Bokt.nl

**Geplaatst door de TopicStarter** : 27-12-06 17:00

De vicebreaker

Geplaatst door de TopicStarter : 27-12-06 17:00

In een recent paardentijdschrift kwam ik een artikel tegen over de Vicebreaker. Dit is een soort halsband die een paard omkrijgt en waarmee je van afstand bepaalde ondeugden kunt corrigeren, door via een afstandbediening het paard een lichte stroomstoot toe te dienen. Volgens de ervaringen op de website hebben degenen die hem hebben toegepast er goede ervaringen mee. Iets dergelijks bestaat voor honden ook al.

Als ik de artikelen die op de website staan doorlees (en dan met name van Clinton Anderson) klinkt het allemaal heel plausibel. De manier om een paard van kribbebijten, weven, aanvallen naar andere paarden, aanvallen naar paarden af te helpen (er wordt afgeraden om dit bij rijden te proberen). Doorgaans heb je hem maar een paar keer nodig (zegt men), en het probleem is opgelost. Ik heb mijn twijfels of het bij echte luchtzuigers gaat werken, want je moet toch in de buurt zijn om de correctie toe te dienen. Voordeel is wel dat je paard jou niet met de correctie in verband kan brengen.

De website staat hier: www.vicebreaker.com

Het product is in Nederland nog niet verkrijgbaar.

Mijn vraag aan jullie: goed product of niet? Zouden jullie dergelijke middelen toepassen om een paard van een serieuze stalondeugd of ongewenst/gevaarlijk gedrag af te helpen?

**Geplaatst**: 27-12-06 18:24

Re: De vicebreaker

Geplaatst: 27-12-06 18:24

mmm, probleem is , je bestrijd de symptomen en niet het probleem
ik zou het dus niet gebruiken
ik zou erachter proberen te komen waarom mijn dier ongewenst gedrag vertoont zoals luchtzuigen, weven etc etc
en de oorzaak proberen weg te nemen

**Geplaatst door de TopicStarter** : 27-12-06 18:28

Re: De vicebreaker

Geplaatst door de TopicStarter : 27-12-06 18:28

Voor stalgebreken ed. ga ik met je mee, maar als gedrag niet op te lossen valt, hoe zeer je dat ook probeert? Als paarden een gevaar voor zichzelf of anderen worden en je het gedrag niet veranderd kunt krijgen, zou je dan niet proberen of dit een oplossing biedt?

Je hebt het nu over stalgebreken, geldt dit in jouw ogen ook voor paarden die aanvallen of bijten? Ik ben het met je eens dat je de oorzaak moet opzoeken, en het eerst anders moet oplossen (en de kans is erg groot dat deze stap overgeslagen wordt) maar als jij nu niet de enige bent die met zo'n dier omgaat? Hij het bij jou niet doet maar bij een kind wel?

**Geplaatst**: 27-12-06 20:44

Re: De vicebreaker

Geplaatst: 27-12-06 20:44

Jeetje, een stroomstoot... Ik vind het nogal wat... Bloos

Op zich lijkt het mij alleen van toepassing bij paarden die gedrag vertonen dat echt gevaarlijk is voor zichzelf of zijn omgeving. Maar om het nu te gebruiken om hem te corrigeren bij simpele (stal)ondeugden vind ik wat ver gaan.

**Geplaatst door de TopicStarter** : 28-12-06 00:33

Re: De vicebreaker

Geplaatst door de TopicStarter : 28-12-06 00:33

Maar een stoomstoot krijgen ze ook als ze in het land tegen het schrikdraad aankomen. Soms ook onbewust. En volgens de website is de schok van schrikdraad van de omheining vele malen sterker dan de schok van die band.
Zet jij je paard dan ook niet in een weiland of paddock die afgezet is met schrikdraad?

