Bokt.nl

**Geplaatst door de TopicStarter** : 01-04-14 20:39

Oud Fries paard blijkt 2.000 jaar oud te zijn

Geplaatst door de TopicStarter : 01-04-14 20:39

http://www2.rtvkanaal30.nl/ / www.bokt.nl

Een enige tijd geleden door het Fries Landbouwmuseum in Earnewâld verworven skelet van een paard, blijkt maar liefst 2.000 jaar oud te zijn. Het gaat om het skelet van merrie. Het paard moet afkomstig zijn uit een terp in Friesland. Er zijn aanwijzingen dat het skelet in de jaren dertig nabij Ferwerd gevonden is. Het Fries Landbouwmuseum kreeg het paard enige tijd geleden van de Universiteit van Wageningen.
Die vanwege verhuizing een zolderopruiming hield. In een koperen houdertje op het voetstuk van het frame, waar het paard op staat, zat een vergeeld papiertje met de tekst ’Paard uit de terpen’. Uit een C-14 datering komt nu haar echte leeftijd naar voren: 2.000 jaar oud. Het ‘hynderke’ is vanaf het museumweekend (zaterdag 5 april) te bewonderen in het museum. Complete paardenskeletten uit de ijzertijd en de vroeg-Romeinse tijd zijn erg zeldzaam.

Voor de oorlog hadden hoogleraren in Wageningen grote belangstelling voor de ontwikkeling van Nederlandse landbouwhuisdierrassen. Met name huisdieren uit de terpen hadden hun interesse, want in terpen blijven voorwerpen van organisch materiaal goed bewaard. In de zomerperiode 1928-1931 hield een Wageningse ingenieur met medewerking van Prof. D.L. Bakker toezicht op de afgraving van de terp Burmania bij Ferwerd.

Het verhaal wil dat er twee broers actief waren als terpafgraver op Ferwerd. Een van hen werkte tot ‘s avonds laat aan het schoonmaken van een paardenskelet. Zijn broer vond dat maar raar, maar de volgende dag begreep hij de ijver van zijn collega. Die verkocht voor 25 gulden, een groot bedrag in die tijd, het skelet aan een Wageningse ingenieur. Wie weet was dat dit paard.

Het blijkt te gaan om een kleine merrie, met een schofthoogte van 128 tot 136 cm. In de bovenkaak van dit skelet ontbreken de hoektanden, wat kenmerkend is voor een merrie, want hengsten hebben forse hoektanden in de bovenkaak. Gelet op de afslijting van de snijtanden werd de merrie ouder dan 23 jaar. Het dier moet voor zijn eigenaren erg bijzonder zijn geweest omdat het werd begraven. Paarden werden doorgaans geslacht en ook opgegeten. Het dier is na de opgraving gemonteerd op frame. Omdat het uit Wageningen komt, is het aannemelijk dat het voor onderwijsdoeleinden als zodanig is opgesteld.

C-14
Het ontbreken van informatie over de vondstomstandigheden van het paardje maakte een datering lastig. Er moeten registratiedata zijn van de terpopgraving, maar dezen zijn tot nu toe nog niet gevonden. Maar met een koolstof-14 dateringsmethode is de ouderdom wel te bepalen. Met toestemming van het museum is een klein stukje van de onderkant van de schedel weggenomen en voor een datering ingestuurd naar het C-14-laboratorium van het Centrum voor Isotopen Onderzoek (CIO) van de Rijksuniversiteit Groningen. Dit stukje bot gaf uitsluitsel over de datering. De uitslag is 2060 ± 40 jaar Before Present ofwel omgerekend in kalenderjaren leefde dit paard tussen 187 voor Christus en 25 na Christus. Het paard stamt dus uit de late ijzertijd of het begin van de Romeinse tijd.

Paarden fungeerden in de ijzertijd en de vroeg-Romeinse tijd als rijdier, maar werden ook geslacht en opgegeten. De meeste paardenbotten uit deze periode worden namelijk als losse botten gevonden tussen slachtafval van runderen en in mindere mate schapen en varkens. Ze zijn bovendien vaak gebroken. Soms werden in deze periode gebruiksvoorwerpen, zoals priemen en grepen uit paardenbotten gemaakt, terwijl koten soms als werpkoot dienden. Paardenbotten werden overigens in de midden- en laat-Romeinse tijd vaker gebruikt om werktuigen uit te maken. Paarden kwamen in de ijzertijd en vroeg-Romeinse tijd op alle terpen voor, maar waarschijnlijk in kleine aantallen. Paardenbotten maken altijd slechts enkele procenten (maximaal 9 procent) uit van de botten van alle huisdieren die in wierden worden teruggevonden.

