Bokt.nl

**Geplaatst door de TopicStarter** : 24-02-26 17:44

KFPS: Gebruik van een hengst met Distichiasis in de fokkerij

Geplaatst door de TopicStarter : 24-02-26 17:44

KFPS
Fokkerij

Tiede 501. Foto: Marlies Trap Fotografie

Met het goedkeuren van Syb 552 eind 2025 heeft het KFPS een stamboekhengst die lijdt aan de erfelijke oogziekte distichiasis. De zoon van Tiede 501 uit een Stermerrie van Haitse 425 is evenwel van waarde voor de fokkerij. Fokkers die de kwaliteiten van Syb 552 willen benutten kunnen hun merrie laten testen op dragerschap bij het Van Haeringen laboratorium in Wageningen. Merries die geen drager zijn zullen in combinatie met Syb 552 in principe geen veulens op de wereld zetten die lijden aan de oogziekte.

KFPS stamboekhengsten worden niet getest op distichiasis. Bij Syb 552 kwam de aandoening aan het licht tijdens het Centraal Onderzoek, waarbij hij na DNA-onderzoek homozygoot drager bleek. Door bij het maken van paringen gebruik te maken van DNA-testuitslagen, hoeft dit erfelijke gebrek geen belemmering te zijn voor de fokkerij. Distichiasis kent een groot verschil bij de expressie ten opzichte van de andere bekende erfelijke gebreken: een genetisch lijder zal niet altijd klinische verschijnselen vertonen. Oftewel het kan zijn dat een (genetisch) lijder gedurende zijn of haar leven geen last krijgt van de oogziekte. Uit het Centraal Onderzoek bleek Syb 552 een allround hengst met drie correcte basisgangen, waarvoor hij in de drie disciplines ruime AA-scores kreeg. In stap en draf liet hij veel tact zien. Syb is een hengst met een mooie zelfhouding in draf en galop, toont hij veel inzet en is goed bewerkbaar met een fijne aanleuning. In zijn beoordelingsrapport staat geschreven dat hij allround inzetbaar is en ras en evenredigheid in bouw kan verbeteren, alsook de stap.

Alle veulens testen
Het streven van het KFPS is om vanaf 2027 alle nieuwgeboren veulens van alle goedgekeurde KFPS hengsten standaard te testen op de aanwezigheid van distichiasis als onderdeel van de gebruikelijke 70K SNP-test. Uitslagen van genetische testen zullen vervolgens terug te vinden zijn in MijnKFPS. Op basis van deze gegevens zal het KFPS nader onderzoek uitvoeren naar het aantal genetische lijders en het percentage daarvan dat daadwerkelijk klinische distichiasis ontwikkelt. Op basis van die informatie kan aanvullend en wetenschappelijk onderbouwd beleid ontwikkeld worden.

Voor uitgebreide informatie over distichiasis, de symptomen en het verervingspatroon heeft KFPS fokkerijspecialist Marije Steensma alle feiten op een rijtje gezet.

Klik hier om de symptomen en de verervingspatroon te lezen.

Deel op Facebook Tweet Foutje gespot? Tip de redactie

**Geplaatst**: 24-02-26 18:19

Re: KFPS: Gebruik van een hengst met Distichiasis in de fokkerij

Geplaatst: 24-02-26 18:19

Ik begrijp het niet dat deze is goedgekeurd… Ik zal hem dan ook niet gebruiken

Ik had zelf een champagne kruising Fries op mijn lijst maar die heeft ook deze oogziekte, dus daar staat ook al een streep door heen…

**Geplaatst**: 24-02-26 18:54

Re: KFPS: Gebruik van een hengst met Distichiasis in de fokkerij

Geplaatst: 24-02-26 18:54

Ik snap hier werkelijk niks van. Ook ik zal hem niet gebruiken.

**Geplaatst**: 24-02-26 19:04

Geplaatst: 24-02-26 19:04

Het is nogal een vervelende aandoening... 'in principe' zal best, maar je zult er als fokker of koper tzt maar mee komen te zitten. Duur grapje het te laten herstellen in Utrecht.

