Algemeen
Meer dan twee keer zoveel. Als er vijf woorden van toepassing zijn op de situatie met de wolf in Fryslân in het afgelopen jaar, dan zijn het die. Wolven zorgden in 2025 voor meer dan twee keer zoveel dode dieren als het jaar ervoor. Maar het aantal aanvallen was maar net iets hoger. Bij 158 aanvallen lieten in totaal 784 dieren het leven.
Bij het overgrote deel ging het om schapen, maar ook een aantal (mini)paarden, pony's en runderen werd aangevallen. Van de meeste aanvallen staat vast dat er één of meer wolven bij betrokken waren.
Meer grote aanvallen
Opvallend is dat het aantal aanvallen waar veel dieren in één keer het slachtoffer werden flink is toegenomen. In 2024 was er één keer sprake van een aanval met meer dan twintig dode dieren, vorig jaar waren het er acht. De meeste daarvan kwamen voor rekening van twee wolven. Een daarvan was alleen al goed voor 45 dode dieren bij drie aanvallen, in januari en februari in Boijl, Makkinga en Jubbega.
Verantwoording
Dit artikel is tot stand gekomen op grond van gegevens die zijn verzameld door BIJ12, de organisatie die voor de provincies de wolvenpopulatie en alles wat die doen, in de gaten houdt. De laatste update van de cijfers was op 9 januari. Toen waren de gegevens bijgewerkt tot 31 december 2025. Dat wolven voor meer schade zorgen, komt niet zozeer doordat er meer wolven zijn bijgekomen in de roedel in het Drents-Friese Wold. Want de grootte daarvan blijft vrij stabiel. De wolven die hier al zijn, zorgen voor meer en grotere aanvallen. Af en toe komt er ook eens een zwervende wolf langs die ook voor schade zorgt. Dat was bijvoorbeeld het geval in februari en maart in Koarnjum, Mûnein en Broeksterwâld.
Het is moeilijk om een verklaring te geven voor de grotere aanvallen met meer dode schapen, zegt deskundige Maurice la Haye van de Zoogdiervereniging. Hij kan het niet hard maken, maar denkt dat het te maken kan hebben met dat meer eigenaren van kleinere aantallen vee geïnvesteerd hebben in betere bescherming. Wolven kunnen daar minder makkelijk bij komen dan bij de grotere kudden schapen die moeilijker te beschermen zijn.
Subsidie
De provincie merkt ook dat meer veehouders werk maken van een wolfwerend raster. De provincie geeft er subsidie voor en daar is steeds meer belangstelling voor. Toch wijzen de cijfers van BIJ12 uit dat bij verreweg de meeste wolvenaanvallen de dieren niet achter een wolfwerend raster stonden dat aan de normen voldoet. Vorig jaar was dat vijf keer wel het geval, maar 150 keer niet.
Schade wordt vergoed
De schade die diereneigenaren oplopen door wolvenaanvallen wordt vergoed door de provincie.
Vorig jaar is er 325.375,65 euro uitgekeerd. Dat is bijna twee keer zoveel dan in 2024. Ook andere provincies met wolven zijn veel geld kwijt. Ze hebben het Rijk vorig jaar gevraagd om ook te betalen om de schade te vergoeden, maar dat verzoek heeft nog niets opgeleverd.
2026 zou wel eens een moeilijk jaar kunnen worden voor wolven. Steeds meer veehouders zien de noodzaak in van een goede bescherming van hun dieren en schaffen wolfwerende rasters aan. Daarnaast is er het raster dat ontwikkeld is door Henry Hoiting uit Appelscha. Tot nu toe is daar nog geen wolf doorheen gekomen. Het hek is inmiddels met subsidie aan te schaffen.
Onderzoek
Dan is er nog het wetenschappelijk onderzoek van hogeschool Van Hall Larenstein, naar het gedrag van wolven bij wolfwerende rasters. Daar worden verschillende soorten rasters bij gebruikt. Als daaruit komt welke hekken het beste werken en veehouders schaffen je aan, dan kunnen de cijfers voor dit jaar weleens heel anders worden dan dit jaar.