schakel in de keten: de paardenopfok. Over het aantal bedrijven, hun omvang en hun economische positie is weinig informatie beschikbaar. Dat belemmert zowel ondernemers als belangenorganisaties en beleidsmakers.
In opdracht van LTO Paardenhouderij Nederland is daarom afstudeeronderzoek uitgevoerd naar de kenmerken, bedrijfsstructuren en toekomstverwachtingen van paardenopfokbedrijven. Het onderzoek is uitgevoerd door Birgit de Baar, student van de opleiding Equine, Sports and Business aan Hogeschool Van Hall Larenstein te Velp.
Aantal, locatie en omvang van paardenopfokbedrijven
Het aantal paardenopfokbedrijven in Nederland is niet exact bekend. Niet alle locaties waar paarden worden gehouden, staan geregistreerd als agrarisch bedrijf en vallen daardoor buiten de landbouwtelling. In de eerste helft van 2025 registreerde RVO 287.806 paarden en pony’s op 8.747 actieve UBN-locaties, terwijl het totale aantal paarden in Nederland wordt geschat op 400.000 tot 450.000.Uit het onderzoek komt naar voren dat er ongeveer 50 gespecialiseerde opfokbedrijven in Nederland zijn, terwijl het werkelijke aantal hoger kan liggen. De omvang varieert van enkele paarden tot ruim 250 paarden, met een gemiddelde grootte van 49.
Diensten opfokbedrijven
Paardenopfokbedrijven richten zich primair op het opfokken van jonge paarden van derden, doorgaans van veulen tot driejarige leeftijd. Uit het onderzoek komt tevens naar voren dat 78% van de opfokbedrijven die hebben deelgenomen aan het onderzoek, één of meerdere aanvullende hippische activiteiten onderneemt, zoals fokkerij (22%), pensionstalling (22%) of het opleiden van jonge paarden (6%).
Kosten en regionale verschillen
De laatste jaren zijn de kosten voor grond, ruwvoer, stro, arbeid en gezondheidszorg aanzienlijk toegenomen. Dit komt onder andere door de inflatie, btw-verhoging en de stijgende grondstofprijzen. De stroprijs steeg tussen 2022 en 2025 met ongeveer 30% en de prijs van krachvoer steeg met zo’n 15%. De prijsstijging is ook terug te zien in de grondprijzen, wat zorgt voor een hogere kostendruk per paard.
Ontwikkelingen en toekomstverwachtingen
De toekomstverwachtingen voor de paardenopfok verschillen per regio en hangen samen met ruimte, ontwikkelmogelijkheden, omgevingsdruk en professionalisering. In Oost-Nederland liggen nog groeikansen, terwijl bedrijven in het Westen onder druk staan door beperkte ruimte en hoge grondkosten. Ondernemers in het Noorden en Zuiden ervaren hun positie als relatief stabiel en verwachten op korte termijn weinig veranderingen. Sectorbreed neemt de druk vanuit overheidsbeleid toe, met name rond stikstof en ruimtegebruik. Tegelijkertijd wordt een afname van het aantal, vooral kleinere, opfokbedrijven verwacht door de ondernemers, wat verdere professionalisering en schaalvergroting noodzakelijk maakt. De vraag naar opfok blijft naar verwachting hoog, mede dankzij de sterke positie van de Nederlandse hippische sector.
Conclusie en aanbevelingen
De Nederlandse paardenopfoksector is divers, regionaal verschillend en sterk verweven met andere agrarische en hippische activiteiten. Door het ontbreken van sectorbrede vergelijkingscijfers is onderlinge vergelijking lastig, terwijl de behoefte aan meer transparantie in kosten en tarieven groeit.
Dit onderzoek biedt een eerste inzicht in kosten, structuur en verwachtingen. Om tot een betrouwbaar en volledig beeld te krijgen van de sector is aanvullend onderzoek nodig.