Gewoon niet gebruiken deze hengst. Het is een ras met nogal wat aandoeningen, en waarom dan toch, hoe mooi hij ook loopt, deze goedkeuren.
Onbegrijpelijk.

**Geplaatst**: 24-02-26 19:09

Re: KFPS: Gebruik van een hengst met Distichiasis in de fokkerij

Geplaatst: 24-02-26 19:09

Ja en tis ook nog een Tiede nakomeling, waar er al ontzettend veel van zijn. Dus ook niet interessant qua vrij of oud bloed waarvan je denkt ‘ja ik snap de keuze’

**Geplaatst**: 24-02-26 19:29

Re: KFPS: Gebruik van een hengst met Distichiasis in de fokkerij

Geplaatst: 24-02-26 19:29

Belangrijkste informatie wordt mi niet helder weergegeven: namelijk of het dominant of recessief ( al dan niet met volledige expressie) overerft wordt, maw of dragers (het gen heterozygoot aanwezig) de aandoening ook kunnen krijgen of niet.
De formulering van zin dat veulens van vrije merries de aandoening "in principe" niet zullen krijgen, is wat dat betreft wat lastig/ niet helemaal ondubbelzinnig.

Want als het recessief overerft en de aandoening zich bij dragers niet uit, dan is er op het gebied van welzijns overwegingen natuurlijk geen reden om de hengst niet te gebruiken.

Maar goed....... ik begrijp dat dit in dit geval nog niet zo helder gesteld kan worden??

**Geplaatst**: 24-02-26 19:53

Geplaatst: 24-02-26 19:53

Punz schreef:
Belangrijkste informatie wordt mi niet helder weergegeven: namelijk of het dominant of recessief ( al dan niet met volledige expressie) overerft wordt, maw of dragers (het gen heterozygoot aanwezig) de aandoening ook kunnen krijgen of niet.
De formulering van zin dat veulens van vrije merries de aandoening "in principe" niet zullen krijgen, is wat dat betreft wat lastig/ niet helemaal ondubbelzinnig.

Want als het recessief overerft en de aandoening zich bij dragers niet uit, dan is er op het gebied van welzijns overwegingen natuurlijk geen reden om de hengst niet te gebruiken.

Maar goed....... ik begrijp dat dit in dit geval nog niet zo helder gesteld kan worden??

Ik gok dat het recessief is, en alleen bij homozygoot tot uiting komt. Maar wat je zegt, het lijkt wel of ze een slag om de arm houden.

Ik begrijp ook niet waarom je deze hengst voor de dekdienst behouden wilt. Het ras is al niet sterk, waarom dan nu weer eentje met een erfelijke ziekte goedkeuren?

**Geplaatst**: 24-02-26 22:23

Re: KFPS: Gebruik van een hengst met Distichiasis in de fokkerij

Geplaatst: 24-02-26 22:23

Ik begrijp werkelijk niet dat ze nu weer een hengst met erfelijke problemen goed keuren .
Het geeft allemaal zoveel ellende en verdriet

**Geplaatst**: 24-02-26 22:47

Geplaatst: 24-02-26 22:47

Zelfs als het recessief is, dan zet deze hengst dus allemaal dragers op de wereld qua nageslacht. Als je nu een diverse grote populatie hebt, is dat wellicht nog te overwegen als een hengst veel brengt (al vind ik dat dan ook al twijfelachtig op zn best). Met zo'n beperkte genenpoel als bij de Friezen is het wat mij betreft zeer overstandig.

Als ze lef hadden willen tonen dan hadden ze deze veterinair afgekeurd en de rest van de (hengsten)populatie genetisch laten testen.

Edit: me even ingelezen in het hoe en wat. Het is inderdaad recessief, maar er zijn nog wel wat bijzondere punten. Wat voor deze keuze spreekt is dat niet alle dieren die homozygoot zijn ook echt haren tegen het oog hebben. Ik vraag me dan af of ze het goede gen te pakken hebben of een marker gebruiken.
Echter is de schatting dat 30% van de populatie drager is, dan lijkt het me al helemaal onverstandig om een lijder als vaderdier in te zetten.