Dit paard was voor haar eigenaren mogelijk een bijzonder dier, het vervulde wellicht een bijzondere rol of het was een paard met een bijzondere geschiedenis. Misschien kreeg zij tot op hoge leeftijd nog veulens. Er zijn geen ziekteverschijnselen op het skelet te zien. Ze kan tot het laatst als rijpaard of als fokmerrie hebben gediend. Kennelijk waren er redenen dat dit paard aan het eind van een lang leven niet werd opgegeten, maar netjes, vermoedelijk bij een ritueel, werd begraven.

In 2012 werd bij Dronrijp bij een opgraving in een oude put een skelet gevonden van een paard, maar deze is van jongere datum (enkele eeuwen na Christus).

Foto

Deel op Facebook Tweet Foutje gespot? Tip de redactie

**Geplaatst**: 01-04-14 20:41

Re: Oud Fries paard blijkt 2.000 jaar oud te zijn

Geplaatst: 01-04-14 20:41

Tja, ik weet niet of ik het moet geloven het is en blijft 1 april :')

**Geplaatst**: 01-04-14 21:08

Geplaatst: 01-04-14 21:08

Fennee schreef:
Tja, ik weet niet of ik het moet geloven het is en blijft 1 april

Is er een bepaald stuk dat je onwaarschijnlijk vind? Ik vind het zelf allemaal wel aannemelijk.

**Geplaatst**: 01-04-14 21:15

Re: Oud Fries paard blijkt 2.000 jaar oud te zijn

Geplaatst: 01-04-14 21:15

Vraag me af of je zoiets nog kunt klonen.

**Geplaatst**: 01-04-14 21:18

Geplaatst: 01-04-14 21:18

heidy_wilco schreef:
Fennee schreef:
Tja, ik weet niet of ik het moet geloven het is en blijft 1 april

Is er een bepaald stuk dat je onwaarschijnlijk vind? Ik vind het zelf allemaal wel aannemelijk.

Ik vertrouw niks vandaag haha. Maar het is inderdaad wel geloofwaardig ja.

**Geplaatst**: 01-04-14 21:24

Geplaatst: 01-04-14 21:24

Fennee schreef:
heidy_wilco schreef:

Is er een bepaald stuk dat je onwaarschijnlijk vind? Ik vind het zelf allemaal wel aannemelijk.

Ik vertrouw niks vandaag haha. Maar het is inderdaad wel geloofwaardig ja.

Tsja... daar moet ik je gelijk in geven :')

Ik zou het inderdaad ook niet zo snel geloven, maar de dingen die erin staan zoals de tijden etc. kloppen wel

Net zoals het C14 gebeuren en hoe de dieren gebruikt werden etc.

**Geplaatst**: 01-04-14 21:35

Re: Oud Fries paard blijkt 2.000 jaar oud te zijn

Geplaatst: 01-04-14 21:35

Ondanks dat het 1 april is vind ik dit toch erg geloofwaardig en zeer bijzonder.

**Geplaatst**: 01-04-14 21:43

Re: Oud Fries paard blijkt 2.000 jaar oud te zijn

Geplaatst: 01-04-14 21:43

Grappig dat er over de Romeinse tijd wordt gesproken, terwijl de Romeinen toch echt de rivieren niet over zijn geweest (qua nederzettingen iig niet)... Zal wel een geschiedkundige figure of speech zijn...

**Geplaatst**: 01-04-14 22:24

Geplaatst: 01-04-14 22:24

Haarbal schreef:
Grappig dat er over de Romeinse tijd wordt gesproken, terwijl de Romeinen toch echt de rivieren niet over zijn geweest (qua nederzettingen iig niet)... Zal wel een geschiedkundige figure of speech zijn...

Romeinen hebben weinig invloed gehad in het Noorden en de Ijzertijd was eigenlijk nog bezig in het Noorden terwijl onder de Limes (de rijn in dit geval) de Romeinse tijd al bezig was. Maar het is qua datering gewoon handiger om deze jaartellingen aan te houden. Voor de Bronstijd werd er (mondjesmaat) ook al brons gegoten, voor de Ijzertijd werd er ook al me ijzer geëxperimenteerd etc.

**Geplaatst**: 01-04-14 22:28

Geplaatst: 01-04-14 22:28

Goh vindt het vrij raar dat ik dat paard nooit gezien heb en de paardenbotten op een koe moest aan wijzen. Aangezien ik les kreeg in het lokaal van de Universiteit van Wageningen. $:\$

**Geplaatst**: 01-04-14 22:48

Geplaatst: 01-04-14 22:48

De wur heeft/had wel degelijk een paardenskelet.
Ik heb daar in ieder geval wel les mee gehad.
Dit paarden skelet stond op de oude wur boerderij.
Ik zou er nog ergens foto's van moeten hebben maar mijn schijf is gecrashed dus dat word lastig zoeken.

