RTV Drenthe
Algemeen
Een treurig jubileum dient zich aan voor Jan en Tineke Stel uit Zweeloo. Het is bijna een kwart eeuw geleden dat zij hun plannen voor een paardensportcentrum lanceerden. Van de plannen is tot nu toe nog steeds niets gerealiseerd. Na vele tegenslagen, onenigheid met de gemeente en hun buren en een een reeks Raad van State-zaken zijn ze nog net zo ver als bijna 25 jaar geleden. Van opgeven willen de twee niets weten. "Opgeven? Dat doen we van onze levensdagen nooit."
Een stap over de drempel bij Jan en Tineke en het kan je haast niet ontgaan. In hun huiskamer staan twee tafels en een strijkplank bezaaid met documenten. Onder meer correspondentie met de gemeente, verslagen en plattegronden. Het is de erfenis van twintig jaar strijd over uitbreiding van hun paardenhouderij aan de Schapendijk. "Bij elkaar fokken we al 35 jaar paarden. We richten ons daarbij vooral op dressuur", vertelt Tineke. De twee wilden het echter breder trekken en werkten daarom aan een omvangrijk plan.
Afgezwakt
Aanvankelijk werd hoog ingezet met een rijhal, een ruitersport- en diervoederwinkel, stallen en een camping. Het geheel moet verrijzen aan de overkant van de weg. Maar de provincie wijst het plan af: het bedachte centrum zou niet levensvatbaar zijn. Er bevonden zich namelijk meerdere van dit type bedrijven in de omgeving, luidde het oordeel. Bovendien was het initiatief in strijd met het provinciale omgevingsplan. "Waarop de provincie en de gemeente Coevorden het voorstel deed om samen te bekijken of het op onze eigen grond, zo'n anderhalf hectare, wel kon", vertelt Jan. Een nieuw en afgezwakt plan (nu bestaande uit een winkel, een stal en een bedrijfsruimte) werd in 2004 ingeleverd bij de gemeente. Daar kreeg Stel ook een bevestiging van.
Geen kans om bezwaar te maken
Groot was dan ook de verbazing voor de familie toen er in 2005 een brief van de gemeente op de mat plofte. Op het stuk grond naast hun woning had iemand een aanvraag gedaan voor de bouw van een woning met paardenhouderij. Een bestemmingsplanwijziging was hiervoor ter inzage gelegd, maar Stel beweert dat die nooit is gepubliceerd..
Jan: "We hebben alles nagetrokken, maar bij zowel de provincie als de gemeente was het nergens terug te vinden. Zelfs niet in de Staatscourant." De twee zeggen daarom geen kans te hebben gehad om fatsoenlijk bezwaar te maken. Want de twee waren en zijn nog steeds fel tegen deze plannen. Volgens het echtpaar is de afstand tussen hun pand en de beoogde nieuwbouw niet groot genoeg, met als gevolg dat hun eigen uitbreidingsplannen niet langer door kunnen gaan. Bovendien begrijpen ze niet hoe het mogelijk is dat er in het geval van de buren wel een bestemmingsplanwijziging mogelijk is, terwijl hun oorspronkelijke plan op dat punt sneuvelde.
Bouwen mag niet
De buurman geeft het uiteindelijk op en verkoopt de grond in 2010 aan een nieuwe partij. Ook deze wil een woning met stoeterij bouwen. Volgens advocaat Karin Faber, die de familie Stel bijstaat, plaatsen de buren hun panden op een stuk terrein waar niet gebouwd mag worden. Tenminste, als wordt uitgegaan van de ruimtelijke spelregels.
Op het naastliggende perceel is dat wel toegestaan, maar dat is kennelijk te klein voor de beoogde nieuwbouw, aldus Faber. "Maar de gemeente zegt dat het nieuwe bestemmingsplan ook geldt voor de omliggende percelen. Waarvoor een vergunning (inmiddels onherroepelijk) wordt afgegeven aan de buren zonder acht op de familie Stel te slaan."
