Geplaatst Sport
Kyra Kyrklund. Foto: Caygill/Wikimedia Commons
Dit artikel is geschreven door Carmen Franco, voor Eurodressage.com. Carmen hoorde dat de US Lusitano Association van plan was om Kyra Kyrklund te ontvangen op de eerste editie van hun Lusitano Conferentie. Deze zou plaatsvinden op May Faire Oaks Farm, waar zij werkt. Zij nam zich voor om haar paard Emir (beter bekend als “BP”, Black Pearl) klaar te maken om in een masterclass van Kyra mee te rijden. Carmen had al twee keer eerder de eer en het voorrecht om mee te rijden in een symposium van Kyra, toevallig ook met Lusitano’s. Ze heeft daar veel van geleerd en het moest gewoon nog een keer gebeuren.
Het is alweer enkele jaren geleden dat Kyra en haar man Richard in Florida waren. Het enthousiasme om hen weer welkom te heten, was groot. Carmens inzending voor de voorselecties, om uitgekozen te worden als ruiter bij Kyra, werd geaccepteerd. Op de dinsdag ervoor moest ze met haar paard voorrijden, dan zou de beslissing vallen en zou er gekeken worden waaraan gewerkt kon worden voor de ogen van het publiek. Iedereen werd gevraagd om bepaalde oefeningen niet te laten zien, wat Carmen erg tactvol vond met het oog op de procedé en de paarden. Zoals Kyra dat later zou zeggen: “rijden is moeilijk” en zelfs nog moeilijker voor de ogen van het publiek, dat soms heel makkelijk is te verleiden tot het geven van kritiek, om maar te zwijgen over de onlinegoeroes. Gelukkig had de organisatie van de clinic een verbod op het maken van foto’s en video’s en de meeste toeschouwers hielden zich daaraan.
Dat zij met BP in de masterclass mocht rijden, betekende voor Carmen dat ze niet veel aandacht kon schenken aan de combinaties die voor en na haar mochten rijden. Maar in onderstaand verslag geeft zij een korte beschrijving van waar zijn aan hebben gewerkt, aan de hand van wat zij heeft begrepen van Kyra en enkele van haar vrienden.
Waar het in dit artikel over ‘ik’ gaat, wordt dus Carmen bedoeld.
Stabiele verbinding
Deze heb ik gemist, zowel tijdens de presentatie als tijdens de masterclass. Maar ik wilde hier toch iets over schrijven, omdat ik het zo interessant vond wat er op de foto’s, die mijn assistente Emily Bercaw maakte, te zien was. Dit was tijdens mijn eigen warming-up. Later in de week vertelde Kyra nog wat meer over deze masterclass. Ze hebben voornamelijk gewerkt aan het bereiken van een stabiele verbinding. Hiervoor gebruikten ze een touw om de nek, om de ruiter en het paard te helpen een betere balans te vinden. “Je moet een verbinding hebben om contact te krijgen, zelfs al wordt het wat zwaar of diep.” Het touw ‘stimuleert’ het gebruik van de spieren in de borst en het onderste deel van de hals om niet te zakken. Op die manier helpt het weer om het paard meer bij elkaar te rijden en iets meer bergopwaarts te gaan. Tegelijkertijd helpt het de ruiter om een betere plek te vinden voor de handen en het lichaam, wat weer een betere invloed op het paard heeft. “De bovenlijn moet wat langer zijn, de onderlijn wat korter.”
Gewoonten aanleren of doorbreken door herhalingen
Toen was ik aan de beurt. Ik had Kyra verteld dat ik wat moeite had om BP te corrigeren tijdens de vliegende wissels. Ik kan de wissels om de vier passen, drie passen, twee passen en ook enkele om de pas. Echter, ze zwaaien echt links en rechts van de lijn waar ik de wissels op wil doen.
