Geplaatst Algemeen
Jim en Noura in het equihabitat.
Vorig jaar heeft Daihyo last gehad van wateroverlast op de plek waar haar paarden staan. Dit heeft haar aan het denken gezet en toen kwam er een mooie kans voorbij. Kennissen van haar hadden een wei die te groot was voor hun Shetlanders. Daihyo is met die kennissen om de tafel gegaan en ze zijn tot een overeenkomst gekomen. Ze mocht de weide gebruiken voor haar paarden en ze heeft de weide omgebouwd tot een equihabitat. Een hele onderneming, dus hebben wij haar een aantal vragen gesteld over het aanleggen van een equihabitat. Wat komt er allemaal bij kijken? Welke grond is geschikt? Is een equihabitat/paddock paradise geschikt voor alle paarden? Aan welke eisen moet een equihabitat/paddock paradise voldoen? Hieronder geeft Daihyo antwoord op al deze, en meer, vragen.
Hoe ben je op het idee gekomen om een paddock paradise te maken?
Toen mijn haflinger geblesseerd raakte en moest verhuizen, kwam ik voor het eerst echt in aanraking met een tracksysteem. Ik had er al wel over gelezen en het leek me een fijne manier van huisvesten. We verhuisden naar een paddock paradise met zandpaden en zo leerde ik het ook in de praktijk kennen. Na 1,5 jaar overstroomde dit perceel, door de vele regen en het afsluiten van de sloten door het waterschap. Dat perceel bleek helemaal niet geschikt voor het houden van paarden. Maar vind maar eens wat anders. Inmiddels had ik 2 paarden en volpension is al lastig te vinden en ook nog eens prijzig. Daarbij wilde ik het liefst alles zelf doen, dat was me goed bevallen. Ik kwam in contact met kennissen van mij. Zij hadden 2 shetlanders op een weilandje staan en wilden van het onderhoud af. Ik had 2 grote pony’s en zocht een landje. 1 + 1 was 2 en zo kon ik plannen gaan maken. Omdat het tracksysteem erg goed was bevallen, was dat mijn uitgangspunt. De eigenaren, mijn kennissen, hadden ook wat wensen omdat zij er dagelijks tegenaan kijken. Zo moest het er leuk uitzien, fleurig, bruin draad of lint en verder kon ik mijn gang gaan. En daarmee ging ik aan de slag met tekeningen. Ik ging nog wel een stapje verder dan een tracksysteem, ik wilde ook ruimte voor meer biodiversiteit, andere dieren, insecten en uitdaging voor mijn paarden. Zo is het meer een equihabitat geworden dan een paddock paradise. Maar de basis is hetzelfde: het tracksysteem.
De 1e tekening
Wat komt er allemaal bij het aanleggen van een trackysteem kijken?
Allereerst de ruimte. Je ziet de mooiste creaties op kleine oppervlakten, maar ik wil ook dat mijn paarden de ruimte hebben om een sprintje te kunnen trekken. En daar heb je gewoon ruimte voor nodig. Het perceel is 6000 m2 en dat is ruim zat. Het is een vierkant perceel. Heb je een langgerekt perceel waar je een lang pad aan kan maken, bijvoorbeeld 100x40, dan kun je met minder oppervlakte ook best iets doen. Ik wilde in ieder geval een aantal paden van minimaal 60 meter lang.
Dan de bodem. Ik heb de mazzel dat ik hier op zandgrond zit, waardoor ik relatief weinig hoef te doen. Het mooiste zou zijn als ik de grond zou kunnen keren (dat is de bovenste laag afgraven, de zandlaag er onder naar boven halen, de bovenste grond in het gat storten en de zandlaag erop, letterlijk de grondlagen omkeren), maar dat mag hier niet. Daarover later meer. Maar dat betekent dat ik wel iets met de grond moet doen. Mijn eis was dat ze ergens een droog stuk hebben, dat ook echt altijd droog is. Als ze zelf besluiten om dan op een natte plek te staan, prima. Maar ik wil dat ze wel de keuze hebben. Nu is de achterkant van mijn perceel ongeveer 1 meter hoger dan de voorkant en op het hoge deel hebben we dan ook de schuilstal gerealiseerd. In de stal hebben we een zandpaddock gemaakt en daar omheen tegels. Daarnaast heb ik een kleine ‘bak’ gemaakt, waarin we kunnen grondwerken. Deze is ongeveer 15x30m. Ook dit is een hoog en droog gedeelte.