**Geplaatst**: 28-12-06 13:39

Re: De vicebreaker

Geplaatst: 28-12-06 13:39

als die halsband een mindere schok geeft dan schrikdraad dan hoeven we het op stal in ieder geval niet te proberen met eentje die steeds onder het draad doorkruipt....
verder denk ik dat het in bepaalde gevallen wel zou kunnen werken maar dat dat heel moeilijk uitvlooien is wanneer dat dan is...

**Geplaatst**: 28-12-06 14:38

Re: De vicebreaker

Geplaatst: 28-12-06 14:38

Walgelijk! Bovendien is een dergelijk marteltuig alleen effectief wanneer het op het juiste moment wordt toegepast, d.w.z. nog vóór de ondeugd.

**Geplaatst**: 28-12-06 15:03

Re: De vicebreaker

Geplaatst: 28-12-06 15:03

Cassidy schreef:
Voor stalgebreken ed. ga ik met je mee, maar als gedrag niet op te lossen valt, hoe zeer je dat ook probeert? Als paarden een gevaar voor zichzelf of anderen worden en je het gedrag niet veranderd kunt krijgen, zou je dan niet proberen of dit een oplossing biedt?

Je hebt het nu over stalgebreken, geldt dit in jouw ogen ook voor paarden die aanvallen of bijten? Ik ben het met je eens dat je de oorzaak moet opzoeken, en het eerst anders moet oplossen (en de kans is erg groot dat deze stap overgeslagen wordt) maar als jij nu niet de enige bent die met zo'n dier omgaat? Hij het bij jou niet doet maar bij een kind wel?

mmm, ligt eraan denk ik
waarom bij valt hij/zij aan?
waarom bijt hij/zij
vaak zijn het gedragingen die een oorzaak hebben

misschien dat er in sommige gevallen baat kan zijn bij een oplossing als een vicebreaker
ik ben bekent met het systeem als de teletack bij honden en ja, het kan werken, maar je moet er ontzettend voorzichtig mee zijn
wanneer gebruik je hem , n hoe gebruik je hem
ik denk niet dat het slim is om een dergelijk apparaat vrij op de markt te zetten

als het dier een ander wel pakt, moet die ander er bij weg blijven, heel simpel (ja , in de praktijk werkt het helaas niet zo , ik weet het)
maar daar zou het wel op neer moeten komen

maar samenvattend, ja ik denk wel dat er situaties zijn waarin de ondersteuning van een dergelijk apparaat zou kunnen werken
maar ik zou er ontzettend voorzichtig mee zijn

**Geplaatst door de TopicStarter** : 28-12-06 15:43

Re: De vicebreaker

Geplaatst door de TopicStarter : 28-12-06 15:43

Lizzle schreef:
Walgelijk! Bovendien is een dergelijk marteltuig alleen effectief wanneer het op het juiste moment wordt toegepast, d.w.z. nog vóór de ondeugd.

Niet mee eens. timing is wel belangrijk, maar toepassen voor de ondeugd lijkt me niet zinnig. Je moet paarden fouten laten maken, en ze doen inzien dat verkeerd gedrag gevolgen kan hebben, en als ze het niet doen er geen onaangename dingen gebeuren.

**Geplaatst**: 28-12-06 15:58

Re: De vicebreaker

Geplaatst: 28-12-06 15:58

Ik denk juist dat je het zal moeten toepassen wanneer een paard aanstalten maakt om een ondeugd uit te voeren. Verder zal je het moeten toepassen op een afstand waarbij het paard niet ziet wie of wat hem corrigeert.

**Geplaatst**: 28-12-06 17:24

Re: De vicebreaker

Geplaatst: 28-12-06 17:24

Cassidy schreef:
Maar een stoomstoot krijgen ze ook als ze in het land tegen het schrikdraad aankomen. Soms ook onbewust. En volgens de website is de schok van schrikdraad van de omheining vele malen sterker dan de schok van die band.
Zet jij je paard dan ook niet in een weiland of paddock die afgezet is met schrikdraad?

Zeker wel, maar toch vind ik dat anders.
Ik vraag me af of een paard de stroomstoot associeert met zijn gedrag. Daarbij denk ik dat wij mensen daar nooit snel genoeg voor zijn.