Als eerste vertelde Kyra dat de mogelijkheid om dit probleem te corrigeren, afhing van hoe het paard aan het been stond, in elkaar kon schuiven en verzamelen. Dit zijn voorwaarden die in direct verband staan met het vermogen om de voorhand wat op te tillen. Dus vroeg ze mij om aan te galopperen en te werken aan het verzamelen van de galop, langs de bakrand. Ze corrigeerde gelijk het gebruik van mijn hulpen. Het paard was wat te ver naar binnen gebogen, ik moest hem meer rechtstellen. Ook vroeg ze mij om alleen mijn buitenbeen te gebruiken om impuls te geven en het binnenbeen passief te houden. Ze hielp mij er meerdere keren aan te herinneren dat ik hem niet langer moest laten worden. Hoe meer ik de verzameling opbouwde, hoe rechter hij werd en hoe makkelijker het voelde om hem een vliegende wissel te laten springen. Zij merkte op dat de galop expressief moest zijn, alleen dan wordt een vliegende wissel dat ook. Verwacht geen spectaculaire wissel uit een vlakke galop. Nadat ik er enkele op de hoefslag had gemaakt, vroeg ze mij om een diagonaal te rijden en daarna over de middellijn te gaan in contragalop, recht op de spiegel af. “Denk maar dat je de bakrand naast je hebt.”
Tot mijn eigen blijdschap zag ik hem rechter op de spiegel af rijden en kreeg ik het voor elkaar om met mijn nieuwe hulpen aan de buitenkant een paar wissels te springen die behoorlijk recht waren. Natuurlijk hield dit slechts aan tot ik mijn concentratie liet verslappen. Kyra hielp ons eraan herinneren hoe moeilijk het is om patronen te doorbreken en hoeveel moeite het kost om een beweging vast te leggen in ons hoofd en ons lijf. “Het kost 100.000 herhalingen voordat iets een gewoonte is, en nog eens 5.000 om een gewoonte te doorbreken.”
Een lang been dat het paard slechts heel zachtjes aanraakt
Oz was de jongste van alle paarden die voorgesteld werden. Kyra hielp Maggie om een stabielere houding te krijgen in het zadel met daarbij een los, lang been dat het paard alleen aanraakt, maar niet knijpt. Met een ontspannen been vinden ook de heupen een betere plek in het zadel en dat zorgt er weer voor dat bovenlichaam ook stabieler blijft. De armen hangen naar beneden, de ellebogen zijn gebogen en de polsen zijn zacht. Een jong paard volgt voor het sturen als eerste de handen van de ruiter, daarom is het zo belangrijk dat deze stabiel zijn.
Kyra vroeg Maggie om het bandje te pakken dat aan de voorkant van het zadel was bevestigd en met slechts één hand te sturen. Ook vertelde ze de amazone om niet veel te concentreren op de relatie tussen het binnenbeen en de buitenteugel. “Het paard moet gelijk zijn op alle hulpen.”
Een ander punt waar Maggie aan moest werken, was hoe ze haar lichaam kon gebruiken tijdens het lichtrijden in draf. Maggie werd gevraagd om twee passen te blijven staan en vervolgens eentje te blijven zitten. Ook moest zijn sneller of langzamer gaan lichtrijden om de snelheid van het paard te beïnvloeden. Oz liet enkele mooie drafpassen zien!
Kyra adviseerde om de zweep te gebruiken om een klein tikje achter de laars te geven, niet op het achterbeen van het paard. Op die manier leert het paard om aandacht te schenken aan de beenhulp. “Niet elke pas gaan drijven, blijf stil zitten en gebruik je been maar één keer.” Als je het zweepje nodig hebt, houd het dan altijd in buitenhand tijdens het galopperen. Het buitenbeen moet slechts vijf centimeter naar achteren liggen, zeker niet verder. Als de ruiter meer in balans in het zadel zit, kan dat het paard helpen te draaien met het gewicht erop. Paarden moeten gereden worden alsof je door een tunnel rijdt, de hulpen van de ruiter moeten stabiel zijn.
Beheers de houding van de nek
Toen Jennifer binnenreed, haalde Kyra een springveer tevoorschijn om ons te laten zien wat er bedoeld wordt met flexibiliteit. Ze liet ons allemaal opstaan, onze rug hol maken en één been optillen met gebogen knie. Het was erg lastig om in balans te blijven op het been waar we op stonden. Toen vroeg ze ons hetzelfde te doen, maar dan ontspannen en met een bolle rug. Bijna niemand had problemen met het op één been staan!
Ruiter en amazone werkten aan het wijken voor het been. Hierbij werd het paard gevraagd om te benen netjes te kruisen, maar het mocht niet versnellen. Om de ruiter te helpen haar paard bij zich te houden, en om de buiging van de achterhand te verbeteren, stelde Kyra voor om terug naar gaan naar de keertwending om de voorhand. Dit is een oefening die een beetje vergeten is in het repertoire van veel ruiters. Tijdens het wenden, kan de ruiter spelen met stelling en contrastelling.