Zit je op kleigrond, dan wordt dit allemaal veel lastiger. Dan moet je echt je bodem geschikt maken, anders wordt het een grote blubberbende. Wil je mooie paden, dan zul je een deel moeten afgraven, draineren en zand op storten, of werken met paddockroosters of een groot deel verharden.
En verder kun je het zo gek maken als je wilt. Brede en smalle paden, ondergronden afwisselen, ronde of rechte vormen, veel of weinig weidegang, aanplanting van bomen en struiken, veel of weinig voerplaatsen. Ook afhankelijk van je budget. Zo hebben wij veel palen tweedehands kunnen kopen. Prima palen nog, en ook draad of lint is via marktplaats te vinden.
De basis van het paddock paradise komt van Jamie Jackson. Hij heeft daar een interessant boek over geschreven. Wil je serieus aan de gang met de inrichting van een tracksysteem, is het zeker de moeite waard om dit boek aan te schaffen. Niet om alles na te maken, maar wel om je bewust te maken van het idee erachter en het helpt je met de inrichting.
Het uitzetten van de track en snackweitjes met ronde vormen
Wat zijn de voor- en nadelen van een tracksysteem?
De voordelen vind ik absoluut dat de paarden meer bewegen. Ik heb zelf 10 voerplaatsen gemaakt. Niet dat ik ze allemaal gebruik, en dat is juist het mooie ervan. Door af te wisselen met voerplaatsen, gaan ze actief op zoek naar eten. Waar is het lekkerste hapje te vinden? Mijn haflinger is geblesseerd en heeft aanleg om dik te worden. Ik kan dus niet met hem trainen. Doordat hij veel loopt, is zijn gewicht beheersbaar. Ook de shet die er bij staat is inmiddels aardig wat kilo’s kwijt en van gevoelig voor hoefbevangenheid, naar gezonde pony gegaan.
Het nadeel is wel dat de paarden qua voerbehoefte bij elkaar moeten passen. Ik heb er nu maar 3 staan, dus dat is prima te managen, ook al passen ze niet helemaal bij elkaar. Zo moet mijn haflinger schraal gevoerd worden, mijn paint is in de groei en mag juist wat meer. Ik heb 2 soorten hooi en ik voer ze gedeeltelijk bij. Mijn haflinger krijgt alleen een balancer en een ruwvoermix om medicijnen door te mengen. Mijn paint krijgt ook dezelfde balancer, maar veel meer aanvulling in eiwitrijk ruwvoer in de vorm van bijvoorbeeld esparcette. Zo kun je toch dezelfde huisvesting bieden. Maar in een grote kudde, waar verschillende rassen en leeftijden bij elkaar staan, is dat veel lastiger. In een kudde met veelal sobere dieren, waar beperkt of arm ruwvoer wordt gevoerd, zal een jonge warmbloed flink bijgevoerd moeten worden wil hij goed in conditie blijven. Of dat ene paard dat hoog in de sport loopt tussen gepensioneerde koudbloeden zal het ook veel moeilijker hebben.
Ik ben er wel van overtuigd dat het tracksysteem voor ieder paard kan werken, als de voorwaarden goed zijn en de kudde bij elkaar past.
Wat moet je doen of uitzoeken voor je gaat nadenken over de aanleg van een tracksysteem?
De bodem heb ik hierboven al genoemd. Dat is essentieel. Het duurt een jaar (alle seizoenen rond) voor je je grond echt goed kent. Ga ook niet meteen allerlei dingen inrichten, leer echt eerst je grond kennen. Sommige dingen kun je al prima zien en doen, maar er zijn ook dingen die je gaandeweg pas over je bodem leert, waar de goede en slechte plekken zijn, waar je beter wel of geen voer kunt aanbieden, waar planten het wel of niet gaan doen, enzovoorts. Ook vergunningen zijn belangrijk als je een stal wilt bouwen.
Ik mag de grond bijvoorbeeld niet zomaar keren, omdat het archeologisch aangewezen is. Ik mag maar maximaal 30 centimeter graven. Ook zit er puin in de grond, wat met het zetten van de palen een onaangename verrassing was. Dit betekent dat ik niet overal houten palen kon zetten, want zelfs met de gemotoriseerde grondboor kwamen we hier niet doorheen. Gelukkig zijn er genoeg alternatieven, maar dat was wel even een hindernis.
Zelfs de palenboor op de shovel van de buurman had moeite om door de puinlaag te komen
Kan iedereen zomaar een tracksysteem aanleggen, of zijn er regels voor?