**Geplaatst door de TopicStarter** : 29-12-06 17:07

Re: De vicebreaker

Geplaatst door de TopicStarter : 29-12-06 17:07

Lizzle schreef:
Ik denk juist dat je het zal moeten toepassen wanneer een paard aanstalten maakt om een ondeugd uit te voeren. Verder zal je het moeten toepassen op een afstand waarbij het paard niet ziet wie of wat hem corrigeert.

Dat is ook de bedoeling...dat je corrigeert zonder dat hij doorheeft wie het doet.

**Geplaatst door de TopicStarter** : 29-12-06 17:11

Re: De vicebreaker

Geplaatst door de TopicStarter : 29-12-06 17:11

Nadir schreef:
Cassidy schreef:
Maar een stoomstoot krijgen ze ook als ze in het land tegen het schrikdraad aankomen. Soms ook onbewust. En volgens de website is de schok van schrikdraad van de omheining vele malen sterker dan de schok van die band.
Zet jij je paard dan ook niet in een weiland of paddock die afgezet is met schrikdraad?

Zeker wel, maar toch vind ik dat anders.
Ik vraag me af of een paard de stroomstoot associeert met zijn gedrag. Daarbij denk ik dat wij mensen daar nooit snel genoeg voor zijn.

Als je de timing goed doet, helpt het wel zeker.

Apparaat is trouwens ook af te stellen dat hij een geluidssignaal geeft, mocht je tegen de stroomstoot zijn. Maakt dat het minder "walgelijk"?

Als een paard een gevaar voor zichzelf of voor anderen vormt, mag je in mijn ogen tot drastische maatregelen overgaan. En dan is dit nog een van de mindere (want in intensiteit te doseren) en mits goed getimed en afhankelijk van de afwijking maar hele korte tijd nodig. Natuurlijk moet en kun je voorkomen dat paarden ondeugden gaan ontwikkelen, maar paarden kunnen ook kopieren, en dan is de hele analyse naar het hoe en waarom nutteloos.

**Geplaatst**: 29-12-06 17:11

Re: De vicebreaker

Geplaatst: 29-12-06 17:11

ik vind het wel goed Lachen

een beetje hard maar mijn paard weeft en dat kan wel zijn einden betekenen omdat hij al zulke slechte benen heeft. als je het daar mee afkan leren prima.

**Geplaatst**: 29-12-06 17:54

Re: De vicebreaker

Geplaatst: 29-12-06 17:54

Ik vind het een apparaat voor fantasieloze mensen en zij die geen tijd en verstand hebben. Wetenschappelijk zijn er andere methoden om paarden hoe moeilijk ze ook zijn te corrigeren. Weer een Amerikaanse methode waarvan naar mijn mening vaststaat, dat het mishandeling van de bovenste plank is. Nog steeds is er geen bewijs van de werkbaarheid aangetoond.

Dit apparaat aanprijzen is op zich al een sla-de-plank-mis wetenschap.

**Geplaatst**: 29-12-06 19:00

Re: De vicebreaker

Geplaatst: 29-12-06 19:00

Ik vind dit net als de anti blaf band geen goed idee. Ik vind dat je ten aller tijden eerst moet uitzoeken waarom een dier iets doet. Met dit ding neem je het gevolg weg, niet de oorzaak. Zelf in geval van aanvallen o.i.d. moet eerst de oorzaak gevonden worden. Een dier doet niet zomaar iets.

**Geplaatst**: 29-12-06 23:23

Re: De vicebreaker

Geplaatst: 29-12-06 23:23

Ik denk dat je hiermee het gevolg verdoezelt in plaats van de oorzaak, het probleem oplost.

