Bokt.nl

Citaat:

Het grote gevaar van ontwormmiddelen is niet het gif waaruit ze zijn gemaakt. Het grote gevaar van ontwormmiddelen is dat ze resistentie uitlokken, het ontstaan van steeds betere wormen. Met de toepassing van ontwormmiddelen kweken we als het ware superwormen. Het is niet ondenkbaar dat we hiermee wormen kweken waartegen uiteindelijk geen kruid meer is gewassen. Zo is het bijvoorbeeld in ziekenhuizen, door kwistig met antibiotica om te springen, al gelukt om zogenaamde superbacteriën te kweken; bacteriën die met geen enkel middel meer zijn te bestrijden.

Hoe het onstaan van resistentie in zijn werk gaat? Het wapen van de worm is zijn razendsnelle levenscyclus en explosieve vermenigvuldiging. Alle duizenden nazaten zijn bijna gelijk aan hun ouders, maar net niet helemaal. Het is net als bij hogere dieren, het ene jong kan nu eenmaal wat harder rennen, en het andere heeft een iets betere weerstand. Ga je de wormen bestoken met een ontwormmiddel, dan zul je zien dat er altijd wel net eentje bij is die toevallig iets beter tegen het middel bestand is dan de rest, en die ene overleeft de aanslag. Nu mag een ontwormkuur best als geslaagd worden beschouwd als het 99.999% van de wormen doodt. Het paard zal geen noemenswaardige last ondervinden van de enkeling die overblijft. Probleem is alleen dat in die 00.001% van de wormen die overleeft nou net die exemplaren zitten die wel erg goed tegen de ontwormkuur bestand waren. Logisch ook, want anders hadden ze het niet overleefd. Die wormen geven uiteraard hun genen door aan hun nazaten, die hun betere weerstand tegen de wormkuur van hun ouders vererven.

Eigenlijk is dit hetzelfde proces als het fokken van springpaarden, alleen wordt hier niet geselecteerd op paarden die het beste kunnen springen, maar op wormen die het beste tegen een ontwormkuur kunnen. Ga je nu weer verder fokken met de wormen, nou ja, eigenlijk een ontwormkuur toedienen die weer de beste wormen uitselecteert om mee verder te fokken, dan blijven weer de beste wormen over. Nu kost het fokken van een goede stam springpaarden behoorlijk veel tijd. Maar stel je voor dat je paarden per jaar duizenden veulens krijgen waar je uit kan selecteren, en dat je met die veulens na een paar weken al weer opnieuw kan fokken, dat zou het fokken van goede springpaarden aanzienlijk vergemakkelijken. En dat is nu precies wat er gebeurt met het fokken van wormen...

Het hierboven beschreven selectieproces kan in korte tijd leiden tot een stam wormen die zich niets meer aantrekt van een ontwormkuur. We zeggen dan dat er resistentie is opgetreden.

Het probleem van resistentie wordt door de gemiddelde paardenhouder zwaar onderschat. Tijdens het schrijven van deze pagina (eind 2006) is de huidige stand van zaken:

Fenbendazole: Kleine strongyliden zijn inmiddels nagenoeg volledig resistent tegen dit middel.
Pyrantel: Resistentie wordt bij strongyliden steeds vaker aangetroffen.
Ivermectine: In 2005 voor het eerst resistentie bij kleine strongyliden aangetroffen in Duitsland en Engeland.

Let wel, het gaat hier niet om merknamen maar om productgroepen. Zo zullen bijvoorbeeld wormen die resistent zijn tegen ivermectine dat ook zijn tegen moxidectine.

! Het ontstaan van resistentie heeft niets met de kwaliteit van het ontwormmiddel te maken, maar is een onontkoombaar neveneffect van alles wat wormen het leven zuur probeert te maken. Vroeg of laat ontstaat er tegen ieder ontwormmiddel resistentie.