In principe kan iedereen dit aanleggen, maar er zijn zeker zaken waar je rekening mee moet houden. Sowieso de regels, vergunningen, enz. Maar ook financieel moet het kunnen. Door het tracksysteem wordt je bodem op de track intensiever belopen dan in een grote wei. Dat vraagt goede aanleg én onderhoud. Het kost je veel meer palen en lint om een track en kleinere weides af te zetten. En wil je het echt goed doen, dus goede bodem, mooie schuilstal, poel, wadi, heuvel, enzovoorts, dan is dat echt niet goedkoper dan een stal met weide. Sterker nog, het is duurder. Ook het dagelijkse werk kost meer tijd. Een track van 500 meter uitmesten kost meer tijd dan een stal uitmesten. En over mest gesproken, je mag niet zomaar overal een mesthoop neerleggen of mest uitrijden. Het is goed om dat van tevoren uit te zoeken.
Aan welke eisen moet een tracksysteem voldoen, qua oppervlakte, maar ook qua schaduw-, eet- en drinkplaatsen, beweegmogelijkheden, speel-/rolplekken, etc?
Dit vind ik een lastige, want veel is afhankelijk van de ruimte die je hebt. De systemen zoals Paddock Paradise of Equihabitat hebben wel een aantal eisen/richtlijnen.
Ik ben redelijk eigenwijs en heb vooral gekeken naar wat mijn paarden minimaal nodig hebben en wat ik met de grond kan.
Voor mij waren de minimale eisen:
• een schuilstal voor beschutting dat ook een droge plek moet zijn waar ze altijd kunnen liggen
• een track van minimaal 250 meter (uiteraard door meerdere paden bij elkaar op te tellen)
• weidegang in de vorm van kleinere snackweitjes, hooi is mijn hoofdvoer
• water en voer ver uit elkaar om lopen te bevorderen
• meerdere voerplekken verspreid over het terrein, zodat ze veel lopen
En verder kun je het zo gek maken als je wilt. Een poel, heuvel, et cetera, is compleet afhankelijk van wat je mag met je grond. Zo kan ik geen poel graven. Het perceel ligt hoog, dus eer je bij grondwater bent, moet je heel diep graven. En zo diep mag ik niet graven. En ik heb geen stromend water, dus bijvullen gaat niet. Een heuvel stond niet op de planning, maar omdat we in de schuilstal een zandpaddock hebben gemaakt, hebben we zo’n 20 centimeter grond afgeschraapt en die grond op een hoop gegooid. Toen hadden we ineens toch een heuvel
Verder wilde ik veel diversiteit in eetbare planten. Inmiddels heb ik 20 soorten struiken geplant, er staan berken, wilgen, kornoelje, rozen soorten, hazelaar en een linde. En nog een aantal fruitstruiken zoals framboos en zwarte bes. Het is inmiddels weer zaaiseizoen en heb ik ook al wat strookjes ingezaaid met eetbare bloemen en kruiden zoals kamille, esparcette, goudsbloem, luzerne en nog veel meer.
De vastgelegde concepten Paddock Paradise of Equihabitat hebben dan wel eisen, maar ik ben van mening: kijk wat bij jou en je paarden past, kijk wat er bij de grond past en kijk wat er bij je portemonnee past.
Een van de voerplaatsen
Hoe bepaal je waar wat moet komen? Waar moet je rekening mee houden?
De bodem is essentieel hierin. In mijn geval ook de omwonenden. Water en elektriciteit zijn ook dingen om rekening mee te houden.
Ik heb gekozen voor de schuilstal op het hoogste en droogste deel. In het midden stond al een rij hoge bomen en vooraan is een lager deel met rivierklei. Hier heb ik wel een track en zomerweitjes, maar dit is ook goed af te sluiten als het te nat wordt. Water mag ik bij de boerderij halen, dit doe ik met een waterzak die in de kruiwagen kan. Mijn waterbakken staan dus zo dicht mogelijk bij het huis, zodat ik zo min mogelijk hoef te lopen met die kruiwagen. Elektriciteit hebben we niet, dus wij hebben een stroomapparaat voor de buitenomheining op zonnepaneel. Flink krachtig overigens, want dat is belangrijk voor de buitenomheining. Verder wilde ik het leuk voor de buurt maken en hebben we langs de weg een bloemenstrook van 70 meter gemaakt. Heel fleurig, ziet er meteen leuk uit. En het deel aan die kant heb ik met ronde vormen gemaakt. Dus ronde snackweitjes en slingerende paden. Achterin heb ik een rechter pad en wei.