**Geplaatst**: 24-02-26 23:40

Re: KFPS: Gebruik van een hengst met Distichiasis in de fokkerij

Geplaatst: 24-02-26 23:40

Waarschijnlijk was er geen grond om hem af te keuren, immers is de test helemaal niet gebruikelijk. Wat ga je de hengstenhouder zeggen? Bedankt voor de eerlijkheid en vooruitstrevendheid, we gebruiken het nu tegen jullie. Hij voldoet gewoon aan de eisen van dit moment.

En met deze hengst ben je in ieder geval bewust van waarmee je fokt. Bij andere hengsten (en merries) is het een wilde gok. Als merriehouders hun merries laten testen en er naar vragen bij de hengstenhouders, dwingen ze het gebruikelijk worden van de test af. Iedereen die niet test, maar wel roept, steekt z’n eigen kop in het zand ten koste van een ander.

In deze context roepen dat het stamboek raar handelt, vind ik daarom ook raar. Een stamboek handelt in naam van diens leden; daar zijn de eisen op gemaakt en heb je ledenvergaderingen en een verkozen bestuur voor.

Natuurlijk is het streven altijd een zo’n gezond mogelijk dier te fokken. Met 30% geschatte drager zijn er wellicht andere maatregelen mogelijk, maar dat weet het kfps ongetwijfeld genoeg van, en het begint echt bij de leden die iets belangrijk gaan maken.

**Geplaatst**: 25-02-26 07:11

Re: KFPS: Gebruik van een hengst met Distichiasis in de fokkerij

Geplaatst: 25-02-26 07:11

Dit stamboek is een grote grap. Het is bijna knap dat ze zichzelf nog serieus nemen.

**Geplaatst**: 25-02-26 07:54

Geplaatst: 25-02-26 07:54

Caily schreef:
Waarschijnlijk was er geen grond om hem af te keuren, immers is de test helemaal niet gebruikelijk. Wat ga je de hengstenhouder zeggen? Bedankt voor de eerlijkheid en vooruitstrevendheid, we gebruiken het nu tegen jullie. Hij voldoet gewoon aan de eisen van dit moment.

Oh vanuit de hengstenhouder gezien en de huidige regels begrijp ik dat ook wel. Als het mijn hengst was, dan was ik ook trots en bood hem ook aan voor de fokkerij. En ja, ik ging er dan zelf ook mee fokken om te laten zien hoe goed de nakomelingen zijn.

Maar als stamboek zou je in mijn ogen nu moeten ingrijpen en hengsten die deze afwijking hebben in de toekomst moeten weren. Deze mag dan blijven, als die echt heel goed is zal er dus echt wel mee gefokt worden. En als men het niet wil, dan zal het aantal nakomelingen en dus de schade beperkt blijven.

Nu is het stamboek te laat.
Maar ik had ergens verwacht dat er iets zou zijn in de regels dat een erfelijke aandoening die ongewenst is betekent dat je niet met zo'n hengst mag dekken voor vol papier. Dan kon je dit voorkomen. Nu niet meer en zoiets terugdraaien kan ook niet.
We hebben binnen het kwpn ook wel zulke dingen gehad, en nu wordt er dan op gescreend en het bijvoorbeeld vermeld, denk aan WFFS.

En misschien moet je WFFS wel vergelijken met die distichiasis, beiden hoeven niet overgedragen te worden en bij beiden mag de hengst in de dekdienst.

Met het friese ras is natuurlijk al voorzien van de nodige erfelijke ballast als dwerghoofden en sommige hengsten vererven ook wit (dan worden de veulens vaak voorzien van een onbekend X onbekend paspoort om het vooral niet bekend te maken, want het mag niet van het stamboek dat wit vererven. Ik weet van iemand die gehoord had wat de afstamming van haar Fries was en de fokker was een hengstenhouder en wilde niets vertellen, maar met dna-onderzoek heeft deze persoon dus de afstamming op papier bij haar ruin gekregen. De ruin had een kol, dus daarom werd alles verzwegen. ).

