Bokt.nl

**Geplaatst door de TopicStarter** : 19-12-15 13:45

Zeven hengsten goedgekeurd bij KFPS

Geplaatst door de TopicStarter : 19-12-15 13:45

www.kfps.nl

Alle zeven de deelnemers aan de eindbeoordeling van het Centraal onderzoek zijn zaterdag ingeschreven als stamboekhengst. Zes hengsten uit het reguliere verrichtingsonderzoek en één hengst uit het verkorte onderzoek. We moeten wat jaren terug in de tijd voor een dergelijk grote oogst. Zeker het contrast met vorig jaar, toen uiteindelijk twee hengsten werden ingeschreven, is groot. Tijdens de laatste dag van het verrichtingsonderzoek toonden de zes overgebleven hengsten verdienstelijke men- en tuigproeven en slaagden daarmee voor hun examen.

Waar het onderzoek voor het eerst onder leiding stond van Koos Naber, zo was het tevens het (voorlopig) het laatste optreden van Bauke de Boer als voorzitter van de Hengstenkeuringscommissie.

De ingeschreven hengsten:

Zorn fan Tsjerkgaast is ingeschreven via het verkorte onderzoek met de naam Walt 487. Als driejarige doorliep hij een verdienstelijke ABFP-test met 79.5 punten in het kader van het nakomelingenonderzoek van z’n vader Gjalt 426. Daarna werd hij opgeleid als dressuurpaard. Dit jaar behaalde hij met Jean van Deventer de benodigde winstpunten in de Lichte tour om deel te kunnen nemen aan het verkorte onderzoek. Walt is een 1.68 grote, zeer rastypische hengst, die in z’n presentatie vandaag opnieuw opviel door het actieve gebruik van het achterbeen. Z’n moeder is een 14-jarige prima bewaarde stamboekmerrie die hard op weg is preferent te worden (drie sternakomelingen). Z’n grootmoeder en overgrootmoeder zijn stermerries van Jillis 301 resp. Wessel 237 (stam 143). Z’n relatief lage verwantschapspercentage van 16.7 is een extra pluspunt.

Epke is ingeschreven met de naam Erryt 488. Deze zesjarige hengst behaalde in Oostenrijk reeds het sportpredicaat op basis van z’n verrichtingen in de dressuur. In deze discipline kwam deze correct en degelijk gebouwde Meinse 439-zoon (stokmaat 1.65) ook in het CO het beste tot z’n recht, gezien z’n score van 82 punten in de rijproef. Bij de eindbeoordeling stak Erryt niet helemaal in z’n gebruikelijke vorm, zodat de jury de beoordeling met name baseerde op eerdere observaties. De moeder van Erryt is een stermerrie van de hengst Sytse 385 (v. Rypke 321) met reeds 3 sternakomelingen. Ze wordt gevolgd door een sterpreferente Ygram 240-dochter en een stermerrie van de preferente Lammert 260 (stam 50). Erryt komt ter dekking bij De Nieuwe Heuvel in Lunteren.

Eise fan Hylpen is ingeschreven met de naam Eise 489. De 6-jarige fraai rastypische Eise (stokmaat 1.67) imponeerde afgelopen seizoen al in het tuig op de concoursvelden. Z’n kwaliteiten lijken ook met name in de tuigsport te liggen, hoewel hij ook in de andere beide disciplines een prima testresultaat liet zien. Met name z’n krachtige achterbeengebruik is z’n handelsmerk. Eise is een Maurits 437-zoon uit een zeer goede moederlijn. Z’n moeder is een Olof 315-dochter die op 10-jarige leeftijd voorlopig Kroon werd. Ze heeft drie sterkinderen waarvan een Model (en Sport). Z’n grootmoeder is een sterpreferente*6 merrie van de preferente Jochem 259, terwijl z’n grootmoeder is preferente stermerrie is van de preferente Tsjalling 235 met 6 sternakomelingen (waarvan 3 preferent) - stam 15). Fokkers dienen bij gebruik van Eise 489 rekening houden met het feit dat hij drager is van het waterhoofdgen. Eise 489 komt ter dekking te staan bij Stal Chardon in Jorwert.

Merijn C. is ingeschreven met de naam Meinte 490. Eerder maakten twee volle broers van deze Beart 411-zoon deel uit van het CO, echter zonder succes. Ze komen uit de zeer sterk fokkende stamboekmerrie van Anton 343 met al 8 sternakomelingen. Ze wordt in de stamboom gevolgd door een preferente (*5) stermerrie van Jelmer 297 en een stermerrie van de preferente Reitse 272 (stam 15). Meinte (stokmaat 1.67) valt in de eerste plaats op door z’n zeer goede bouw. In het verrichtingsonderzoek toonde Meinte zich als een prima allrounder, die voor een Beart 411-zoon over een opvallend snel achterbeen beschikt. Meinte komt ter dekking bij de gebroeders Van Manen in Ede.

