Paarden hard laten werken of uitputten?

Moderators: Neonlight, C_arola, Firelight, Sica, Dyonne, NadjaNadja, balance, Essie73

Toevoegen aan eigen berichten
 
 
Anya
Berichten: 32776
Geregistreerd: 01-02-02
Woonplaats: Hengelo

Re: Paarden hard laten werken of uitputten?

Link naar dit bericht Geplaatst: 25-04-05 14:19

Himyar schreef:
Sommigen tonen hun oververmoeidheid niet, dat is pas gevaarlijk.

Precies, en helaas zijn er mensen die kennelijk niet goed genoeg naar hun paard kijken. Ze/hij ligt immers niet... dus ze/hij kan de training best hebben. Offe... goh wat gek dat mijn paard spierbevangen is, we hebben alleen maar 2 uur buiten door een heel zware berm gedraafd. Ja het was wat modderig maar moeten ze toch kunnen hebben..... Huilen

Cer

Berichten: 33245
Geregistreerd: 22-10-01

Re: Paarden hard laten werken of uitputten?

Link naar dit bericht Geplaatst: 25-04-05 14:24

Hm... uitputten is not done. En hijgen en puffen ook niet. Ik vind de vergelijking met menselijke sporters niet opgaan. Die sporten om te sporten, maar de meeste paarden (uitgezonderd endurance denk ik) worden buiten lichamelijk, ook voornamelijk geestelijk getraint. En dan vind ik dat een paard zn hoofd helemaal bij het werk moet kunnen houden, en niet bij het ademhalen.... Als een paard hard staat te puffen/hijgen en zweet kan hij imo niet meer zn hoofd bij zn werk houden (en krijg je fouten, waarna er dus weer langer gereden wordt etc)...

Zelf 'werk' ik nooit langer dan 20 minuten (excl. opwarmen/afkoelen), heeft ook te maken met concentratiespanne. Ook nooit langer dan een paar keer dezelfde oefening achter elkaar(vergelijkbaar met het leerproces bij kinderen)...

Het ligt er dus aan of je op conditie traint of op 'kunstjes' denk ik.
En het paard mentaal bezighouden doe je niet door em lichamelijk te belasten....

Himyar

Berichten: 4541
Geregistreerd: 14-08-01

Re: Paarden hard laten werken of uitputten?

Link naar dit bericht Geplaatst: 25-04-05 14:27

Helemaal met Cer eens!

Anya
Berichten: 32776
Geregistreerd: 01-02-02
Woonplaats: Hengelo

Re: Paarden hard laten werken of uitputten?

Link naar dit bericht Geplaatst: 25-04-05 14:30

Himyar schreef:
Helemaal met Cer eens!

en nog eentje Haha!

Karin

Berichten: 65350
Geregistreerd: 10-01-01

Re: Paarden hard laten werken of uitputten?

Link naar dit bericht Geplaatst: 25-04-05 14:41

Cassidy schreef:
Ook al staat een paard te pompen, of hij uitgeput is of niet ligt eraan hoe snel hij herstelt. Ook bij mensen is het geen kwestie of je snel ademt, maar hoe snel je pols en ademhaling weer normaal zijn. Blijft dat te lang te hoog, zie je je paard een uur na het rijden nog pompen, dan ben je te ver gegaan.

Bij een sport als endurance, maar ook bij samengestelde wedstrijden (zowel onder het zadel als aangespannen) wordt niet voor niets na de rit de hartslag opgenomen. Op die manier is goed te controleren of het paard wel voldoende herstelt in de tijd die daarvoor 'gezond' is. Buiten wedstrijdsituaties (tijdens trainingen) dien je zelf je paard in de gaten te houden en ervoor te zorgen dat je hem niet over de kop rijdt.

Overigens lees ik hier steeds over 'in het zweet rijden'. Maar IMO is zweten niet per definitie een maatstaf van hard werken. Het ene paard zweet nu eenmaal sneller en/of meer dan het andere paard. En ook weersomstandigheden kunnen misleidend zijn: bij warm weer is zweet soms verdampt voor je het weet en dan lijkt het of je paard niet zweet. Heel verleidelijk om dan door te gaan tot je paard zweet (immers 'hij werkt niet hard genoeg') met alle gevolgen van dien.

