Bokt.nl • [AG]Botulisme bij paarden
Pagina 1 van de 1

[AG]Botulisme bij paarden

Link naar dit berichtGeplaatst: 25-01-17 11:06
door Nieuwsredactie
*Bokt.nl / Diergeneeskundig centrum
Achtergrond, Welzijn

Afbeelding
Foto door Jim Champion via Flickr

Botulisme bij paarden is nog redelijk onbekend. Toch sterven er jaarlijks een aantal paarden aan deze vorm van vergiftiging.

Wat is botulisme?
Botulisme is een ziekte die veroorzaakt wordt door de giftige stof (toxine) van de botulisme-bacterie Clostridium botulinum. De giftige stof van de bacterie ontstaat in dode dieren. Paarden krijgen de giftige stof binnen met het voer, bijvoorbeeld een kadaver in het hooi of (sloot)water. De bacterie groeit alleen onder eiwitrijke omstandigheden met weinig of geen zuurstof. Vissen, watervogels en nertsen zijn erg gevoelig voor botulisme, paarden, runderen, honden, katten en de mens in mindere mate. Er zijn veel verschillende typen Clostridium botulinum die gemeen hebben dat zij allemaal toxines (gifstoffen) produceren die tot de meest giftige stoffen worden gerekend. Er worden zeven toxinen onderscheiden, A, B, C, D, E, F en G. Mensen zijn voornamelijk gevoelig voor de toxinen A, B, E en F. De meeste gevallen van botulisme bij paarden worden veroorzaakt door toxine type B of C. De laatste jaren worden er meer gevallen gemeld die gelinkt zijn aan type A en heel af en toe wordt ook type D genoemd als oorzaak. Clostridium botulinum produceert ook sporen, een soort 'overlevings' capsules die de bacterie in staat stellen om lang (soms jaren) te overleven in minder gunstige omstandigheden.

Hoe kan een paard botulisme oplopen?
Het toxine kan op 3 verschillende manieren in het lichaam van het paard terecht komen. Het paard kan het toxine zelf opnemen, het paard kan sporen opnemen waaruit zich de bacterie ontwikkelt die dan toxine gaat produceren, of het toxine kan het lichaam binnendringen doordat Clostridium botulinum bacteriën terecht komen in een diepe wond. De opname van het toxine is veruit de meest voorkomende oorzaak van botulisme. Vaak komt het toxine dan voor in voordroog of kuilvoer. Clostridium botulinum groeit het beste in een zuurstofarm, eiwitrijk milieu. Wanneer een kadaver meegenomen wordt met het maaien, drogen en inwikkelen van het kuil of voordroog, ontstaat voor de bacterie de ideale omgeving. Botulisme kan echter ook optreden in een omgeving waarin geen kadaver aanwezig is, bijvoorbeeld in rottend kuilvoer of in een slecht geconserveerde voordroogsilage.
Het is ook mogelijk dan karkassen van aangetaste knaagdieren terecht komen in krachtvoer. Denk hierbij aan een muis die in de fabriek tussen de bestanddelen van voer overlijdt en meegenomen wordt in de productie.

Wat zijn de verschijnselen van botulisme bij een paard?
Bij botulisme ontstaan er verlammingsverschijnselen. De verlammingsverschijnselen ontstaan door een blokkade van de prikkeloverdracht. Het toxine werkt in op de plaats waar de zenuw de prikkel door moet geven aan de spier. De neurotransmitter acetylcholine moet vrijkomen uit de zenuwuiteinden en zich binden op de receptoren van de spiercellen om de spier te laten samentrekken. Het vrijkomen van het acetylcholine wordt verhinderd door het toxine. De prikkel wordt niet meer doorgegeven en het paard is niet meer in staat om zijn spieren te laten samentrekken. Wanneer het paard het binnen heeft gekregen beginnen zich enkele uren of dagen later de verschijnselen te openbaren waarbij eerst spierslapte optreedt en later verlammingen ontstaan. Vlak voordat het paard niet meer kan opstaan treden heftig trillen en schudden op. De verlamming verergert dan meestal snel en uiteindelijk raken ook de ademhalingsspieren verlamd waardoor het paard komt te overlijden.

In de Verenigde Staten is een botulisme-vorm beschreven waarbij de veulens sterk schuddende bewegingen maakten. De bacterie was op bepaalde plaatsen in het maagdarmkanaal terechtgekomen en daar kon deze zich vermeerderen. De giftige stof ontstaat op deze manier in het lichaam en veroorzaakt zo botulisme. Het vooruitzicht voor de veulens is heel slecht, 90% komt te overlijden. De vooruitzichten op genezen zijn iets gunstiger wanneer het botulisme minder snel verloopt. Dan kan men door laxeren proberen de giftige stoffen uit het lichaam te verwijderen. De veulens hebben hierbij wel intensieve verzorging nodig.

Re: [AG]Botulisme bij paarden

Link naar dit berichtGeplaatst: 25-01-17 14:12
door danielle80
Is het ook mogelijk dat een mens botulisme overneemt van een paard? Want mens en paard zijn allebei meer gevoelig voor type B.

Link naar dit berichtGeplaatst: 26-01-17 10:15
door corine1981
danielle80 schreef:
Is het ook mogelijk dat een mens botulisme overneemt van een paard? Want mens en paard zijn allebei meer gevoelig voor type B.

Volgens mij niet. Het is een bacterie die ze oplopen en tot vergiftiging kan lijden.

Re: [AG]Botulisme bij paarden

Link naar dit berichtGeplaatst: 26-01-17 11:46
door musiqolog
Ik denk bij botulisme aan stilstaand water. Zoals het artikel zelf al zegt gaan er veel watervogels aan dood, vooral als tijdens hete en droge zomers de bovenlaag van het water verdampt en de zuurstofarme onderlaag tevoorschijn komt. Nou zit een paard, anders dan een eend, niet de hele dag in het water en heeft hij ook heel wat meer gifstof nodig om last te krijgen, maar kan een paard niet vergiftigd raken door het drinken van botulinum-houdend water?

Link naar dit berichtGeplaatst: 26-01-17 11:48
door musiqolog
danielle80 schreef:
Is het ook mogelijk dat een mens botulisme overneemt van een paard? Want mens en paard zijn allebei meer gevoelig voor type B.

Dat lijkt me sterk. Volgens mij moet je daarvoor een overleden paard rauw gaan opeten (blèh)...