**Geplaatst**: 25-02-26 08:00

Geplaatst: 25-02-26 08:00

Punz schreef:
Belangrijkste informatie wordt mi niet helder weergegeven: namelijk of het dominant of recessief ( al dan niet met volledige expressie) overerft wordt, maw of dragers (het gen heterozygoot aanwezig) de aandoening ook kunnen krijgen of niet.
De formulering van zin dat veulens van vrije merries de aandoening "in principe" niet zullen krijgen, is wat dat betreft wat lastig/ niet helemaal ondubbelzinnig.

Want als het recessief overerft en de aandoening zich bij dragers niet uit, dan is er op het gebied van welzijns overwegingen natuurlijk geen reden om de hengst niet te gebruiken.

Maar goed....... ik begrijp dat dit in dit geval nog niet zo helder gesteld kan worden??

Ja zo las ik het ook. Ik viel ook over het "in principe" want het is ofwel recessief en dan uit het zich niet of het is dominant. Zolang er nog onderzoek is naar de oogziekte en de overerfbaarheid zou ik m ook zeker niet gebruiken.
Ik gok dat het net is als met WFFS. WFFS hengsten dekken ook gewoon nog, maar dan met vrije merries.
Maar goed, dan heb je kans dat je wel of geen drager fokt. Het blijft altijd opletten dan. Dus liever dek ik ook niet met een WFFS hengst.

Ik kan me wel voorstellen dat meer onderzoek nodig is. Bij WFFS zie je het natuurlijk snel: de veulens overleven het niet.

**Geplaatst**: 25-02-26 08:47

Geplaatst: 25-02-26 08:47

Caily schreef:
Waarschijnlijk was er geen grond om hem af te keuren, immers is de test helemaal niet gebruikelijk. Wat ga je de hengstenhouder zeggen? Bedankt voor de eerlijkheid en vooruitstrevendheid, we gebruiken het nu tegen jullie. Hij voldoet gewoon aan de eisen van dit moment.

En met deze hengst ben je in ieder geval bewust van waarmee je fokt. Bij andere hengsten (en merries) is het een wilde gok. Als merriehouders hun merries laten testen en er naar vragen bij de hengstenhouders, dwingen ze het gebruikelijk worden van de test af. Iedereen die niet test, maar wel roept, steekt z’n eigen kop in het zand ten koste van een ander.

In deze context roepen dat het stamboek raar handelt, vind ik daarom ook raar. Een stamboek handelt in naam van diens leden; daar zijn de eisen op gemaakt en heb je ledenvergaderingen en een verkozen bestuur voor.

Natuurlijk is het streven altijd een zo’n gezond mogelijk dier te fokken. Met 30% geschatte drager zijn er wellicht andere maatregelen mogelijk, maar dat weet het kfps ongetwijfeld genoeg van, en het begint echt bij de leden die iets belangrijk gaan maken.

Volgens mij komt dit nu ook naar voren omdat ze meer DNA testen doen om juist een zo gezond mogelijke populatie te creeren. Dus ik vermoedt dat de komende jaren meer hengsten met erfelijke DNA "gebreken" worden goedgekeurd. Werden ze eerder ookal alleen nu is bekend wat en kunnen ze gericht ingezet worden zodat de gehele populatie tzt toch gezonder wordt.

**Geplaatst**: 25-02-26 09:01

Geplaatst: 25-02-26 09:01

Elisa2 schreef:
Caily schreef:
Waarschijnlijk was er geen grond om hem af te keuren, immers is de test helemaal niet gebruikelijk. Wat ga je de hengstenhouder zeggen? Bedankt voor de eerlijkheid en vooruitstrevendheid, we gebruiken het nu tegen jullie. Hij voldoet gewoon aan de eisen van dit moment.

En met deze hengst ben je in ieder geval bewust van waarmee je fokt. Bij andere hengsten (en merries) is het een wilde gok. Als merriehouders hun merries laten testen en er naar vragen bij de hengstenhouders, dwingen ze het gebruikelijk worden van de test af. Iedereen die niet test, maar wel roept, steekt z’n eigen kop in het zand ten koste van een ander.

In deze context roepen dat het stamboek raar handelt, vind ik daarom ook raar. Een stamboek handelt in naam van diens leden; daar zijn de eisen op gemaakt en heb je ledenvergaderingen en een verkozen bestuur voor.