Cer schreef:
Ik vind de vergelijking met menselijke sporters niet opgaan. Die sporten om te sporten, maar de meeste paarden (uitgezonderd endurance denk ik) worden buiten lichamelijk, ook voornamelijk geestelijk getraint.

Hmm, bij endurance worden paarden IMO wel degelijk ook geestelijk getraind. Ze moeten bijvoorbeeld met verschillende soorten terrein leren omgaan en zich daarop aanpassen, en dat vergt meer van een paard dan alleen maar 'in één tempo doorlopen'. Verder kan kilometers lang door hetzelfde terrein rijden ook geestelijk zwaar zijn. Of begrijp ik je opmerking verkeerd?

Cer

Berichten: 33245
Geregistreerd: 22-10-01

Re: Paarden hard laten werken of uitputten?

Link naar dit bericht Geplaatst: 25-04-05 14:50

Karin schreef:
Bij een sport als endurance, maar ook bij samengestelde wedstrijden (zowel onder het zadel als aangespannen) wordt niet voor niets na de rit de hartslag opgenomen. Op die manier is goed te controleren of het paard wel voldoende herstelt in de tijd die daarvoor 'gezond' is. Buiten wedstrijdsituaties (tijdens trainingen) dien je zelf je paard in de gaten te houden en ervoor te zorgen dat je hem niet over de kop rijdt.

Precies... maar wie houd dat tijdens de training bij?

Citaat:
Overigens lees ik hier steeds over 'in het zweet rijden'. Maar IMO is zweten niet per definitie een maatstaf van hard werken. Het ene paard zweet nu eenmaal sneller en/of meer dan het andere paard. En ook weersomstandigheden kunnen misleidend zijn: bij warm weer is zweet soms verdampt voor je het weet en dan lijkt het of je paard niet zweet.

Mijn maatstaf is het wel een beetje, verder voel je aan of je paard moe wordt. Het is misschien een beetje kort door de bocht maar wel het meest gangbare om te meten, ook bij mensen? Maar idd, ook daar verschilt het. Ik zweet bijv heel snel, mijn vriend daarintegen amper... Dus ik snap je punt wel. Maar ik heb paarden voor ogen waar je een teiltje onder kan zetten om zweet op te vangen, zo stroomt het eraf... En dat vind ik niet nodig, helemaal niet gecombineerd met pompende ademhaling.


Citaat:
Hmm, bij endurance worden paarden IMO wel degelijk ook geestelijk getraind. Ze moeten bijvoorbeeld met verschillende soorten terrein leren omgaan en zich daarop aanpassen, en dat vergt meer van een paard dan alleen maar 'in één tempo doorlopen'. Of begrijp ik je opmerking verkeerd?


Wellicht. Wat ik bedoel te zeggen is dat het voor dat soort paarden nog veel belangrijker zijn dat ze op conditie getraint worden (niet dat het voor het andere werk niet belangrijk is *gaat op dr tenen lopen nu*). Maar dat je voor duursporten, als ik het vergelijk met mensen dan he, meer tegen de grens aandrukt van conditie dan voor denksporten. Ik bedoel dus niet dat een endurance-paard niet hoeft te denken, maar dat een uitmuntende lichaamsconditie van belang is en dat je daar anders voor traint als voor een ...weet ik veel... dressuurproef?
Ik neem aan dat je bij endurance training misschien het terrein-trainen afwisselt met het duurlopen? Dat als hij goed kan duurlopen, het niet betekent dat dat dus maar over alle terreinen kan, en dat je dan dus weer iets teruggaat in training om de verschillende terreinen door te nemen? Zoiets?

Anya
Berichten: 32776
Geregistreerd: 01-02-02
Woonplaats: Hengelo

Re: Paarden hard laten werken of uitputten?

Link naar dit bericht Geplaatst: 25-04-05 14:54

Oke even geen zweet dan. Lanna heeft een iets beschadigd strottenhoofd. De stemband is ook wat vergroeid. Dit komt door de luchtzuigband die ze heeft gehad vroeger en die inwendige beschadigingen heeft veroorzaakt.

