Geplaatst Algemeen
Bij manege ’t Hoogt in Utrecht begeleiden ze scholieren die zijn vastgelopen in het onderwijs. Nu moeten ze met terugwerkende kracht pensioenpremies afdragen, want het pensioenfonds ziet de manege als een zorginstelling. De eigenaren van de manege zijn het er niet mee eens hebben het pensioenfonds voor de rechter gesleept.
Sinds 2018 runnen Lizzy Visscher-de Koning en haar man het hippische bedrijf. Ze namen het over van de vorige eigenaar, waar Lizzy zelf nog paardrijlessen van heeft gehad. Een initiatief van Lizzy en haar man, gestart in 2021, blijkt nu een grote bedreiging voor het blijven bestaan van de manege. Lizzy zag hoeveel plezier ruiters hadden met hun dieren en gunde dat ook aan mensen die het wat moeilijker hadden. Ze besloten dan ook dat ze mensen uit Utrecht gingen helpen, mensen die het moeilijk hadden. De hulp was gericht op terugkeer naar school of uitstroom naar een betaalde baan. Onder deze mensen zitten ook veel thuiszitters, scholieren die niet meer naar school gaan omdat ze zijn vastgelopen in het onderwijssysteem. Door te werken op de manege proberen Lizzy en haar man deze mensen structuur in de dag te bieden, en zelfvertrouwen te kweken. De resultaten zijn er dan ook naar: vrijwel iedereen van de jeugd stroomt na een half jaar uit om weer naar school te gaan.
Op de manege staan ruim 30 paarden en pony’s, maar ook zijn er kippen. Er is altijd wel wat te doen en alle dagbesteding draait ook om contact met de dieren. Uiteraard worden er wel eisen gesteld aan deze dagbesteding. Maar daar hebben ze al veel aan gedaan: ze hebben een kwaliteitskeurmerk, al hun personeel heeft een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) nodig, Lizzy Visscher-de Koning volgde een cursus om zorgboer te worden en ze trok een orthopedagoog aan die ingeschreven stond in het Kwaliteitsregister Jeugd. Ze ontvangt een vergoeding voor de begeleiding vanuit de Coöperatie Boer & Zorg. Bij deze coöperatie koopt de gemeente Utrecht zorg de dagbesteding in voor hun inwoners. Voor de manege was dit alles wel even wennen. Over de voorwaarden en tarieven van deze inkoop heeft de manegehouder namelijk niets te zeggen. De gemeente bepaalt deze regelmatig opnieuw en daar moeten ze het mee doen, ook als de gemeente ineens zou besluiten dit met vijf euro per uur te verlagen. Ook tussen verschillende wijken onderling zitten verschillen tussen de tarieven. Volgens Lizzy een onbegrijpelijk gevolg van bureaucratie en dan moet ze ook nog regelmatig achter haar geld aan.
Pensioenfonds
Ook vroeg Lizzy zich af of de manege nog extra pensioenopbouw kon regelen voor haar personeel. Iedereen krijgt een AOW-uitkering vanaf het moment dat hij of zij de pensioengerechtigde leeftijd bereikt. Daarnaast heeft 90% van alle werknemers via de baas een potje bij een pensioenfonds, voor als men met pensioen gaat. De hippische sector is een uitzondering op de regel: daar is geen verplichte pensioenregeling. En toch wilden ze bij manege ’t Hoogt kijken of ze zich vrijwillig bij een pensioenfonds konden aansluiten. Ze gingen op zoek naar informatie, maar bij verschillende pensioenfondsen was die zeer ingewikkeld. Alleen de bedrijfspensioentak voor de Landbouw gaf hen duidelijke informatie. Ook is dit fonds betrokken bij duurzaamheid en past een manege ook het best bij de landbouwsector.
Helaas bleek zelf kiezen geen optie. Sterker nog, het pensioenfonds Zorg en Welzijn, dat met 250 miljard euro het op-een-na-grootste pensioenfonds van Nederland is, liet weten dat manege ’t Hoogt zich verplicht bij hen moest aansluiten. Ook stuurden zij direct een factuur over het jaar 2022 waarvoor de manege per direct meer dan 20.000 euro moest betalen. Volgens het pensioenfonds had de manege namelijk al veel eerder voor al het personeel verplicht premie moeten betalen. Niet alleen voor de orthopedagoog die zij in dienst hadden, maar voor alle twaalf personeelsleden. Dus ook voor de bistromedewerker, stalhulpen en de instructeurs. De rekening daarvoor was ook niet misselijk: voor elke euro aan omzet uit dagbesteding moest de manege 50 cent pensioenpremie afdragen.
