Geplaatst Welzijn
De middenweg tussen scheren en dekens, Foto door MB-Shots
Je doet je paard een deken om, of niet. Je scheert je paard, of niet. Als paardeneigenaar is het jouw eigen keuze. Maar, weet jij de (wetenschappelijke) onderbouwing achter je keuze? Een recent onderzoek onder Scandinavische ruiters toont aan dat over het algemeen eigenaren wetenschappelijke kennis missen voor een goed deken- en/of scheerbeleid.
Dekens
In een enquête onder 4.122 Zweedse en 2.075 Noorse paardeneigenaren en ruiters, kwamen onderzoekers erachter dat de helft van de ondervraagden niet leek te begrijpen hoe het natuurlijk temperatuurregelingssysteem van het paard werkt. Dit omvatte ook de reactie van het lichaam van het paard op scheren en dekengebruik evenals het vermogen om warmte te verdrijven en te herstellen na een training.
"Een deken zal natuurlijk een paard beschermen tegen kou en tijdens ongunstig weer zoals regen, wind, en zeer lage temperaturen", zegt Cecilie M. Mejdell, PhD, van de afdeling Gezondheidswaarneming van het Noorse Veterinaire Instituut (Norwegian Veterinary Institute’s Department for Health Surveillance), in Oslo. "Het probleem is, dat het eigen vermogen van het paard om lichaamswarmte te reguleren wordt gehinderd door een deken. Het afkoelende effect van zweten en verhoogde doorbloeding in de huid neemt hierdoor af, dus zou het paard last kunnen krijgen van hittestress wanneer het weer positief verandert en de zon gaat schijnen of een hogere omgevingstemperatuur ontstaat. Dus, als er niemand is om de deken af te halen of te vervangen voor een minder warme deken wanneer het weer opklaart, kan er een welzijnsprobleem ontstaan."
In de online enquête vroegen de onderzoekers de ruiters en eigenaren 41 vragen over de huisvesting van hun paard, weidegang, en voeding in alle vier de seizoenen; de scheer en deken routines; in hoeverre zij het eens zijn met een reeks wetenschappelijke uitspraken over thermoregulering bij paarden. Daarnaast inventariseerden ze hun persoonlijke gegevens zoals ervaring met paarden, paardenrassen en disciplines.
De onderzoekers ontvingen bruikbare gegevens van voornamelijk non-professionals die gemiddeld 22 jaar ervaring hebben met paarden. Hieruit bleek dat 89% van de ondervraagden dekens gebruikt wanneer de paarden buiten zijn, in ieder geval onder sommige weersomstandigheden. Wanneer de paarden binnen staan, gebruikt 78% dekens. Dit varieerde licht per ras. Bijvoorbeeld 70% van de ondervraagden met een IJslander gebruikt een deken wanneer deze paarden naar buiten gaan. Bij warmbloeden was dit meer dan 96%. Veel ondervraagden doet een deken op wanneer de buitentemperatuur onder de 10°C valt. Bijna 20% blijkt dekens op te doen ongeacht de buitentemperatuur. Ongeveer een vijfde van de ondervraagden gaf toe dat de deken om gaat om het paard schoon te houden.
Scheren
Deelnemers van het onderzoek gaven aan dat zij in de veronderstelling zijn dat geschoren paarden sneller opdrogen, maar ook dat het paard dan beter presteert. Hoewel dit waar is, kwam uit het onderzoek naar voren dat veel ondervraagden in de war zijn over wetenschappelijke effecten van scheren en dekengebruik. Specifiek waren ondervraagden het niet eens met wetenschappelijk bewezen feiten dat 'geschoren paarden warmte beter kwijt kunnen' en dat 'dekens na een training voor een langere hersteltijd zorgt.'
"Scheren helpt met het verdrijven van warmte tijdens werk", zegt Mejdell. "Dit is waarom het zo populair is onder sportpaarden. Een paard dat niet te warm wordt tijdens het werk, zal beter presteren. Een deken op doen direct na de training, zal echter de hersteltijd verhogen. Idealiter wacht je een half uur tot een uur na de training met een deken op doen in dusdanig koud weer."
Uiteindelijk zal meer kennis onder goedbedoelde eigenaren over hoe het temperatuurregelingssysteem van het paard werkt de gezondheid en welzijn van het paard ten goede doen.
Wat kun jij doen?
"Het beste wat een eigenaar of ruiter kan doen, is om de principes van thermoregulatie te leren en begrijpen – de balans tussen hitte productie en hitte verlies en de effecten van omgevingsfactoren zoals temperatuur, wind, straling (zon), luchtvochtigheid, en neerslag", zegt Mejdell. "Geef het paard de mogelijkheid of bied hulp voor zijn eigen thermoregulering. Dit kan zijn schaduwen, bescherming tegen neerslag en wind (en insecten), en een droog onderdak waar het paard kan liggen. Paarden hebben een geweldig vermogen om hun eigen lichaamstemperatuur te reguleren onder verschillende omstandigheden. Verstoor dit vermogen niet."
Overigens betekent dit niet dat dekens onbruikbaar zijn, voegt Mejdell nog toe. "Er is geen twijfel dat een deken erg bruikbaar kan zijn in sommige omstandigheden, zoals paarden in een slechte conditie en/of in natte of winderige weersomstandigheden met lage temperaturen", zegt ze nog. "Of een paard een deken nodig heeft, hangt ook af van het rastype, vachtkwaliteit, leeftijd/ gezondheidsstatus, voeding, en acclimatisering."
Het onderzoek
Het hele onderzoek is gepubliceerd in het Journal of Animal Science en kun je hier vinden: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28380504
Relevante nieuwsberichten:
[VN] Willen paarden een deken op?
