Geplaatst 
Foto: Wikimedia Commons
De weerselementen kunnen wedstrijden, georganiseerde ritten en recreatieve tochten behoorlijk verzieken. Met name onweer is niet alleen een flinke spelbreker; het kan ook nog eens gevaarlijk, zelfs dodelijk zijn voor mens en dier. Hoewel de zomermaanden heerlijk zijn om tot in de avonduurtjes een buitenrit te maken, vindt juist de meeste onweer plaats in de vroege avond.
Hoe kun je het beste handelen wanneer je het in de verte hoort rommelen en het water komt met bakken naar beneden?
“Dondertorens en suikerspinnen”
Om vervelende verrassingen voor te zijn, is het ten eerste zaak om de hemel in de gaten te houden en de weersberichten goed te volgen. Kijk naar de wolken: wolken met een sterke verticale zuilvormige ontwikkeling (dondertorens) kunnen duiden op onweer dat later op de dag zal losbarsten. Hetzelfde geldt voor wolken met een donkere basis en een hoge vezelachtige top (suikerspinnen). Gelukkig kondigen onweersbuien zich meestal ook luid en duidelijk aan; wanneer je de donder hoort is de onweersbui meestal niet verder weg dan zo’n 10 km.
De oude truc om te weten hoe ver het onweer verwijderd is, blijft geldig: deel het aantal seconden tussen het zien van de bliksem en het geluid van de donderslag door drie. De uitkomst is het aantal kilometer dat het onweer verwijderd is. Een sissend, knetterend geluid wijst op onmiddellijk bliksemgevaar.
Overvallen door onweer, de “do’s and don’ts”
De kans dat je wordt overvallen door onweer is altijd aanwezig, want op jaarbasis dondert en bliksemt het op een willekeurige plaats in Nederland gemiddeld 25 dagen.
Als eerste probeer je een onderkomen op een veilige plaats te vinden. Binnenshuis of op stal loop je geen gevaar en buiten blijft de auto de beste bescherming. De auto vormt een “kooi van Faraday”: een stalen constructie die de bliksem afleidt naar de grond. Hetzelfde geldt voor een caravan, paardentrailer of vrachtauto mits je de metalen delen niet aanraakt. In een tent ben je echter niet veilig, zeker niet wanneer de tentstokken van metaal zijn, en het behoeft weinig uitleg dat een paraplu opsteken hetzelfde effect heeft.
Tijdens een wedstrijd of ander evenement is het verstandig de paarden in de trailer te zetten en zelf in de auto te gaan zitten. Mocht de auto door bliksem getroffen worden, hoef je niet bang te zijn dat je in een elektrische tijdbom zit; de restlading die op de auto achterblijft is zo gering dat je zelfs niet tegen een paaltje hoeft te rijden om de elektriciteit te laten afvloeien. Wacht echter wel met uitstappen tot het onweer voorbij is.
Bliksem zoekt goede geleiders en een korte afstand, bomen en andere hoge punten in het landschap trekken onweer aan. Wanneer je op buitenrit bent in de “open” natuur is het is dus niet handig om onder een boom te schuilen of zélf het hoogste punt te vormen. Het is geen fabeltje dat golfers wel eens getroffen worden terwijl ze hun (metalen) “clubs” opheffen om een bal te slaan. Op een paard of koets zit je ook te hoog en is het dus beter af te stappen en / of uit te spannen wanneer er een onweersbui nadert.
Als er geen veilige schuilplaats in de buurt is en het onweer is nabij, is de meest verstandige optie het paard aan een stevige struik (geen hoge boom!) vast te zetten en zelf enkele meters afstand te houden.
De veiligheidshouding
Hoewel het belangrijk is om niet het hoogste punt te worden in een open landschap, is het ook niet verstandig om plat op de grond te gaan liggen. Wanneer de bliksem toch inslaat, vliegt er een half miljoen volt door je lichaam. De beste optie is om de veiligheidshouding aan te nemen: op je hurken zitten, liefst in een greppel met de benen zo dicht mogelijk bij elkaar. Tussen de voeten ontstaat bij een inslag namelijk een spanningsveld op de grond. Om die reden worden koeien en paarden vaker slachtoffer blikseminslag: zij schuilen in de wei met hun poten of benen wijd uit elkaar onder een boom.
Toch komt sterfte door blikseminslag bij weidedieren tegenwoordig minder vaak voor dan vroeger. Dat heeft te maken met het feit dat, door het hedendaagse gebruik van schrikdraad en schriklint in de afrastering, de dieren verder van de afrastering vandaan blijven. Een dier dat tegen prikkeldraad of paaltje aanstaat zal als geleider fungeren.
Reanimatie
“Slechts” één op de drie door bliksem getroffen mensen overlijdt aan de inslag. Een slachtoffer van blikseminslag is niet elektrisch geladen en kan zonder gevaar aangeraakt worden om eerste hulp te verlenen. Langdurige hartmassage en kunstmatige ademhaling hebben al vaak levens gered.
Paarden en pony’s overleven een blikseminslag meestal niet doordat de zogenaamde stapspanning bij een paard veel groter is dan bij een mens. Hoe groter de afstand is tussen de contactplaatsen van benen of poten, hoe groter de stapspanning. Paarden kunnen helaas niet gereanimeerd worden.
. 
. 
Ik hou van onweer. Prachtig natuurverschijnsel. 
Ik denk dat als je gaat staan wachten midden in een grote bui met je paard aan een struik, je paard nog wel eens van streek zou kunnen raken, ten eerste omdat je eraf stapt en ten tweede omdat je iets anders doet dan anders er dus onnodig paniek zaait. Volgens mij zo normaal mogelijk doen en snel naar huis... 
