Geplaatst 
Anky van Grunsven met Salinero op de Olympische Spelen van 2012. Foto: Boktwiki.
Paardensport en de Olympische Spelen hebben een lange geschiedenis samen. De huidige opzet, met de disciplines dressuur, springen en eventing, werd in 1912 geïntroduceerd. In Londen in 2012 was het 100-jarig jubileum voor de olympische paardensport. Ondertussen is de teller alweer opgelopen naar 104 jaar, een periode vol historie, memorabele momenten en bijzondere records.
De basis van dit alles is het gegeven dat paardensport een unieke positie inneemt binnen alle olympische sporten. Allereerst is daar natuurlijk het bijzondere samenspel tussen mens en dier, dat een vergelijking met iedere andere sport op voorhand onmogelijk maakt. Niet voor niets besteedt de wereldfederatie FEI voorafgaand en tijdens de Olympische Spelen in Rio speciale aandacht aan de band tussen ruiter en paard door middel van de TwoHearts campagne. Uniek is ook dat vrouwen en mannen op gelijk niveau strijden om dezelfde olympische medailles. Een feit dat we in de paardensport kunnen koesteren, al was onze sport lange tijd niet zo geëmancipeerd als we tegenwoordig gewend zijn. Pas in 1952 werd de olympische dressuur opengesteld voor vrouwen. Springen (1956) en eventing (1964) volgden nog later.
Niet uniek, maar wel bijzonder aan de paardensport is dat deze door zowel jong als oud op hoog niveau kan worden beoefend. Dressuuramazone Luiza Tavares de Almeida was in Hongkong op 16-jarige leeftijd de jongste olympische paardensporter ooit. Nu, acht jaar later, gaat de nog immer jonge Braziliaanse in eigen land alweer op voor haar derde Olympische Spelen. Hier tegenover staat een, heel toepasselijk, belegen record. Voor de oudste olympische paardensporter ooit moeten we terug naar Berlijn 1936, toen Oostenrijker Arthur von Pongracz op 72-jarige leeftijd deelnam. Hij is daarmee bijna de alleroudste olympiër ooit, maar moet de Zweedse schutter Oscar Swahn nog net voor laten gaan. De Japanner Hiroshi Hoketsu had dit jaar zijn zinnen gezet op het uit 1920 stammende leeftijdsrecord. De 75-jarige dressuurruiter, vier jaar geleden nog deelnemer in Londen, moest echter verstek laten gaan vanwege zijn niet-fitte paard.
Een speciale vermelding in dit kader is er voor Ian Millar. De legendarische springruiter werd in 2008 op 61-jarige leeftijd de oudste paardensporter die beslag wist te leggen op een medaille. De Canadees had er negen Olympische Spelen voor nodig om die ene (zilveren) plak te winnen en knoopte er in Londen nog één olympisch avontuur aan vast om het record op tien deelnames te zetten.
Op een gedeelde tweede plek, met zeven Olympische deelnames, vinden we zowel Nederbelg Jos Lansink als Anky van Grunsven. Van Grunsven heeft wel een ander prestigieus record in handen. Geen enkele paardensporter evenaart het door haar behaalde aantal van negen olympische medailles. Zo ook niet Reiner Klimke. De Duitse dressuurruiter won er acht, met daarbij zes gouden en ook dat is uniek binnen de paardensport. Isabell Werth kan overigens zowel Van Grunsven als Klimke in Rio gaan evenaren of zelfs overtreffen. De Duitse staat nu op acht medailles, waarvan vijf gouden. Haar voormalige topper Gigolo is al wel recordhouder. Geen enkel ander paard won immers zes medailles, waaronder vier gouden.
De meest succesvolle springruiter is eveneens van Duitse komaf. Hans Günter Winkler behaalde zeven medailles, waarvan vijf van de mooiste kleur. Winkler wist in de jaren vijftig naast de olympische titel ook beslag te leggen op individueel wereld- en Europees goud. Vorig jaar kon een andere springruiter dit pas evenaren. En nu gaat Jeroen Dubbeldam tijdens zijn tweede Olympische Spelen op voor een nieuwe hoofdprijs. Ook in de eventing behoort een Nederlander tot een select gezelschap legendarische paardensporters. In de eerste helft van de vorig eeuw grossierde Charles Pahud de Mortanges in eremetaal. Hij won er vijf, waaronder liefst vier gouden. Een andere eventer met vijf medailles op zijn erelijst is nog bezig geschiedenis te schrijven. Nieuw-Zeelander Mark Todd gaan we immers op 60-jarige leeftijd in Rio in actie zien.
Dat Duitsland het meest succesvolle paardensportland is in de olympische historie zal niet verbazen. De Oosterburen wonnen tijdens de besmette Spelen van Berlijn 1936 voor het eerst in alle drie de disciplines het landengoud. Meer tot de verbeelding spreekt hun evenaring van dit resultaat tijdens de Spelen van Seoul in 1988. Nederland staat in de top vijf van meest succesvolle paardensportnaties. In lijn hiermee behoort ons land in Rio tot het selecte gezelschap van acht landen dat in alle disciplines een volledig team aan de start brengt. De 200 deelnemende combinaties (65 eventing, 60 dressuur en 75 springen) zijn dit jaar afkomstig uit een recordaantal van 43 verschillende landen. Hierbij vijf olympische debutanten: Zimbabwe bij de eventing, de Dominicaanse Republiek en Palestina bij de dressuur en Chinees Taipei (Taiwan) en Qatar bij het springen.