Bokt.nl

**Geplaatst door de TopicStarter** : 13-03-11 20:12

Test voor het Fell Pony Syndroom blijkt een groot succes

Geplaatst door de TopicStarter : 13-03-11 20:12

Een Fell merrie met veulen.
foto door bokker Vernon.

Bijna duizend Fell en Dales pony fokkers hebben het afgelopen jaar DNA opgestuurd om hun dieren te laten testen op het beruchte Fell Pony Syndroom.

Het Fell Pony syndroom is een fatale ziekte waarbij het immuunsysteem van een veulen niet werkt. Dieren die aan dit syndroom lijden, kunnen geen weerstand opbouwen tegen allerlei infecties en sterven daar uiteindelijk ook aan. Syndroomveulens gaan achteruit in conditie, krijgen diarree, beginnen te hoesten, lijden aan gewichtsverlies, krijgen last van bloedarmoede en slecht werkende organen. De veulens sterven meestal voor zij drie maanden oud zijn. Zo'n twee jaar geleden werd is syndroom voor het eerst ook aangetoond bij een Dales pony.

Na een onderzoeksperiode van drie jaar werd er een genetische test ontwikkeld. Deze test kan het gen dat ze ziekte veroorzaakt identificeren en dragers van deze ziekte herkenbaar maken.

Omdat de ziekte alleen opduikt bij veulens waarvan de beide ouders drager zijn, kunnen de fokkers de test ook preventief gebruiken zodat ze weten dat in ieder geval de merrie of hengst van een fokcombinatie dit gen niet met zich mee draagt.

De test werd in februari 2010 officieel in gebruik genomen en sinds die tijd zijn er al 970 Fell en Dales pony's getest. Drie kwart van de tests werden uitgevoerd voor Fell pony's.

Er zijn in totaal zo'n 8000 Fell pony's in de wereld en 1100 Dales pony's leven in Engeland, dus dat betekent dat bijna 10 procent van alle Fell pony's en meer dan 20% van alle Dales pony's inmiddels zijn getest.

De onderzoekers hopen dat nog veel meer eigenaren van deze twee ponyrassen de test zullen gebruiken. "Nu zoveel fokkers de stap hebben genomen om hun dieren te laten testen, hopen we dat er in de toekomst nog maar weinig veulens geboren worden met deze vreselijke ziekte."

Onderzoek wees tevens uit dat 47% van alle Fell pony's en 10% van de Dales pony's het gen voor de ziekte met zich meedragen.

Verwant artikel:

[ON] Test voor Fell Pony Syndroom ontwikkeld

Deel op Facebook Tweet Foutje gespot? Tip de redactie

**Geplaatst**: 13-03-11 20:16

Re: Test voor het Fell Pony Syndroom blijkt een groot succes

Geplaatst: 13-03-11 20:16

47 % jeetje dat is veel joh, hopelijk met deze test kan het eruit gefokt worden in de loop der jaren

**Geplaatst**: 13-03-11 20:22

Re: Test voor het Fell Pony Syndroom blijkt een groot succes

Geplaatst: 13-03-11 20:22

Zo, dat is een hoog percentage inderdaad.

**Geplaatst**: 13-03-11 20:28

Geplaatst: 13-03-11 20:28

Fijn dat er een test is, maar 47%?! :oo

Dat lijkt me érg slecht nieuws voor het voortbestaan van de Fell pony.

**Geplaatst**: 13-03-11 20:30

Geplaatst: 13-03-11 20:30

StalNollie schreef:
47 % jeetje dat is veel joh, hopelijk met deze test kan het eruit gefokt worden in de loop der jaren

dat dacht ik ook zeg! hopen dat ze het inderdaad eruit kunnen fokken zo.