Morris fan Teakesyl is ingeschreven met de naam Markus 491. Markus is voor de fokkerij een zeer complete hengst. De via de herkansing aangewezen Maurits 437-zoon (stokmaat 1.69) werd beloond met hoge cijfers voor z’n fraaie exterieur. Daarnaast laat hij in alle drie de disciplines veel aanleg zien, door in alle drie (ruim) boven de 80 punten te scoren. Bovendien beschikt Markus over een prima moederlijn. Z’n moeder, een dochter van Onne 376, heeft reeds drie sternakomelingen en een nakomeling met het sportpredicaat. Z’n grootmoeder is een sterpreferente Krist 358-dochter, terwijl z’n overgrootmoeder een sterpreferente (*5) dochter van Tjimme 275 is. Fokkers moeten bij gebruik van Markus rekening houden met het feit dat hij drager is van het waterhoofdgen. Markus komt ter dekking te staan bij Hengstenstation Gaasterland in Oudemirdum.

Nanne T.J. is ingeschreven met de naam Nane 492. Nane gaat de boeken in als de verrichtingstopper van deze jaargang. Dat is iets waar weinigen rekening mee gehouden hebben toen hij zich tijdens de eerste bezichtiging kwalificeerde voor de Hengstenkeuring. Nane (stokmaat 1.66) maakte sindsdien een opmerkelijk positieve ontwikkeling door. Een zelfde ontwikkeling toonde hij ook in z’n verrichting. Hij wist zich hierin gesteund door z’n voorbeeldige instelling, die door alle (gast)ruiters en (gast)menners werd geroemd. Nane is een zoon van Wimer 461 uit diens eerste jaargang. In z’n moederlijn vinden we stermerries van achtereenvolgens Brandus 345, Tamme 276 en Peke 268 (stam 8). Nane komt ter dekking te staan bij Stal Henswoude in Oldeboorn.

Oane fan Bartlehiem is ingeschreven met de naam Omer 493. Omer biedt een ‘outcross’ bloedvoering die bijzonder waardevol is voor de fokkerij van Friese paarden. Omer is een zoon van Gjalt 426 uit een sterpreferente dochter van Karst 362 (de Doeke 287-zoon die al tijdens z’n eerste dekseizoen stierf), gevolgd door een sterpreferente dochter van de preferente Naen 264 met liefst 7 sterkinderen en een stermerrie van Freark 318 (stam 47). Het bezorgt hem een zeer laag verwantschapspercentage van 15.7%, waarmee hij de meest onverwante hengst van het KFPS is. De jeugdig ogende, snittige hengst (stokmaat 1.63) valt in het gebruik op door z’n actieve gebruik van het achterbeen. Omer komt ter dekking te staan bij de Nieuwe Heuvel in Lunteren.

Deel op Facebook Tweet Foutje gespot? Tip de redactie

**Geplaatst**: 19-12-15 14:11

Re: Zeven hengsten goedgekeurd bij KFPS

Geplaatst: 19-12-15 14:11

Vind het persoonlijk wel een min punt dat er 2 hengsten bij gekomen zijn die drager zijnen het waterhoofdgen. Daar zou je juist niet mee moeten willen fokken, dan voer je de gen alleen maar door. zelf ooit mee gemaakt dat me meisje haar veulen afwierp met 9 maanden omdat het een waterhoofd had en niet levensvatbaar. Daarna nooit meer met haar gefokt. het dode veulen heeft haar veel gedaan. maanden een treurig paard in de wei gehad.

Verder top dat er lage verwantschap door gevoerd wordt. Dit zal de fokkerij goed doen.

**Geplaatst**: 19-12-15 16:05

Re: Zeven hengsten goedgekeurd bij KFPS

Geplaatst: 19-12-15 16:05

Waterhoofdgen...dat wordt gewoon een afbraakstamboek. Ik ben wel benieuwd wat het PVE (die gaat over stamboekerkenningen) daarvan vindt.

**Geplaatst**: 19-12-15 16:07

Re: Zeven hengsten goedgekeurd bij KFPS

Geplaatst: 19-12-15 16:07

Het waterhoofd en dwerggroei is al zeer lange tijd een bekend probleem. Ik vind het een goede zaak dat bij hengsten met dit gen dit zo specifiek wordt aangegeven, als fokkers hun merries testen dan kunnen zo problemen voorkomen worden.

**Geplaatst**: 19-12-15 16:33

Re: Zeven hengsten goedgekeurd bij KFPS

Geplaatst: 19-12-15 16:33

Het KFPS is juist als geen ander stamboek enorm bezig met de gezondheid van het ras en investeert daar enorm in.

Wat ik begrepen heb tijdens de clinic vorig jaar:
Merrie met waterhoofdgen + hengst met waterhoofdgen = 25% kans dat het veulen een waterhoofd krijgt.

Is een van beide geen drager, dan is het eigenlijk gewoon uitgesloten.

De verantwoordelijkheid hierin ligt dus voor een groot deel bij de fokker. Ik vind dit juist een prima oplossing zo. Het zou namelijk ook jammer zijn als je super hengsten niet kan gebruiken omdat ze het waterhoofd- of dwerggen hebben. Daar wordt de genenpoel ook kleiner van.

Als fokkers dit op de juiste manier oppakken zijn we ook binnen afzienbare tijd van het waterhoofd- en dwerggen af. Dan is dat er helemaal uitgefokt. Alleen dat kan niet binnen 2 generaties. Geduld.

**Geplaatst**: 19-12-15 17:02

Geplaatst: 19-12-15 17:02

Als je een waterhoofdgendrager maar niet kruist met een waterhoofdgendrager, dan is er niks aan de hand. Gewoon je eigen merrie testen als je die hengsten wilt gebruiken. Vanwege de inteelt zou het jammer kunnen zijn om hengsten met een vrije bloedlijn die toevallig het waterhoofdgen draagt te laten staan. Persoonlijk vind ik het een slechte zaak om hengsten met een niet lage verwantschap én drager van het gen goed te keuren. Tenzij ze voor heel goede eigenschappen een hoge verwachtingswaarde hebben in de fokkerij.

En de vererving is inderdaad enkelvoudig recessief. Dus net zo als bij twee zwarten die vosdrager zijn. Dan heb je ook 25% kans op een vos. Wil je geen vos, dan neem je minimaal één zwarte die geen vosdrager is. En wil je geen waterhoofdveulen dan zorg je dat minimaal één van beide ouders het gen niet draagt.

Laatst bijgewerkt door Coloured op 19-12-15 17:23, in het totaal 2 keer bewerkt

**Geplaatst**: 19-12-15 17:11

Re: Zeven hengsten goedgekeurd bij KFPS

Geplaatst: 19-12-15 17:11

Waarom worden de namen aangepast na goedkeuring?

Tja, genetische fouten... Het dwerggen is ook bij de mini's bekend. Ik weet van hele beste hengsten dat ze geruind zijn omdat ze dwerg drager bleken te zijn. In de mini wereld is het echt wel een ding zeg maar. Valt me op dat Fries liefhebbers daar dan toch anders in staan?
Nu is de genenpoel bij de Friezen wel veel kleiner natuurlijk, maar zolang je dragers blijft gebruiken, kom je er nooit vanaf...

**Geplaatst**: 19-12-15 17:36

Re: Zeven hengsten goedgekeurd bij KFPS

Geplaatst: 19-12-15 17:36

De genenpoel is inderdaad een stuk kleiner bij Friezen dan bij mini's.

Van alle stamboeken moeten Friese hengsten denk ik door de strengste selecties heen om goedgekeurd te worden, en ik weet zeker dat er goede redenen zijn om een paard met het waterhoofd- of dwerggen goed te keuren. Niet voor niets is de directeur van het KFPS een genetisch specialist.

Wie zegt dat je er nooit vanaf komt zolang je dragers blijft gebruiken? Met hersenwerk en testen kan dat zeker hoor.
Bovendien verklein je de genenpoel meer door hengsten uit te sluiten, en dan krijg je straks weer andere problemen..

**Geplaatst**: 19-12-15 17:40

Re: Zeven hengsten goedgekeurd bij KFPS

Geplaatst: 19-12-15 17:40

Een vrije x drager kan nog steeds een drager geven, dus e echt vanaf komen wordt dan héél erg moeilijk.
In mijn jeugd heb ik een dwerg Fries verzorgt, dat wil je gewoon niet....
Maar anderzijds snap ik ook het probleem met de kleine genenpoel.

**Geplaatst**: 19-12-15 17:41

Geplaatst: 19-12-15 17:41

Je fokt het gen er op deze manier niet uit maar je kan wel op een heel gemakkelijke manier voorkomen dat er veulens met waterhoofden geboren worden: gewoon even je merrie testen.

**Geplaatst**: 19-12-15 18:07

Geplaatst: 19-12-15 18:07

Misschien soepeler met hengsten goedkeuren? , kleine genenpool door de strenge selectie. Nekt het ras ook , maar wie ben ik haha.

Al klinkt Omer wel als een verse hengst, de lijn heb ik sommige namen nog niet eerder gehoord . Maarja Karst 362 was jong gestorven

**Geplaatst**: 19-12-15 18:19

Geplaatst: 19-12-15 18:19

De strenge selectie ligt niet aan de basis van de inteeltproblemen. Dat zit hem meer in het feit dat de gehele populatie teruggaat naar de 500 overgebleven merries in de jaren 60 waaruit de gehele huidige populatie is teruggefokt.
Het nadeel van uitsluiten van dragers wordt hier ook uitgelegd:
http://www.kfps.nl/Nieuws.aspx?NewsId=2157

Ik vraag mij wel af of bij reeds goedgekeurde hengsten dit ook vermeld gaat moeten worden, want naar mijn weten gebeurt dit nu nog niet (altijd).

**Geplaatst**: 19-12-15 19:04

Re: Zeven hengsten goedgekeurd bij KFPS

Geplaatst: 19-12-15 19:04

Nee, dat werd vorig jaar bij de clinic verteld. Alleen bij nieuwe hengsten wordt dit direct verteld.
Bij de "oude" garde is het aan de fokker om dit met de hengstenhouder te bespreken of het wel of niet een goed plan is om die hengst te gebruiken.

Nomineer dit bericht ×