Visscher-de Koning vermoedde een fout, verdiepte zich in de regels en ging op onderzoek uit onder welke definitie de manege zou vallen. In een toelichting van het pensioenfonds vond ze beschrijvingen over welzijnswerk en maatschappelijke dienstverlening. Hierin stonden voorbeelden van organisaties die arbeidsparticipatie bevorderen, denk aan kringloopwinkels, restaurants en zorgboerderijen. In deze toelichting stond ook dat als dit type werkgevers meer dan de helft van hun inkomsten haalt uit maatschappelijke zorg of hulp, ze verplicht zijn zich aan te sluiten bij Pensioenfonds Zorg en Welzijn. Hieruit maakte Lizzy op dat de manege zich helemaal niet hoefde aan te sluiten, want hooguit 15% van hun inkomsten komt uit de dagbestedingen, zo rekende ze uit. Het pensioenfonds Zorg en Welzijn wilde hier echter niets van weten en bleef rekeningen sturen, ook over andere jaren. Daarom stapte Lizzy Visscher-de Koning naar de rechter. Zij was namelijk van mening dat zij het pensioenfonds niets verschuldigd was.
Rechtszaak
Op 3 december 2025 boog de kantonrechter zich over de zaak. Beide partijen hadden bijstand ontvangen: de manege had via haar rechtsbijstandsverzekering een jurist meegenomen en het pensioenfonds werd bijgestaan door Erik Lutjens, Zuidas-advocaat en vooraanstaand hoogleraar pensioenrecht. Op de website van zijn advocatenkantoor wordt hij ook de “Nederlandse pensioengoeroe” genoemd.
Het pensioenfonds beaamde bij de rechter dat de manege inderdaad niet valt onder de definitie welzijnswerk of maatschappelijke dienstverlening. Daarvoor moet je namelijk meer dan 50% van je inkomen uit zorg halen. De manege is volgens het fonds gewoon een “werkgever in de intra- en/of extramurale zorg. Lizzy Visscher-de Koning verdedigde haar standpunt: “een manege is toch geen zorginstelling? Hou nou toch op.”
De rechter ging daar slechts deels in mee. De manege is volgens de uitspraak geen zorginstelling, maar er is niets waaruit blijkt dat een werkgever die zorg verleent, ook een zorginstelling moet zijn, om onder de verplichting van de pensioenregeling te vallen. Dit wordt mede bepaald door of een werkgever een van de genoemde vormen van zorg verleent. Dat is dus bij de manege het geval. De dagbesteding van de mensen wordt dan ook niet betaald vanuit de participatiewet, maar uit ‘zorgwetten’, denk hierbij aan de Wet Maatschappelijke Ondersteuning, zo oordeelt de rechter. Visscher-de Koning snap dit niet. Naar eigen zeggen heeft ze geen invloed op uit welk potje van de overheid haar betalingen komen, maar bepaalt dat wel de pensioenplicht.
Hoofdzakelijkheidscriterium mist
Tijdens de rechtszaak maakte Lizzy Visscher-de Koning pijnlijk hard mee wat het betekent als het ‘hoofdzakelijkheidscriterium’ ontbreekt. Dat criterium houdt in dat werkgevers verplicht onder een bepaald pensioenfonds vallen als hun inkomen hoofdzakelijk uit die bepaalde activiteit komt. En juist bij de sector ‘intramurale en/of extramurale zorg’ is geen hoofdzakelijkheidscriterium. Oftewel: of je nu één uurtje ondersteuning biedt, of 1000 uur, in alle gevallen moet je je verplicht aansluiten bij het pensioenfonds Zorg en Welzijn. “Dat de activiteiten van Manege ’t Hoogt hoofdzakelijk bestaan uit het aanbieden van paardrijlessen, maar dit niet anders”, oordeelt de rechter.
Intussen blijft de manege facturen krijgen. Lizzy vreest een naheffing van rond de 100.000 euro, omdat met terugwerkende kracht de rekeningen worden geïncasseerd. Hierdoor komt het bedrijf volgens niet verder ontwikkelen. Ze kan naar eigen zeggen niet de tarieven met terugwerkende kracht verhogen. Daardoor kan ze komende jaren die manege niet verbouwen, terwijl deze wel onderhoud moet hebben.
Ze hoopt dat ze nu collega’s in de sector kan waarschuwen hiervoor. Intussen heeft ze al contact gehad met een tuincentrum naast haar, dat ook dagbesteding aanbiedt. Zelf zegt ze in het NRC: “dit is een sectorbedreiging, vooral voor de gecombineerde bedrijven: de kringloopwinkels, de zorgboerderijen, de horeca. Het is toch zuur als je hierop failliet gaat? Wie wil nog dagbesteding aanbieden als dit de consequenties zijn? Dat ik hier de regels maak op mijn eigen erf, is vanzelfsprekend, maar dat pensioenfondsen zo hun eigen regels mogen maken, waar is dat vastgelegd? Dit moet niet kunnen.”
Intussen wil ze in hoger beroep gaan en is een actie begonnen om geld in te zamelen voor een advocaat.
Gebruikte bronnen: