Algemeen
Dit artikel is geschreven door Patricia Salem voor de FEI. Patricia is een voormalig professioneel massagetherapeut voor paarden en rijdt recreatief.
De zomer is een prachtig seizoen om je kinderen in te schrijven voor de paardrijlessen, zeker als zij een affiniteit met dieren hebben. Soms ben je niet zeker hoe je de beste manege en instructeur vindt voor jouw kinderen, dan is dit artikel wellicht interessant om te leren waar je op moet letten.
Veiligheid staat voorop
Voor alle leeftijden geldt: veiligheid rondom de paarden is het allerbelangrijkste. Als het aankomt op jonge ruiters die voor het eerst gaan lessen, zou de instructeur van de manege dit boven alles moeten benadrukken.
Voordat je kind in het zadel gaat, zou het eerst de basis veiligheidsregels rondom paarden moeten leren. Denk hierbij aan de blinde vlekken in het gezichtsveld van het paard en waar je staat naast het paard. Erg jonge kinderen moeten leren hoe ze het paard veilig aaien, oudere kinderen kunnen leren over verzorging, optomen en opzadelen van het paard.
Je kinderen moeten verplicht een veiligheidshelm dragen, elke keer als ze op een paard zitten. Sommige maneges hebben leencaps totdat een jonge ruiter of amazone er zelf eentje koopt, andere maneges vereisen dat een kind al vanaf de eerste les een eigen cap heeft.
Ook de juiste laarzen dragen is belangrijk. Sportschoenen bieden bij de tenen niet genoeg bescherming tegen een paardenhoef en veters kunnen verstrikt raken in de stijgbeugels. Laarzen met een schacht tot boven de enkel en een klein hakje voorkomen dat de voet door de beugel glijdt, denk hierbij aan cowboyboots of speciale paddockboots voor kinderen. Een lange broek is ook verplicht, om schuren langs het zadel te voorkomen.
Alle personeelsleden van de manege zouden een EHBO- en BHV-diploma moeten hebben en de manege moet uiteraard volledig verzekerd zijn.
Gelukkige en gezonde paarden
Het veiligheidsaspect geldt ook voor de paarden. Deze moeten er tevreden en goed verzorgd bij staan. Zij dienen een meegaand karakter te hebben, wat past bij jonge of beginnende ruiters.
Ongelukkige of vermoeide paarden kunnen overwerkt, ondervoed of verkeerd behandeld zijn. De paarden mogen nooit mishandeld worden, schoppen of slaan is uit den boze. Een goede manege leert de ruiters om het paard te vragen of te laten zien wat zij willen. Of dat nou het voorwaarts stappen is of een wending maken een bepaalde kant op.
Schone stallen
De stallen moeten er netjes en goed onderhouden uit zien, dekens en halsters moeten aan een rek hangen of op een haak voor de stal. Het overige harnachement mag in een zadelkamer hangen. Je zult altijd wel mest, gras of paardenzweet ruiken, maar de boxen moeten schoon zijn met fris strooisel en voldoende drinkwater.
Een nette stal zal bordjes hebben hangen waarop staat dat je achter je paard opruimt, bijvoorbeeld na het krabben van de hoeven of het voeren van hooi. Hiervoor zullen ze ook bezems hebben staan. Ook de veiligheidsregels moeten in het zicht hangen, net als regels over niet roken en waar je de verbandtrommel kunt vinden.
Zowel de binnen- als de buitenbak moet op een veilige manier omheind zijn en een egale, zachte bodem hebben. De mest in de bak moet regelmatig worden opgeruimd. Er mag niet teveel tegelijk gebeuren in de bak, dit kan verwarrend werken voor de ruiters en de paarden nerveus maken.
De zadels en hoofdstellen die je kind gaat gebruiken, moeten in goede conditie zijn. Losse naden, kapotte gespen of andere tekens dat het harnachement mogelijk niet veilig is, zouden niet aanwezig mogen zijn.
Geschikt voor kinderen
Hoe oud moet een kind zijn voordat het kan beginnen aan paardrijlessen? Hoewel sommigen op drie- of vierjarige leeftijd al klaar zijn voor les, is de start van de basisschool toch echt de juiste tijd om lessen te overwegen.
De lessen moeten aangepast zijn aan de leeftijd van het kind. Korte, simpele lessen zijn voor de jongste ruiters het beste. Ze moeten eerst de basisvaardigheden van het rijden leren, het echte rijden, voordat ze beginnen aan een specifieke discipline als springen of dressuur.
Hoe lang ze erover doen om los van de longe te leren stappen en halthouden, is afhankelijk van hun leeftijd en capaciteit. Meestal is dat een aantal weken. Kinderen moeten ook leren om op een correcte manier op- en af te stijgen.
Als kinderen in een groep rijden, kan deze het beste worden ingedeeld naar leeftijd. Hoe groter de groep is, en hoe jonger de ruiters zijn, hoe meer instructeurs er beschikbaar moeten zijn.
