Geplaatst Algemeen
Een correcte verzameling is gebaseerd op een correcte training en goed voorbereide oefeningen, die een goede, gebalanceerde beweging als resultaat hebben, met een ontspannen en actief paard.
Het is belangrijk om verzameling al in gedachten te houden als je een jong paard traint, want de basis van een goede verzameling wordt dan al gelegd. Het jonge paard moet leren om graag voorwaarts te bewegen, in de best mogelijke balans. Ze moeten ook de taal van de hulpen van de ruiter leren. Als alles goed gaat, en het paard is goed getraind vanaf het begin, dan blijven de principes van goede beweging en balans hetzelfde, ook als het niveau van de trainingen hoger wordt. Een actief en gebalanceerd paard denkt voorwaarts op de juiste manier: een licht contact met het bit, waarbij de ruiter het gevoel heeft dat hij voor zijn been uit beweegt, symmetrisch en licht bergopwaarts.
Als we het paard laten kennismaken met verzameling, moeten we eerst oefeningen doen die het paard helpen om zijn balans en de juiste houding te vinden. Het maakt de stap naar verzameling makkelijker en verzameling wordt een gereedschap en geen trucje, of een moeilijk te halen doel. Iedere halve ophouding, iedere overgang, iedere wending en zijgang bereidt het paard voor op een betere verzameling. Vanaf het begin moeten de hulpen zo klein mogelijk zijn, maar wel duidelijk. Tegelijkertijd moet het paard de hulpen begrijpen en naar de ruiter luisteren. Het paard mag niet tegen de hand zijn, en de ruiter mag niet aan de teugels trekken en denken dat hij dat later wel kan oplossen. Dit zal de balans en houding van het paard heel snel verstoren.
Sommige paarden hebben meer voorbereiding voor de verzameling nodig vanwege hun bouw, of andere persoonlijke redenen. De juiste verzameling wordt langzaam opgebouwd, omdat een lichaam tijd nodig heeft om sterk genoeg te worden om de belasting aan te kunnen, die bij het hogere niveau komt kijken. Het is een kwestie van de weefsels van het bewegingsapparaat zo ontspannen, en tegelijkertijd zo effectief mogelijk te krijgen. We kunnen het zenuwstelsel leren om snel te reageren, zowel op een goede als slechte manier, maar andere lichaamsdelen hebben tijd en goede oefening nodig. Elasticiteit komt van de spieren, maar ook van het bindweefsel, het verbindende weefsel dat helpt om de kracht in het lichaam op te bouwen en te geleiden. Als we het lichaam niet de tijd geven om zich te ontwikkelen, we doen te vroeg te veel, wordt het risico op blessures groter. Als we te vaak met teveel spanning, of te statisch, bewegen, of hebben veel spanning, reageert het lichaam in het bindweefsel. Dit leidt tot stijfheid in de zachte delen, omdat het bindweefsel ze langzaam naar elkaar toe trekt. Dit zorgt er wederom voor dat de bewegingen anders aanvoelen. Het kan er soms voor zorgen dat het moelijk is om de houding te veranderen, tussen bijvoorbeeld verzameling en verruiming, of voorwaarts-neerwaarts bewegen.
Balans is zowel mentaal als fysiek
Het paard moet er zijn voor de ruiter en daarvoor hebben we een goede fysieke en mentale balans nodig, van zowel ruiter als paard. We hebben al deze vier elementen nodig voor echte verzameling. Het idee, van de 4D-balans, dat ik heb geleerd van kolonel Carde, heeft me enorm geholpen in mijn werk als trainer. Het is niet altijd makkelijk om op deze 4 onderdelen tegelijk te letten, maar het is noodzakelijk dat zowel ruiter als paard zo goed mogelijk in balans zijn, fysiek en mentaal, tijdens een training.
Als we trainen, ontwikkelen we ook een manier van denken, die het gevoel van de beweging omschrijft. Dit heeft een grote impact op de kwaliteit van de beweging en de rijdbaarheid van het paard. Een positieve manier van denken, vol vertrouwen, maakt echt een verschil als de oefeningen moeilijker worden. Want als het paard goed is getraind, en het heeft daardoor zelfvertrouwen, lijkt het erop dat hij van het werken geniet, dat hij opgewonden en blij is om alles te doen wat wordt gevraagd. In het beste geval voelt het alsof er harmonie is tussen de bewegingen, en lijkt het erop dat ruiter en paard elkaars gedachten kunen lezen, in plaats van dat het paard als een robot doet wat de ruiter vraagt. De wedstrijdring, of elke andere nieuwe plek, kan spannend zijn voor paarden die gereden worden om te ontploffen, maar niet voor paarden die de positieve manier van denken hebben, waar ik het net over had.
