Opheldering over bitten (nuttige informatie)

Moderators: A_nouk, goldenarrow, Apple

Antwoord op onderwerpPlaats een reactie
 
 
Margreet

Berichten: 18236
Geregistreerd: 24-08-01
Woonplaats: Gooi- en Eemland

Link naar dit bericht Geplaatst door de TopicStarter: 19-10-01 17:22

Ik merk dat er toch veel onduidelijkheid is over on-, dubbel- en enkelgebroken bitten, begon zelf ook over dingen te twijfelen, dus ik heb even het e.e.a. opgezocht in 'het paard, het bit en de ruiter' van Gertrud Jetten (een aanrader!). Er staat ontzettend veel informatie in over trenzen, maar ik zal proberen de belangrijkste dingen eruit te pikken. Als mensen nog meer dingen willen weten of specifieke vragen hebben, dan zal ik proberen of ik dat op kan zoeken.

Eerst een kort overzichtje:

soort trens: ongebroken
werkt in op: mondhoeken, tong, lagen
werking: trekt en drukt

soort trens: gebroken
werkt in op: lagen, tong, mondhoeken, gehemelte
werking: knijpt en prikt

soort trens: dubbelgebroken
werkt in op: tong, lagen, mondhoeken
werking: drukt en knijpt

de ongebroken trens
Een ongebroken trens werkt meestal in op de mondhoeken en de tong, en niet zozeer op de lagen. Doordat het mondstuk ongebroken is worden tong en lagen niet bij elkaar geknepen en kan het bit ook niet in het gehemelte prikken. Omdat de ongebroken trens uit één stuk bestaat gaat het sturen met dit bit iets minder makkelijk dan met een gebroken trens. Bovendien kan het bit eerder door de mond worden getrokken. Ook kan het gebeuren dat eenzijdige teugelhulpen minder goed doorkomen. Net zoals bij alle trenzen is de houding van het hoofd van invloed op de werking. Als het paard zijn hoofd strekt zal de ongebroken trens vooral inwerken op de gevoelige mondhoeken, en nauwelijks op de tong en lagen.

Over het K&K correctiebit: dit bit is zo gemaakt dat het precies de vorm van de paardemond volgt en het is dan ook heel belangrijk dat het bit de juiste breedte heeft. Door zijn vorm ligt het automatisch goed in de mond, ook als het hoofd zich niet op de loodlijn bevindt. Behalve door de bijzondere vorm valt het bit op doordat het in het midden plat is. Hierdoor wordt de druk van het mondstuk over een groter oppervlak verdeeld. Een dik bit werkt ook in op een groot oppervlak, maar heeft voor veel paarden als nadeel dat ze hun mond niet meer kunnen sluiten. Een unieke eigenschap van het K&K correctie bit is dat het op 2 manieren in kan werken op de paardenmond. Normaalgesproken ligt de platte kant van het bit op de tong en de lagen en blijft zo liggen als de ruiter een licht contact met de mond onderhoudt. Als de ruiter harder aan de teugels trekt kantelt het bit echter naar achteren waardoor de smalle kant op tong en lagen drukt. Zodra de ruiter zijn inwerking vermindert glijdt het bit weer terug in zijn oorspronkelijke positie en ligt dan weer breed en vlak op de tong. Hierdoor worden ook bij een hardere inwerking de mondhoeken niet naar achteren getrokken.

De ongebroken trens is een geschikt bit voor paarden met een gevoelig gehemelte en/of gevoelige lagen, of voor paarden die niet van het knijpen van een gebroken trens houden.

de enkelgebroken trens
Gebroken trenzen oefenen meer druk uit op de lagen dan ongebroken trenzen en kunnen bovendien in het gehemte prikken. Omdat gebroken trenzen uit 2 delen bestaan kun je er gemakkelijk mee sturen.
Als je aan de teugels van een gebroken trens trekt, zal het paard druk voelen op mondhoeken, lagen en tong. Als de druk toeneemt zal het paard ook druk tegen het gehemelte voelen. De meeste druk ontstaat op de lagen. Vooral bij gebroken trenzen is de juiste breedte heel belangrijk, hoe breder het bit, hoe krachtiger de inwerking op de lagen zal zijn, en hoe meer druk er tegen het gehemelte kan komen. Je kunt de werking van een gebroken trens vergelijken met die van een notekraker; hoe langer de handvaten zijn en hoe breder de trens, hoe groter de kracht zal zijn waarmee de noot cq de onderkaak van het paard 'gekraakt' zal worden.