Ook werkten ze aan het wijken in draf en galop. Kyra vroeg hierbij om de zijwaartse passen groter, kleiner, sneller of langzamer te maken. Ook werd gevraagd de stelling door te trekken naar buiging om zo van het wijken over te gaan naar appuyeren. “Om een appuyement goed te krijgen, moet het paard het buitenbeen van de ruiter accepteren.”
Ook de verzamelde galop op de kleine volte kwam aan bod. Hierbij vroeg Kyra aan Jennifer om het paard met de buitenhand een klopje te geven. “De ruiter moet de nek van het paard naar boven of naar beneden kunnen vragen als hij dat wil.” Als je rijdt met stang en trens, moet de ruiter begrijpen dat de onderlegtrens helpt bij het omhoog houden van het hoofd en de nek van het paard, de stang helpt bij het omlaag brengen. De ruiter moet weten hoe hij daar een middenweg in kan vinden.
Verbeteren van de verzameling
Met Nancy en Eragon kregen we veel tips om de verzameling te verbeteren. Kyra herinnerde ons eraan om het been te gebruiken alsof het een zweepje is: hij raakt het paard, maar knijpt of klemt niet. Bij het sluiten van het paard om naar verzameling te komen, moet de ruiter het frame kunnen veranderen door de hulpen verschillend te gebruiken. Natuurlijk begin je met zachte hulpen. Als het paard niet reageert, geef ze dan wat sterker. Als je dan wel reactie krijgt, ga je terug naar zachte hulpen. Het was goed om het effect te zien van het kort houden van de passen in de stap en galop. Daarna werd de pirouette in stap geïntroduceerd, om deze vervolgens door te trekken naar een pirouette in galop. Kyra zei: “Geef hem een klopje met je buitenhand”, en vroeg Nancy om het paard wat meer druk op haar binnenteugel te rijden. De buitenteugel moest ze alleen gebruiken als het paard weg wilde lopen. Als de galop een beetje op en neer ging (schommelend), gaf ze de suggestie om de nek wat te laten zakken zonder dat de schouders naar beneden gingen. “Je moet in de pirouette nooit harder werken dan je zou doen bij het aanspringen in de galop.” Als je moeilijke oefening rijdt, zoals de pirouette, besteed dan geen tijd aan de slechte oefeningen. Verdeel de oefening in individuele stappen en verbeter die. Hoe beter het paard de achterhand eronder zet, hoe meer de voorhand omhoog komt. Pirouette en piaffe hebben dezelfde opzet. Als het paard de ene oefening goed doet, is het waarschijnlijk dat hij de andere ook goed zal doen.
Aan het einde van deze sessie benadrukte Kyra dat je moet controleren op verbetering in elke oefening die we in een proef rijden. Als we daar voor elke oefening er een half puntje bij krijgen, zullen we aan het eind al een veel betere score krijgen.
Stille handen en benen
De volgende in de bak was een prachtige merrie met de naam Gigi. Toen Kyle binnenreed, maakte Kyra de stijgbeugel vast aan het zadel, om haar te helpen haar been niet te ver naar achteren te leggen. “Je moet voelen dat je jouw eigen been ook kunt dragen, en niet alleen in de stijgbeugel zetten.” Ze deed ook een riempje aan de voorkant van het zadel. Deze hielp de ruiter om een stabiele hand te houden op momenten dat Gigi wilde trekken. “De elleboog van de ruiter moet zijn alsof hij tegen iemands hand, of een muur, achter hem duwt. Zo kun je weerstand bieden als het paard sterk wordt. Zelfs als je korte armen hebt, moet je een knikje in je ellebogen houden. Dan kun je zacht blijven met je handen.
Aangezien Gigi een krachtig achterbeen heeft, vroeg Kyra aan Kyle om haar lichaam onder controle te houden tijdens het lichtrijden in draf, door iets langzamer te bewegen dan het ritme van de merrie. Maar ook door te staan en een paar passen in verlichte zit te blijven tot je een ritme te pakken hebt. Daarna werkten ze aan één pas doorzitten, gevolgd door twee passen staan. Bij het weer gaan zitten, moest ze dit beheerst doen, zodat de rug van het paard omhoog kon komen. Het riempje aan het zadel hielp Kyle om haar handen laag te houden. [i]“Hoe hoger jij je hand houdt, hoe lager het paard zal gaan.”
