Algemeen

Paard met peesbeschermers. Foto: Marlies Trap Fotografie
Als paardenliefhebbers willen we altijd het beste voor onze paarden. Of we ze nu biologische wortels voeren of ze trakteren op een fysiosessie, veel van wat we doen is om het leven en de carrière van onze paarden te verlengen. Beenbescherming is niet anders.
Of je nu een polospeler bent of een je draait graag pirouettes, het spreekt voor zich dat je je paard wilt beschermen tegen blessures en ongelukken. Ongeacht het type paard dat je rijdt, de mogelijkheid dat je paard een beenblessure oploopt is een realiteit. Je kunt dat risico tot een minimum beperken door de juiste bescherming te gebruiken.
Wanneer deze op de juiste manier worden aangebracht en gebruikt, kunnen ze helpen beschermen tegen per ongeluk stoten, schrammen en schaafwonden.
Het type beenbescherming dat je kiest zal afhangen van je discipline en de behoeften van je paard. In grote lijnen valt de meeste beenbescherming in twee categorieën: peesbeschermers en bandages.
Vanaf daar, wordt het een beetje ingewikkelder!
Er zijn verschillende soorten beschermers en bandages, die allemaal een iets ander doel dienen.
Beenbescherming
Beenbescherming heeft in de loop der jaren om verschillende redenen aan populariteit gewonnen. Ze zijn snel en gemakkelijk aan en uit te trekken en zijn verkrijgbaar in verschillende stijlen en materialen.
- Beenbeschermers worden gebruikt voor algemene bescherming tegen stoten en schrammen. Ze zijn een populaire keuze bij buitenritten, maar ook bij het rijden op vlak terrein. Er zijn zowel voor- als achterbeen versies verkrijgbaar.
- Peesbeschermers worden gebruikt voor de voorbenen. Ze hebben meestal een open voorkant en worden meestal gebruikt bij het springen, zodat het paard zich bewust is van afgetikte balken, maar de pezen toch beschermd zijn.
- Strijklappen worden gebruikt voor de achterbenen, meestal bij het springen. Ze kunnen open zijn, of vastgemaakt worden.
- Springschoenen zijn voor paarden die "over reach" gaan door hun achtervoeten tegen de hielen van de voorvoeten te stoten. Deze verminderen de kans op inkepingen en snijwonden, en kunnen soms helpen bij paarden die hun voor ijzer verliezen.
- Hoefschoenen beschermen de zool van de hoef. Ze zijn ontworpen voor schokabsorptie en tractie, en kunnen in noodgevallen gebruikt worden als een paard zijn hoefijzer kwijt is, maar toch bereden moet worden.
Afhankelijk van de discipline en het type hoefijzer, kunnen ze wel of niet gebruikt worden tijdens wedstrijden.
Bescherming of bandages
Voor sommige ruiters en paarden zijn wraps of bandages zinvoller dan beschermers. Er zijn twee hoofdtypen, maar slechts één wordt onder het zadel gebruikt.