Vroeger hoorde je haar fluiten na ca 10 minuten werk. Ze spande dan wat spieren aan, sloot haar luchtpijp wat af en als je dan doorging stond ze in een minuut te pompen. Ik zette haar dan altijd twee minuten stil om op adem te komen. De tijd is steeds meer opgerekt. Ze heeft veel meer conditie en eigenlijk hoor ik haar waarschuwingsfluitje nooit meer. Behalve dan als ze boos is. Dan knijpt ze van woedendheid haar spieren weer samen en staat ze boos te hijgen. Dat kan ze in een halve minuut oproepen. Maar dat kan ze ook als ze niet bereden wordt, maar naar haar ponymaatje wil.

Weet je nog hoe sommige paarden stonden te snorten voor het zeiltje tijdens de training Oost Karin. Dat is geestelijke training. Zo'n paard hoeft alleen maar een stapje op dat zeiltje te doen en kan zich door er alleen maar voor te staan helemaal gek maken. En behoorlijk buiten adem raken door al dat gesnort Lachen

Karin

Berichten: 65350
Geregistreerd: 10-01-01

Re: Paarden hard laten werken of uitputten?

Link naar dit bericht Geplaatst: 25-04-05 14:59

Cer schreef:
Precies... maar wie houd dat tijdens de training bij?

Tijdens de training kun je een hartslagmeter gebruiken. Overigens is het ook heel leerzaam om zo'n ding eens tijdens een dressuur- of springtraining te gebruiken om te zien hoe de hartslag van je paard zich tijdens en na zo'n training herstelt. Lachen

Ik zou heel graag actief willen meediscussiëren in dit topic, maar er moet ook nog gewerkt worden. Ik blijf meelezen, misschien later vandaag nog een inhoudelijke bijdrage van mij. Lachen

NienkeM

Berichten: 564
Geregistreerd: 20-05-04
Woonplaats: Amersfoort

Re: Paarden hard laten werken of uitputten?

Link naar dit bericht Geplaatst: 25-04-05 15:02

Cer schreef:
Karin schreef:
Bij een sport als endurance, maar ook bij samengestelde wedstrijden (zowel onder het zadel als aangespannen) wordt niet voor niets na de rit de hartslag opgenomen. Op die manier is goed te controleren of het paard wel voldoende herstelt in de tijd die daarvoor 'gezond' is. Buiten wedstrijdsituaties (tijdens trainingen) dien je zelf je paard in de gaten te houden en ervoor te zorgen dat je hem niet over de kop rijdt.

Precies... maar wie houd dat tijdens de training bij?

Veel endurance ruiters trainen daarom met hartslagmeter. Dat is de enige manier om goed en gecontrolleerd naar grenzen toe te trainen. Maar dan moet je wel weten hoe je moet trainen en hoe je een hartslagmeter moet gebruiken en interpreteren Knipoog

Karin

Berichten: 65350
Geregistreerd: 10-01-01

Re: Paarden hard laten werken of uitputten?

Link naar dit bericht Geplaatst: 25-04-05 15:03

Anya schreef:
Weet je nog hoe sommige paarden stonden te snorten voor het zeiltje tijdens de training Oost Karin. Dat is geestelijke training. Zo'n paard hoeft alleen maar een stapje op dat zeiltje te doen en kan zich door er alleen maar voor te staan helemaal gek maken. En behoorlijk buiten adem raken door al dat gesnort Lachen

Idd, dat weet ik nog maar al te goed. Ja

Op dezelfde manier kan een paard in de endurance veel energie 'verspillen' bij een drukke massastart of wanneer er uberhaupt veel te zien is tijdens een wedstrijd. Endurancepaarden leren daar tijdens hun training (en wedstrijden) ook mee omgaan, zij moeten immers hun energie zo efficiënt mogelijk leren gebruiken. Niet alleen om goede resultaten op korte termijn neer te zetten, maar ook om 'lang mee te gaan' zodat ze ook op de langere termijn nog tot prestaties in staat zijn.

Ik denk dat dat bij paarden in andere takken van sport ook in zekere zin van toepassing is en ook bij mensen. Als je je energie efficiënt weet in te zetten, zet je betere resultaten neer EN ga je langer mee. Knipoog

Diva

Berichten: 2613
Geregistreerd: 02-10-03
Woonplaats: Ede

Re: Paarden hard laten werken of uitputten?

Link naar dit bericht Geplaatst: 25-04-05 15:08

Cer schreef:
Precies... maar wie houd dat tijdens de training bij?