Toen Gigi bleef proberen om grotere passen te maken met de achterbenen, vroeg Kyra aan Kyle om haar opzij te drijven, maar hierbij moest ze wel blijven focussen op het recht houden van het lichaam. Dat moest in één lijn blijven. Ze gingen over op de keertwending op de voorhand, omdat de voorhand in deze oefening niet weg kan lopen. Terwijl ze hiermee bezig waren, moest de ruiter het binnenachterbeen van het paard aantikken met de zweep, op het moment dat het been omhoog komt. Zo help je het paard om deze wat meer te buigen. Van hieruit kan de piaffe worden ontwikkeld.
Buiging en rechtgerichtheid
Met Candy en haar knappe Enrique werd gewerkt aan de vliegende wissels. Hetzelfde als wat ik moest doen, maar zij moest het ook in de series doen. Toen ze bij één tempo kwamen, vroeg Kyra aan Candy om er niet veel achter elkaar te doen. Ze moest in het zadel blijven zitten, voorwaarts rijden met het buitenbeen erbij en sneller worden met de hulpen.
Daarna gingen ze bezig met de voorbereidingen voor de zigzag appuyementen. Candy moest in stap over de middellijn rijden en de achterhand van het paard naar links of naar rechts bewegen. Hierbij moest ze de schouders en het hoofd van Enrique recht houden. Nadat zij zowel links als rechts soepeler waren geworden, konden ze met een aantal oefeningen beginnen. Ze gingen in de rechtergalop, met haar linkerbeen de achterhand naar rechts brengen, het paard rechtstellen, een vliegende wissel springen, de achterhand naar links brengen enzovoorts. Ook moesten zij een appuyement maken naar de middellijn, van daaruit in renvers, gevolgd door het paard rechtstellen, aansluitend een vliegende wissel om daarna het volgende appuyement te starten. “Zorg ervoor dat je stelling en contrastelling kunt vragen en je paard rechtstellen.”
Na een kleine pauze vervolgden zij met drie passen zijwaarts, drie passen rechtdoor. Kyra suggereerde dat je zelfs in lange appuyementen elke zoveelste pas de stelling kunt veranderen. “Geef je hulpen in een het ritme, laat het paard weten wat je wilt.”
Controle over het lichaam
Met Tyra Vernon op Hadrian Interagro werkte Kyra aan de uitwerking van de zigzag. “Bij de wissel kijkt hij naar de andere kant.”
We hadden hier de mogelijkheid om ook wat heel nuttige tips te leren om de piaffe en passage te verbeteren, bijvoorbeeld de keertwending om de voorhand met een kleine stelling naar buiten te gebruiken tijdens de piaffe en om hele kleine stapjes te maken om de verbinding te verbeteren. Voor de passage werd Tyra gevraagd om licht te rijden in draf, langzamer te gaan, de achterbenen wat naar buiten te drijven, daarna het paard weer recht te stellen en kortere passen te vinden. “Als je de achterbenen kwijt raakt, drijf deze dan even naar buiten.”
Kyra legde dit als volgt uit: als je een strandbal wilt laten stuiteren, kun je variëren in hoe snel je hand tegen de bal komt. Echter, je hand moet nog steeds flexibel zijn om je bal te laten stuiteren. Hetzelfde gebeurt met de rug van je paard. De ruiter moet weten hoe hij controle houdt over zijn eigen energie om te gaan staan-zitten. “Je gewicht is het enige dat je paard de hele tijd kan beïnvloeden.”
Ze benadrukt nog een keer dat de ruiter geduld moet hebben in het trainen van paarden. Ook zegt ze “blijf niet eindeloos doorgaan met het trainen van een oefening. In een dressuurproef moet het ook meteen gebeuren, de eerste keer dat je het vraagt.”
Inspirerend
Ik wou dat ik alles wat Kyra vertelt heeft, in dit stukje kon stoppen. Maar ik ben al blij dat ik hier enkele van mijn aantekeningen kan delen. Kyra’s benadering is altijd interessant. Ze heeft een prachtige manier om de oefeningen op te splitsen, voor zowel ruiter als paard, om zo de uitvoering te verbeteren. Dat alles resulteerde in erg onderhoudende verhalen en leuke grapjes. Absoluut inspirerend op vele manieren!