**Geplaatst**: 01-04-14 22:59

Geplaatst: 01-04-14 22:59

Klopt, die heb ik ook nog zien staan, maar ik vond het niet zo bijzonder, dacht dat het gewoon een willekeurig skelet was. Is het misschien ook. Ben benieuwd of dat hetzelfde skelet is dan.

**Geplaatst**: 01-04-14 23:04

Geplaatst: 01-04-14 23:04

Zal wel komen dat ik op Van Hall zit.

Vindt het dan wel vreemd dat ze het dan overigens een zolderopruiming noemen als hij gewoon in een schuur stond

**Geplaatst**: 01-04-14 23:07

Geplaatst: 01-04-14 23:07

janderegelaa schreef:
Vraag me af of je zoiets nog kunt klonen.

Ja vraag ik me ook af

**Geplaatst**: 01-04-14 23:13

Geplaatst: 01-04-14 23:13

2a54z6e45r6r schreef:
janderegelaa schreef:
Vraag me af of je zoiets nog kunt klonen.

Ja vraag ik me ook af

Ligt aan de omstandigheden waarin het gevonden is. Aangezien het in een wierde was (wat letterlijk opgebouwd is uit stront) vrees ik dat het moeilijk wordt.

Ach, dan nog, wil je het zo'n beestje aandoen?

**Geplaatst**: 02-04-14 01:41

Re: Oud Fries paard blijkt 2.000 jaar oud te zijn

Geplaatst: 02-04-14 01:41

Hė eernewoude de gekste :')

**Geplaatst**: 02-04-14 15:33

Re: Oud Fries paard blijkt 2.000 jaar oud te zijn

Geplaatst: 02-04-14 15:33

He gevonden nabij Ferwerd t moet niet gekker worden;)

**Geplaatst**: 02-04-14 15:53

Re: Oud Fries paard blijkt 2.000 jaar oud te zijn

Geplaatst: 02-04-14 15:53

Rare vraag misschien; maar is het Friese paardenras al wel 2000 jaar oud? ...

**Geplaatst**: 02-04-14 16:12

Re: Oud Fries paard blijkt 2.000 jaar oud te zijn

Geplaatst: 02-04-14 16:12

Ik denk dat ze in deze context bedoelen dat het in Friesland is gevonden en niet zo zeer het Friese ras.

**Geplaatst**: 02-04-14 16:18

Geplaatst: 02-04-14 16:18

heidy_wilco schreef:
Ligt aan de omstandigheden waarin het gevonden is. Aangezien het in een wierde was (wat letterlijk opgebouwd is uit stront) vrees ik dat het moeilijk wordt.

Ach, dan nog, wil je het zo'n beestje aandoen?

Niet dat het dan perse gekloont moet worden. Maar hoever terug in de tijd kan je klonen? Dat vroeg ik me af :p

**Geplaatst**: 03-04-14 22:49

Geplaatst: 03-04-14 22:49

magda_90 schreef:
Ik denk dat ze in deze context bedoelen dat het in Friesland is gevonden en niet zo zeer het Friese ras.

zwart-met-sokken

**Geplaatst**: 04-04-14 20:51

Re: Oud Fries paard blijkt 2.000 jaar oud te zijn

Geplaatst: 04-04-14 20:51

weet niet of dat echt waar is

**Geplaatst**: 04-04-14 21:04

Geplaatst: 04-04-14 21:04

lovetopers schreef:
weet niet of dat echt waar is

Wat niet?

**Geplaatst**: 04-04-14 21:06

Geplaatst: 04-04-14 21:06

2a54z6e45r6r schreef:
heidy_wilco schreef:
Ligt aan de omstandigheden waarin het gevonden is. Aangezien het in een wierde was (wat letterlijk opgebouwd is uit stront) vrees ik dat het moeilijk wordt.

Ach, dan nog, wil je het zo'n beestje aandoen?

Niet dat het dan perse gekloont moet worden. Maar hoever terug in de tijd kan je klonen? Dat vroeg ik me af :p

Ik heb het nagevraagd aan een leraar van mij:

Het is in principe mogelijk om te klonen, het ligt er puur aan hoe het erfelijke materiaal bewaard is gebleven. Van dit paard is het hoogstwaarschijnlijk onmogelijk ivm de bewaaromstandigheden.

**Geplaatst**: 04-04-14 21:30

Re: Oud Fries paard blijkt 2.000 jaar oud te zijn

Geplaatst: 04-04-14 21:30

Oh bedankt! Want vind dit hoogst interessant. Stel dat ze mij over 1000jaar vinden en willen klonen moet ik weten in welke omstandigheden ze me moeten bewaren

Nomineer dit bericht ×