De ruiter zelf dus. Ik denk dat de meesten goed aan het paard kunnen merken of hij/zij moe is of niet.
Natuurlijk zijn er altijd mensen die die singalen negeren....

Zweten is idd geen maatstaf voor vermoeidheid, maar geeft wel aan dat het paard zichzelf koelt! een goed teken dus!

Een pompende ademhaling vind ik persoonlijk ook niet zo erg. Ik denk dat haast elk paard dat wel doet na een lekkere vlotte galop Knipoog
Ik vind het veel belangrijker om in de gaten te houden hoe ze ervan herstelen. Als het paard binnen een paar minuten weer vrij normaal ademhaalt is er niks aan de hand imo. Dus het pompen moet niet te lang duren.

Een paard vooruit schoppen/slaan als het paard zelf aangeeft rustiger te willen gaan vind ik daarintegen not-done!

Maar bij dit alles geld vind ik dat je het echt per paard moet bekijken. Je moet dus je paard eerst leren kennen in dat opzicht vind ik.

Cer

Berichten: 33245
Geregistreerd: 22-10-01

Re: Paarden hard laten werken of uitputten?

Link naar dit bericht Geplaatst: 25-04-05 15:13

"Maar wie houd dat tijdens de training bij?"
was retorisch bedoeld. Ik heb werkelijk waar nog nooit een ruiter (anders dan endurance, want daar ben ik nog nooit bijgeweest) gezien met een hartslagmeter.....

Een paard schoppen/slaan om voorwaarts te gaan vind ik weer geen graadmeter. Er zijn paarden die goed moe zijn maar blijven lopen voor de ruiter (eieren voor geld kiezen misschien?) en paarden die al heel snel het bijltje erbij neergooien Haha!

En wat is pompen, ik heb paarden gezien met een ademhaling die niet meer te tellen was zo snel. En gewoon wijde neusgaten .... het is maar net wie wat hoe noemt (euh.. Knipoog )
Idd, je moet het per paard bekijken...zodra ik het gevoel krijg dat mn paard meer bezig is met ademhalen dan met meedenken, vind ik het klaar....

796285
Berichten: 6664
Geregistreerd: 04-06-03

Re: Paarden hard laten werken of uitputten?

Link naar dit bericht Geplaatst: 25-04-05 15:20

Himyar schreef:
Ik heb niets tegen een paard opbouwen door het dagelijks een beetje nat te werken, maar een paard dagelijks zeiknat werken en tot puffen en hijgen aan toe, dat vind ik geen trainen meer, maar afbeulen.


Okay, dat ben ik. Ik rijd niet dagelijks, maar als ik train (in het bos, afstandstraining) is m'n paardje binnen 10 minuten doornat (het zweet loopt echt langs z'n voorbenen naar de grond) en na een stevige galop puft hij flink.

Afbeulen? Of gewoon een zware wintervacht in combinatie met een prima herstel?

Cer

Berichten: 33245
Geregistreerd: 22-10-01

Re: Paarden hard laten werken of uitputten?

Link naar dit bericht Geplaatst: 25-04-05 15:22

ArwenLune schreef:
Ik rijd niet dagelijks, maar als ik train (in het bos, afstandstraining) is m'n paardje binnen 10 minuten doornat (het zweet loopt echt langs z'n voorbenen naar de grond) en na een stevige galop puft hij flink.

Afbeulen? Of gewoon een zware wintervacht in combinatie met een prima herstel?


Afstandstraining dus....

Himyar

Berichten: 4541
Geregistreerd: 14-08-01

Re: Paarden hard laten werken of uitputten?

Link naar dit bericht Geplaatst: 25-04-05 15:25

Een paard tigtallen keren met een flink tempo in de rondte laten spinnen en tigtallen keren uit volle galop laten stoppen zonder rust tussendoor, is vragen om een paard dat langere tijd nodig heeft om weer op adem te komen en dat druipt van het zweet. Hoeveel conditie het betreffende paard ook heeft, dit is echt heel zwaar werk en je moet daarin dus niet overdrijven en het paard genoeg rust tussendoor gunnen.
Laatst bijgewerkt door Himyar op 25-04-05 15:25, in het totaal 1 keer bewerkt

Karin

Berichten: 65350
Geregistreerd: 10-01-01

Re: Paarden hard laten werken of uitputten?

