Idee voor een Wiki artikel? Lees in dit artikel hoe je kunt helpen!

Uit Bokt

Wanneer er losse stukjes kraakbeen in het gewricht komen spreekt men van osteochondrose dissecans (OCD). OCD is de meest ernstige vorm van osteochondrose (OC).

Osteochondrose

Van kraakbeen naar bot

In een gewricht zit er eerst kraakbeen op de uiteinden van de botten van jonge paarden. Dit kraakbeen wordt omgezet naar bot, wat een hardere maar minder flexibele structuur is. Ook op latere leeftijd blijft er altijd een dun laagje kraakbeen op de botten, maar minder dan op jonge leeftijd het geval is.

De omvorming van kraakbeen naar bot kan verstoord raken. Het kraakbeen wordt dan niet vervangen door bot, maar de kraakbeenlaag wordt steeds dikker. Het kraakbeen krijgt normaal zijn voedingsstoffen vanuit de gewrichtsvloeistof (synovia) door middel van diffusie. Wanneer het kraakbeen te dik wordt, kan dit niet meer. De kwaliteit van het kraakbeen zal daardoor verslechteren en er kunnen scheurtjes ontstaan. Het stadium van verdikking van het kraakbeen en scheurtjes wordt osteochondrose genoemd.

Wanneer er door de scheurtjes stukjes kraakbeen gaan loslaten is het stadium van de osteochondrose dissecans bereikt.

Losse kraakbeenfragmenten

De losse stukjes kraakbeen kunnen door de beweging in het gewricht gaan verplaatsen. Afhankelijk van de plaats in het gewricht kunnen deze delen meer of minder beschadiging geven. Een verruwing van het gewricht is het gevolg. Door irritatie wordt er meer gewrichtsvloeistof geproduceerd en is de kwaliteit van de gewrichtsvloeistof verminderd.

Het gewricht kan eventueel dik worden en er kan op een wat langere termijn artrose ontstaan. Op bepaalde plaatsen kan het kraakbeen geheel verdwijnen, waardoor het bot direct contact heeft met het gewrichtsvloeistof. Ook kunnen er dan botfragmenten losraken en in het gewricht terecht komen.

Symptomen

OC of OCD kunnen diverse uitingsvormen hebben. Niet alle verschijnselen zijn bij alle paarden aanwezig. De onderstaande verschijnselen zijn vaak te zien bij paarden met OC of OCD:

• Kreupelheid
• Verdikking van het gewricht
• Het gewricht is warmer
• Pijnlijkheid van het gewricht

OC en OCD komen met name voor bij jonge paarden die nog niet of nog maar kort aan het werk zijn. Grote en snelgroeiende paarden ontwikkelen vaker OC of OCD. Vooral in het kniegewricht of spronggewricht kunnen OC en OCD ontstaan, maar ook andere gewrichten kunnen aangetast zijn.

Wanneer er op een röntgenfoto OCD wordt gediagnosticeerd, hoeft dit niet altijd voor klinische problemen te zorgen. Sommige paarden zullen er nooit kreupel van gaan lopen, maar meestal gebeurt dat wel.

Oorzaak

OC en OCD zijn waarschijnlijk multifactoriële aandoeningen, er is niet één specifieke oorzaak aan te wijzen voor OC of OCD. Er zijn diverse risicofactoren, waarbij met name de voeding, training en erfelijkheid van belang zijn.

Behandeling

Er zijn diverse behandelingen mogelijk bij een paard die verschijnselen heeft door OC of OCD:

1. Rust
2. Het gewricht inspuiten met hyaluronzuur, gecombineerd met rust
3. Operatie van het gewricht met als doel het verwijderen van losse fragmenten en het afvlakken van kraakbeenbeschadigingen. Deze operatie kan ook al uitgevoerd worden wanneer op de röntgenfoto's van het paard fragmenten te zien zijn, ook al heeft het paard (nog) geen problemen van de OCD. Niet in alle gevallen is operatie mogelijk omdat je soms niet bij de aangetaste plek of bij de losse fragmenten kunt komen. Dit is ook bepalend voor de kans op genezing.

Prognose

De vooruitzichten bij OC of OCD zijn moeilijk te zeggen. Dit is namelijk afhankelijk van het gewricht wat is aangedaan, de beschadiging en in welk stadium er een dierenarts geconsulteerd is. In het belang van het paard is het dus belangrijk om er al in een vroeg stadium een dierenarts bij te halen.

Bronnen, referenties en/of voetnoten

• http://www.paardenkliniekdeveluwe.nl/wetenswaardigheden/OsteochondroseDisse.pdf

Auteurs: Youngster, Carola, Aurora3, Bartvb, Margreet, Marlies1