En kijk goed wat voor vegetatie er om je perceel heen staat. Zo had ik een prachtig mooi en droog pad achterin gemaakt. Blijkt dat de buren een esdoorn in de tuin hebben, balen! Dus mijn track is nu een gebroken lijn om de esdoorn heen in plaats van een recht pad. En af te sluiten, zodat ze in de herfst als de bladeren gaan vallen, niet op dat stuk track kunnen.
Welke omheining kun je het beste kiezen? Waarom kies je bepaalde soorten omheiningen wel of niet?
Voor de buitenomheining heb ik gekozen voor geschilde kastanjepalen en bruin lint. Dit valt mooi weg in de omgeving. De palen zijn 1,80 meter lang en staan 60 centimeter in de grond. Ik heb op de palen nog afstandsisolatoren, dus mijn hoogste draad staat op 1,35 meter. Kies palen van sterk hout, die gaan langer mee. Neem geen geschilde robinia/acacia, die kunnen dodelijk zijn voor je paarden. Alternatief zijn geschilde kastanjepalen. Net zo mooi en niet giftig.
Voor de binnenomheining heb ik kleinere geschilde vurenhouten palen aan de voorkant. Dit ziet er mooi uit voor de omwonenden. En ook hier heb ik bruin draad gebruikt, dat mooi wegvalt. De vurenhouten paaltjes zijn zachter hout en gaan wel minder lang mee. Achteraf niet heel handig, maar dit was budgettechnisch toen wel even interessanter. Op het achterste deel heb ik gewoon geïmpregneerde palen staan die ik ook weer tweedehands heb overgenomen.
Onze verrassing was het puin in de grond. Hier kunnen geen houten palen in. Maar gelukkig heb je tegenwoordig T-post palen. Deze ram je (ja echt, met een palenrammer) zo de grond in en met een krik heb je ze er weer makkelijk uit. En deze staan echt muurvast als ze er in staan.
Wat als je toezicht nodig hebt op je paard, bijvoorbeeld omdat het dier ziek is of kreupel of bijna gaat bevallen? Kan dat dier dan ook op een tracksysteem of kun je dan beter een andere/tijdelijke oplossing zoeken?
Je wilt je paard graag in zijn eigen vertrouwde omgeving houden. Ik zou dat ook zo lang mogelijk willen, tenzij het echt niet anders kan. Dat betekent wel dat je stukken moet maken die je af kunt zetten, bijvoorbeeld bij de schuilstal. Ik kan mijn ‘bak’ en schuilstal met draden afsluiten van de track. Op de track staan de hoge bomen, dus dan heb je op beide stukken schuilgelegenheid voor de paarden. Eten en drinken is ook op beide stukken te realiseren.
Laten bevallen heb ik geen ervaring mee, dus dat durf ik niet te zeggen. Ik ken wel mensen bij wie dit prima is gegaan. Veulens en draden vind ik altijd wel een spannende. Zelf heb ik mijn merrie als veulen gekocht en op het eerste paddock paradise gehouden. Na 2 weken was ze met rollen al in het draad gekomen. Het is wel echt wat anders dan een weiland. Ja het kan zeker, maar het kan in het begin best spannend zijn.
Een ziek of kreupel dier kan ook zeker op een tracksysteem, als je maar stukken kunt afsluiten, zodat je een kleinere en veiligere ruimte kunt creëren. Paarden zijn toch het rustigst in hun eigen omgeving bij de eigen kudde. Dus zo houd je ze wel kalmer dan op een vreemde plek.
Voor toezicht heb ik een camera gekocht. Hiermee kan ik ze elk moment van de dag in de gaten houden. En ik woon 5 minuten verderop, dus als er iets is, ben ik er zo. Die camera is wel echt heel fijn. Ik heb er een met zonnepaneel en 4G-camera. Dat ding werkt perfect! Goed beeld, prima kwaliteit en nooit problemen. In de wintertijd kun je de batterij ook met USB opladen als hij te weinig zon krijgt, maar dat is afgelopen winter niet eens nodig geweest.
Camerabeeld van toen het zo koud was afgelopen winter
Kunnen alle paarden op een tracksysteem, ook jonge veulens of seniorpaarden?