Link naar dit bericht Geplaatst: 25-04-05 15:25

Begrijp ik het goed: mag een paard bij afstandstraining wèl zweten en pompen en bij anderssoortige training (dressuur, springen) bij voorkeur niet?

IMO gaat het in beide gevallen om de tijdsduur van het herstel, ongeacht of een paard zweet, een hoge hartslag heeft en/of snel ademhaalt, en onafhankelijk van de tak van sport.
Laatst bijgewerkt door Karin op 25-04-05 15:25, in het totaal 1 keer bewerkt

796285
Berichten: 6664
Geregistreerd: 04-06-03

Re: Paarden hard laten werken of uitputten?

Link naar dit bericht Geplaatst: 25-04-05 15:25

De mijne is geen doodloper, die zegt het wel als het teveel word. De grens is ongeveer als hij niet meer reageert op een stem-aansporing. Als ik met m'n tong klik of 'tut' en hij doet niets is het tijd om even rustig aan te doen. Moeier dan dat het ik hem nog nooit gereden. Drijven doe ik praktisch nooit, alleen om te sturen..

Ik krijg nu met dit weer (als er veel toeristen in het bos zijn) constant commentaar dat 'ie zo zielig is omdat 'ie zo zweet. Dat 'ie met de oren naar voren zonder drijven lekker actief loopt zien ze dan niet...

Cer

Berichten: 33245
Geregistreerd: 22-10-01

Re: Paarden hard laten werken of uitputten?

Link naar dit bericht Geplaatst: 25-04-05 15:29

Karin schreef:
Begrijp ik het goed: mag een paard bij afstandstraining wèl zweten en pompen en bij anderssoortige training (dressuur, springen) bij voorkeur niet?

IMO gaat het in beide gevallen om de tijdsduur van het herstel, ongeacht of een paard zweet, een hoge hartslag heeft en/of snel ademhaalt, en onafhankelijk van de tak van sport.


Dat is inderdaad waar wat je zegt....maar niet zoals ik het bedoel. Ik kom niet duidelijk genoeg over (het is een beetje wat Himyar aangeeft, maar niet helemaal).

Het ligt eraan wat je wilt bereiken en waar je mee bezig bent.

Tuurlijk ga ik niet zeggen dat ik mn paard over de kop rij...wie wel??
En wie meet de hartslag tijdens de training?

Het enige wat ik wil aangeven is het verschil tussen duursport en denksport.... maar dat lukt niet goed, dus hou ik erover op Ja

796285
Berichten: 6664
Geregistreerd: 04-06-03

Re: Paarden hard laten werken of uitputten?

Link naar dit bericht Geplaatst: 25-04-05 15:31

Karin schreef:
Begrijp ik het goed: mag een paard bij afstandstraining wèl zweten en pompen en bij anderssoortige training (dressuur, springen) bij voorkeur niet?

IMO gaat het in beide gevallen om de tijdsduur van het herstel, ongeacht of een paard zweet, een hoge hartslag heeft en/of snel ademhaalt, en onafhankelijk van de tak van sport.


Dat denk ik dus ook. In principe is er niets mis met hijgen en puffen, als 'ie er maar vrij snel mee stopt nadat je met de inspanning bent gestopt. Ik moet me ook wel eens de pestpokke fietsen naar de trein (ga nog wel eens te laat weg... Clown ) en dan zit ik in de trein nog na te blazen. Maar na een paar minuten adem ik weer normaal. Heb ik mezelf dan afgebeult? Kijk, als ik na een kwartier nog zat te puffen...

Karin

Berichten: 65350
Geregistreerd: 10-01-01

Re: Paarden hard laten werken of uitputten?

Link naar dit bericht Geplaatst: 25-04-05 15:49

In de laatste post van Himyar gaat het over het inbouwen van rustpunten in de training, tenminste als ik die woorden goed begrijp. Echter, bij duursporten (zowel hippisch als humaan) kun je net zo goed rustpunten inbouwen in de training - graag zelfs, bijvoorbeeld na een X-aantal kilometers (zoals tijdens wedstrijden ook gebeurt) of na een X-aantal minuten galop. Ook bij duursport is training niet alleen maar gericht op doorlopen tot het zweet er aan alle kanten af druipt en je niet meer op adem kunt komen. Knipoog

Gracia

Berichten: 2441
Geregistreerd: 15-07-03
Woonplaats: Boskoop

Re: Paarden hard laten werken of uitputten?

