Geplaatst 
Foto door Eline Spek
Het is goed mogelijk dat het snel opgekomen grootschalige gebruik van het verboden middel kobalt in de draf- en rensport een hype is. Wetenschappelijk is er nog heel weinig bekend over de werking van dit middel bij paarden. Dat zegt prof. dr. Marianne Sloet van Oldruitenborgh-Oosterbaan. Zij is hoogleraar inwendige ziekten van het paard aan de Faculteit Diergeneeskunde in Utrecht en in Nederland hoofd veterinair voor de internationale, overkoepelende paardensportbond Fédération Equestre Internationale (FEI).
Kobalt staat sinds dit najaar in de Europese draf- en rensport in het middelpunt van de belangstelling door vijf positieve gevallen van de Franse draftrainer Fabrice Souloy, onder meer in twee van Europa's belangrijkste draverijen in Oslo en Stockholm. Inmiddels blijkt dat tientallen bloed- en urinemonsters van zeker 34 paarden in de toonaangevende Franse draf- en rensport positief zijn bevonden op kobalt, het wachten is op de uitslag van de contra-expertise. Ook in de springsport en de dressuur wordt er al over gesproken, weet professor Sloet.
De Stichting Nederlandse Draf- en Rensport (NDR) maakt zich zorgen over de ontwikkelingen en volgt die "zo serieus mogelijk", zo reageert interim-voorzitter Paul Mulder. "We worden hier niet blij van. De affaire met kobalt in Frankrijk leidt tot imagoschade. Maatschappelijk is het onverantwoord dat er zo met dieren wordt omgegaan, dat wijzen wij als bond volledig af. Bovendien beschadigt dopinggebruik het vertrouwen van wedders en daar is het bestaansrecht van onze sport op gebaseerd, daar betalen we de prijzengelden van."
De NDR voert jaarlijks tussen de 200 en 250 dopingcontroles uit. Sinds enkele jaren wordt er via de Franse totalisator op paardenkoersen in Wolvega gewed. Daar gaan vele miljoenen euro's in om. Ook veel Franse dravers lopen sindsdien in Friesland op Victoria Park. In alle door de Fransen gesponsorde koersen wordt minimaal één draver op doping gecontroleerd. Dat heeft dit jaar tot geen enkel positief resultaat geleid op Wolvega. De paarden zijn echter niet op kobalt getest. Mogelijk gaat dat alsnog gebeuren. De NDR wacht af wat de Europese bond UET hierover beslist.
Kobalt is een bloeddoping die als voorloper van epo wordt gezien. In tabletvorm is het middel eenvoudig verkrijgbaar. Pas sinds enkele jaren staat het op de internationale lijst van verboden stoffen van de FEI. Dat geldt ook voor de humane lijst van het Wereld Anti-Doping Agentschap, die voor mensen anders is dan voor paarden. In het langlaufen is het middel al eens opgedoken. De Duitse epo-expert prof. dr. Wolfgang Jelkmann sprak eerder dit jaar over een van de meest onderschatte vormen van doping. Directeur Herman Ram van de Nederlandse Dopingautoriteit meldt dat het middel in de Nederlandse sport nauwelijks bekend is. "We zijn het nog nooit tegengekomen."
De NDR heeft begin dit jaar al eens vijf tot tien urine- en bloedmonsters achteraf op sporen van kobalt laten testen in Hongkong. De aanleiding waren aan het licht gekomen kobalt-schandalen in de rensport in Australiė en de Verenigde Staten. "Die waren allemaal negatief", zegt Mulder.
In Frankrijk is de draf- en rensport de derde economie van het land. Europa bleef tot voor kort gevrijwaard van onthullingen over kobaltgebruik. Tot in september de Noorse en Zweedse drafsportbonden naar buiten brachten dat vier toppaarden van de Franse trainer Fabrice Souloy met terugwerkende kracht positief waren bevonden op kobalt, in twee van Europa's belangrijkste draverijen in Oslo en Stockholm. De Scandinavische dopingautoriteit had alle monsters van de deelnemers uit die koersen alsnog op kobalt getest, na een positief geval van Souloy in Frankrijk. Advocaten vechten inmiddels de juridische waarde van de dopingtests aan. Ook betogen Souloy en andere trainers dat kobalt voorkomt in vitaminepreparaten. Er gaan hardnekkige geruchten dat alle nieuwe positieve gevallen in Frankrijk geseponeerd worden en dat de UET eerst met duidelijkere regels komt.
Een Amerikaanse professor deed uitgebreid onderzoek naar het gebruik van kobalt en zijn bevindingen waren dat de stof levensbedreigend is voor paarden en ruiters. Deze resultaten werden in juli van dit jaar gepresenteerd door professor Teresa Burns. Professor Burns zegt in haar rapport: "Er is geen therapeutisch gebruik van kobalt bekent voor paarden. De mate van gebruik is een bedreiging voor zowel de veiligheid als het welzijn van mens en dier. Dit niveau van gebruik kan leiden tot ernstige complicaties als scheuren van aders, bloedingen en acute verwondingen of de dood door vergiftiging."
De studie is opgezet na het vinden van bewijs in de gehele wereld dat kobalt als doping werd gebruikt om de prestaties op de renbaan te vergroten. Ondanks het wereldwijde misbruik van het middel, was er nog maar weinig bekend over de effecten ervan bij paarden, met name bij een hogere dosering. "Er is geen bekend therapeutisch gebruik van kobalt in de geneeskunde bij paarden. Daarom is het gebruik van dit middel misbruik van de paarden in een poging om de prestaties van de dieren te verhogen", aldus Burns.