Paard tijdens een polo wedstrijd. Foto: Marlies Trap
- Bandages worden gebruikt voor polo, zoals de naam al doet vermoeden. Ze worden echter ook gebruikt door Engelse ruiters, meestal dressuurruiters. Ze worden meestal met klittenband vastgemaakt en zijn gemaakt van een materiaal dat zich naar de benen van het paard vormt. Ze bieden bescherming tegen stoten (hetzij van zichzelf, hetzij van een ander paard) en zijn langer dan de meeste laarzen. Zij helpen ook het gewricht tot op zekere hoogte te ondersteunen, en bieden een extra beschermlaag tegen vuil, zand en puin.
- Stalbandages worden gebruikt voor paarden die niet in training staan, maar bijvoorbeeld op stal staan of op de trailer. Gemaakt van een gewatteerde of katoenen binnenkant en een verband om het op zijn plaats te houden, worden ze meestal gebruikt voor medische doeleinden. Dit kan zijn om een verkoelend smeersel aan te brengen, om een wondverband op zijn plaats te houden, of om vochtophoping of zwelling in het onderbeen te helpen verminderen.
Bandages glijden niet gemakkelijk af, en kunnen een betere keuze zijn voor paarden die om de een of andere reden moeilijk bescherming om kunnen krijgen.
En het valt niet te ontkennen dat bandages steeds populairder worden in de dressuursport, mede door de ruime keuze aan verschillende kleuren en de opkomst van de "matchy matchy" trend. Wie houdt er immers niet van om een paard en ruiter mooi uitgedost te zien in bijpassende uitrusting?
De juiste beenbescherming kiezen
Bij het kiezen van beschermers of bandages voor je paard, is de juiste pasvorm van groot belang. Iets dat te strak zit heeft een reële kans om het zachte weefsel van je paard te beschadigen, en iets dat te los zit kan snel een gevaar worden als het wegglijdt of beweegt.
Zelfs als er geen blijvende schade is als gevolg van slecht passende beenbescherming, zal het waarschijnlijk de prestaties van je paard beïnvloeden. Stel je voor dat je een wals probeert te dansen of een hordenrace probeert te lopen met schoenen die niet passen...
Richtlijnen voor het passen van beschermers en bandages
De meeste paarden passen in een standaard maat beenbescherming. Tenzij ze bijzonder dikke botten hebben, is een goede vuistregel dat pony's onder de 1.47 cm een kleine of pony maat zullen hebben. Grote pony's, kleine paarden of volbloedpaarden met fijne botten zullen waarschijnlijk een medium of cob maat nodig hebben. Paarden van rond de 1.65 cm en meer, alsook warmbloeden of forsere rassen zullen waarschijnlijk een large of full size nemen. Als je een bijzonder groot warmbloed, trekpaard of trekpaard kruising hebt, zullen ze waarschijnlijk een extra-large of extra-full nodig hebben.
Natuurlijk weet je het pas zeker als je ze in het echt uitprobeert hoewel sommige ruitersportwinkels wel maten geven. Vergeet niet dat je paard misschien een andere maat nodig heeft voor de voorbenen dan voor de achterbenen.
Bescherming moeten goed passen maar niet te strak. Pees- en kogelbescherming met een bontvoering moeten lang genoeg zijn om de binnenkant van het kootbeen en het grootste deel van het pijpbeen te beschermen, maar niet zo lang dat ze de normale beweging van het paard belemmeren. Medische bescherming moet het vetlok volledig bedekken zonder langs de coronaire band te schuren.
Als het op bandages aankomt, is de gouden regel ervoor te zorgen dat je de bandage niet te strak wikkelt, omdat dit peesbeschadiging kan veroorzaken. Je moet er gemakkelijk twee vingers tussen kunnen steken. Als je het nog niet eerder hebt gedaan, laat het je dan door iemand persoonlijk voordoen.

Georgina Bloomberg met Tulara Colmine. Je ziet hier beenbescherming geschikt voor springen. Foto: Aniek 1985
Waar moet u op letten bij bescherming en bandages
Het juiste type bescherming of bandage voor jou is niet noodzakelijk de juiste keuze voor iemand anders. Als je in een warm klimaat woont en je wilt bijvoorbeeld bescherming die de pezen beschermen, dan is je eerste prioriteit misschien iets dat goed ventileert en licht is. Als je veel buiten rijdt, hecht je misschien meer waarde aan bescherming tegen doornen, struiken en stenen dan aan ventilatie.
Je budget bepaalt ook welke bescherming je kiest. Je hoeft geen fortuin uit te geven om je paard voldoende bescherming te bieden.
Andere dingen om te onthouden
Voordat je je paard bescherming of bandages om doet, vergeet niet om de benen grondig te controleren op vuil of zand. Kleine stukjes vuil of gras kunnen in de bescherming of bandage schuren en irritatie en zweren veroorzaken. Dit is een goed moment om met je handen over de benen van je paard te gaan en te voelen of er ongewone knobbels, bulten, warmte of zwellingen zijn, als onderdeel van je dagelijkse onderhoud.
Nadat je de bescherming van je paard af hebt gedaan, zorg er dan voor dat je de benen goed afkoelt. Dit helpt het risico op schade aan de gevoelige pezen en ligamenten in de onderbenen van je paard te minimaliseren.
Disclaimer
Het gebruik van beenbescherming kan slecht zijn voor de pezen, met name bij het gebruik van bandages.
Gebruik dus nooit beenbeschermers alleen voor de sier en raadpleeg bij twijfel een deskundige.
Gevonden en aangepast!
En bandages, polo’s in het Engels, ja logisch dat dat naar polo verwijst. Maar in het Nederlands is die link ver te zoeken
Ik vind het sowieso al raar dat de FEI doet alsof beenbescherming een must is - het is meer fear mongering dan echt gebaseerd op feiten imo. Zoveel paarden zijn er niet die zichzelf écht schade toebrengen tijdens het werk, het zit meer tussen de oren van de ruiter/eigenaar.