Zeker! Ik ben er van overtuigd dat als alle omstandigheden goed zijn, ieder paard op een tracksysteem kan. Maar daar gaat wel heel veel mis. Kuddes die niet bij elkaar passen, te weinig introductietijd, te weinig eetplekken of eten.
De kudde moet goed bij elkaar passen als type paarden, maar ook juist qua voerbehoeften. Je moet genoeg ruimte hebben om elkaar te kunnen ontlopen, genoeg eten en drinken aanbieden zodat daar geen gedoe over ontstaat. En bij nieuwe paarden ruim de tijd nemen om te introduceren. Zeker als het paarden betreft die een systeem als dit nog niet gewend zijn. Geef ze eerst een eigen stuk track, zodat ze aan de nieuwe plek kunnen wennen. En ook het introduceren in een kudde moet niet te snel gaan. Laat de paarden eerst maar rustig naast elkaar wennen, met voldoende eten en drinken. En laat ze pas bij elkaar als ze elkaar goed kennen, maar ook de omgeving goed kennen.
Voor veulens en senioren is het ook prima geschikt. Veulens moet je in het begin wel even in de gaten houden wat de draden betreft. Het is natuurlijk geen grote open weide en ze zijn toch wat meer onbezonnen dan ervaren paarden. Voor senioren is het lopen juist goed, rust roest. Zorg wel dat ze altijd makkelijke plekken hebben om te eten. En voor zowel jonge paarden als senioren geldt: zorg dat je een ruimte af kunt sluiten zodat je ze bij kunt voeren als dit nodig is.
Is een tracksysteem ook eventueel aan te passen als de omstandigheden daar om vragen of als achteraf toch iets niet blijkt te werken voor jouw paarden?
Ik denk dat iedereen die zelf zoiets aanlegt hetzelfde zegt: je bent nooit klaar met verbeteren.
Iedere weersomstandigheid of paard of wat dan ook kan er voor zorgen dat je denkt: oh leuk bedacht van tevoren, maar het werkt toch niet zoals ik het in mijn hoofd had. Maar alles is aan te passen. Palen zijn zo verplaatst, bodem kun je ook beïnvloeden, voerplekken kun je toevoegen of verwijderen. Het is een hobby die veel tijd kost, maar elke verbetering levert veel voldoening op als je ziet dat de paarden er beter van worden.
Ik denk dat ik van mijn stuk inmiddels wel 7 of 8 tekeningen heb liggen. De eerste is nog steeds de basis, maar gaandeweg zijn er echt wel dingen veranderd. Van een voerplek die niet werkte tot een stuk track dat verlegd moest worden. Momenteel ben ik aan de slag met de bodem. Ik heb 3 doorgangen die intensief belopen worden en de grond vindt dat niet zo leuk. Nu kan ik dit gelukkig relatief makkelijk oplossen door er een berg zand op te storten en die berg ligt er ook al, maar dat had ik van tevoren niet zo bedacht bijvoorbeeld. Ook heb ik de voerplaatsen al veranderd. Zo bleek een simpele paal met net eraan niet te werken omdat er 450 kilo haflinger besloot zijn achterwerk aan te schuren. Dus werd het een dikkere paal, dieper de grond in. Oh en laat ik onze Houdini niet vergeten. Echt, wil je bezig blijven, zet er een minishet bij. Hij breekt niet uit overigens, maar hij breekt in. In de wei wel te verstaan. Waar je hem nu net niet wilt hebben met al dat lekkere voorjaarsgras. Inmiddels hebben we bij elk weitje nu een extra draad op 25 centimeter om hem buiten te houden.
Houdini, oftewel Ximo de minishet
Ik heb geluk dat ik zo’n fijne plek heb kunnen vinden en alle vrijheid krijg om het in te richten. Het is veel werk, maar ook erg leuk om te doen. En het geeft onwijs veel voldoening als je de paarden tevreden rond ziet scharrelen. Elke tegenslag maakt je creatiever en flexibeler. Voor elk probleem is een oplossing. En weet je het even niet? Vraag dan advies aan andere mensen. Want je bent niet de enige die dit doet. In mijn volgtopic kun je heel mijn proces volgen, maar er is ook nog een topic met veel meer mensen en hun eigen tracksysteem aan huis of op gehuurde of gekochte grond. Heel inspirerend en iedereen is heel hulpvaardig: [VSW] [FOTO]Show je paddock paradise!
En als laatste een filmpje van het einde van de zomer dat ik jullie niet wil onthouden. Hier word je toch blij van? Daar doe ik het allemaal voor
Dank voor de uitgebreide informatie 