26 weken
De familie Stel gaat over op een jarenlange reeks aan bezwaarschriften en gangen naar de rechtbank en de Raad van State, het hoogste rechtsorgaan van Nederland. Voornaamste inzet is om de gemeente Coevorden te bewegen de vergunning voor de nieuwbouw van de buren in te laten trekken. Want Stel houdt vast aan het bestemmingsplan: bouw op de huidige percelen in deze vorm kan gewoon niet. Ze vechten het meerdere malen tot de Raad van State uit, maar Stel trekt voortdurend aan het kortste eind.
Afgelopen voorjaar diende de zoveelste rechtszaak: Stel vocht, deze keer met succes, een afwijzing van hun intrekkingsverzoek aan. Volgens Jan en Tineke hebben zich al ruim 26 weken geen bouwactiviteiten meer voorgedaan bij hun buren. Dat kan een reden zijn om de vergunning in te trekken. De buren hebben wel inmiddels een woning met stal gebouwd, alhoewel die nog niet helemaal klaar is.
Volgens Faber zijn de bedrijfsactiviteiten ook nog niet opgestart. Alles bij elkaar zou de gemeente handhavend moeten optreden, stelt de raadsvrouw. Maar dat wordt nagelaten. Om die reden wordt er door Stel alsnog een handhavingsverzoek ingediend. In het uiterste geval zou dat kunnen betekenen dat de buren de beide panden moeten afbreken.
Schadevergoeding
Maar hoe willen de twee überhaupt nog een bedrijfsuitbreiding financieren? Volgens Jan zal de gemeente daar toch echt de portemonnee moeten trekken. "Al in 2012 hebben we een bedrijfsschaderapport laten opstellen, destijds nog op verzoek van de gemeente." Toen werd er nog een poging ondernomen om er in goed overleg uit te komen, legt Jan de aanleiding uit. Op voorwaarde dat de buurman in dat geval zijn gang kon gaan. Toen stelde de accountant van Stel het bedrag vast op 1,2 miljoen euro. Maar inmiddels is dat opgelopen naar het dubbele, schat Jan.
De hele geschiedenis is ze niet bepaald in de koude kleren gaan zitten. Tineke: "Door de spanning en de stress ben ik al eens in het ziekenhuis beland. Het geeft allemaal zo'n frustratie. We hebben gewoon het gevoel dat de poten onder onze stoelen vandaan worden gezaagd."
Zwart zaad
Vanuit hun omgeving is al vaker de suggestie gedaan om op te geven en het verlies te nemen. Jan: "Ja, dat wordt door iedereen gezegd. Bij aanvang van onze plannen hadden wij geen cent nodig en nu zitten we op zwart zaad." Tineke: "Al ons vermogen hebben we er in gestoken. Onze pensioenen. We lenen geld. Dit loopt al jaren. En dan moet ik zeggen: ik stop ermee? Never."
De gemeente Coevorden zei in het laatste treffen in de rechtbank geen grond te hebben om de omgevingsvergunning in te trekken. De rechtbank in Groningen dacht daar in april duidelijk anders over. Bij het uitblijven van bouwactiviteiten voor de duur van 26 weken, is dit deels of in zijn geheel mogelijk.
De gemeente heeft echter verzuimd om dit nader te onderzoeken en mee te nemen in de besluitvorming om het intrekkingsverzoek van de familie Stel af te wijzen, vond de Raad van State. Coevorden moest daarom zijn huiswerk opnieuw doen en met een nieuw besluit komen.
Vertraging door juridische procedures
Navraag leert dat de gemeente dit in juli gedaan heeft. De familie Stel en hun advocaat zijn hierover inmiddels geïnformeerd, laat een woordvoerder weten. Het verzoek is opnieuw afgewezen. Volgens de gemeente heeft het stel al in januari 2021 een verzoek ingediend om handhavend op te treden omdat de woning binnen twee jaar klaar had moeten zijn en dat niet het geval was. Volgens de gemeente staat dat nergens vermeld in de officiële spelregels rond het verlenen van een vergunning.