Wat je wel eens ziet, is dat er één instructeur is, die wordt geassisteerd door gevorderde ruiters in de tiener- of jongvolwassen leeftijd. Zo heeft elk kind iemand in de buurt die altijd op ze let. Bij de echt jonge kinderen kan de pony worden geleid aan een halstertouw, door de instructeur of een helper. Dit heeft dan de voorkeur boven los op de pony zitten.
Voor kleine kinderen of kinderen die bang zijn voor grote paarden of pony’s, zouden kleine pony’s een betere keuze zijn. Kinderen willen nog wel eens van de pony vallen, bijvoorbeeld als ze meer ervaring opdoen en moeilijkere oefeningen gaan leren. Een val van een kleinere pony verlaagt dan de kans op letsel en het risico dat het kind niet meer in het zadel wil.
Vaardigheden van de instructeur
In het meest ideale geval wil je een instructeur die een opleiding heeft gevolgd en net zo goed kan rijden als lesgeven. Sommige landen hebben ook hele strikte regels omtrent diplomering en geschiktheid om les te geven. Een instructeur moet ervaring hebben met kinderen en extra geduld, specifiek voor de jongste kinderen.
Een vaardige instructeur weet hoe hij jonge ruiters moet aanmoedigen om vol zelfvertrouwen nieuwe stappen te zetten, nadat ze eerdere oefeningen onder de knie hebben gekregen. Ze corrigeren fouten op een vriendelijke manier, maken herhalingen leuk en zorgen ervoor dat geen kind zich gepusht of overweldigd voelt.
De lesruiters moeten hun vragen kunnen stellen of het duren aangeven als ze het gevoel hebben nog niet klaar te zijn voor iets nieuws. Licht de instructeur die met je kind werkt altijd in over angsten of beperkingen van je kind. Alleen zo kunnen zij je kind in de juiste groepsles plaatsen.
Tips om de juiste manege voor je kind te vinden
Online zoeken, het levert vaak een lange lijst met potentiële maneges op. Maar niet elke stal is geschikt voor jouw kind. Lees altijd de reviews over de lessen, zodat je weet hoe andere ruiters of ouders de manege vinden.
Andere manieren, die je kunnen helpen bij het vinden van de juiste manege, zijn:
- praat met andere ouders of jonge ruiters bij die manege of die in die omgeving wonen
- sluit je op de sociale media aan bij groepen ouders van andere kinderen die rijden
- bezoek wedstrijden waar de maneges aan deelnemen en praat met de instructeurs, bijvoorbeeld de zitcompetitie of carrousselwedstrijden
- kijk op paardenfora op internet en vraag daar om ervaringen met maneges in jouw regio
Vragen die je kunt stellen over de manege
Als je eenmaal de lijst hebt ingekort naar enkele namen, kun je aan de telefoon alvast wat vragen stellen, voordat je een proefles boekt:
- in wat voor stijl geeft de manege les (western of Engels)?
- hoe groot zijn de groepen, is er privéles, rij je met zijn tweeën of met een grotere groep?
- hoe lang duurt een les?
- wat leer je allemaal in de beginnerslessen?
- zijn de kinderen zelf verantwoordelijk voor het opzadelen en rijklaar maken van hun paard/pony?
- rijden de kinderen elke keer op een andere pony/ander paard, of is er eentje die specifiek aan hem of haar wordt toegewezen?
- hoeveel instructeurs/helpers staan er voor de groep?
- heeft de manege een keurmerk of veiligheidscertificaat, zijn ze goed verzekerd?
- kun je een keer komen kijken naar een les voordat je besluit om daar les te nemen?
- kunnen de ouders blijven kijken naar de les?
Stalregels voor de ouders van lesruiters
Als je kind aan het rijden is, zul je zelf ook wat tijd in de manege doorbrengen. Daarom ook een paar regels voor het geval dat je niet bekend bent met accommodaties met paarden:
- nooit roken in de buurt van de stallen!
- rij voorzichtig op het terrein, in verband met ruiters of mensen die met hun paarden wandelen
- vraag het altijd eerst even voor je een onbekend paard aait. Het blijft een levend dier dat kan bijten. En mocht er in de omgeving een ziekte heersen die door mensen overgebracht kan worden, dan wil je niet iemand anders paard besmetten
- vraag het altijd eerst voor je een paard voert of iets lekkers geeft. Sommige paarden hebben een allergie of staan op dieet. Andere paarden kunnen opdringerig worden van wat lekkers, net als honden
- neem je hond niet mee, tenzij je toestemming hebt. Hou het dier ook altijd aangelijnd. Wees ook altijd bereid om je hond in de auto te zetten als zijn aanwezigheid stoort
- wees geduldig en bewaar je vragen voor na de les. Zo kunnen je kind en de instructeur zich goed concentreren
Voordat je het weet, ga je kijken voor een eigen paard of pony voor je kind en wordt je zelf een van de alwetende paardenouders die je tijdens je eerste bezoek zag.