**Geplaatst door de TopicStarter** : 30-12-06 11:24

Re: De vicebreaker

Geplaatst door de TopicStarter : 30-12-06 11:24

johnnie schreef:
Ik vind het een apparaat voor fantasieloze mensen en zij die geen tijd en verstand hebben. Wetenschappelijk zijn er andere methoden om paarden hoe moeilijk ze ook zijn te corrigeren. Weer een Amerikaanse methode waarvan naar mijn mening vaststaat, dat het mishandeling van de bovenste plank is. Nog steeds is er geen bewijs van de werkbaarheid aangetoond.

Dit apparaat aanprijzen is op zich al een sla-de-plank-mis wetenschap.

Ik ben het tot op zeker hoogte met je eens...stalondeugden dienen eerst anders aangepakt te worden, beter nog voorkomen te worden, maar als er eenmaal iets is ontwikkeld en het met alle fantasievolle methodes niet voorkomen of weer uit de wereld geholpen kan worden, het paard zichzelf of anderen schade toebrengt, zou dit tot de allerlaatste redmiddelen kunnen behoren.

Niet alles wat uit Amerika komt is meteen slecht Haha!

**Geplaatst door de TopicStarter** : 30-12-06 11:25

Re: De vicebreaker

Geplaatst door de TopicStarter : 30-12-06 11:25

Melanie5 schreef:
Ik vind dit net als de anti blaf band geen goed idee. Ik vind dat je ten aller tijden eerst moet uitzoeken waarom een dier iets doet. Met dit ding neem je het gevolg weg, niet de oorzaak. Zelf in geval van aanvallen o.i.d. moet eerst de oorzaak gevonden worden. Een dier doet niet zomaar iets.

Mee eens, maar dieren kunnen ook gedrag kopieren....en dan is het wel "zomaar iets".

**Geplaatst**: 30-12-06 12:08

Re: De vicebreaker

Geplaatst: 30-12-06 12:08

Als alle mogelijke oorzaken onderzocht zijn en er is niks gevonden voor dat bepaald gedrag, dan vind ik dat het gebruikt mag worden. Maar niet als het gedrag wat het paard vertoont niet schadelijk is voor hemzelf (en anderen).

Edit; En daarbij geloof ik niet dat die stroomstoot megagroot is.
Ik heb de link niet gekeken trouwens (stond die erbij?). Ik weet dus niet wat het precieze voltage is van de schok.

Laatst bijgewerkt door mirkip op 30-12-06 12:11, in het totaal 1 keer bewerkt

**Geplaatst**: 30-12-06 12:10

Re: De vicebreaker

Geplaatst: 30-12-06 12:10

Amerikanen staan bekend om hun gemakszucht; elk middel, stuk gereedschap of methode die hier ontwikkeld worden vindt zijn oorsprong uit deze houding en mentaliteit.
Zeker, niet alles is slecht vanuit een bepaalde ooghoek. Persoonlijk heb ik de indruk dat Amerikanen zich graag willen profileren als superboys, ze hebben immers iets hoog te houden niet !!!!
In Amerika en zeker op het gebied van de paardensport hanteerd men het pricipe buigen of breken. Elk middel om dit principe waar te maken wordt dan ook ten volle benut.
Als voorbeeld noem ik de westernstyle, ook ontwikkeld vanuit het principe gemakszucht. Niets mis met dit principe, omdat deze dressuurswijze veel goede kanten heeft.

Over het gebruik van een stroomapparaat om paarden bepaalde ondeugden af te leren kan ik uit ervaring zeggen dat dit averechts gaat werken. Het een tracht men te corrigeren en direct hierop zal een paard antwoorden met een andere ondeugd. Ik heb politiehonden afgericht en uit hoofde hiervan ken ik stroom als een zéér probaat middel om honden in één sessie het verboden te bijten, of nabijten af te leren. Maar dan spreek je over politiehonden; honden die ingezet worden om mede criminaliteit te bestrijden. Honden die afgericht zijn met stroom blijven levensgevaarlijk.

Bekijk hond en paard, roof en vluchtdier en en je begrijpt direct dat de methodes die op honden worden toegepast niet op paarden zullen werken. Het pricipe je kunt ook het fluitje gebruiken dat op dat apparaat zit vind ik iets wat bah oproep. Als ik al een fluitje wil koop ik ereen van 1 euro bij de gamma en hoef ik geen apparaat aan te schaffen van een paard honderd euro.