**Geplaatst**: 13-03-11 20:56

Geplaatst: 13-03-11 20:56

Dit syndroom lijkt wel wat op SCID http://www.addl.purdue.edu/newsletters/ ... scid.shtml Erg vervelend dit soort genetische aandoeningen, je weet nooit waar je mee te maken hebt/ Mooi dat er nu tests zijn, dan kan in ieder geval de dragerxdrager combinatie worden voorkomen, maar 47% is wel erg flink om binnen een enkel aantal generaties dit ongewenst gen uit de fokkerij te werken! Zeker met behoud van alle andere positieve eigenschappen van de dieren die nu drager zijn.

**Geplaatst**: 13-03-11 21:39

Geplaatst: 13-03-11 21:39

MLoeser schreef:
Mooi dat er nu tests zijn, dan kan in ieder geval de dragerxdrager combinatie worden voorkomen, maar 47% is wel erg flink om binnen een enkel aantal generaties dit ongewenst gen uit de fokkerij te werken! Zeker met behoud van alle andere positieve eigenschappen van de dieren die nu drager zijn.

Dat laatste is een goed punt, want met zo'n hoog percentage dragers lijkt het mij niet onwaarschijnlijk dat bepaalde positieve eigenschappen vaak samengaan met het defecte gen. In elk geval is het opvallend dat van de vijf in Nederland goedgekeurde hengsten die geen drager blijken te zijn er vier een tweede premie hebben en één een eerste, terwijl de twee hengsten die wel drager blijken te zijn beide een eerste premie hebben. Het lijkt mij zaak om de hengsten waarvan nog niet bekend is of ze drager zijn (zes stuks) zo snel mogelijk te testen want zoals het er nu uitziet heb je als je merrie drager is niet veel te kiezen.

**Geplaatst**: 14-03-11 00:09

Geplaatst: 14-03-11 00:09

Mooi dat er zoveel getest is!
Is echt goed voor de fokkerij, ik denk btw dat je het er nooit helemaal uit zal krijgen maar minderen is altijd al beter natuurlijk!
47% klinkt veel maar de eerste schatting was tussen de 60 en 90 % "valt voor mij nu dus mee".

@ goeroe er is afgelopen hengsten keuring een nieuwe groep hengsten goedgekeurd waar bijna alles van geen drager is, wel weer alleen maar 2e en 3e premie's dus dat valt wel tegen maargoed als deze kwa bloed en type enz. goed bij je merrie past why not!
Het hengsten bestand op de site van het stamboek is niet meer up to date btw.

maar we moeten idd goed nadenken welke hengst we met welke merrie kruizen.
Dit leeft wel erg bij ons als fokker dus ik hoop dat we in de loop der jaren het aantal syndroom veulens fiks kunnen minderen.

**Geplaatst**: 14-03-11 00:51

Re: Test voor het Fell Pony Syndroom blijkt een groot succes

Geplaatst: 14-03-11 00:51

nouja meevallen, je hebt het dan wel over bijna 50 % vaan alle fell pony's.
dat is bijna de helft. dat verkleind wel de kansen op een goede match

**Geplaatst**: 14-03-11 15:01

Geplaatst: 14-03-11 15:01

vaa schreef:
nouja meevallen, je hebt het dan wel over bijna 50 % vaan alle fell pony's.
dat is bijna de helft. dat verkleind wel de kansen op een goede match

Jawel maar als je de dragermerries allemaal kruist met een nietdrager hengst heb je in 1 generatie nog maar 25 %, nog te veel maar op deze manier (doordat je weet wie drager is en wie niet) kun je toch redelijk snel deze afwijking eruit fokken. "voordeel"van zo'n hoog drager percentage is dat de fokkers er heel alert op zijn en er eigenlijk geen drager x drager meer gefokt zou moeten worden.

De snelste manier om er vanaf te komen is om de dragerhengsten rigoreus af te keuren. Nadeel hiervan is dat de geneitische vooruitgang van het ras een aantal jaar op 0 zet.