Bovendien zegt de gemeente dat de bouw zich toen (dus in 2021) al in de afrondingsfase bevond. De buurman woont er sinds dit voorjaar, aldus de gemeente. Er is sprake geweest van vertraging, maar dit is vooral veroorzaakt door de juridische procedures van de familie Stel. De paardenstal is volgens de gemeente al in 2016 gebouwd.
Postregistratiesysteem
De gemeente Coevorden verwijst naar onder meer eerdere uitspraken van de Raad van State in deze kwestie. In een zittingsverslag staat vermeld dat Stel in april 2005 bezwaar heeft aangetekend tegen de bestemmingsplanwijziging, die de komst van een agrarisch bedrijf naast die van hem mogelijk maakte. De gemeente beweerde destijds dat de ontvangst van een dergelijke brief niet door het postregistratiesysteem van de gemeente is geregistreerd. Alleen beweren dat je een brief hebt afgeleverd, is niet voldoende, oordeelde de Raad van State toen. Stel moest zelf maar met bewijs komen, bijvoorbeeld met getuigenverklaringen.
Het standpunt dat de bouw van de huidige panden op grond staat die buiten het bestemmingsplan valt, gaat volgens de Raad van State ook niet op. De gemeente heeft er voldoende duidelijk gemaakt dat die percelen geen zelfstandig adres hebben en gezamenlijk een geheel vormen, luidde destijds het oordeel.
'Als ik dit van tevoren had geweten, was ik hier nooit naartoe gegaan'
Buurman Richard Zwiep had duidelijk geen idee wat hem te wachten stond, toen hij het stuk grond naast die van de familie Stel kocht. Het begon al vrij snel na de koop in 2010. "Drie weken na de koop bleken de omgevingsvergunningen te zijn verlopen, dus ik kon er niets meer mee. Maar de verkoper en de gemeente wilden graag meewerken. Dus ik dacht: het komt wel goed. En dan ga je er in mee en dan besef je op een gegeven moment dat je niet meer terug kunt."
Zwiep wilde graag een huis en paardenhouderij bouwen, omdat zijn dochters graag met het fokken van paarden aan de slag wilden. Volgens hem worden er momenteel zeven dieren gehouden. "Volgens het bestemmingsplan kon dat uit, zei de gemeente destijds."
Punt van aandacht was de uitbreidingswens van zijn buren. "Volgens dat plan kwamen hun stallen tegen de scheidslijn van onze beide erven te staan." Aangezien een afstand van minimaal 50 meter een vereiste is tussen beide locaties, besloot Zwiep na overleg met de gemeente de boel op zijn grond honderd meter naar achteren op te schuiven.
Zwiep zegt inmiddels in de woning te wonen. "Sinds april, met mijn kinderen. Er moeten nog wel een aantal zaken gebeuren, zoals dakpannen, deuren en wat plintjes. Maar op die zaken na zit de bouw er op." De laatste jaren zat de vaart er niet in, geeft hij aan. "Corona maakte het niet gemakkelijker. Bouwvakkers waren niet te krijgen. Ik heb het allemaal zelf moeten doen." Op persoonlijk vlak heeft zich ook het een en ander afgespeeld. "Als gevolg liep het allemaal uit."
De relatie met zijn buren is van meet af aan uiterst moeizaam geweest, laat hij weten. Hij ziet zichzelf als iemand die de dupe is van een geschil dat speelt tussen gemeente en de familie Stel. "Volgens mij is alles binnen de regels gebeurd. Ik ben in de afgelopen jaren acht keer naar Den Haag geweest voor een zitting bij de Raad van State. En in al die zaken werden ze afgewezen. Terwijl ze beschikken over dezelfde vergunning als ik." Volgens Zwiep kan Stel gewoon bouwen, mits ze het geld hebben.
Zwiep kan zich niet voorstellen dat het zo ver komt dat hij zijn huis en stallen steen voor steen weer moet afbreken. "Het zou van den gekke zijn als het zover komt. Dan is wat mij betreft het einde zoek."
Achteraf gezien had hij zich deze hele geschiedenis het liefst willen besparen. "Als ik dit allemaal van tevoren had geweten, dan was ik hier nooit naartoe gegaan."