Geplaatst Algemeen
Natasha Baker in Tokyo, tijdens Paralympische Spelen. Foto: Copyright © FEI/Liz Gregg
Het geheim van succes in de paardensport bestaat uit verschillende factoren: de unieke band tussen paard en mens, maar ook de (verfijnde) communicatie tussen de combinatie. Maar wat betekent dit voor para-ruiters die deelnemen aan de Tokyo 2020 Paralympische Spelen?
Waar ruiters zonder beperking een combinatie van hand-, been- en gewichtshulpen gebruiken, hebben sommige para-ruiters hulpmiddelen nodig om de hulpen aan hun paard te geven, om te compenseren voor hun lichamelijke en gevoelsgrenzen die hun beperking met zich meebrengt.
"Mijn manier van lopen is normaal voor mij, en paardrijden heb ik ook geleerd op een manier die bij me past", zegt vijfvoudig Paralympisch gouden medaillewinnares Natasha Baker (GBR).
"Omdat ik heel weinig gevoel heb vanaf mijn heupen, hangen mijn benen maar een beetje als ik op een paard zit. Ze volgen de natuurlijke bewegingen van het paard. Als je mijn benen ziet bewegen: dat doe ik niet zelf, dat gaat niet vrijwillig.
Dit is de reden dat ik mijn paarden andere hulpen heb aangeleerd. Daarbij ben ik afhankelijk van mijn stem. Ik train mijn paarden te reageren op de kleinste geluidjes, of woordjes, zodat ze precies weten wat ik vraag. Het kan een simpel geluidje zijn, zodat ze weten dat ze wat sneller moeten gaan, of een commando als "draf", en dan weten ze precies wat ik bedoel."
Omdat veel bewegingen normaal zijn voor dressuurruiters zonder beperking, moeten para-ruiters hun beperking compenseren door hun eigen manier van communiceren te ontwikkelen, om zo voor hun beperking te compenseren.
Waar nodig, mogen atleten verschillende speciale hulpmiddelen gebruiken, zoals een speciaal zadel dat ze helpt met hun balans en ondersteuning. Andere toegestane hulpmiddelen zijn elastieken te gebruiken, die hun voeten in de beugels houden, zwepen in beide handen en aangepaste teugels.
Laurentia Tan uit Singapore lijdt aan cerebrale parese en ze is doof sinds haar geboorte. Ze heeft mensen nodig die haar vertellen wanneer de muziek begint en wanneer deze is gestopt, en ze is meer afhankelijk van haar gevoel, om met haar paard te communiceren.
"Ik kan meerdere paarden rijden, maar ik heb mijn eigen lussenteugels nodig. Die zijn erg belangrijk, deels omdat ze zijn aangepast aan de manier waarop ik ze vasthoud", legt Tan uit.
"De teugels, die een verbinding tussen mijn handen en de paardenmond zijn, zijn als telefoonlijn. Ze maken de communicatie met mijn paard zacht, stabiel en 'elastisch'. Het contact is per paard verschillend en ze zijn van groot belang, om het beste resultaat te bereiken.
Ik ben ook gevoelig voor het gevoel van mijn zit. Het zorgt voor de communicatie tussen mijn paard en mij. Ik kan vierkant halthouden met mijn zit. Ik kan het voelen als mijn paard perfect vierkant staat, en wanneer er een been gecorrigeerd moet worden."
Andere para-ruiters zullen beamen dat de interpretatie van de lichaamstaal van het paard één van de sleutels is voor een succesvolle relatie. Maar het paard leren om te reageren op het gebruik van hulpmiddelen speelt ook een grote rol in de ontwikkeling van de connectie tussen paard en ruiter.
"Voordat een paard gereden wordt door een para-ruiter, wordt het eerst getraind door een ruiter zonder beperking, met gebruikelijke hulpen. Daarna wordt het getraind om zich aan te passen aan de beperking van de ruiter", legt Michel Assouline, hoofd van ontwikkeling en resultaten van de para-ruiters van team USA, uit.
"Het paard is getraind op wat de persoon niet heeft. Dus als een ruiter bijvoorbeeld niet zijn benen volledig kan gberuiken, zal het paard worden getraind om te reageren op aanwijzingen en hulpen die met een hulpmiddel worden gegeven, in plaats van met de benen. Een ruiter kan ook leren om zijn stem en zit te gebruiken, in plaats van beenhulpen.
Voor atleten die hun benen niet kunnen gebruiken zal een tikje zijn als het stokje van een dirigent, dat aan het paard aangeeft wanneer hij moet bewegen.
Een ruiter zonder beperking zal vaak met dit proces beginnen en het paard leren te reageren op een tikje, in plaats van een beenhulp. Op die manier kent het paard de betekenis van deze hulpen tegen de tijd dat de para-ruiter het stokje overneemt. Het duurt gemiddeld zes tot 12 maanden voordat een paard hier volledig bekend en vertrouwd mee is.
Het Paralymisch Comité van de FEI is opgericht in april 2006, om de belangen en behoeften van de para-ruiters te waarborgen in het werk van de Internationale Federatie.
"Paarden zijn levende wezens met hun eigen gedachten en gevoelens. Ze zijn extreem gevoelig voor de specifieke behoeften van de beperking van een ruiter. Ze zijn erg ontvankelijk voor verbale en non-verbale aanwijzingen", zegt Amanda Bond, voorzitter van het FEI Para Equestrian Comité.
"Omdat paarden zich van nature kunnen aanpassen, en een zesde zintuig lijken te hebben voor wat van ze wordt verlangd, zijn het de hulpmiddelen die para-ruiters helpen op een effectieve manier met hun paard te communiceren.”
De FEI-regels voor de para-dressuur zijn vastgesteld om te verzekeren dat ruiters de uitrusting hebben die ze nodig hebben om op een bepaald niveau te presteren, terwijl de wedstrijd eerlijk en veilig blijft. Dit zijn belangrijke principes waar men zich aan moet houden, als we de groei en ontwikkeling van de para-onderdelen van de paardensport willen garanderen.
) en ik was echt onwijs onder de indruk van hoe actief Leeds zijn achterhand gebruikte. Wat een uitermate goed getraind paard was dat. Hij weet bijvoorbeeld ook dat hij op een bepaalde plek moet staan voor het op en afstappen en doet dat superbraaf. Tijdens het rijden was hij enorm aan het meedenken en haalde hij echt het beste in zichzelf naar boven. Ik vind het heel bijzonder hoe deze paarden in elkaar zitten en hoe ze precies weten hoe en op welk moment ze even wat vuur mogen hebben. 