**Geplaatst**: 14-03-11 19:31

Geplaatst: 14-03-11 19:31

juliomariner schreef:
Jawel maar als je de dragermerries allemaal kruist met een nietdrager hengst heb je in 1 generatie nog maar 25 %,

Leg me dat eens uit alsjeblieft, want volgens mij kom je dan op 50% dragers uit.

juliomariner schreef:
De snelste manier om er vanaf te komen is om de dragerhengsten rigoreus af te keuren. Nadeel hiervan is dat de geneitische vooruitgang van het ras een aantal jaar op 0 zet.

Dat zou een optie zijn bij een voldoende grote (en genetisch diverse) populatie. In dit geval denk ik dat je het effect onderschat. Alle hengsten die drager zijn afkeuren betekent dat je in Nederland letterlijk niet veel meer dan een handvol hengsten overhoudt, die vaak ook nog sterk aan elkaar verwant zijn. Daar komt nog bij dat je juist een aantal van de betere hengsten moet afkeuren. Dat is volgens mij geen stilstand maar achteruitgang, als het al niet je doodvonnis is.

juliomariner schreef:
"voordeel"van zo'n hoog drager percentage is dat de fokkers er heel alert op zijn en er eigenlijk geen drager x drager meer gefokt zou moeten worden.

Ik hoop het, maar ik vind het eerlijk gezegd wel vreemd dat juist van een aantal hengsten waar veel veulens van zijn gestorven geen testuitslag staat vermeld op de website. De test verplichten lijkt mij het minste wat je als stamboek kunt doen, want kom op, 11 dode veulens op een totaal van 76 (waarbij overigens niet vermeld wordt of ze aan het Fell Pony Syndoom zijn bezweken), dat wil toch niemand? Dat je moet constateren dat de Dagkampioen 2009 ook de titel 'Kampioen Dode Veulens 2009' verdient, hoe ironisch en zuur wil je het hebben. Ik zou niet graag een Fell Pony fokker zijn.

Wel moet ik mijn complimenten geven voor het feit dat deze gegevens allemaal op de website van het NFPS te vinden zijn.

**Geplaatst**: 14-03-11 20:01

Geplaatst: 14-03-11 20:01

De genetische eigenschappen die betrekking hebben op het Fell Pony syndroom zitten op twee 'genen'. Dit betekent dat een Fell pony die drager is, heterozygoot is voor het syndroom. Je hebt dan één goed (gezond) gen en één slecht (syndroom) gen. Wanneer je met een pony gaat fokken, wordt er per dier (vader en moeder) één van de twee genen doorgegeven aan het veulen. Dit kan dus bij een drager OF het goede gen OF het slechte gen zijn. Als je dus gaat fokken met twee dragers heb je de volgende mogelijkheden:

'Goed' gen vader X 'Goed' gen moeder = volledig gezond veulen, geen drager
'Goed' gen vader X 'Syndroom' gen moeder = volledig gezond veulen, veulen is drager
'Syndroom' gen vader X 'Goed' gen moeder = volledig gezond veulen, veulen is drager
'Syndroom' gen vader X 'Syndroom' gen moeder = Syndroomveulen, veulen overlijdt circa rond de drie maanden.
Als je dus fokt met twee dragers heb je 25% kans op een syndroomveulen, 50% kans op een dragerveulen (geen verdere consequenties voor de gezondheid oid) en 25% op een helemaal goed veulen.

Ga je fokken met één drager en een niet-drager, dan kun je wel dragerveulens krijgen, maar nooit een syndroomveulen. Een syndroomveulen ontstaat immers met twee 'syndroom'-genen.

Binnen de Fell Pony populatie is het niet mogelijk om alle 'drager'-hengsten niet meer te gebruiken voor de fokkerij. Op die manier wordt de bloedspreiding zo beperkt, dat het voortbestaan van het ras verder bedreigt wordt.

Het is echter een aandachtspunt wat steeds belangrijker wordt binnen de Fell Pony fokkerij. De meeste fokkers zijn er op een goede en bewuste manier mee bezig, en iedereen wil natuurlijk het syndroom er zo veel mogelijk uitfokken (en dat wordt nog een hele klus, als de bloedspreiding behouden dient te blijven).