Ik weet ik ben een zeikerd als het op paardenafrichting aankomt en sommige mensen worden iets te snel moedeloos. Begint dit type mens op een Amerikaan te lijken of hebben wij Europeanen iets meer meesterlijks over ons heen ?

**Geplaatst**: 30-12-06 12:19

Re: De vicebreaker

Geplaatst: 30-12-06 12:19

Ik denk dat het bij veel paarden wel werkt, immers: stroom op de omheining zorgt ook dat je paard binnen blijft. Een enkeling blijft proberen om langs of door de omheining te piepen.

Waar ik een beetje moeite mee heb is dat je hierin nooit consequent kunt zijn, je zit tenslotte geen 24 uur per dag op stal naar je paard te kijken. Dat maakt het verschil voor mij met stroom op de omheining: dat werkt altijd, op het juiste moment, ook als de eigenaar er niet is.
Dat gebrek aan consequentie zal er weer toe leiden dat het niet werkt denk ik.

**Geplaatst**: 30-12-06 13:06

Re: De vicebreaker

Geplaatst: 30-12-06 13:06

Stroom op een omheining is een beveiligings-maatregel. Jammer genoeg noodzakelijk om paarden binnen het eigen gebied te houden. Heeft mijnsinziens niets met het africhten of het corrigeren van o.a stalondeugden te maken, of is het weglopen van een paard uit de wei een stalondeugd Knipoog

**Geplaatst**: 30-12-06 13:22

Re: De vicebreaker

Geplaatst: 30-12-06 13:22

Wel een vervelende eigenschap Tong uitsteken

**Geplaatst**: 30-12-06 13:30

Re: De vicebreaker

Geplaatst: 30-12-06 13:30

Klopt Urielle Haha!

Ik heb een hele tijd geleden eens een artikel gelezen over de difinitie staldeugden en stereotype-gedrag. Lang gezocht maar toch gevonden. Kijk en dit bedoel ik nu, stalondeugden bestaan niet, wij mensen geven dit gedrag een naam alsof het paard de boosdoener is. In werkelijkheid zijn wij de boosdoeners enwel om veel redenen.

Lees volgende artikel maar eens:

