Geplaatst Fokkerij
De techniek van de IAFH kan in toekomst bijdrage aan de geboorte van nog gezondere
veulens. Foto: Bokt Wiki
Volgens de IAFH niet: “De modernste biotechnologie stelt ons in staat fokkers van belangrijke informatie te voorzien. – Bouwstenen die ertoe kunnen bijdragen nog betere, nog gezondere paarden te fokken”, weet Dr. Wolfgang Schulze – Schleppinghoff, voorzitter van de International Association of Future Horse Breeding (IAFH).
Het bepalen van de vachtkleur van het veulen wordt hierbij als indrukwekkend voorbeeld genoemd van de toepassing van de nieuwe procedure in de praktijk. Dit is enigszins voorspelbaar, op voorwaarde dat je wel iets meer van de ouderdieren weet dan datgene dat nu gebruikelijk is. Even ter begrip: er zijn verschillende genen, die bijvoorbeeld bepalen of een paard geboren wordt in de kleur vos. Weer andere bepalen of een veulen bijvoorbeeld bruin of zwart wordt. Weet een fokker van zijn hengst en merrie op welke plek op de genen van de basiskleuren (Vos, bruin of zwart) op het chromosoom bevinden, dan is het mogelijk om een veulen in de gewenste kleur te plannen. Hierdoor wordt het mogelijk om, afhankelijk van het genotype, bij een dekking van een zwarte hengst en een vosmerrie, gegarandeerd een zwart veulen te krijgen. Hiermee kunnen 'hopen op' en pas na vele veulens zekerheid hebben, tot het verleden gaan behoren – kijk maar eens naar enkele belangrijke, bekende markeringen.
In 2016 werd in Vechta, Duitsland, International Association of Future Horse Breeding, kortweg IAFH opgericht. Een visionair idee was de eerste aanleiding hiertoe: Er zou een uitgebreid databasesysteem moeten worden gecreëerd, op basis van de meest actuele wetenschappelijke inzichten, verbonden met de modernste laboratoriumanalyse- en evoluatiemethodieken. Het sleutelwoord is ‘genomische selectie’ oftewel eenvoudig uitgelegd: Bepaalde eigenschappen van paarden, die met behulp van een lineaire beschrijving over vele jaren zijn vastgelegd, zouden genetische markers moeten krijgen om ze nog beter in te kunnen zetten in de fokkerij. De focus is hierbij vooral gericht op de gezondheid van het paard, en dan in het bijzonder het vermijden van erfelijke aandoeningen en het beter kunnen plannen van de gewenste eigenschappen voor de fokkerij van rijpaarden.
Deze visie is dankzij jaren van onderzoeks- en ontwikkelingswerk, intussen realiteit geworden. Op deze route was er zonder twijfel een grote mijlpaal: het omzetten van een routinematige controle van de stambomen naar een technologie die op de zogenoemde SNP-markers steunt. Deze genetische markeringen zijn duidelijk herkenbare locaties die in alle genen van het paard zitten, ook wel genoom genoemd. In een laboratorium kunnen deze gemakkelijk uitgelezen worden.
Dr. Kathrin Stock, die het project mede-ontwikkeld en begeleid heeft, samen met de IAFH-aandeelhouders en gerenommeerde IT-dienstverlener Vit in Verden, zegt hierover:
“Het mooie aan dit proces is dat de merkers verdeeld zijn over het hele genoom. Momenteel hebben we het over 85.000 posities, dat is een soort van genetische vingerafdruk.”
De specialiste in genetica en dierenarts, zelf ook amazone en fokster, vat de actuele stand van zaken samen:
”Het systeem is nu in staat om conclusies te trekken uit deze genetische vingerafdruk en bekende informatie. De fokkers kunnen dit in hun afwegingen meenemen.”
Bij het IAFH is een aantal stamboeken aangesloten – momenteel zijn dat het Oldenburger Verband, het Trakehner verband, het Holsteiner verband en het Westfaals paardenstamboek. Fokkers die lid zijn van een van deze stamboeken kunnen nu al voordeel halen uit de samenwerking van hun organisaties met de VIT, universiteiten en onderzoeksinstellingen.
En dat gaat heel eenvoudig: met hun eigen online-account hebben alle fokkers van de lid verenigingen van de IAFH toegang tot hun eigen paardenbestand, inschrijvingen en diverse evenementen.
Maar dan kijken we ook nog weer even naar de SNP analyse en de toepassingen die daarop gebaseerd zijn. Elke fokker van een der IAFH-aandeelhouders kan in de toekomst in het online fokkersaccount een nieuw menu vinden waarin bepaalde genetische elementen zoals het kleurgenotype van een paard uit eigen stal, tegen een kleine vergoeding, kunnen worden geactiveerd. Verdere eigenschappen volgen later. Denk hierbij aan genetische grootte, erfelijke afwijkingen en verervingsprofielen die genomisch ondersteund zijn. Daardoor kunnen ook deze aspecten worden opgenomen in de fokkerijplanning.
Dr. Wolfgang Schulze – Schleppinghoff vertelt: ”Meer dan 45.000 paarden van de IAFH-aandeelhoudersverenigingen staan intussen lineair beschreven en dit jaar worden er tot eind oktober nog eens rond de 10.000 veulens middels de SNP’s genetisch onderzocht. Voor de veulens van de huidige jaargang liggen de genetische vingerafdrukken ook al klaar, die analyses in het laboratorium zijn reeds afgerond. Maar ook merries van eerdere jaargangen kunnen op elk gewenst moment dienovereenkomstig onderzocht worden. Wij hebben er alle vertrouwen in dat we nog dit jaar passende aanbiedingen kunnen doen. Natuurlijk is het bepalen van de gewenste vachtkleur maar een van de vele toepassingsmogelijkheden in de praktijk van deze screenings. De ingebruikneming, rechtstreeks vanuit het online fokkersaccount zal dan in 2022 aanvangen,” stelt hij in het vooruitzicht. Hij is ervan overtuigd dat de IAFH zich nog verder zal ontwikkelen.
Ik zou het echt balen vinden als ik met mijn merrie zou fokken en er een donkere uitkomt. Maar wie weet dacht de fokker van mijn merrie dat wel toen er een vos lag uit een schimmel en donkerbruin/zwarte.
Bij andere rassen is het al heel normaal om dat te doen 