**Geplaatst**: 14-03-11 20:33

Re: Test voor het Fell Pony Syndroom blijkt een groot succes

Geplaatst: 14-03-11 20:33

Enkel jaren geleden werden wij bij onze raskatten geconfronteerd met een op dezelfde manier verervende ziekte en ditto DNA test.

Er ontstond toen een hele groep fokkers die het maar "eng" vonden en alleen nog maar vrij x vrij fokte. Gelukkig is er toen een behoorlijke groep fokkers geweest die keihard is gaan schreeuwen dat we de genen in onze smalle basis niet zomaar konden uitsluiten.

Door beide ouders te testen en nooit drager x drager te doen fok je het er vlot uit zonder risico voor de nakomelingen. Nou gaat dat eruit fokken bij katten wat sneller dan bij paarden, maar het is geen kwestie van 50 jaar.

Zeer goed nieuws voor de fokkers van dit ras lijkt me, zo hoef je nooit meer het leed van zo'n veulen aan te zien.

**Geplaatst**: 14-03-11 20:51

Geplaatst: 14-03-11 20:51

CrazyCat schreef:
Door beide ouders te testen en nooit drager x drager te doen fok je het er vlot uit zonder risico voor de nakomelingen. Nou gaat dat eruit fokken bij katten wat sneller dan bij paarden, maar het is geen kwestie van 50 jaar.

Zou dat echt zo snel kunnen? Mij lijkt het sterk eerlijk gezegd, maar ik ben geen wiskundige. Eén ding weet ik in elk geval wel, als iedereen drager x vrij fokt en niemand vrij x vrij kom je er nooit en te nimmer vanaf want dan blijf je rond de 50% drager zitten.

**Geplaatst**: 14-03-11 20:56

Geplaatst: 14-03-11 20:56

@ Everest: Het symdroom zit niet op 2 genen maar op 1 allel", een genpaar gevormt door een chromosoom van vader en een chromosoom van moeder. Het gen is autosomaal resessief wat inhoud dat het 1 gen is (= 1 functionele sequentie in het DNA van 1 chromosoom) dat pas symptoommatig is wanneer pappa en mamma het gen in hun DNA hebben EN allebei dit gen doorgeven aan de nakomeling (=25%). Het rijtje van percentages klopt wel hoor!

**Geplaatst**: 14-03-11 21:35

Geplaatst: 14-03-11 21:35

goeroe schreef:
juliomariner schreef:
Jawel maar als je de dragermerries allemaal kruist met een nietdrager hengst heb je in 1 generatie nog maar 25 %,

Leg me dat eens uit alsjeblieft, want volgens mij kom je dan op 50% dragers uit.

Klopt niet inderdaad. Ik bedoelde de hele populatie gesteld dat 50% van de merries drager is.

Je zou het probleem van een te smalle genetische variatie misschien kunnen oplossen door deagerhengsten alleen op vrije merries te grbuiken.
Zo maak je toch gebruik van zijn positieve genetische eigenschappen en is maar 25% van de veulens drager.

**Geplaatst**: 14-03-11 23:46

Geplaatst: 14-03-11 23:46

juliomariner schreef:
Je zou het probleem van een te smalle genetische variatie misschien kunnen oplossen door deagerhengsten alleen op vrije merries te grbuiken.
Zo maak je toch gebruik van zijn positieve genetische eigenschappen en is maar 25% van de veulens drager.

Het ligt naar mijn idee voor de hand dat je dragerhengsten alleen op vrije merries gebruikt, je wilt immers geen zieke veulens. Het punt is alleen dat je om aan die 25% dragerveulens te komen ook alle vrije merries door vrije hengsten moet laten dekken en het is nou juist de vraag of dat wel zo realistisch is.