Het woord 'stereotyp' wordt meestal gebruikt als het om gedrag gaat en wel om een reeks gedragingen aan te duiden die zinloos herhaald worden, zoals het onophoudelijk heen en weer wiebelen van sommige ernstig gestoorde kinderen (in dat geval vaak nog iets anders aangeduid als 'stereotypisch' om onderscheid te maken van stereotyp in de betekenis van een aantal vastliggende ideeën van een bepaalde groepering, meestal m.b.t. een andere groepering). Dit gefixeerde, zich herhalende gedrag kan men vaak waarnemen bij dieren die in gevangenschap worden gehouden, en die verstoken zijn van de mogelijkheid om hun natuurlijk gedrag te ontplooien. Een welbekend voorbeeld is dat van een tijger in een kooi, die niet kan gaan jagen of iets anders 'tijgerachtigs' doen en eindeloos in zijn kooi op en neer loopt. Als men dit soort dwangmatig al maar herhalend gedrag waarneemt bij paarden (zoals hoofdweven, kribbebijten, staldraaien, luchtzuigen, enz.), wordt het vaak aangemerkt als 'ondeugd' en moet worden gemeld als men het dier verkoopt.
Maar het woord 'ondeugd' wil uitdrukken dat er iets mankeert aan het karakter, want ondeugd betekent 'immoreel, verdorven of kwalijke gewoonte, daad of eigenschap' *). Als het om een dier gaat, dan doelt men op 'een slechte trek of gewoonte, bijv. bij paarden, honden, enz.' **). Zelfs nu we eindelijk iets beginnen te begrijpen van de oorzaken van dergelijk gedrag, heeft men het in de meeste paardliteratuur nog steeds over 'ondeugden'.
Het beschouwen van dergelijke stereotypen als karakterfouten (mogelijk erfelijk), en het veronderstelde ontwikkelen van stereotypen als slechte gewoonten die van andere paarden worden afgekeken die 'ondeugden' voordoen, heeft in het verleden geleid tot allerlei aanpakken die beoogden het paard te weerhouden van volharding in zijn 'ondeugd'. 'Wevers', die iets weg hebben van de bovengenoemde gestoorde kinderen met hun gewiebel van het ene been op het andere en daarbij hun hoofd en nek meeschudden, hebben veelvuldig een 'anti-weefrooster' voor hun neus gekregen - een traliewerk met een V-vormige uitsparing zodat het paard nog wel vanuit zijn box naar buiten kan kijken, maar niet meer met zijn hoofd heen en weer kan gaan wiegen. De wever wordt hiermee natuurlijk niet van zijn kwaal genezen, in de meeste gevallen gaat het paard gewoon binnen in zijn box staan weven. De staldraaier, die, zoals het woord al zegt, uren en uren in zijn box loopt rond te draaien, vaak zonder enige aandacht voor wat er rondom hem heen gebeurt, wordt vergast op een boxvloer die vol ligt met autobanden, met als achterliggende gedachte dat hij dan af gaat zien van zijn onzinnige beweging. Dat werkt natuurlijk niet, al zullen veel paarden wel leren om heel handig over autobanden heen te stappen (of ze te verschuiven). Kribbebijters en luchtzuigers krijgen naar rottend vlees ruikende papjes over hun stalrand gekwast zodat ze van het hout wel af blijven, of hun hoofd wordt vastgezet zodat ze geen lucht kunnen zuigen. Soms is men zelfs in staat om chirurgisch spieren in de nek door te laten snijden om het luchtzuigen tegen te gaan.
Geen van deze pogingen om het probleem onder controle te krijgen zal ooit werken, omdat - zoals wel vaker voorkomt - het symptoom wordt aangepakt in plaats van de oorzaak. In het verleden was de moeilijkheid om er achter te komen wat die oorzaak nu precies was, en dat is waar hedentijds wetenschappelijk onderzoek tot zijn recht komt.
Uitkomst van een aantal onderzoekingen naar stereotyp gedrag is, zoals de meeste gedragswetenschappers tegenwoordig aannemen, - en het bewijsmateriaal ondersteunt die aanname - dat het meeste zo niet alle stereotyp gedrag een reactie is op een tekortschietende omgeving, en dat het zich bijna alleen maar voordoet bij paarden die langdurig op stal staan. Dat kan dan een stal zijn waar het paard dan wel te veel, dan wel te weinig zintuiglijk geprikkeld wordt, zoals in een weiland waarin niets gebeurt - of ook in een gesloten stal waar een paard alleen maar zijn buurman tegenover hem ziet - of in een weiland