Link naar dit bericht Geplaatst: 25-04-05 20:13

mijn paard zweet ook heel erg snel... vaak krijg ik te horen "die heeft het warm" of "die heeft hard gewerkt". maar wat in dit topic al een paar keer is gezegd zweten is geen graadmeter.

ik rijd ook endurance met mijn paard. ik train met een hartslagmeter.
als ik bijvoorbeeld 10 min flink gedraafd heb. en ga stappen. stap ik eigenlijk net zo lang tot de hartslag weer "normaal is voor mijn paard in stap". dan draaf ik weer aan. ik heb gemerkt dat de hersteltijd (de tijd dat ze weer op haar normale hartslag zit) steeds korter word naarmate je meer traint. dus kan je weer meer gaan draven, galoperen etc.

zo ben je dus continu je grenzen aan het verleggen...

Himyar

Berichten: 4541
Geregistreerd: 14-08-01

Re: Paarden hard laten werken of uitputten?

Link naar dit bericht Geplaatst: 25-04-05 20:24

Maar als je het bijvoorbeeld over reining hebt, dan train je niet alleen conditie, maar ook soeplesse, kracht, reflexen, coordinatie, gehoorzaamheid, concentratie, reactie vermogen, evenwicht, dus echt heel veel zaken. Ik denk dat je soeplesse bijvoorbeeld heel goed kunt trainen met in stap zijwaarts gaan en dat soort zaken, daar hoef je niet voor te jakkeren en dat geldt dus voor meer van de genoemde punten. Een reining paard hoeft geen honderdzestig kilometer in een dag tijd af te kunnen leggen. Het is meer een vorm van dressuur, weliswaar geheel in de galop gereden, maar een proefje duurt maar een aantal minuten. Moet je voor het verbeteren van je spin of je stop een paard keihard laten werken of kan het ook een tandje minder? Naar mijn mening kan je je paard ook verbeteren zonder het keihard te laten werken of bijna uit te putten.

796285
Berichten: 6664
Geregistreerd: 04-06-03

Re: Paarden hard laten werken of uitputten?

Link naar dit bericht Geplaatst: 25-04-05 20:48

Ik ben met je eens dat reining een andere belasting is, een die ook veel sneller pijnlijk/belastend is als rechtuit over bospaden. Ik heb wel eens iemand (op een bekende westernstal) een jong paard een kwartier zien laten spinnen. Ik kon het niet aanzien. Wilde gewoon op de ruit bonken en roepen dat die klootzat een crossmotor moest kopen. Wat bereikt zoiets nou? Gaat 'ie het daar beter van doen?

Anya
Berichten: 32776
Geregistreerd: 01-02-02
Woonplaats: Hengelo

Re: Paarden hard laten werken of uitputten?

Link naar dit bericht Geplaatst: 25-04-05 21:04

als westernruiter wil ik dat soort personen met liefde van hun paard trekken ArwenLune. Helaas heb je in iedere discipline rotzakken. Ik heb ook wel eens op een dressuurwedstrijd iemand haar paard eerst zien ablongieren om het dan eindeloos uitgestrekte draf te laten oefenen. Onplezierige ruiters kom je helaas overal tegen.

Monday

Berichten: 1276
Geregistreerd: 05-08-03
Woonplaats: @ Home

Re: Paarden hard laten werken of uitputten?

Link naar dit bericht Geplaatst: 25-04-05 21:26

Zelf probeer ik ervoor te zorgen dat mijn paard 'lekker gewerkt' heeft. Ze mag best wel bezweet raken en dat hangt bij haar ook meer af van hoe ze zich opfokt dan van hoe zwaar het werk is. Meestal rij ik 3 kwartier tot een uur. Lessen zijn zwaarder dan voor mezelf rijden, daarna is ze soms moe, maar niet uitgeput. Na een paar minuten stappen is ze goed op adem en dat vind ik een belangrijke graatmeter.
Laatst was ze een keer echt op. Onze eerste wedstrijd, direct op ander terrein, iets te lang losgereden, toen nog twee proeven, even wachten op de trailer en toen weer naar huis. Toen had ze het echt even gehad, maar dat kwam voor een groot deel ook door alle nieuwe indrukken en niet zozeer dat het rijden zo heftig was.