**Geplaatst**: 15-03-11 08:06

Geplaatst: 15-03-11 08:06

goeroe schreef:
juliomariner schreef:
Je zou het probleem van een te smalle genetische variatie misschien kunnen oplossen door deagerhengsten alleen op vrije merries te grbuiken.
Zo maak je toch gebruik van zijn positieve genetische eigenschappen en is maar 25% van de veulens drager.

Het ligt naar mijn idee voor de hand dat je dragerhengsten alleen op vrije merries gebruikt, je wilt immers geen zieke veulens. Het punt is alleen dat je om aan die 25% dragerveulens te komen ook alle vrije merries door vrije hengsten moet laten dekken en het is nou juist de vraag of dat wel zo realistisch is.

Ik ben misschien dom maar ik snap het ff niet.
Als je de vrije merries door vrije hengsten laat dekken krijg je 100% vrije veulens maar wel een hele smalle genetische basis.
Het zal dus niet lukken om de erfelijke fout er in 1 generatie uit te fokken. Als je te werk gaat zoals ik het voorstel krijg je echter geen zieke veulens meer.

**Geplaatst**: 15-03-11 13:44

Geplaatst: 15-03-11 13:44

juliomariner schreef:
Ik ben misschien dom maar ik snap het ff niet.
Als je de vrije merries door vrije hengsten laat dekken krijg je 100% vrije veulens maar wel een hele smalle genetische basis.
Het zal dus niet lukken om de erfelijke fout er in 1 generatie uit te fokken. Als je te werk gaat zoals ik het voorstel krijg je echter geen zieke veulens meer.

Klopt, alleen het percentage van 25% dat je noemt klopt volgens mij niet. Als je een drager met een niet-drager kruist heb je 50% kans dat het veulen ook een drager wordt. Zou je alle dragermerries kruisen met een vrije hengst, en alle vrije merries met een dragerhengst, dan krijg je geen zieke veulens meer, maar je houdt ongeveer evenveel dragers in je populatie, namelijk 50%. Als het in de openingspost genoemde getal van 47% dragers in de hele Fell Pony populatie klopt zou je met deze strategie dus juist nog (iets) meer dragers krijgen dan je nu al hebt.

Jij schreef:

juliomariner schreef:
Jawel maar als je de dragermerries allemaal kruist met een nietdrager hengst heb je in 1 generatie nog maar 25 %,

En dat zou volgens mij alleen lukken als je alle dragermerries zou kruisen met vrij hengsten + alle vrije merries zou kruisen met vrije hengsten. Even een getallenvoorbeeld:
Je hebt in totaal 100 merries, de helft is drager en de helft is geen drager. Die dek je als volgt:
50 dragermerries * vrije hengst = 25 dragerveulens/25 vrije veulens.
50 vrije merries * vrije hengst = 50 vrije veulens.
Totaal 25 dragerveulens en 75 vrije veulens.
In dit voorbeeld kom je dus inderdaad uit op slechts 25% dragers na 1 generatie, maar je schrijft zelf al dat dat vanwege de smalle genetische basis niet erg realistisch is.

Ik hoop dat ik het zo duidelijk heb uitgelegd.

Als het anders zit wil ik het ook graag weten.

**Geplaatst**: 15-03-11 14:05

Geplaatst: 15-03-11 14:05

goeroe schreef:

Klopt, alleen het percentage van 25% dat je noemt klopt volgens mij niet. Als je een drager met een niet-drager kruist heb je 50% kans dat het veulen ook een drager wordt. Zou je alle dragermerries kruisen met een vrije hengst, en alle vrije merries met een dragerhengst, dan krijg je geen zieke veulens meer, maar je houdt ongeveer evenveel dragers in je populatie, namelijk 50%. Als het in de openingspost genoemde getal van 47% dragers in de hele Fell Pony populatie klopt zou je met deze strategie dus juist nog (iets) meer dragers krijgen dan je nu al hebt.

.[/quote]
Volgens mijn bescheiden mening is het anders.