temidden van verkeerslawaai met een constant op en neer gaan van maximum en minimum aantal decibellen. Daar komt nog bij dat paarden die op stal staan, speciaal in ren- of wedstrijdstallen, energierijk geconcentreerd voedsel krijgen, met onvoldoende vezels. Terwijl het paard uit puur voedingstechnisch oogpunt uitstekend aan zijn trekken komt, is dit vanuit de gedragshoek bekeken verre van bevredigend. Het wilde of vrij rondlopende paard houdt zich 50 tot 60 % van zijn tijd bezig met eten als er voldoende te grazen is; 's winters of op arm weiland met weinig eetbaars in de aanbieding kan het wel 70 tot 80 % van de tijd worden. Paarden worden vaak 'hapjes-eters' genoemd. Hun maag is relatief klein, omdat hij in de evolutie gevormd is om min of meer continu voedsel toegediend te krijgen (de graastijd die boven werd genoemd ligt over de dag verspreid). Bovendien is het paard bij het grazen de hele tijd in beweging. Zelfs als die beweging over een langere tijd alleen bestaat uit een vermoeide stap van het ene polletje naar het andere, legt het paard in een dag toch heel wat kilometers af.
Maar als het paard opgesloten op stal staat en vezelarm voer krijgt, kan hij zijn normale gedrag niet ontplooien en dientengevolge voelt hij zich gefrustreerd en ongemakkelijk. Als hij bovendien beperkt of helemaal geen sociaal contact heeft, kan zijn frustratie zo intens worden dat hij zich vertaalt in gedragsstoornissen als stalondeugden en soms ook aggressiviteit. Paul McGreevy vertelt van een onderzoek waaruit bleek dat van 4468 gefokte renpaarden in training, 11 procent stereotyp gedrag vertoonde ***). Kribbebijten vormde hiervan de helft. McGreevy onderzocht verder en ontdekte dat de reden dat pogingen om kribbebijten te 'genezen' weinig succes hadden blijkt te zijn, dat kribbebijters, wier stereotyp gedrag zijn oorzaak vond in het hooggeconcentreerde dieet met weinig vezels, in feite verslaafd raken aan hun ondeugd.
Dit haakt aan bij bevindingen van andere wetenschappers, met name een team van Rijksuniversiteit Utrecht, die in de jaren '80 ontdekten dat het 'pramen' van een paard leidt tot hersenproductie van endorfine, een stof die het verwante morfine verre in werkzaamheid overtreft. De productie van deze natuurlijke pijnstiller kan zorgen dat een gewond dier (en dat geldt dan ook voor mensen) nog weg kan lopen (of kruipen) naar veiligheid. Er bestaan talrijke verhalen over in de veldslag gewonde soldaten die met onvoorstelbaar letsel toch door konden vechten alsof er niets aan de hand was. Deze 'genadeperiode' berust op de productie van endorphine die plaats vindt bij verwonding of stress. In het geval van de studie in Nederland, werd de paarden een praam opgezet en kregen ze vervolgens een injectie met Naloxine, een middel dat endorfine blokkeert. Zodra dit ging werken raakten de paarden met praam geagiteerd, alsof de praam er niet was.
Naloxine is ook geprobeerd op varkens in de intensieve veehouderij: die varkens vertoonden een verhoogde frekwentie van stereotyp gedrag, vergelijkbaar met dat wat bij paarden werd waargenomen. Als echter bij die varkens Naloxine werd geïnjecteerd, werd dit gedrag niet langer vertoond. Dit doet vermoeden dat stereotyp gedrag dient om endorfine beschikbaar te brengen, en dat het desbetreffende dier zichzelf permanent gedrogeerd houdt met zijn eigen doses endorfine - hij staat gewoon voor junk te spelen. Het zou verleidelijk kunnen zijn om medicijnen als Naloxine te gebruiken om de endorfine te blokkeren, maar dat zou het probleem alleen maar verergeren. Dit lijkt nog waarschijnlijker als we erbij betrekken dat endorfinen niet alleen pijnstillers zijn, maar ook emotioneel effect hebben. Als de bovengegeven veronderstellingen juist zijn, en gelet op de beschikbare feiten lijkt dat het meest waarschijnlijk, dan zou die verslaving wel eens de enige manier kunnen zijn waarop het paard uit de voeten kan met zijn deprivate stalomgeving (net als de menselijke verslaving een vlucht uit de realiteit kan zijn). Het ontnemen van deze oplossing aan het paard - hoe hinderlijk wij hem ook ervaren - zou wel eens een paard dat zijn geestelijke gezondheid verzorgt met een 'paardemiddel' kunnen veranderen in een ware psychoot. Tenzij de gezondheid van het paard serieus in gevaar lijkt te komen, kunnen we hem beter met rust laten met zijn 'hang-up' zodat hij zich zo goed mogelijk redt met zijn kennelijk belabberde omstandigheden.