de dubbelgebroken trens
Dubbelgebroken trenzen bestaan uit 3 delen, namelijk 2 'zijdelen' en een middenstuk. Dit middenstuk ligt 'vast' op de tong. Hierdoor oefent de dubbelgebroken trens meer druk uit op de tong dan een enkel gebroken trens, maar kan hij niet in het gehemelte prikken. Een voordeel van de dubbelgebroken trens t.o.v. de enkelgebroken is de geringerere notekrakerwerking. Door de zijdelen drukt het mondstuk wel op de lagen en vergemakkelijkt ook dit bit het sturen.
Als je aan de teugels van een dubbelgebroken trens trekt zal het paard druk voelen op mondhoeken, tong en lagen waarbij de druk gelijkmatig verdeeld wordt over de tong en lagen. Door het losse middenstuk ontstaat er geen druk tegen het gehemelte, maar wel druk op het midden van de tong.

over de scherpte van bitten
Het is in de ruitersport de gewoonte om over scherpte of zachte bitten te praten. Bitten zijn echter niet scherp of zacht: het zijn dode werktuigen in harde of zachte handen. Een ander punt is de algemene opvatting dat bitten met een hefboom (stangen) harder in zouden werken dan bitten zonder hefboom (trenzen). De maximale druk die een stang uit kan oefenen is weliswaar groter dan die van een trens, maar dat wil nog niet zeggen dat die maximale druk ooit in werking komt. Het verschil in maximale druk is echter niet het belangrijkste verschil tussen stang en trens, de essentie is dat hun werking ànders is. Een trens trekt de mondhoeken naar achteren, een stang drukt op de tong en lagen. Een trens werkt direct in, een stang via een hefboom en een kinketting.

De uitspraak 'hoe dikker hoe beter' gaat ook niet altijd op. Het paard moet zijn mond goed kunnen sluiten en het bit moet in verhouding zijn met zijn hoofd. Een bit hoeft niet dik te zijn om 'zacht' in te werken. Het gaat erom dat de druk over een zo groot mogelijk oppervlak verdeeld wordt. Een bit dat plat is in verhouding tot zijn dikte is niet alleen 'zacht' maar ligt ook aangenaam in de mond.

pasvorm
Het bit moet zodanig in de mond liggen dat het niet tegen de haaktanden aanslaat en de kiezen niet raakt. Het is het beste als het bit in het midden van deze twee ligt, en de enige manier om dit vast te stellen is door ín de mond te kijken.
Als er een goede plek gevonden is kun je kijken hoeveel plooien dat in de mondhoeken oplevert. Het is een goed idee om bij trenzen uit te gaan van een of twee, maximaal drie plooien. Dit is afhankelijk van de lengte van de mondspleet en de plooibaarheid van de huid.
Als er geen plooien in de mondhoeken te zien zijn hangt het bit vaak te laag en moet het paard zelf het bit omhoog zien te houden. Bovendien kan het dan makkelijk zijn tong over het bit brengen.

Voor het bepalen van de beste breedte, dikte en pasvorm van het bit is vaak wat uitproberen nodig. Ieder paard is niet alleen anders gebouwd, maar heeft ook nog eens zijn persoonlijke voorkeur.


Dat was het wel zo'n beetje, nog een aardig verhaal geworden! Het is echt een ontzettend interessant boek, er staat ook veel in over bitloze optomingen, neusriemen, materialen voor bitten, de werking van een heleboel soorten bitten etc. etc. etc. Heel interessant!



_________________
<FONT COLOR="BLUE">De natuurlijke trots en adel van het paard zijn af te meten aan zijn verzet tegen geweld en bedrog</FONT>
<FONT COLOR="PURPLE">Alessandro Alvisi 1887-1951</FONT>

<font size=-1>[ Dit Bericht is bewerkt door: Margreet op 2001-10-19 18:24 ]</font>


Heike
Mede-oprichtster

Berichten: 17796
Geregistreerd: 09-01-01
Woonplaats: Gemert

Link naar dit bericht Geplaatst: 19-10-01 17:27

dank je wel. Dat was weer heel intressant.
Lijkt me een goed boek om in je verzameling te hebben

Paardentweet: Zag laatst een meisje onderweg naar haar paard met kogelvrijvest aan.
Dat paardrijden is ook niet meer wat het geweest is..
[IM] Julius....16 jaar alweer...

Margreet

Berichten: 18236
Geregistreerd: 24-08-01
Woonplaats: Gooi- en Eemland

Link naar dit bericht Geplaatst door de TopicStarter: 19-10-01 17:35

Het is absoluut een goed boek om in je 'bibiliotheek' te hebben, er staan heel veel foto's en schetsen in om dingen te verduidelijken. En ook praktijkvoorbeelden, wat het heel prettig leesbaar maakt.

Nulla tenaci invia est via

sanderijn
Berichten: 5643
Geregistreerd: 12-01-01
Woonplaats: daar waar het altijd lijkt te waaien....

Link naar dit bericht Geplaatst: 19-10-01 18:27

idd dit boek is absoluut een aanrader.ik heb het ook en het beidt een heldere kijk op bitten!

soms is het beter om te zwijgen


Antwoord op onderwerpPlaats een reactie

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 2 bezoekers

cron