Stel A = gen geen ziekte
a= geen ziekte
dan is AA helemaal vrij
Aa is drager
aa is ziek en zal dus volwassen leeftijd niet halen en kan dus niet mee gefokt worden.

1. hengst Aa op merrie AA geeft: 75 % AA en 25% Aa en 0% aa
omgekeerd hengst AA op merrie Aa geeft zelfde resultaat.
2.Echter als je Hengst Aa op merrie Aa doet krijg je 25% AA (dus vrij) 50% Aa dus drager en 25% aa dus zieke veulens.

Optie 2 is dus eigenlijk geen optie want 25% kans op ziek veulen.

**Geplaatst**: 15-03-11 14:12

Geplaatst: 15-03-11 14:12

Dan is dit dus duidelijk het punt van verwarring.

Volgens mij kun je het simpeler bekijken. Een drager heeft 1 kapot gen en 1 goede, dus de kans dat het kapotte gen wordt doorgegeven is 50%. Of even in jouw bewoordingen:
Hengst Aa op merrie AA geeft als mogelijkheden: 50% AA, 50% Aa en 0% aa.

**Geplaatst**: 15-03-11 15:34

Geplaatst: 15-03-11 15:34

goeroe schreef:
Dan is dit dus duidelijk het punt van verwarring. Volgens mij kun je het simpeler bekijken. Een drager heeft 1 kapot gen en 1 goede, dus de kans dat het kapotte gen wordt doorgegeven is 50%. Of even in jouw bewoordingen:
Hengst Aa op merrie AA geeft als mogelijkheden: 50% AA, 50% Aa en 0% aa.

En dat klopt dus niet. omdat je maar 1 x a hebt en 3 x A. Van elke ouder wordt er 50% doorgegeven dus in 75 % van de gevallen A en in 25% a dus is 25% drager

**Geplaatst**: 15-03-11 15:43

Geplaatst: 15-03-11 15:43

Goeroe, je moet dat procentueel bekijken.
Zet het anders in een vierkantje: http://nl.wikipedia.org/wiki/Vierkant_van_Punnett

Je kan het er dus wel uitfokken door vrij x drager te fokken.
Dan krijg je in de eerste generatie 25% dragers en in de 2 de generatie nog maar 25% van die 25% etc... Dat gaat volgens mij best snel eruit zo.

**Geplaatst**: 15-03-11 16:02

Geplaatst: 15-03-11 16:02

Volgens mij zien jullie het toch echt verkeerd.

Als je dat vierkant van Punnett invult voor niet-drager x drager (en dus niet voor drager x drager zoals in het voorbeeld op Wikipedia) krijg je het volgende:

_______________________Merrie (AA)
_______________________A_____A
Hengst (Aa)___A_________AA____AA
_____________a_________Aa____Aa

Sorry voor de streepjes maar ik kreeg het anders niet netjes onder elkaar. De merrie heeft geen defect gen dus die kan dat ook niet doorgeven. De hengst heeft 1 defect gen en 1 goed gen en geeft dus in de helft van de gevallen het defecte gen door.

Ik weet niet of jullie bekend zijn met kleurvererving, maar je kunt dit vergelijken met als je een vosmerrie door een palominohengst laat dekken. De palomino heeft één crèmegen (vergelijk met een defect gen zoals bij het Fell Pony Syndroom) en die kan hij wel of niet doorgegeven, beide met 50% kans.

**Geplaatst**: 15-03-11 16:09

Geplaatst: 15-03-11 16:09

Ah ja, je hebt gelijk! (Was een beetje snel met concluderen, I'm sorry

)
T'is 50%, maar dan fok je het er nog steeds uit.
Als je een merrie hebt die drager is en je dekt haar telkens met een niet-drager hengst, zal maar 50% van haar nakomelingen drager zijn.
Op die manier halveer je dus telkens de populatie dragers.
Gaat alleen inderdaad iets minder snel dat met 25%

Nomineer dit bericht ×