Het zou metterdaad veel beter zijn om te proberen de behoefte aan het vertonen van stereotypen geheel en al weg te nemen door de omstandigheden te verbeteren. Jammergenoeg is dit meestal makkelijker gezegd dan gedaan; het paard dat het 'genoegen' van een stereotyp heeft leren kennen kan best onmogelijk te helpen blijken, ook als een verbetering van de verzorging wel kan leiden tot vermindering van de ernst en de uitwerking op de gezondheid van het gedrag. Minder zware gevallen, of die nog niet zo diep geworteld zijn, kunnen goed reageren op een verbetering van de verblijfsomgeving: meer grazen en bewegen in vrijheid volgens ingeboren behoefte, meer sociaal contact (met paarden of met mensen en het liefst allebei), tezamen met een dieet waar meer maagvulling in zit. (Het is veelbetekenend dat stalondeugden veel minder voorkomen bij paarden die onbeperkt hooi krijgen, ook als die paarden het grootste deel van de tijd op stal staan.)
Een andere moeilijkheid is het vaststellen van het oorzakelijk verband met een specifieke omstandigheid. Verschillende paarden kunnen op zo veel verschillende manieren reageren in verschillende situaties, dat het gewoon onmogelijk is om te zeggen dat een paard dat op een X manier staat gestald onherroepelijk stereotyp gedrag zal ontwikkelen. Soms zullen persoonlijkheid en houding van de persoon of personen die het paard verzorgen en rijden meer invloed hebben op het ontwikkelen van voornoemd gedrag dan de kenmerken van de fysieke omgeving. Overerving wordt soms als uitsluitende oorzaak aangewezen, maar hoewel de neiging tot het ontwikkelen van stereotypen zich in sommige bloedlijnen voor mag doen, blijft het niet meer dan een neiging, en soms is het alleen maar dat alle paarden van die bloedlijn op min of meer gelijke armetierige wijze gestald staan (bijv. volbloed en arabische renpaarden, arabische showpaarden, enz.). In sommige gevallen zijn stereotypen het gevolg van stress die veroorzaakt wordt door zgn. topvorm (wederom: als bij ren- en wedstrijdpaarden). Terwijl zo'n topvorm veelal als het opperst nastreefbare wordt gezien, kan hij uitermate belastend zijn voor het betreffende organisme, zoals veel atleten tot schade en schande hebben ontdekt. Topvorm voor een topatleet mag dan tot topprestatie leiden, maar kan vernietigend uitwerken op de algemene gezondheid van man of paard.
Dus net zoals met alle andere problemen die we tegen komen in het verloop van onze relatie met het paard, is er geen vanzelfsprekend antwoord. We moeten kijken naar ons verzorgingssysteem en ons afvragen hoe zijn huidige situatie afsteekt tegenover een leven in vrijheid, waarbij stereotyp gedrag nooit is waargenomen ? Als er tekortkomingen zijn, kunnen die dan op enigerlei wijze gecompenseerd worden ? Zo kan het paard dat veel van zijn tijd op stal moet staan toch een draaglijk bestaan hebben bij een omgeving die rijk is aan stimuli, ruime verstrekking van stevig voer bijv. als onbeperkt hooi of ook de juiste kwaliteit schoon stro, leuk gezelschap, mentale uitdagingen als paardspeelgoed die hem doen denken en problemen oplossen, enz. enz. Een klein beetje vindingrijkheid doet wonderen. Voorkomen is als altijd beter dan genezen!

Uit: Inside Your Horse's Mind, A Study of Equine Intelligence and Human Prjudice, door Lesley Skipper, uitgave 1999 door J.A. Allen & Company Ltd, London, verkrijgbaar bij Mediaboek (www.mediaboek.nl).

Vertaling: Maarten Abeln, 2001, © J.A. Allen & Company Ltd 1999

Voetnoten:

*) Collins English Dictionary Sense (1) [terug]

**) Collins English Dictionary Sense (6) [terug]

***) Paul McGreevy, Why Does My Horse ...? (Souvenir Press 1996), p. 111, [terug]

Nomineer dit bericht ×