Natuurlijk is het streven altijd een zo’n gezond mogelijk dier te fokken. Met 30% geschatte drager zijn er wellicht andere maatregelen mogelijk, maar dat weet het kfps ongetwijfeld genoeg van, en het begint echt bij de leden die iets belangrijk gaan maken.

Volgens mij komt dit nu ook naar voren omdat ze meer DNA testen doen om juist een zo gezond mogelijke populatie te creeren. Dus ik vermoedt dat de komende jaren meer hengsten met erfelijke DNA "gebreken" worden goedgekeurd. Werden ze eerder ookal alleen nu is bekend wat en kunnen ze gericht ingezet worden zodat de gehele populatie tzt toch gezonder wordt.

Nee. Het kwam naar voren omdat het paard in het centraal onderzoek last had van zijn ogen en daardoor in de kliniek belandde. Daarna hebben ze hem goedgekeurd

**Geplaatst**: 25-02-26 09:05

Re: KFPS: Gebruik van een hengst met Distichiasis in de fokkerij

Geplaatst: 25-02-26 09:05

Ah oke, dan neem ik terug wat ik gezegd heb..dat vind ik dan wel een kwalijke zaak. Ik dacht dat het met de DNA databank te maken had wat ze aan het opzetten zijn met de WUR.

**Geplaatst**: 25-02-26 09:08

Geplaatst: 25-02-26 09:08

Lijkt me riskant want de eerste lichting fokkers nu, is er dan wel mee bekend maar de generaties die eruit voortkomen kunnen ook makkelijk voor een deel terechtkomen bij mensen die er geen weet van hebben en dan duikt die afwijking ineens weer op bij hun veulens? Bijv bij verkoop naar buitenland enzo.

Snap wel dat het lastig is om niet afkeuringswaardige afwijkingen bespreekbaar te maken tegenover hengstenhouders maarja. Gezamenlijke doel zal toch zijn het behouden van / toe werken naar een sterk en gezond ras.

**Geplaatst**: 25-02-26 10:53

Geplaatst: 25-02-26 10:53

germie schreef:
[knip]

En misschien moet je WFFS wel vergelijken met die distichiasis, beiden hoeven niet overgedragen te worden en bij beiden mag de hengst in de dekdienst.
[knip]

Niet helemaal.
Homozygoot WFFS is een letale aandoening.
Homozygoot distichiasis niet.

Een WFFS-lijder (homozygoot) wordt óf niet geboren óf is zodanig zwak dat het vlak na de geboorte komt te overlijden. Een WFFS-lijder zal dus nooit in de fokkerij terecht komen.
Een WFFS-drager (heterozygoot) is fenotypisch een gezond paard. Gebruik je zo'n drager voor de fokkerij dan is er 50% kans dat het foute gen wordt overgedragen.

In het geval van deze hengst is het paard distichiasis-lijder (homozygoot). Dit paard zal in de fokkerij dus 100% distichiasis-dragers geven. Dat vind ik nog wel een belangrijk verschil.
En hoewel distichiasis niet letaal is geeft het wel risico op ongemak en blindheid bij het paard.

--------------------------------------------------
Ik zie trouwens dat er wel een behandeling mogelijk is.
Wat ik geen excuus vind om er dan maar mee te fokken.

Universitair Dierenziekenhuis schreef:
Ziektebeeld
Bij distichiasis groeien er haartjes vanuit de rand van het ooglid tegen het hoornvlies aan (bij één oog of bij beide ogen). De aandoening komt alleen voor bij Friezen.

Behandeling
De haartjes kunnen geëpileerd worden, maar dan zullen ze zeker weer terugkomen. Een betere therapie is het elektrisch wegbranden van de haartjes. Deze behandeling vindt plaats bij het staande paard, onder plaatselijke verdoving.

Risico’s
Ook na het wegbranden van de haartjes kunnen er nog één of meer haartjes terugkomen (vooral als het paard veel haartjes op de ooglidrand had). Vaak treedt enige littekenvorming aan het ooglid op, maar hier heeft het paard gewoonlijk geen last van.
Bron: https://diergeneeskunde.nl/kennisbank/distichiasis/

**Geplaatst**: 25-02-26 13:43

Re: KFPS: Gebruik van een hengst met Distichiasis in de fokkerij

Geplaatst: 25-02-26 13:43

@Roodvos: goed uitgelegd en eigenlijk precies wat ik bedoelde met mijn post. WFFS-lijder overlijdt eigelijk meteen als veulen en kom je dus niet in de fokkerij terecht. Met het fokken met een heterozygoot zou je voor 50% een drager en 50% een niet drager kunnen fokken. Als je dan een bepaalde bloedlijn zou willen behouden voor de fokkerij, hoop je natuurlijk op het laatste. En fokken met een drager zo lang je maar fokt met een niet drager geeft gewoon een gezond paard. Blijft wel dat ik er liever niet mee fok; ik denk ook dat het commercieel minder interessant is een drager veulen te fokken.

Voor wat betreft distichiasis als aandoening: Dat er een goede behandeling mogelijk is, vind ik nog wel een verschil maken. Maar ik zou wel meer over de overerfbaarheid willen weten.

**Geplaatst**: 25-02-26 15:38

Re: KFPS: Gebruik van een hengst met Distichiasis in de fokkerij

Geplaatst: 25-02-26 15:38

Dit stamboek kan je toch niet meer serieus nemen?

**Geplaatst**: 25-02-26 17:14

Re: KFPS: Gebruik van een hengst met Distichiasis in de fokkerij

Geplaatst: 25-02-26 17:14

Misschien kunnen ze niets anders meer binnen de genenpool. Ik zou er nooit mee gaan fokken.

**Geplaatst**: 25-02-26 17:28

Geplaatst: 25-02-26 17:28

nikkel schreef:
Misschien kunnen ze niets anders meer binnen de genenpool. Ik zou er nooit mee gaan fokken.

Ze kunnen genoeg. 1 van de problemen is alleen dat binnen het proces van goedkeuring beweging nog altijd meer meespeelt dan bloedspreiding/laag verwantschap en dat veel fokkers toch liever fokken met 'die bekende hengst' dan die met lagere fokwaarden (maar wel beter voor de spreiding).

**Geplaatst**: 25-02-26 17:46

Geplaatst: 25-02-26 17:46

Friesfanaat schreef:
nikkel schreef:
Misschien kunnen ze niets anders meer binnen de genenpool. Ik zou er nooit mee gaan fokken.

Ze kunnen genoeg. 1 van de problemen is alleen dat binnen het proces van goedkeuring beweging nog altijd meer meespeelt dan bloedspreiding/laag verwantschap en dat veel fokkers toch liever fokken met 'die bekende hengst' dan die met lagere fokwaarden (maar wel beter voor de spreiding).

Klopt, vooral dat eerste.
Beweging en kleur is altijd al het belangrijkste geweest in dit hele stamboek. Heb je een heel interessante merrie op papier die exterieurmatig gewoon goed in orde is zal die nooit ster worden want hun keuringsrondje aan de hand is niet imponerend genoeg.
Ook genoeg tuigkampioenen (bij wijze van) met weggedrukte ruggen die exterieurmatig heel slecht in elkaar zitten en met het meest voorkomende bloed die met 2 hoeven in de neus model worden
En raad dan eens waar het meest mee gefokt wordt… en kopers willen alleen maar ‘vol papier’.
Dus zo’n stamboekmerrie zonder keuringsresultaten die vrij gezond of oud bloed heeft zal nooit een kans krijgen in de fokkerij

Dat is het hele probleem

**Geplaatst**: 25-02-26 18:30

Re: KFPS: Gebruik van een hengst met Distichiasis in de fokkerij

Geplaatst: 25-02-26 18:30

Gaat het KFPS voor de volle Bingokaart aan erfelijke ziektes, of zo?

**Geplaatst**: 25-02-26 19:43

Geplaatst: 25-02-26 19:43

Nouvel schreef:
Ik begrijp werkelijk niet dat ze nu weer een hengst met erfelijke problemen goed keuren .
Het geeft allemaal zoveel ellende en verdriet

Precies dat!
En zo houden ze de ellende in stand bij deze ras.

Erfelijk is erfelijk en drager is drager.
Ook ik zou deze hengst niet willen gebruiken.

Nomineer dit bericht ×