Het paard moet graag voorwaarts willen bewegen, met een zacht en licht contact. Dit is alleen mogelijk als het paard rustig is in zijn hoofd en als hij zijn ruiter vertrouwt. Daarvoor is een ruiter nodig, die rustig is in zijn eigen hoofd. Alleen als de mentale toestand gebalanceerd, positief en rustig is, is het lichaam in staat om in goede lichamelijke balans te bewegen. Dit maakt kleine hulpen en onzichtbare communicatie mogelijk. Daardoor wordt het mogelijk om je bewust te zijn van je lichaam en dat helpt weer om de bewegingen van het paard te ontwikkelen met grote precisie.
Het is een mooi en belangrijk idee om zacht en vriendelijk naar het paard te zijn. Alleen denken aan zachtheid is een valkuil. Als we nooit grotere hulpen geven als dat nodig is, wordt het probleem groter en dan zal er geen vooruitgang zijn. We moeten de hulpen zo klein geven als mogelijk, maar tegelijkertijd zo groot als nodig. Het paard zal vanzelf leren om op kleinere hulpen te reageren en dan wordt zachtheid een standaard instelling. Rust, duidelijkheid en snel kunnen ontspannen zijn vaardigheden die vooruitgang mogelijk maken.
Mentale balans is net zo belangrijk als fysieke balans. We kunnen niets afdwingen, een paard in een postie brengen en beweging daaraan toevoegen zonder gevolgen voor de mentale en fysieke balans. Die manier van rijden geeft je een paard dat zich zorgen maakt en stijf is, klaar om te reageren en mogelijk ontsnappen van het gevaar. Ook kan het traag reageren op de hulpen. Spanning maakt het moeilijk voor kleinere hulpen om door te komen, of onmogelijk voor het paard om die te begrijpen.
Mentale balans is heel erg belangrijk, en daarvoor moet het paard de vrijheid hebben om voorwaarts te bewegen in een goede houding. Slechte houdingen, grote hulpen of angst maken het sympathisch zenuwstelsel actief. Dat bereidt het paard voor op een vluchtreactie. Als dit vaak gebeurt, heeft dit invloed op het welzijn van het paard. Het resultaat is dat je grotere hulpen moet gebruiken om je paard onder controle te houden, als hij in die modus zit.
Dressuurregels bepalen het plaatje
In een correcte verzameling loopt het paard iets voor de loodlijn, of het nadert de loodlijn. De loodlijn is een harde waarde en deze fijne lijn is er voor het paard. Er is een belangrijke reden om voor de loodlijn te blijven, zowel in de wedstrijdring als in de dagelijkse training: het paard moet kunnen blijven ademen.
Foto ter illustratie. Foto door Tezzy.
Als er spanning in de keelgebied komt, als het te kort wordt, of overbogen, gaat de ademhaling niet langer natuurlijk en dan zal het paard proberen zijn tong over het bit te krijgen. Een open houding geeft het paard de mogelijkheid om vrij adem te halen en zorgt voor normaal functionerende luchtwegen. Het maakt ook ontspanning in de mond, het hoofd en de nek mogelijk, met als resultaat een beter berijdbaar paard. Strakheid in het keelgebied geeft al snel een onprettig gevoel, wat kan zorgen voor een vluchtreactie of explosief gedrag. De houding beïnvloedt de balans en het definieert hoe goed de rest van het lichaam kan functioneren. Hoe goed het lichaam werkt, kan op zijn beurt ook de houding weer beïnvloeden. Als de houding wordt geblokkeerd, of te rond is, blokkeert het lichaam en de beweging, omdat de ribbenkast stijf wordt. Dat resulteert vaak in een hoge achterhand en lage voorhand, als het paard denkt dat verzameling een te ronde houding is. Een open houding helpt de ribbenkast omhoog te komen en het zorgt voor een goede transmissie van de kracht van de achterbenen door het lichaam.
Voorwaartse en opwaartse bewegingen worden uitdagender als het paard achter de loodlijn loopt, en dat zorgt voor compensaties. Sommige paarden proberen in een erg korte houding te komen bij het verzamelen, maar dit is niet correct en de ruiter moet het paard helpen te ontspannen en langer te worden, en de houding te openen.
We moeten het paard leren op open te blijven in zijn keelgebied, juist bij verzameling, omdat het moeilijk is. Het laat zien of het paard correct is getraind. In verzameling wordt de houding van het paard hoger en op dit punt worden de bouw en de spierspanning van belang. Als we het paard paard voor de loodlijn verzamelen, kan het paard ook normaal zien. Dit is ook weer belangrijk voor de balans. Licht voor de loodlijn te blijven, of in hogere verzameling op de loodlijn, wordt in de internationale dressuurregels duidelijk genoemd en deze regel moet ook verplicht worden in de dagelijkse training.
