Algemeen
Paarden kunnen ruiken of iemand bang is en worden daardoor zelf ook angstiger. Dat blijkt uit een recent onderzoek.
Dat paarden kunnen reageren op menselijke emoties, was al bekend. Iedere paardeneigenaar kan je vertellen dat de dieren anders reageren op boze stemmen en blikken dan op vrolijke. Uit een onderzoek aan de Universiteit van Tours in Frankrijk is nu gebleken dat paarden menselijke emoties ook kunnen ruiken. Zo worden ze bijvoorbeeld duidelijk angstiger als ze het zweet van een bang persoon ruiken. Dit kan invloed hebben op het werk van ruiters, trainers en andere personen die met de paarden werken.
Het onderzoek
Voor dit onderzoek lieten de wetenschappers dertig proefpersonen een video van 20 minuten kijken, op twee verschillende dagen. Op de ene dag keken ze enge beelden uit de horrorfilm Sinister, op de andere dag kregen ze vrolijke beelden te zien uit films als Singing in the Rain en Grease. Tijdens het kijken droegen deze personen wattenschijfjes onder hun oksels. Deze vingen hun zweet op. Uit onderzoek is al gebleken dat angstzweet andere stoffen bevat dan zweet van blije mensen. Hierdoor ruikt het zweet ook anders. De proefpersonen hadden geen deodorant of parfum gebruikt en mochten twee dagen voor het onderzoek niets eten of drinken dat invloed kon hebben op hun lichaamsgeur. Denk hierbij aan chilipepers, knoflook en alcohol.
Vervolgens lieten de onderzoekers 43 paarden aan de bezwete wattenschijfjes ruiken. Ter controle roken de paarden ook aan ongebruikte schijfjes. Daarna deden ze een aantal tests en beoordeelden daarbij het gedrag van de paarden. De paarden die angstzweet hadden geroken, reageerden duidelijk banger als iemand hun box in stapte, vergeleken met de dieren die de ongebruikte wattenschijfjes of die van vrolijke mensen hadden geroken. De bange paarden benaderden bijvoorbeeld hun verzorger minder vaak. Daarnaast was de schrikreactie bij het plotseling openen van een paraplu, terwijl ze stonden te eten, ook heftiger. Hun hartslag werd daarbij aanzienlijk hoger dan bij een van de andere groepen. Opvallend was wel dat metingen van het stresshormoon cortisol geen verschillen lieten zien.
Als deze bevindingen in toekomstige studies wordt bevestigd, zou dan betekenen dat angst besmettelijk is tussen mensen en paarden. Vluchtige stoffen uit menselijk zweet fungeren dan voor het paard als een waarschuwingssignaal dat er gevaar op de loer kan liggen.
Onderzoeker Dr. Léa Lansade vertelt aan The Guardian dat deze studie laat zien hoe nauw mensen en dieren met elkaar verbonden zijn. Volgens haar kunnen we onbewust onze emoties overbrengen op dieren. Dat heeft op zijn beurt weer een behoorlijke invloed op de eigen emoties van het dier.
Volgens de onderzoekers moeten ruiters en verzorgers zich bewust zijn van hun emoties en de impact die dat kan hebben op hun dieren. “Als je ontspannen en in een positieve stemming aankomt bij je paard, kan dat een betere interactie met het dier bevorderen. Als je zelf bang bent, kan het paard daarop reageren door ook bang te worden en heftiger te reageren op een mogelijke enge situatie”, legt hoofdonderzoeker Plotine Jardat uit. Mensen hebben volgens haar weinig controle over de geuren die ze afgeven, geur is een van de meest voorkomende en primitieve zintuigen die gebruikt worden in de communicatie. In onderzoeken wordt vaak gefocust op de geursignalen die worden uitgewisseld tussen soortgenoten, bijvoorbeeld om een partner te vinden. De focus ligt veel minder op interactie tussen verschillende soorten, zoals bijvoorbeeld mens en paard.
Paarden zijn niet de enige dieren die reageren op menselijke geuren. Ook van honden is bekend dat ze anders kunnen reageren als ze een angstig of bang persoon ruiken. Dit bleek uit een universitaire studie aan de Universiteit van Napels, in Italië. En van bijvoorbeeld katten, koeien en geiten is ook bekend dat ze het verschil kunnen ruiken tussen het zweet van bange en blije personen.
Het volledige onderzoek is te lezen op Journas.plos.org. Dit is in het Engels geschreven.
Gebruikte bronnen: